Pagina-afbeeldingen
PDF
[ocr errors][merged small]

ne fapfos ad plenam omnium graduum pœnitentiam damnat etiam Ancyrana Synodus , atque adjungit : $tatuimur ut Epifcopi , modo converfationis examinato, poteßatem babeant vel utendi plementia, vel plur temporis adjiciendi. Ante ommia autem & præcedens vita, & quæ comfecuta eft , examinetur, & fic eis clementia impartietur. Secundas, licet improbarit, cum levi tameu pœnitentia permifit, tertias non nifi ex graviffimis indulfit caufis , quartas autem nuptias ad fornicationes femper profcripfit Orientalis Ecclefia , ideoque Neocaefarienfis Synodus ftatuit: De bis qui in plurimas nuptias imciderunt , tempus quidem praefinitum eff manifeffum. $ed converfatio eorum

& fides tempus abbreviat. Hoc eft , propter ani

mi fidelem in peragenda poenitentia diligentiam Epifcopus poflit fingularum claffium tempus abbreviare. Et hofce Canones refpexit, ipforumque partim verba, partim fenfum inferuit primo fui Capitularis titulo Ifaac Lingonenfis Épifcopus : Penes Epifopos erit poteftas , modum converfätionis pænitentium probantes , vel bumamiùs erga eor agere, vel ampliur tempus adjicere. Ante omnia verò pr£cedem r eorum vita & poffcvior imquiratur : Et ita ei, impartiatur bumamitar. converfatio paenitemtium & fider tempus abbreviat. satisfaâio pænitentiæ mom eff tam temporis longiaudine, quàm cordis compuméfione penfanda. Quod ipfum frequenter fcribit San&us Auguftinus.. Et de Eriath Franco, qui Monachum Presbyterum occiderat , & pro Indulgentia accefferat Apofolicam Sedem , ad Hincmarum Remenfem Archiepifcopum fcribit in exftantibus apud Jacobum Sirmondum fragmentis Nicolaus primus Pontifex: Ufque ad mortem paenitentiæ ejus quamtita , extendi debuerat , fed devotionem ejus fidei , fve quia ad fuffragia Apofolorum feftimaverit , bumamiùs cum illo peregimus. Quia ad confùmmatos Martyres Apoftolos accefferat , uti olim lapfi accedebant ad defignatos Martyres. Plura funt hujufmodi antiqua Decreta atque exempla. Quarta quæftio eft, An homicida ille Romanam fan&orum Apoftolorum Bafilicam pro accipienda Indulgentia accefferit , adeoque datae JBafilicis Indulgentiæ fint ita antiquæ ? Refpondeo affirmativè. Licèt enim haec Nicolaus Pontifex non afferat , & ego non valeam demonftrare, conftanter tamen afferit in epiftola ad Rixfridum Traje&tenfem Epifcopum Sanétus Lugderus Epifcopus Monafterienfis: $an&us Leo Papa tertius , amno Dominicæ Incarnationis o&ingemtefimo tertio, cum magna fuorum Cardimalium , Arcbiepifcoporum & Prælatorum multitudine ad Imperatorem carolum im Germamiam veniem , é* ab eodem Imperatore imperialiter cum fùis fufeeptur, inter multa pietatis fuæ opera , infantia ejufdem seremiffmi Imperatoris & Regis , Aqui[grami im Talatio dedicavit Ecclefiam perpetuae Virgimir Maviae , donam, eamdem Ecclefíam multis Indulgemtii;. Etiam apud Agrippinam Coloniam & alias Germaniae civitates affirmat ab ipfo fuiffe dedicata plura Altaria atque Ecclefias , & omnes honoratas magnis Indulgentiis . Eafdem addit datas omnibus celebrantibus feftum Sanéti Guiberti, Verdenfis in Rheno Infulae Apoftoli , & Cbriff. Lupi Opera T. VI.

populis ad Divina tunc officia confluentibus. Exftat epiftola apud Laurentium Surium poft vitam laudati Guiberti. Habet quafdam fpuriæ fuppofitionis notas. Etenim Romanos Cardinales contra iftius faeculi morem præponit Archiepifcopis & Epifcopis. Ejus interim de Indulgentiis affertionem confirmat magnum Belgii Chronicon , & extendit ad varias apud nos Ecclefias. Quidquid fit , certum eft hanc Iudulgentiae formam effe feptimo Gregorio longè antiquiorem. Etenim fub Joannis vigefimi Pontificatu celebrata Lemovicenfis Synodus cunétis adversùm privata bella fancitam pacem fervantibus dedit abfolutionem peccatorum ac benedi&ionem aeternam , atque conclufit: Comcedat propitiur Deu*, ut ommer , qui ad folemnitatem ammiverfariam dedicationis hujus Bafflicae hodierma die comvemiffi* , imtercedemte beato Martiale Apoßolo , & caeteris $an&is fuis , quorum Reliquiæ hìc pio venerantur amore , vobifcum bimc vemiam peccatorum veflrorum reportare valeatis . Non ipfa dat , fed jam antea in iftius Ecclefiæ dedicatione datam fupponit Indulgentiam . Ejus perceptionem ac fru&tum cunétis ifto anno praefentibus apprecatur. Et quòd Sanétus Anglorum Rex Eduardus Romam ad percipiendas Indulgentias accedere voverit , & quòd iftud votum in Monafterii ædificationem cum eadem Indulgentia commutaverit Sanétus Leo nonus , fuprà nobis dixit Nicolaus fecundus. Proindè ad Romanæ Ecclefiae Bafilicas pia peregrinatio gaudebat tunc Indulgentiis . Et in diplomate , quo Cavenfis Monafterii dedicationem honoravit, hæc habet Urbanus fecundus: Quicumque in ffatu pæmitentiae poftu* fuerit , & ad bumc locum accedem r fuerit ibi uno die ante ipfius Bafilicae confecrationem , & per totum diem fequentem , mec mom & die Jovir famé?o , atque per totum diem Veneris fam&fum fequentem , de omnibus peccatis , de quibus verò contritur fuerit & confeffus , illam imdulgentiam & vemiam à Domino confequatur , quam mereretur im eumdo & redeundo ad $an&um Jacobum compoffellanum . Ergò Compoftellana Ecclefia habebat tunc amplas Indulgentias. Remenfium Archiepifcopus Turpinus cun&is Carolum magnum ad facrum contra Hifpaniæ Saracenos bellum comitantibus dedit plenas Indulgentias : Et Compoftellanam Ecclefiam variè exaltavit. Forfan.per plenas Indulgentias. Quidquid fit, certum eft iftam indulgendi formam eße antiquam, & hinc in Decreto, quo faeculare Jubilæum inftituit, habet Bonifacius oélavus : Amtiquorum babet fiaa relatio , quod accedemtibur ad bomorabilem Bafilicam Principir Apofo/orum de urbe, conceffe funt magnæ remiffioner , & Indulgentiae peccatorum . Poft feptimi Gregorii tempora coepit ifìa forma efíe frequentior.

[blocks in formation]
[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][merged small]

/~\U;emio prima eft , An primitivae Ecclefiæ / Epifcopi aliquando dederint plenarias Indulgentias? Refpondeo dediße. Etenim Romanae per Sanéìi Fabiani Pontificis mortem vacantjs Ecclefiæ ex vicinis & advenis Epifcopis adgnata Synodus flatuit: Ante confitutionem Epifopi nihil immovandum putavimus , fed /apforum a.,am mediocriter temperandam effe credimur , ut intcr » dum Epifçopus dari nobis à Deo fùffimctur , in fufpenfò eorum, qui mora* poffumt dilationis fufinere , caufa temeatur; eorum autem , quorum vifuæ finem urgem, exitus dilationem non potef? fer,e , a&a pænitentia & profeffa frequenter fuorum aeteffatione fa&orum , fi lachrymis , f gemitibu* , f fctibus dolentis ac verè pœnitenti; animi ßgma pro„liaerint, cùm fpe , vivendi fecundùm hominem nulla fJ?iterit, ita demùm cautè & folligit? fubveniri. Agit praefertim de habentibus Indulgentiales Miártyrurn libellos: Eis non folam Sacramentalis reconciliationis, fed etiam omnium adhuc «;et,itarum fatisfa&tionum remiffivam pacem fan$it impartiendam. Poftulatam à Martyribus paccm impartiendam: At verò Martyres utramque poflulaverant. Et gravioribus peccatis ante exjletam aut plenè remiffam fàtisfa&tionem paterna jmius temporis difciplina non dabat pacem Sacramentalis reconciliationis. Quod ipfum apertè lu'cet ex quorundam circa hanc pacem dubio , quod adducit in litteris ad Antonianum Epifcopum Sanaus Cyprianus: $i qui infirmitatibus occupantur, illis , fcut placuit , im periculo fubvenitur. Pofleaquam tamem fubventum eff , & periclitantibus pax data , fuffocari à nobis non poffunt aut opprimi ,

„ut vi & mamu moflra im exitum mortir urgeri , ut quoniam morientibus pax datur , meceffe ft mori eor , | qui acceperimt pacem. Quò magis ia hoc judicium ! Divinae pietatis & patermæ lemitatis appareat, quod qui pigmus vitæ im data pace percipiunt , hic quoque

Âa jam percepta pace teneantur. Iftud dubium

non de Sacramentali reconciliatione fuit , fed de

fola reflantium fatisfactionum Indulgentia:! Ißam enim reconciliationem poffe ad reinciden

tiam dari nemo unquam docuit in Ecclefia , nec potuit docere . Et reverà dubium non caruit, íundamento . Hinc enim pofterior difciplina' j;fum attendit, omnem in mortis articulo dan*, dam Indulgentiam fanxit dari ad reincidentiam, ideoque convalefcentes effe etiam ex acceptæ Perfe&ionis & Oblationis gradu reducendos ad Coafiflentiam , & illic cogendos ad plenam expletionem reflantium fatisfactionum. Hinc etiam j¥omana Synodus non quibufcumque indulfit moribundis, {ed folis illis qui ufque ad morbum egerant poenitentiam , & criminis fui deteftationem fuerant frequenter profeffi. De aliis fcripfit ad eundcm Antonianum idem Cyprianus: Non

eft dignus in morte accipere folatium , qui dum vive. ret , mom cogitavit moriturum. Non omni exeunti , licet inftantifîimè fupplicaret , tunc dabatur pœnitentiae a&tio fimul & reconciliatio. Haec in moribundos clementia eft longè pofterior. Et ifla Romanæ Synodi Decreta non folùm San&us Cyprianus , fed omnis tunc Ecclefia probavit atque admifit. Quæftio fecunda eft , An extra mortis articulum tunc Ecclefia nemini dederit plenas Indulgentias ? Refpondeo dediße. Etenim ipfas ex omnium Collegarum adunato nomine poftulavit

| Martyr Lucianus, plurimi lapfi ad eas fibi ftatim

repraefentandas violenter coegerunt fuos Epifcopos , & plures hinc inde Epifcopi, vel ipfis ob Catholicæ,Confeffionis exilium abfentibus Prefbyteri fuccubuerunt. Inter illos fuit Therapius Bullenfis in Proconfulari Afrorum Provincia Epifcopus, de quo ad Fidum Epifcopum refcripfit Primas Cyprianus : Legimur litteras tuas , Frater cbariffìme , quibus figmificaffi , de Vi&ore quodam Prefbytero, quòd ei, antequam pænitemtiam plenam egiffet , & Domino Deo, im quem deliquerat, fati feciffet , temerè Therapiur collega moffer immaturo tempore & præpropera fèffimatione pacem dederit. Quæ res mor fati, movit receffum effe à Decreti moflri authoritate , ut ante legitimum & plenum tempu* fatisfa&iomir , & fime petitu & comfcientia plebi* , mulla urgente infirmitate , ac meceffitate cogente, pax ei concederetur; fed librato apud mor diu confilio , fatis fuit objurgare Therapium Collegam moßrum , quòd temerè boc fecerit , & imflruxiffe me quid tale de caetero faciat. Pacem tamem quomodocumque à Sacerdote Dei femel datam mom putavimus atferendam , ac per hoc Vi&ori commumicationem ß. bi conceffam ufurpare permifimur. Perfe&am cum oblatione communicationem Vi&tori Therapius dederat , ipfam Cyprianus ratam cenfuit, ideoque non auferendam , nec Vi&orem rejiciendum ad Confiftentiam, in qua reftantes fatisfa&iones expleret. Et ratio fuit , quòd illa pax , licèt quomodocumque & contra Romanæ Synodi Decretum , tamen effet data ab Epifcopo. Quöd enim datas à Presbyteris Indulgentias Cyprianus

exfufflaverit & caffas declaraverit,eft fuprà oftenfum . Et de Therapii fa&to ità cenfuit non folus Cyprianus, fed Synodus fexaginta fex Epifcoporum . Nempè licèt temerè , tamen fimplici fide & ex caufis egerat Therapius , ideoque ißa Synodus fecuta eft regula quam in fermone de lapfis firmat Cyprianus : Paemitemti , operamti , roganti poteft Deus clementer ignofcere , poteft in acceptum referre , quidquid pro talibur & petierint Martyrer & fécerimt $acerdoter. Cyprianus ifta fcripfit ante Pontificatum San&ti Cornelii. Ab interlocutorio Romanæ Synodi Decreto ufque tunc cenfuit non recedendum . At verò poft ele&um & confecratum Cornelium fuit liberalior , duobus extra mortis articulum cafibus cenfuit plenè indulgendum. Primus fuit in caufa Nini , Clementiani , & Flori , Capfenfis in Byzacio Ecclefiae filiorum , qui in Proconfulari perfecutione primùm generosè congreffi , ac tandem per tormentorum violentiam lapfi , ftatim poenitentes redierant ad

Eccle

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Ecclefiam , & toto triennio diligenter inftiterant fatisfa&tionibus. De his Fortunatus Thuccaborenfis Epifcopus cum quibufdam Collegis cenfuit confulendum, am eos ad commumicationem jam ftr effet admittere ? Et Sanétus Cyprianus refpondit : Et quidem quod ad mei animi femtemtiam pertinet, puto his Indulgentiam Domini mom defuturam, quor comffat fetiffè im acie, momen comfeffor effe , violemtiam Magiftratuum & populi furemtis incurfum immobi!ir fidei obffimatione viciffe. Eorum in primo congreffu conftantiam, & de fubfecuto lapfu triennalem pœnitentiam facundè commendat, atque concludit : Exiffimamus ad deprecamdam clementiam Domini poffe fufficere, quod triemmio jugiter ac dolenter cum fumma paemitemtiæ lamentatione planxerunt. Certè mom puto incautè & temerè bij pacem committi. In perfecutione lapfi tunc ad plenam totius vitæ pœnitentiam obftringebantur. Hinc de quibufdam pacem prætenden-tibus fcripfit olim ad fuum Clerum exul Cyprianus: Acier adbuc geritur , & agom quotidiè celebratur , fi commiff, verè & firmiter pænitet , & fidei calor praevalet , qui différre mon potef?, poteff coromari. Afferit eos, nec per Martyrum libellos, nec per Ecclefiae claves, fed per folum refumptum certamen & confummatum Martyrium effe iDeo reconciliandos. At verò nunc cenfet diligentem folius triennii pœnitentiam , licèt plena non fit, tamen effe fufficientem difpofitionem, ut lapfis pax , feu plena reftantium fatisfa&ionum remiffio , nec temerè, nec incautè indulgeatur. Ita ipfe cenfuit , folus autem non aufus definire , poft inftans Pafcha celebrandæ Synodo propofuit referre & commendare. Alter cafus eft in litteris ad San&um Pontificem Cornelium. Afiirmat oves in periculo non deferendas à Pafloribus, colligendum djfperfum gregem , Domini exercitum armandum ad certamen coeleftis militiae , atque profequitur de jam fæpiùs laudato Romanæ Synodi Decreto : Meritò trahebatur dolemtium pænitentia tempore longiori , ut infirmi* im exitu fubveniretur, quamdiu quier & tramquillita* aderat , quae differre diu plam. gemtium lachrymar , & fubvenire ferò morientibus im infirmitate pateretur. At verò munc mom imfirmi, , fed fortibus pax neceffaria eff , mec morientibus , fed viventibus communicatio à mobi* damda ef?, ut , quo; excitamus & bortamur ad prælium, mom imermer & mudor relinquamur , fed prote&ione $anguinis & Corporis , Chriffi mumiamur . Et cùm ad hoc fiat Euchariffia , ut poffìt accipientibus effe tute/a , quor tutor effe contra adverfarium volumur, muminemto Domimicae faturitatis armemus . Nam quomodo docemur aut provocamur eos im confeffione nomimi* fanguinem fumaere , feir militaturi, cbrifi fanguinem denegamur ? Aut quomodo ad Martyrii poculum idoneor facimur , fi mom eor priùt ad bibemdum im Ecclefía poculum Domimi jure communicationis admittimus ? Intereffe debet inter eo, qui vel apoffataveruwt , & ad feculum , cui remumciaveramt , reverfi gentiliter vivumt , vel ad baeveticor transfugae fa&i contra Ecclefíam parricidahia quotidiè arma fufcipiumt , & inter eo, qui ab Ecclefíae limime mom recedemter , & imploranter jugiter ac dolenter Divina & paterna folatia, nun: còriff. Lupi Opera T. PI.

fe ad pugnam parator effe , & pro Domimi fui momime ac pro fua falute fare fortiter & pugnare profitemtur. Hoc im tempore pacem mo , non dormientibur , fed vigilantibur damur . Pacem wom deliciis , fed armis damur. Pacem mom ad quietem , fed ad aciem damus. Rursùs per pacem non folam Sacramentalem abfolutionem inte!ligit , fed etiam reftantium fatisfaétionum , fine qua prævia dari illa non poterat, plenam remiffionem. Etenim poenitentes lapfos non ad folam Confiftentiam admittendos fuadet, fed ad perfeétam cum oblatione &c Euchariftiae perceptione communicationem: At verò hæc impendi non poterat, nifi poft plenè expletas aut plenè remifìas fatisfa&iones.

San&tus ergo Cyprianus Romanum de naturaliter moribundis Decretum cenfuit extendendum ad violenter moribundos, qui novum in nova perfecutione certamen fpondebant aggredi , certare felicius , & confummari vi&iores. Uti in Claromontano Concjiio ürbanus fecundus Pontifex omnibus , etiam fceleratis , contra Saracenos in Syriam profeéîuris & pugnaturis dedit, ita cunétis lapfum fuum novo certamine corre&turis Sanétus Cyprianus dandam cenfuit plenam Indulgentiam. Omne ref*antis iilis poenitentiæ debitum cenfuit in iftius certaminis laborescommutandum , Urbani Decretum adeò non caruit } fulcro antiquiffimorum exemplorum. Quinimò | Cypriani gratia fuit Urbaniana longè amplior. Etenim UIrbanus gratiam plenam fecit folis in ifto bello morientibus, San&tus autem Cyprianus ipfam fieri voluit cun&is , licet morte non confumrnarent Martyrium , generosè certantibus. Et adversùm naturaliter moribundos mota difficultas , Quid fi comvalefcant & fupervivamt , mota etiam fuit adverfum hofce certaturos : Si, quod Domimus avertat à fratribus moffrir , aliqui* lapforum fefel/erit ut pacem fubdolè petat , & impendentir praelii tempore communicationem mom praeliaturus accipiat , feipfum fallit & decipit , qui aliud corde occultat, & aliud voce promunciat. Nor, in quantum mobi* & videre & judicare comceditur , faciem fíngulorum videmur , cor fcrutari & mem• tem perfpicere mom poffumur. De his judicat occultorum fcrutator & cognitor citò vemturus , & de arcamir cordis atque abditnr judicaturu r. obeffe autem mali bomir mom debemt, fed magis mali à bomi* adjuvari . Nec ideò Martyrium fa&uri, pax. megamda eff , quia fumt quidam megaturi , cùm propter boc pax damda ftt. ommibur militaturij , me per ignorantiam mofiram ille imcipiat praeteriri , qui babet in prælio coronari. Affirmat duo. Primó, dolosè citra præliandi mentem poftulantibus impartita pax fit irrita &c nulla. Utpote extorta per obreptionem . Secundó , quód fincerè petentibus , at per carnis infirmitatem in certamine iterum labentibus fa&a gratia fit firma & rata , & quòd ipfius fruétus fit refervatus Divino judicio. Cenfet ipfam non effe ad reincidentiam , fed abfolutè donari , ideoque effè irrevocabilem . Urbaniana gratia fuit ex alia parte amplior. Etenim non folis poenitentiam profeflis , & ipfam fedulò exequentibus , fed etiam cun&tis ipfam profeffuris &c. amplexuris fuit conceffa.

B b 3

[ocr errors]

Pergit Cyprianus in fua Epiftola : Nec quif quam dicat , Qui Martyrium tollit, fuo fanguine baptizatur, mec illi pax ab Epifcopo meceffaria Aabituro gloriae fuae pacem , & accepturo maiorem de Divina dignatione mercedem. Eft argumentum ad hominem . Etenim vacante adhuc Romana Cathedra, lapforum quidam indulgentialibus Martyrum libellis fulti , afferebant perfecutionem adhucfervere, quotidiè imminere novi certaminis periculum, pacem fibi effe neceffariam, ideoque volebant fibi ftatim ab Epifcopo repræfentari . Et Romanæ Synodi Decreto infiftens Cyprianus conftanter refpondit: Qui differri mom pote/? , potef! coronari. Dixit certaturis & vi&turis pacem à Deo dandam , ideoque Ecclefiæ claves illis non effe neceffarias. Hoc argumentum jam aliqui retorquent in praefentem Cypriani fententiam. Et ille repofuit: Primò idoneus effe mom p0tef ad Martyrium , qui ab Ecclefía mom armatur ad prælium. Et memr deficit , quam recepta Euchari/fia mom erigit & accendit, Dominus emim im Evam. ,gelio dixit : cùm vor tradiderint, molite cogitare quid loquamini , dabitur enim vobis in illa hora quid Joquamini . Non enim vor effi* qui loquimimi , fed Spiritus Patris vefiri qui loquitur um vobis. Quando autem dicat fm traditir atque in confèffione mominis comffituti r $piritum Patrij /oqui , quomodo poteff ad confeffomem paratur aut idoneus imveniri, qui mon priùs pace accepta receperit $piritum Patris , qui corroboram , fervos fuor ipfe loquitur & eonfitetur im mobis . Addit perfecutionis tempore non omnes præliari aut effe aptos ad prœliandum, fed multos fuae infirmitati diffidentes fugere in montes & deferta , & illic non rarò emori morbo aut fame, occidi à latronibus , aut à belluis devorari. His dicit pacem neceffariam , & edicit caufam : Nonme mobi* imputabitur, quod tam bonus miles , qui ommia fua dereliquit , & comtempta domo & paremtibuj & liberis , fequi Domimum fuum maluit , fíue pace & fine communicatione decedit ? Nonne mobis vel megligentia fegmir , vel duritia crudelis adfcribe. tur im die Judicii , quòd Paffores creditas & commiffar mobi* ove , nec curare im pace, nec im acie voluerimur armare ? Haec animarum pericula facundè exaggerat , & randem concludit: Ne igitur ore noffro , quo pacem megamur , quo duritiam magi* bumamae crudelitatir , quàm Divinae & paternae Pietatis opponimur, over mobi* commiffae à Domino repofcantur , placuit mobir, Jan&o Spiritu fuggerente , & Domino per vifiomer multas & manifeftar admomemte, quia bofir mobi* immimere praemumciatur * offemditur, colligere imtra caftra militer Cbriffi, & examinati* fíngulorum caufii , pacem lapfis dare, imò pugnaturis arma fuggerere. Quod credimur vobis quoque Patermae mifericordiae contemplatione placiturum . Quod fi de Collegir aliquis exffiterit , qui urgente certamine pacem fratribus & fororibus damdam nom putat , reddet ille rationem im die judicii Domino vel importumae cenfurae , vel inbumanae duyitiæ fuæ. Ex quibus verbis addifcimus plura, Primò, Quòd data per Epifcopos & Ecclefiae claves pax feu reconciliatio nobis peccatoribus reddat Spirivum San£tum , ideoque virtutem habeat ex opere operato, & fit yerum novi Teftamehti Sacra

mentum. Secundò, Quòd fit neceffarium falutis medium, Hinc enim de illorum Confefíorum, qui in montibus aut defertis fine ipfa moriebantur, æterna falute Sanétus Cyprianus dubitat, affirmatque ipforum animas à crudelibus Paftoribus per Divinam juftitiam repetendas. Eft dura fententia. Etenim fimilium Confe(forum charitas , licet non perfe&ta aut robufta , fuit tamen adulta : Et ipfa formatam contritionem Cyprianus cenfuit nec in mortis articulo citra Sacramenti adjutorium juftificare. Quôd juftificet , clementiùs & re&iùs docuit in quarto libro de Baptifmate contra Donatiftas Sanétus Auguftinus. Tertiò difcimus, quòd Sacramentalis reconciliatio non tantummodò nobis reftituat Spiritum Sanétum, fed etiam addat arma & vires ad denuò contra faeculi ac diaboli illecebras ac violentias pugnandum. Quartò, quòd propter hujus effe&tus & doni neceffitatem non conveniat infirmis lapfis negari abfolutionem. Et quòd ipfam periculi tempore negare fit ipfos praecipitare in novos lapfus. Et hoc non de fecretis aut minoribus deliétis , fed de publica idololatria Cyprianus cenfuit. Quinto difcimus, quòd fua Synodalia non tantùm de fide , fed etiam de difciplina ac moribus Decreta Cyprianus retulerit Romano Epifcopo, ejus judicio fubjecerit , & fupplicaverit approbari . Hujufmodi relatio femper fecum ducit jus appellationis. Hinc ergo & talia non tantum Provincialium , fed & Diœcefanarum Synodorum Decreta per appellationem potuerunt devolvi Romam , & ibidem exfufflari. Quod nota adversùs novum Dogma Domini Petri de Marca. Sextò difcimus, quôd non tantùm plenarias , fed etiam generales indulgentias San&us Cyprianus & omnis Africana Ecclefia dederit . Septimò, quod Romana tunc Ecclefia admiferit hæc omnia, & probarit. Lucet ex aliis San&i Cypriaai ad Cornelium litteris : Ἀec Ecclefia iffic cuiquam clauditur, nec Epifcopus alicui demegatur; patientia , & facilitar , & bumamitar moffra vemientibu* præfto eff. Opto omnes in Ecclefiam regredi, opto umiverfor commilitome* mof?ror intra Cbriffi cafira , & Dei Patris domicilia concludi. Remitto omnia , multa diffimulo , ffudio & voto colligemdae fratermitatir , etiam que in Deum commiffa fumt, mom pleno judicio Religiomi* examino : Deli&i r plur quàm oportet remittendis penè ipfe alelimquo. Purgat fe adversùs Feliciffimi Diaconi faétionem , quæ ipfum Romæ de nimia in lapfos ac alios poenitentes duritia accufarat: Quòd nempè tunc etiam Romana Ecclefia in lapfos effet clementior. Etenim & Novatianenfis fa&io accufavit ipfum Sanétum Cornelium, quòd lapfum Epifcopum Trophymum recepiffet in communionem. Et in litteris ad Antonianum Epifcopum San&tus Cyprianus refpondit: De Tropbymo non ita re* habet, ut ad te pertulit rumor & memdacium malignorum. Nam ficut Anteceffore* moffrj fæpè fecerunt, colligendit fratribus noflris chariffimur frater moffer Cornelius meceffitati fuccubuit , & quoniam cum Tropbymo parr maxima plebis abfcefferat , redeunte munc ad Ecclefiam Tropbymo, & fatisfaciente, & pænitentia de

precationis errorem priffinum confitente, & frater• - hit4*

[ocr errors]
[ocr errors]

»itatem, quam nuper abftraxerat, cum plema humi1itate & fatisfa&ione revocante, auditae fumt eju* precer , & im Ecclefiam Domimi mom tam Trophymus , quàm maximus fratrum numerur, qui cum Trophymo fuerat , admiffus eff: „Qui omnes ad Ecclefiam regreffuri mom effemt, miffcum Trophymo comitante ve^iffemt. Tra&atu ergò illic cum collegis plurimis babito, fufceptus effTropbymus , pro quo fatisfaciebat fratrum reditur , & reftituta multorum falu*. Sic tamem admiffu* eff Trophymus , ut Laicus communitet , mom fecundùm quod ad te malignorum litteræ pertulerumt, quafi locum $acerdotis ufurpet. Ex his iterùm habemus plura. Primò, quòd etiam hæc Romana San&i Cornelii Synodus dederit & plenariam & generalem lndulgentiam, Etenim dedit cunéto , cujus Trophymus fuerat YEpifcopus , civitatis populo. Totus cum fuo Epifcopo fuerat lapfus, ac ejus pravo exemplo in lapfum circumfcriptus. Et ifte populus, & ejus præfertim Epifcopus debebant tota vita pœnitere , & non nifi in exitu accipere Sacramentalis reconciliationis Viaticum . Quanto tem$pore poenituerint, ignoro. Interim omnem ildis reftantem fatisfaétionem gratiosè remifit Cornelius , omnes admifit ad Chriftianae communionis pacem , atque ita & plenam & genera$em dedit Indulgentiam. Secundò difcimus , quòd antiquus, idololatris nec in exitu dans Sacramentalis pacis Viaticum , Ecclefiae Canon fuerit femper difpenfabilis. In uno cafu , Dum nempè plena aliqua lapfa communitas pœniteret, & maternam Ecclefiae pietatem imploraret. Ίn talem civitatem nequibat induci novus populus : Hinc aut omnis turma erat reconcilianda, aut exftinguenda illic Ecclefia. lfta fuit difciflina Antecefforum : Et ipfam in Trophymo fecutus eft Cornelius. Tertiò habemus , quòd ifta Antecefforum difciplina etiam plenas ac univerfales dederit Indulgentias. Etenim omnesifti lapfi debebant per omnem vitam poenitere, & ipforum quidam etiam in futuro faeculo. Qui nempè hîc fuiffent negligenter executi pœnitentiae officium. Omnes has fatisfa&iones expungebat tunc Ecclefia. Quartò habemus, quòd lapfos Epifcopos & Clericos, licèt omnem lapfam plebem fecum reducerent, Ecclefia numquam reparaverit in fuum gradum , fed in laicam dumtaxat communionem . Demonftrari hoc poffit lucidis & multis exemplis. Et hinc Cornelium effe indifpenfabilis paternæ difciplinæ prævaricatorem , ideoque irregularem demonftratura INovatianenfis fa&io ipfum de reparato in Epifcopalem communionem Trophymo fuit calumniata. Hinc pleno impetu Sanétus Cyprianus refutavit calumniam . Tertia quæftio eft , An hæ plenariae IndulAgentiae apud Divinæ Majeftatis tremendum Tribunal femper habuerint plenutm ac infallibilem effe&um? Refpondeo non femper habuiße. Etenim in datis ad Sanétum Cyprianum litteris fuum , quod poenitentibus lapfis cautè & follicitè jubebat in exitu fubveniri, Synodale Decretum laudat Romanus Clerus , & de data tunc abfolutione fubjungit: Deo ipfo fciente, quid de talibus faciat , & qualiter judicii fui examimet

[ocr errors]

pondera , mobi* tamem amxiè curamtibus , ut mec pronam noftram improbi homine* laudent facilitatem, nec verè pœnitenter accufemt noffram quafî duram crudelitatem. Agit de data in extremis pace Sacramentalis abfolutionis, & reftantium fatisfa&tionum Indulgentia : Et palàm profitetur ejus fruótum & applicationem pendere à gratiofo & incerto Divinae miferationis arbitrio. Proindè id longè potiori jure profitendum eft de datis ante mortis articulum 1ndulgentiis. Hinc etiam de Nino, Clementiano, & Floro, qui per nimiam tormentorum crudelitatem deje&i fuerant, & toto triennio egerant feriam poenitentiam, San&us Cyprianus fcripfit ad Fortunatum Tuccaborenfem Epifcopum ; Et quidem quod ad mei animi femtentiam pertinet, puto his Indulgentiam Domimi mom defuturam. Sperat illis dandam per Ecclefiae claves Indulgentiam à Divina Clementia fore comprobandam : Solvenda in terris vincula fore foluta, & in cœlis. Et in fermone de lapfis fcribit: Poteff Dominus Deus Indulgentiam dare, fententiam fuam poteß ille defle&ere. Pænitenti , operanti, roganti poteß clementer ignofcere, poteff in-acceptum referre quidquid pro talibus petierimt Martyres , & fecerint $acerdotes . Affirmat Divinam Clementiam poffe facere, non debere. Hinc profequitur : }'el /? quis plur eum fuir fatisfaäionibus moverit , fi ejur iram , fim'dignationis offemfam juffa deprecatione placaverit, dat ille & arma rursùm , quibus viéfus armetur , reparat & corroborat virer , quibur fides inftaurata vegetetur. Repetet certamem fuum miler , iterabit aciem , provocabit boffem , & quidem fa&us ad prælium fortior per dolorem. Qui fic Deo fatisfecerit , qui pænitentia fa&i fui , qui pudore deli&i , plus & virtutis & fidei de ipfo lapfur | fui dolore conceperit, exauditur & adjutus à Do| mimo , quam contriffaverat muper , . laetam faciet Ecclefiam , mec jam folam Dei veniam merebitur, fed coronam. Mavulr lapfos per plenam fatisfa&ionem , quàm per Indulgentiales Martyrum, libellos reparari : Et hanc reparationis viam af. firmat apud Divinum Tribunal effe multò fecuriorem, Quaeftio quarta eft, An hafce & plenas & generales Indulgentias impartiri Ecclefia femper perrexerit ? Refpondeo, perrexiffe. Quae enim ratio fuafiffe poffit interpolationem ? Haec tamen forma magis frequentari cœpit mediis Chriftianæ fidei faeculis, Etenim Rhemenfium Metropolita Turpinus cun&is Magnum Carolum ad Hifpanicum contra Saracenos bellum comitaturis Francis dedit plenarias Indulgentias. Quin & Græcorum Imperator Nicephorus Phocas cun&tos in tali bello morientes voluit non tantùm ifto donari beneficio, fed etiam Martyres declarari. Et Graecorum plures iftam fententiam comprobarunt. Ex quibus vides LIrbanum fecundum fimilis Indulgentiae non effe primum authorem. Exindè tamen plena ac generalis Indulgentia coepit effe frequentior , Præfertim poft inftitutum à Bonifacio o&avo in fingulis faeculis , & à Clemente fexto ad fingulos quinquaginta annos extenfum Jubilaeum . Tunc enim Romani Pontifices, quòd totus mundus

« VorigeDoorgaan »