Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

nam cum ex pronunciatis de natura nil verius sit, quam propositio illa gemella, “ Ex nihilo nihil fieri, neque quicquam in nihilum redigi,” sed quantum ipsum naturæ, sive materiæ summam universalem, perpetuo manere et constare, et neutiquam augeri aut minui. Etiam illud non minus certum, tametsi non tam perspicue notatum aut assertum sit, (quicquid homines de potentia materiæ æquabili ad formas fabulentur,) ex quanto illo materiæ sub iisdem spatiorum dimensionibus plus et minus contineri, pro corporum diversitate a quibus occupantur, quorum alia magis compacta, alia magis extensa sive fusa evidentissime reperiuntur. Neque enim parem materiæ portionem recipit vas aut concavum aqua et aëre impletum ; sed illud plus, istud minus. Itaque si quis asserat, ex pari aëris contento par aquæ contentum effici posse, idem est, ac si dicat, aliquid fieri posse ex nihilo. Nam quod deesse supponitur ex materia, id ex nihilo suppleri necesse foret. Rursus si quis asserat, par contentum aquæ in par contentum aëris posse verti, idem est, ac si dicat, aliquid posse redigi in nihilum. Nam quod superesse supponitur ex materia, id ad nihilum evanuisse similiter necesse foret. Neque nobis dubium est, quin hæc res etiam calculos pati possit, surdos fortasse in aliquibus, sed definitos et certos, et naturæ notos. Veluti si quis dicat, auri corpus, collatum ad corpus spiritus vini, esse coacervationem materiæ superantem ratione vicecupla simpla aut circiter, non erraverit. Itaque, exhibituri jam historiam eam, quam diximus, de copia et paucitate materiæ, atque de materiæ coitione atque expansione, ex quibus notiones illæ densi et rari (si proprie accipiantur) ortum habent; hunc ordinem servabimus, ut primo corporum diversorum (ut auri, aquæ, olei, aëris, flammæ) rationes ad invicem recenseamus. Examinatis autem rationibus corporum diversorum, postea unius atque ejusdem corporis subingressus et expatiationes, cum calculis sive rationibus, memorabimus. Idem enim corpus, etiam absque accessione aut ablatione, aut saltem minime pro rata contractionis et extensionis, ex variis impulsibus tum externis tum internis, sustinet se congerere in majorem et minorem sphæram. Interdum enim luctatur corpus, et in veterem sphæram se restituere nititur; interdum plane transmigrat, nec revertere satagit. Hic cursus primo atque differentias et rationes corporis alicujus naturalis (quoad extentum) collati cum aperturis aut clausuris suis, memorabimus ; videlicet cum pulveribus suis, cum calcibus suis, cum vitrificationibus suis, cum dissolutionibus suis, cum distillatis suis, cum vaporibus et auris, exhalationibus et inflammationibus suis memorabimus ; deinde actus ipsos et motus, et progressus et terminos contractionis et dilatationis proponemus, et quando se restituant corpora, quando transmigrant secundum extentum ; præcipue autem efficientia et media, per quæ hujusmodi corporum contractiones et dilatationes sequuntur, notabimus: atque interim virtutes et actiones, quæ corpora ex hujusmodi compressionibus et dilatationibus induunt et nanciscuntur, obiter subtexemus. Cumque probe noverimus quam difficilis res sit, in præsenti animorum statu, jam ab ipso principio cum natura consuescere, observationes nostras, ad attentionem hominum et meditationem excitandam et conciliandam, adjiciemus. Quod ad demonstrationem autem attinet, sive retectionem densitatis et raritatis corporum, nil dubitamus aut cunctamur quin quoad corpora crassa et palpabilia motus gravitatis (quem vocant) loco optimæ et maxime expeditæ probationis sumi possit: quo enim corpus compactius, eo gravius. Verum postquam ad gradum aëreorum et spiritualium ventum est, tum profecto a lancibus destituimur, atque alia nobis industria opus erit. Incipiemus autem ab auro, quod omnium, quæ habemus, (neque enim tam adulta est philosophia, ut de visceribus terræ statuere debeamus,) gravissimum est atque plurimum materiæ minimo spatio complectitur ; atque ad hujus corporis sphæram reliquorum rationes applicabimus; illud monentes, historiam ponderum hic nos minime tractare, nisi quatenus ad corporum spatia sive dimensa demonstranda lucem præbeat. Cum vero non conjicere et hariolari, sed invenire et scire, nobis propositum sit, hoc autem in examine et probatione experimentorum primorum magnopere positum esse judicemus, prorsus decrevimus in omni experimento subtiliore modum experimenti, quo usi sumus, aperte subjungere; ut postquam patefactum sit quomodo singula nobis constiterint, videant homines et quatenus fidem adhibeant, et quid ulterius faciendum sit, sive ad errores corrigendos, qui adhærere possint, sive ad excitandas atque adoperandas probationes magis fidas et exquisitas. Quin et ipsi de iis, quæ nobis minus explorata, atque errori magis exposita, et quasi finitima videbuntur, sedulo et sincere monebimus. Postremo, observationes nostras (ut modo diximus) adjiciemus, ut licet omnia integra philosophiæ servemus, tamen faciem ipsam historiæ naturalis etiam in transitu versus philosophiam obvertamus. Atque porro illud curabimus, ut quæcunque ea sint, sive experimenta sive observationes, quæ præter scopum inquisitionis occurrunt atque interveniunt, et ad alios titulos proprie pertinent, notemus, ne inquisitio confundatur.

[blocks in formation]

MONEndi utique sunt homines, et per fortunas cohibitæ, senioribus imponuntur, adolescentibus insuas rogandi atque obsecrandi, ut animos submittant, stillantur; ut jam (quod cavillatus est Cicero in et scientias in mundo majore quærant : quinetiam Cæsaris annum) “ Stella lyræ ex edicto oriatur ;” de philosophia vel cogitationem abjiciant, vel modi- et auctoritas pro veritate, non veritas pro auctoritate cos saltem et tenues fructus ex illa sperent, usque sit. Quod genus institutionis et disciplinæ ad usum dum Historia naturalis et experimentalis, diligens et præsentem egregie valet; sed idem meliorum indiprobata, comparata sit et confecta. Quid enim sibi cit exilium. Nimirum primorum parentum peccavolunt ista cerebella hominum, et potentes nugæ ? tum et luimus et imitamur: illi Dei similes esse Fuerunt apud antiquos placita philosophorum valde voluerunt, posteri eorum adhuc magis ; etenim munnumerosa ; Pythagoræ, Philolai, Xenophanis, He dos creamus, naturæ præimus et dominamur, omnia racliti

, Empedoclis, Parmenidis, Anaxagoræ, Leu- ita se habere volumus, prout nostræ fatuitati consencippi, Democriti, Platonis, Aristotelis, Theophrasti, taneum fore videtur, non prout divinæ Sapientiæ, Zenonis, aliorum. Hi omnes mundorum argumenta, nec qualia inveniuntur in rebus ipsis; nec scio an tanquam fabularum, pro arbitrio confinxerunt, eas res aut ingenia magis torqueamus: sed plane sigilla que fabulas suas recitarunt, publicarunt; alias magis imaginis nostræ creaturis et operibus Dei imprimiconcinnas certe et probabiles, alias duriores. At mus, non Creatoris sigilla cum cura inspicimus et nostris seculis, propter instituta scholarum et colle- agnoscimus. Itaque non immerito iterum de impegiorum, cohibentur ingenia magis; neque propterea rio in creaturas decidimus : et cum post lapsum omnino cessatum est: Patricius, Telesius, Brunus, hominis nihilominus dominatio nonnulla in creaturas Severinus Danus, Gilbertus Anglus, Campanella, reluctantes relicta fuerit, ut per veras et solidas scenam tentarunt, et novas fabulas egerunt, nec artes subigi et flecti possint, id ipsum ex insolentia plausu celebres, nec argumento elegantes. Num nostra, et quia Dei similes esse volumus, et propriæ hæc miramur ? Quasi vero non possint infinita oriri rationis dictamina sequi, maxima ex parte amittihujusmodi placita et sectæ, omnibus seculis ? Neque mus. Quamobrem, si qua est erga Creatorem huenim est, aut erit, hujusce rei finis aliquis aut mo- militas, si qua operum ejus reverentia et magnificadus. Alius aliud arripit, aliis alia placent; nihil tio ; si qua charitas in homines, et erga necessitates est luminis sicci et aperti ; quisque ex phantasiæ et ærumnas humanas relevandas studium; si quis suæ cellulis, tanquam ex specu Platonis, philosopha- amor veritatis in naturalibus, et odium tenebrarum, tur; ingenia sublimiora, acutius, felicius; tardiora, et intellectus purificandi desiderium, orandi sunt hominore successu, sed æque pertinacia. Quin non mines iterum atque iterum, ut, missis paulisper, aut ita pridem, ex quorundam virorum doctorum, et, saltem sepositis, philosophiis istis volaticis et præprout nunc sunt res, excellentium disciplina, scien- posteris, quæ theses hypothesibus anteposuerunt, et tiæ (credo propter varietatis et licentiæ tædia) intra experientiam captivam duxerunt, atque de operibus certos et descriptos auctores coërcentur, atque ita Dei triumpharunt; summisse, et cum veneratione

quadam, ad volumen creaturarum evolvendum acce- | Quod si ad historiam naturalem et experimenta dant : atque in eo moram faciant, meditentur, et ab artium illum remittimus (id quod facimus) hæret, opinionibus abluti et mundi caste et integre versentur. non est instituti ejus, non otii, non impensæ. Atqui Hic est ille sermo et lingua, qui “ exivit in omnes non est postulandum nobis, ut quis vetera dimittat, fines terræ :” nec confusionem Babylonicam passus antequam in possessionem meliorum inducatur. est : hunc perdiscant homines, et repuerascentes, at- Postquam autem naturæ et artium Historia, fidelis que iterum infantes facti, Abecedaria ejusdem in et copiosa, collecta et digesta fuerit, atque veluti manibus habere dignentur. In interpretatione au ante oculos hominum posita et explicata; non tenuis tem ejus eruenda atque enucleanda nulli operæ par- est spes, ingenia, de quibus diximus, grandia (qualia cant, sed strenue procedant, persistant, immorian-et in antiquis philosophis viguerunt, et adhuc non tur. Cum igitur in Instauratione nostra Historiam raro reperiuntur) cum tantæ antehac fuerint efficaciæ, naturalem, qualis sit in ordine ad finem nostrum, ut veluti ex scalmo aut concha (rara scilicet experiin tertia operis parte collocaverimus; hanc rem præ- entia et frivola) naviculas quasdam philosophiæ, vertere et statim aggredi visum est. Etsi enim admirabili structura quoad opificium, ædificaverint; haud pauca, eaque ex præcipuis, supersint in Organo multo magis postquam sylvam et materiem nacta nostro absolvenda, tamen consilium est, universum sint, solidiores structuras excitatura ; idque licet via opus Instaurationis potius promovere in multis, quam veteri pergere malint, nec via nostri Organi (quæ, ut perficere in paucis; hoc perpetuo, maximo cum nobis videtur, aut unica est, aut optima) uti. Itaque ardore (qualem Deus mentibus, ut plane confidimus, huc res redit, ut Organum nostrum, etiamsi fuerit addere solet) appetentes, ut quod adhuc nunquam absolutum, absque Historia naturali non multum; tentatum sit, id ne jam frustra tentetur. Simul | Historia naturalis, absque Organo, non parum insubiit animum illa cogitatio : spargi proculdubio per staurationem scientiarum sit provectura. Quare Europam complura ingenia, capacia, libera, excelsa, omnino, et ante omnia, in hoc incumbere satius et subtilia, solida, constantia. Quid si quis, tali inge- consultius visum est. Deus universi conditor, connio præditus, rationem et usum Organi nostri capiat, servator, instaurator, hoc opus, et in ascensione ad probet ? Tamen non habet quid agat, nec quomodo gloriam suam, et in descensione ad bonum humanum se ad philosophiam comparet aut accingat. Si esset pro sua erga homines benevolentia et misericordia, res, quæ lectione librorum philosophicorum, aut dis- protegat et regat, per Filium suum unicum, nobiscum putatione, aut meditatione perfici posset, sufficeret Deum. fortasse ille, quisquis sit, et abunde illud præstaret.

NORMA HISTORIÆ PRÆSENTIS.

mus.

Quamvis sub finem ejus partis Organi nostri, quæ enim quæstionum sumus, rerum non item. Neque edita est, præcepta de Historia naturali et experi- tamen quæstionum ordinem in Historia ipsa præcise mentali conscripserimus ; visum est tamen hujus, observamus, ne impedimento sit quod pro auxilio quam nunc aggredimur, Historiæ normam et figuram, adhibetur. et accuratius describere et succinctius. Titulis in Historia et experimenta omnino primas partes catalogo comprehensis, qui pertinent ad concreta, tenent. Ea, si enumerationem et seriem rerum titulos de naturis abstractis (quarum ibidem, ut particularium exhibeant, in tabulas conficiuntur ; historiæ reservatæ, mentionem fecimus) superaddi- aliter seorsum excipiuntur.

Hi sunt materiæ schematismi diversi, sive Cum historia et experimenta sæpissime nos deseformæ primæ classis, motus simplices. Summæ rant, præsertim lucifera illa, et instantiæ crucis, per motuum, mensuræ motuum, alia quædam. De his quas de veris rerum causis intellectui constare possit; Abecedarium novum confecimus, et sub finem hujus mandata damus de experimentis novis, quantum volumiris collocavimus.

prospicere animo possumus, aptis ad id, quod quæTitulos (cum ad omnes nullo modo sufficiamus) ritur. Hæc mandata tanquam Historia designata non ex ordine, sed ex delectu sumpsimus; quorum sunt. Quid enim aliud nobis, primo viam ingredi. scilicet inquisitio, aut propter usum erat gravissima, entibus, relinquitur ? aut propter copiam experimentorum maxime com Experimenti alicujus subtilioris modum, quo usi moda, aut propter obscuritatem rei maxime difficilis sumus, explicamus, ne error subsit; utque alios ad et nobilis, aut propter discrepantiam titulorum inter meliores et magis exactos modos excogitandos exse, latissime patens ad exempla.

citemus. In titulis singulis, post aditum quendam aut præ Monita et cautiones de rerum fallaciis, et, qui in fationem, statim topica particularia, sive articulos inquirendo et inveniendo possint occurrere, erroribus inquisitionis proponimus, tum ad lumen inquisitionis et scrupulis aspergimus; ut phantasmata omnia, præsentis, tum ad provocationem futuræ. Domini quantum fieri potest, tanquam exorcismo fugemus.

Observationes nostras super historiam et experi- | esse hominum stuporem, ut quandoque res ante pedes menta subteximus, ut interpretatio naturæ magis sit positas, nisi moniti, non videant, sed prætereant. in procinctu.

Opera et res impossibiles, aut saltem adhuc non Commentationes, et tanquam rudimenta quædam inventas, quæ sub singulis titulis cadunt, proponiinterpretationis de causis, parce, et magis sugge mus; atque una ea, quæ jam inventa sunt et in ho. rendo quid esse possit, quam definiendo quid sit, minum potestate, atque impossibilibus illis, et non interponimus.

inventis, sunt proxima et maxime cognata, subjunCanones, sed tamen mobiles, sive axiomata in- gimus ; ut simul et industria humana excitetur, atchoata, quæ nobis inquirentibus, non pronuncianti- que animi addantur. bus, se offerunt, præscribimus et constituimus. Utiles Patet ex antedictis, Historiam præsentem, non tanenim sunt, si non prorsus veri.

tum tertiæ partis Instaurationis vices supplere, sed Utilitatis humanæ nunquam obliti (licet lux ipsa præparationem esse non contemnendam ad quartam, dignior sit iis, quæ a luce monstrantur) vellicationes propter titulos ex Abecedario, et topica ; et ad sexde practica, attentioni et memoriæ hominum subji tam, propter observationes majores, commentationes, cimus; cum nobis constet talem et tam infelicem et canones.

HISTORIA VENTORU M.

ADITUS, SIVE PREFÆTIO.

ga cæli?

Venti humanæ genti alas addiderunt. Eorum | status, ut redeat regulariter ad dies certos et horas, enim dono feruntur homines et volant; non per instar æstus maris ? aërem certe, sed per maria; atque ingens patet ja 4. Qui venti sint asseclæ, et famili

Venti asseclæ. nua commercii, et fit mundus pervius. Terræ autem ares regionum; qui temporum, in iis(quæ gentis humanæ sedes est et domicilium) scopæ dem regionibus ; qui verni; qui æstivales ; qui ausunt : eamque, atque simul aërem ipsum, everrunt et tumnales; qui brumales; qui æquinoctiales ; qui mundant. Attamen et mare infamant, alioqui tran- solstitiales; qui matutini, meridiani, vespertini, nocquillum et innoxium : neque alias sine maleficio turni ? sunt. Motum, absque opera humana, cient magnum 5. Quales sint venti marini, quales qui spirant a et vehementem ; unde et ad navigandum et ad mo

continente ? Differentias autem marinorum et terlendum, veluti operarii, conducti sunt; et ad multo restrium diligenter excipito, tam eorum qui in terra plura adhiberi possunt, si humana non cesset dili- et mari, quam eorum qui a terra et mari. gentia. Natura ipsorum inter secreta et abdita re

6. An non spirent venti ex omni pla- Venti liberi. poni solet; nec mirum, cum nec aëris natura et potestas cognita quoquo modo sit, cui famulantur et Venti non multo plus plagis cæli, quam qualiparasitantur venti, ut (apud poëtas) Æolus Junoni. tatibus, variant. Alii vehementes, alii lenes; alii Primariæ creaturæ non sunt, nec ex operibus sex constantes, alii mutabiles ; alii calidi, alii frigidi; dierum : quemadmodum nec reliqua meteora quoad alii humectant magis et solvunt, alii desiccant et actum, sed post nati ex ordine creationis.

constipant; alii congregant nubes, et sunt pluviosi

vel etiam procellosi, alii dissipant, et sunt sereni. TOPICA PARTICULARIA:

7. Inquirito et narrato, qui sint venti

Qualitates

uniuscujusque speciei ex prædictis, et SIVE ARTICULI INQUISITIONIS DE VENTIS.

diversæ. quomodo varient secundum regiones et 1. Describito ventos ex diligentia loca ? Nomina ventorum. nautica, et imponito nomina ipsis, sive Origines locales ventorum triplices; aut dejici

vetera, sive nova, modo constantia. untur ex alto, aut emanant a terra, aut conflantur Venti vel generales sunt, vel stati, vel asseclæ, in ipso corpore aëris. vel liberi. Generales voco, qui semper flant ; 8. Secundum has tres origines de statos, qui certis temporibus ; asseclas, qui fre- ventis inquirito. Qui scilicet ex ipsis Psigimes loca: quentius ; liberos, qui indifferenter.

dejiciantur de media (quam vocant) reVenti

2. An sint venti aliqui generales, at. gione aëris ; qui vero exspirent e cavis terræ, sive generales. que ipsissimi motus aëris ; et, si sint, illi erumpant confertim, sive efflent insensibiliter et

in qua consecutione motus, et in quibus sparsim, et postea glomerent ut rivuli in fluvium : locis spirent?

qui denique generentur passim ex tumoribus sive Venti stati.

3. Qui venti anniversarii sint, aut expansionibus aëris proximi ?

redeuntes per vices, et in quibus regio Neque generationes ventorum originales tannibus ? An inveniatur ventus aliquis ita præcise tum: sunt et accidentales, ex compressionibus

ventorum

Venti extraor

ventorum.

SOS.

aëris scilicet, et percussionibus, et repercussioni 17. Inquirito diligenter de spatiis, quæ venti debus ejus.

prehensi sunt simul occupare, et ad quos terminos ? Generationes

9. De hujusmodi ventorum genera- Exempli gratia, si auster flaverit tali loco, an conaccidentales tionibus accidentalibus inquirito. Ge- stet quod eodem tempore aquilo flaverit ab illinc ventorum.

nerationes ventorum proprie non sunt; milliaribus decem ? Contra, in quantas angustias etenim augent et fortificant ventos potius, quam pro- venti redigi possint, ita ut fluant venti (id quod fieri ducunt et excitant.

videtur in turbinibus nonnullis) tanquam per canales. De communitate ventorum hactenus. Reperi 18. Inquirito ad quod tempus, vel maximum, vel untur autem venti rari et prodigiosi, quales sunt medium, vel minimum, continuari soleant venti, et Præster, Turbo, Ecnephias; hi super terram: at deinde flaccescere et tanquam exspirare : qualis sunt et subterranei, quorum alii sunt vaporosi et etiam esse soleat ortus et inceptio ventorum, qualis mercuriales, ii percipiuntur in mineris ; alii sul- languor et cessatio; subito, gradatim, quoquo modo? phurei, illi emittuntur, nacti exitum in terræ mo A limitibus ventorum transeat inquisitio ad tibus, aut etiam effervescunt ex montibus arden successiones ventorum, vel inter se vel respectu tibus.

pluviæ et imbrium : cum enim choreas ducant, 10. De hujusmodi ventis, raris et ordinem saltationis nosse jucundum fuerit. dinarii et ila: prodigiosis, atque adeo de omnibus ven 19. An sit aliqua regula, aut obsertus repentini. torum miraculis inquirito.

Successiones

vatio paulo certior, de successionibus A speciebus ventorum transeat inquisitio ad ventorum ad invicem, sive ea sit in orconfacientia ad ventos (ita enim loqui volumus, dine ad motum solis, sive alias : et si sit, qualis sit quia vocabulum efficientis plus significat, vocabu- illa ? lum concomitantis minus quam intelligimus) atque 20. Circa successionem et alternationem ventorum

ad ea, quæ ventos putantur excitare aut sedare. et pluviæ inquirito; cum illud familiare et frequens Confacientia

11. Circa astrologica de ventis in- sit, ut pluvia sedet ventos, venti compescant et disad ventos, et quirito parce, nec de accuratis sche- sipent pluviam. excitantia et sedantia ip- matibus cæli curato; tantummodo ob 21. An post certam periodum annorum redinte

servationes manifestiores de ventis in- gretur successio ventorum; et si ita sit, quæ sit ea gruentibus circa exortus aliquorum astrorum, aut periodus ? circa eclipses luminarium, aut conjunctiones plane A successionibus ventorum transeat inquisitio tarum negligito; nec minus quatenus pendent ex ad motus ipsorum. Motus ventorum septem inviis solis aut lunæ.

quisitionibus absolvuntur; quorum tres superiori12. Quid confaciant meteora diversorum generum bus articulis continentur, quatuor adhuc manent ad ventos ? Quid terræ motus, quid imbres, quid intactæ : nam de motu ventorum dispertito per concursus ventorum ad invicem ? Concatenata enim plagas cæli inquisitum est. Etiam de motu trium sunt ista, et alterum alterum trahit.

linearum, sursum, deorsum, lateraliter. Etiam de 13. Quid confaciant ad ventos, vaporum et exha accidentali motu compressionum. Restant motus lationum diversitas ? Et quæ ex ipsis sint magis quartus progressivus, quintus undulationis, sexgenerativa ventorum, et quatenus natura ventorum tus conflictus, septimus in organis et machinis sequatur hujusmodi materias suas ?

humanis. 14. Quid confaciant ea, quæ hic in terra sunt, 22. Cum progressus sit semper a

Motus diversi aut fiunt, ad ventos; quid montes, et solutiones nivi- | termino, de loco primi ortus, et tanquam um in ipsis ; quid moles glaciales, quæ in mari in- fontibus alicujus venti, quantum fieri natant et deferuntur alicubi; quid differentiæ soli potest, diligenter inquirito. Siquidem videntur venti aut terræ, (modo hoc fuerit per tractus majores,) ve famæ similes. Nam licet tumultuentur et percurrant, luti paludes, arenæ, sylvæ, campestria ; quid ea, tamen caput inter nubila condunt. Item de proquæ hic apud homines aguntur, veluti incensiones gressu ipso: exempli gratia, si boreas vehemens, ericæ, et similium, ad culturam agrorum ; incen- qui flaverit Eboraci ad talem diem aut horam, flasiones segetum aut villarum in llis; desiccationes verit Londini biduo post ? paludum; displosiones continuæ bombardarum ; 23. De undulatione ventorum inquisitionem ne sonitus campanarum simul in magnis urbibus ; et omittito. Undulationem vocamus eum motum, quo similia? Festucæ certe sunt res nostræ, sed tamen ventus ad parva intervalla intenditur et remittitur, aliquid possunt.

tanquam undæ aquarum : quarum vices optime per15. De omnimodis excitationibus aut sedationibus cipiuntur ex auditu in ædibus. Eo autem magis ventorum inquirito, sed parce de fabulosis aut su notato diligenter differentias undulationis, sive sulperstitiosis.

cationis inter aërem et aquam; quia in aëre et venA confacientibus ad ventos transeat inquisitio ad tis deest motus gravitatis, qui pars magna est unduinquirendos limites ventorum ; de altitudine, exten- lationis in aquis. sione, duratione eorum.

24. De confictu et concursu ventorum flantium 16. Inquirito diligenter de altitudine ad idem tempus diligenter inquirito. Primo, utrum Limites ven

sive elevatione ventorum ; atque si sint flent simul plures venti originales, non dicimus re

fastigia montium, ad quæ venti non as verberantes ? Et, si hoc ita sit, quales euripos in pirent; aut si conspiciantur nubes quandoque stare motu, quales rursus condensationes et alterationes et non movere, flantibus eodem tempore ventis forti- in corpore aëris gignant ? ter hic in terra.

25. An venti alii eodem tempore flent superius,

ventorum

torum.

« VorigeDoorgaan »