Pagina-afbeeldingen
PDF
[ocr errors]

tot een zekere hoogte werd opgemetzeld, om dan

naderhand het lager gedeelte mede te voltooijen; maar gelyk opmetzelende, kan men de eenparige vermindering alleen waarnemen, die evenredig moet zyn met de hoogte en dikte van de muur. Die vermindering is in groote muuren een vyfde of zesde van

de hoogte A- -
GEBREKEN der Beenen. Dezelve komen gemeene-
lyk uit zwakheid voort, waar toe men dit hulp of
geneesmiddel gebruikt; Doopt een doek die zes of
zevenmaal dubbeld gevouwen is, in water waar in tien
of twaalf uuren lang, eenig colcothar (het droog over-
blyfsel van de gedisteleerde berg stoffen) te trekken
heeft geleegen; schut de pot of fles, daar dit water
in is wel om, voor dat gy het gebruikt, en slaat die
doornatte doek om de beelden. Wanneer men hier
van gebruik maakt, om de zwakte der beenen van
de kinderen te herstellen, legt men compressen, in
dit water nat gemaakt, niet alleen op de beenen en
kniën, maar ook op de lendenen en nieren: de kragt
van dit water zal de beenen versterken, en de kin-
deren spoedig doen lopen. Dit water is ook goed
tegen de verzameling der kwade vogten op de kniën
en andere deelen, welke het gebruik daar van be-
letten; als de gal gezwellen, St. Anthonies vuur,
kneuzingen, branding, uitzakking van het fondament
of van de lyfmoeder, zo de banden niet verbroken

ZWI]. -
'#nder Geneesmiddel. Neem de bladen van had ik
of wilde vlier, marjolyn en saly, van ieder even veel,
stamt het en perst er het sap uit; doe dit in een
fles en sluit ze wel digt toe met deeg van roggen-
meel, zelfs moet men die fles geheel met dat deeg
omkleden; zet ze dan in den warmen oven, de fles
zo lang daar in latende staan als er tyd nodig is om
een groot brood wel door te bakken. Neem dan de
fles uit den oven, laat ze koud worden, doet het
- - - deeg
f

[ocr errors]

k

deeg daar af, sla de fles aan stukken, en neem daar uit de stoffe welke gy 'er in vinden zult, die dik en een soort van balsem zal wezen; doe die balsem snelten met de merg uit een kalfs-schinkel, van ieder even veel, en wryft de beenen en dyen dikmaals daar mede. Dit geneesmiddel is zo wél goed voor kinderen als voor volwassene personen, wanneer de zenuwen verzwakt of verrekt zyn. GEBROKENS, of Gebroken getallen, noemt men in de rekenkunst een getal, dat een of zommige gelyke deelen van een geheel aantoond. Men schryft een gebroken getal met twee cyffer-letters, die door een dwars linie onderscheiden worden, onder welke het onderste getal de Noemers werd genaamd. Deze toond aan in hoe veele deelen het geheel gedeelt is, en of het halve, derde, vierde, zesde, of agtste deelen zyn. Het bovenste getal werd Teller genaamd, en toond aan, hoe veele zodanige deelen van het geheel, dit gebroken in zich besluit: By voorbeeld: # loot, dat drie vierendeelen van een loot is. Het onderste getal, of de Noemer 4, toond aan, dat een loot in 4 vierendeels loot gedeelt is. Het bovenste getal, de Teller 3, geeft te kennen, dat 'er van deze vier deelen, maar drie deelen in dit gebroken begrepen zyn. GEEL KOPER, is eene vermenging van koper en kalmei. De kalmei, of kalmei-steen, is een geele en niet zeer harde steen, waar van de beste omtrent Aken uit de steen-groven gegraven werd, die, gelyk de andere soorten, niet geroost, gebrand of op een stampmolen behoeft gemalen te worden, maar men neemt enkel een gedeelte van de kahnei, en mengt dat met twee deelen gezift stof van koolen: men maakt het vogtig om het stuiven voor te komen, en, als het door een geroerd is, dan is de kalmei bereid om 'er Geel koper mede te maken. Een Geelkoper brandery, bestaat uit een groote plaats, welke van boven met yzere latten belegt is, om er de damp - r - të

[ocr errors]

te laten uitrekken. De ovens zyn op zodanig eene wyze in de aarde gemaakt, dat de wind het vuur door de gaten, die onder in den oven zyn, dryven en de koolen aanblazen kan. In zodanig een oven staan gemeenlyk, agt potten in 't rond, en als die

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

boven op de kalmei, 8 pond klein geslagen-roodkoper, zetten de kroezen dan weder in den oven en laten ze negen uuren lang, in den grootste gloed welke gemaakt kan worden staan, wanneer de branders met een yzer in de kroezen roeren, om te zien of de stoffen geheel vloeibaar zyn geworden: als het vloeibaar is laten zy het nog een uur staan koelen, wanneer zy kroes voor kroes daar uit nemen, en ze in een vorm of zo genaamde gragt uitgieten, om een groot stuk Geel koper te hebben. Die groote stukken, nog warm zynde breken ze in kleinder stukken, die wat van een leggende, ontfangende het Geel koper in 't breeken, een schoone geele couleur. Maar willen zy van dit Geel-koper, ketels &c. maken, of het zelve tot draad trekken gebruiken, dan gieten ze de kroezen tot zekere daar toe gemaakte steenen, genaamd britsche steenen, om dat ze uit Engeland komen, tot groote, platen, die naderhand, op een werk tafel, met de zaag, tot staven gesneden werden, waar na Iroen ze polyst om ze een schoone glans te doen verkrygen. Het aanmerkelykste van allen is, dat het Geel koper, onder het gezegde branden, in plaats van te verminderen, grotelyks in gewigt toeneemt, want als men 55 pond koper in de gemelde agt kroezen werpt, krygt men 9o pond daar uit, zo dat men, van vier centners gemeenlyk vyf centners schoon Geel koper ontfangt,

GEEL

GEELZUGT, door deze kwaal word de gantsche huit, zelfs het wit der oogen geel. Dezelve onderscheid men in de eigentlyke zo genaamde Geelzugt, of de zwarte Geelzzucht, wanneer de huit donkergeel word. De oorzaak van deze kwaal is de gal, die van het bloed afgezondert, zich onder de bovenste huit verzameld. Geneesmiddel tegen de Geelzugt. Neem drie handen vol aarbeziën planten, zo bladen als wortels, drie oncen gedroogde druiven of razynen; doe dit alles in het zuiverste water koken en drink den gantschen dag veel van dien drank. - - - - Tweede Geneesmiddel. Doe de wortel van de groote gouwe klein gehakt, in witte wyn trekken, die daar door een geele couleur zal verkrygen. Of mengt een once fyn gestampte poeijer van hartshoorn, met . zo veel vylzel van staal, doe een halve drachma van dit mengzel met een drachma suiker in het sap van 100de rype cicers, dat men twaalf of vyftien dagen agter een, de zieken des morgens in 't nuchteren doet innemen. Alle de geneesmiddelen voor de Geelzigt, moet men een geruimen tyd agter een blyven gebruiken, om dat het eene hardnekkige kwaal is; en zo lang het geloosde water klaar en ros blyft, moet men met het medicineren blyven aanhouden. GEELZUGT der Bomen, is, wanneer een boom geen uiterlyk ongemak ondergevig is, en nogtans geele bladen draagt, oogschynelyk treure en kwynt. De oorzaak daar van is uitwendig of inwendig; uitwendig door groote droogte, meeldauw enz. inwendig, door het knabbelen der mollen en aardmuizen, of witte wormen. In welk geval men al het geen de wortel schaden kan moet wegnemen, het beschadigde wegsnoeijen, en de wortel met mest en nieuwe goede aarde omleggen. Zie verder BOOM QUAALEN en BOOMEN (kwyning der) . GEELZUGT der Paarden. Deze kwaal ontdekt inen, als het wit in de oogen geel word, als de P# - - CIAL.

v

den schynen te treuren en niet graag zyn in 't eeten,
Om dit te geneezen, zo neemd men de gentiana of
maldergeer, en cardebenedict, tot een poeijer gemaakt,
Angelica en rhabarber met een weinigje faffraan, te
zamen in warme azyn gemengt; dit moet men het
zieken paard, vier morgen aan een, nugteren inge-
ven, en doen het dan twee uuren lang vasten, en
dan aan de long-ader een lating geven.
GEESTMER AMBACHT, BINNENLANDSCH.
GEESTMER AMBACHT BUITENLANDSCH.
Zie LANDMATEN alwaar aangetoond word wat
Roeden en Mergen Lands op beide die plaatzen in
gebruik zyn. - -
GEHALT, van de Nederlandsche goude ducaten en
ryders. Een Nederlandsche goudeducaat houd 23 caraat
7 grein, zonder vaste bepaling van wit en rood, gelyk
ten aanzien van de ryders. Dus is een Nederlandsche
goudeducaat, 5 grein minder als fyn, want een mark fyn
goud is 24 caraat; en een caraat is 12 grein. Een Neder-
landsche goude ryder houd 22 caraat 16 grein wit, en 8
grein rood, zynde deze bepaling gemaakt op dat ze allen
van een couleur zouden zyn: dus het even voordeelig is.
gerande ducaten of ryders te ontfangen: zynde het eenig-

ste onderscheid, dat een ducaat een negotie penningendaarom verandering van cours onderworpen is, maar de

[ocr errors]

te verkrygen, en alle vlakken &'c uit het aangezigt

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

len, zy blyven des winters groen: de bloemen zyn
als gemeene, Maankoppen; ieder heeft vier geële
blaadjes in de gedaante als een roos, het zaad als
- dat

reed

t

« VorigeDoorgaan »