Pagina-afbeeldingen
PDF
[ocr errors]

1egentes : Præcipimus amodò id minimè fieri. Idipfum quoque con-
fervandum eft etiam inter monachos. Le&oris autem manus impofi-
tionem licentia eft unicuique Abbati in proprio monafterio folumimo-
dò faciendi , fi dumtaxat Abbati manus' impofitio faáa nofcatur ab
Epifcopo fecundùm morem præficiendorum Abbatum , dum confìet i1-
lum effe Presbyterum . Simili modo fecundùm antiquam confuetudinem

Chorepifcopos præceptione Epifcopi oportet promovere Lc&ores.

[ocr errors][merged small]

cramentis , eorumque fequaces multi . Etiam

[ocr errors]
[ocr errors][merged small]
[ocr errors]

San&um Petrum Apoßolum fuifîè attonfum &
tonfura coronatum teftatur antiquus Ordo Roma-
nus, orans fuper tonfurando Clerico : 0remur
Dominum moßrum Jefum Cbrißum pro boc famulo
fuo , qui ad deponemdam comam capitir fui pro ejus
amore & exemple beati Petri Apoßoli feffimat.
- Apoftolicae coronae rationem adfigqat apud
Anglicanam venerabilis Bedæ Hißoriam Ceolfri-
dus Abbas in htteris ad Naitanum Regem Pi&o-
rum . Nom ob idim coronam attondemur, quia Pe-
trui itä attomfur eff, fed quia im memoriam Domimi-
eae paffiomi* ità attonfur. Idcircò & mor, qui per
eamdem paffiomem fäfvari defideramu*, ipfius paffio-
»is fignum cum illo in verfice, fùmma corporis par-
te, geßamus. Noftra eft fpineae coronae memo-
rativa figura. Eamdem rationem probant Raba-
nus Maurus, Amalarius Fortunatus Treweren-
fis, ac Stephanus Epifcopus Tornacenfis.
Eodem tendit ratio in libro de gloria Marty-
tum addu&a à San&o Gregorio-Epifcopo Turo-
nenfi. Petrus Apqffolu* ad bumilitatem docemdam
caput defuper tonderi infituit . Lucidiùs exponit
Gemma animae. Petrus Apoffalu* à gemtibus ca-
ptus , & adludibria cbrìfiamorum traditus , barba
7afu, fuit & capite decalvamus. 2uod ipfe deincept
in avemoriam fieri juffit , quod incredufbr , quamvfr
anfcios, tamem Deo permittente, im figuram opera-
tot intellexit. In figuram Dominicae fpineae coro*
næ. Eamdem hiftoriarn laudant jaon diétus Ra-
banus, & in rerum Ecclefiafticarum contempla-
tione San&us Germanus Patriarcha Conftantino-
litanus.
Ißius Apoftolicae injuriæ radicem edicit San-
&us Cyprianus, Nemefianum aliofque in metal-
Iis Martyres confolans de calamitate varia , qua-
rum una erat caput femitonfùm , defeffabilis &
tetra deformita, apud gentiler. Erat enim & apud
Græcos & apud Latinos nota & chara&ter fervi-
tutis. Hìnc de Cajo Caligula Augufto fcribit

[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

bonoramt vor moAeri: Per coronam meffram adjuramt.
mor veßri , per coromam veftram adjuramt vos noßri.
Et fynodalibus ad San&um Leonem Papam litte-
ris plures Epifcopi fefe fub{cribunt: Ego coromam»,
veßram veneranr faluto. .
Neque veré folam coronam feu caput femiton-
fum , fèd & circumtonfam caefariem, adeóque
duplicem apud gentiles ignominiam, continet
noftra tonfura . Etenim de Aniceto Pontifice
habet liber Pontificalis : Conßituit, at Clericur
comam vom mutria*, fecumdùm praecep*um 4poffoli-
cuum. Et quarta Synodus Carthaginenfis * cierk

[ocr errors]

modi Canones habemus multos. Caufàm daein ;
San&i Ezechielis Prophetæ commentariis, haec
de Sacerdotibus Mofaicis verba, caput fuum mon

radent, meque comam mutrient , fed attondebunt ca- CaP. 4*

pita fua , exponens San&us Hieronymus. Per-
fpicuè demonftratur, nec rafir capitibus , ßut $a-
cerdote, cultorefque Ifidis atque $erapis , mox effe de-
[bere, nec ruriù comam demittere, quod propriè lu-
fxurioforum eff , barbarorumque , & militamtium,
fed ut bomefius babitur $acerdotum facie demonfre-
tur. Difcimus nec calvitium movacula effe facien-
duw , nec itä ad preffum tondemdum caput, ut raf^-
rum fimiler effe videamur, fed in tantum capillor de-
mittemdor , ut opertum fit caput. Ecclefia ergò ità
imitari voluit San&tum Petrum, ut tamen à Gen•
tilium Sacerdotibus effemus difcreti , habentes
coronam , non rafàm , fed tonfam . Et hinc
Donatiftis , Epifcopos , Presbyteros, ac Dia-
COnOS

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

sonos noftros publicae contra Apoftolicum poenitentiæ, adeòque & rafo capiti fubdentibus, frequenter improperat San&us Optatus Epifcopus Milevitanus: Ubi didiciffis radere capita $acerdotum ? Scandalofa, de gentilifmo fufpe&ta, piorum oculorum offenfiva erat rafura : Ideòque illam poftmodum, Gentilifmo exftintto , Ecclefia recepit. Demiffam viri comam re&è dicit San&tus Hieronymus effe propriam barbaris, militibus, luxuriofis . Etenim in libro de velandis virginibus Tertullianus inter varia barbarorum infignia adducit Cirror Germanorum. Eos Francorum, utpotè Germanorum, Regibus nunquam potuiffe detonderi Agathias in operis fui exordio teftatur. Eorum item militibus non poterant : Hinc enim de Godefrido, Lotharingiae Duce, qui Henrico tertio Augufto perduellis civitatem ac Ecclefiam Virdunenfem exufferat , fcribit Lambertus Schafnaburgenfis: Fa&i eum im tamtùm pænituit , ut publicè fe rerberari faceret , & capillor fuor, ne tonderemtur , magna pecumia redimeret , fumptur ad reædificamdam Ecclefíam daret , & im opere caememtario per feipfum plerumque, vili* mamcipii mimifferio fun&ur , deferviret. Nempè tonfura reddebat Regni, Ducatus, militiæ irreparabiliter incapacem. Ità & Regem fuum Hildericum eidem Franci , volentes regno detrufum , tradidere Epifcopis tondendum , & Pippinum intruferunt. Eadem forma viguit , fuitque frequentiffima apud pofteriores Græcorum Auguftos. Etiam apud antiquos Romanos : Nam Julianum cognatum non alio fine Conftantius Imperator in Ecclefiæ Nicomedienfis Le&torem tonderi juffit, quam ut imperandi fpe faceret perpetuò extorrem. Longa eft haec tonfurae materia : Lucidè demonftrat Reges fidelesfemper potuiße deponi per Ecclefiam , & conftitui regno incapaces.

Permiffam comam etiam de luxuria notant |

Patres & antiqui & juniores . Adduco unum Guilielmum Malmesberienfem, in Regum Anglorum annalibus agentem de Guilielmo fecundo, qui omnem Cleri & populi difciplinam in regno fuo impiiffimè peffumdedit. Tumc fluxus crinium, tumc luxus veftium , tumc ufur calceorum cum arcuatis aculeir inventur. Mollitie corporis certare cum faemimis , greffum frangere , geffu foluto & latere mudo imcedere adolefcentium fpecimem erat. Emerver , emolliti , quod mati fuerant , inviti maπebant : Expugnatorer aliemae pudicitiae , prodigi fuae. Et in hißoria novella agens de Henrico primo Rege , impii iftius fratre , & fucceffore. 3Quoddam accidit im Anglia, quod mirum videatur crimiti* mofiris , qui obliti quid mati fumt , im muliebris fexus habitum capillorum longitudine feipfor tram formamt. Quidam provincialium militum, magno crimium luxu fuperbiem*, confcientiaque fimulamte perterritus , vifus eff fibi videre im fomnis , quafi aliquis eum capillorum fuorum crimiculis fuffocaret. Quare fomno excuffur , quidquid fuperfluebat comarum , citò abfcidit . Cucurrit exemplum per Angliam , & (ficut recemr poema mentem movere folet) omnes penè militer adjuffum modum crime, fuo* refcimdi «equamimiter tulerumt. $ed mom diu ftetit haec fanâitas. Vix enim ammo elapfo, cum&i , qui fibi

[ocr errors]
[merged small][merged small][merged small][ocr errors]

eodem : Deindè ab aliquo juxta figuram Clericorum perfe&è tomdetur. Pontifice adftante & vidente. Etiam apud Latinos fic olim fa&tum: Et perfe&ta tonfura ftatim ab Epifcopo per folennes orationes benedi&a. Eodem adftante & folenniter benedicente fa&tam fuiffe primam Clerici barbam oftendunt antiqui libri Epifcoporum rituales, ac hodiernum Pontificale. Adftans Epifcopus primam comæ & barbae tonfuram fieri curabat expertem omnis vanitatis. Et quidem nos Latini Clericalem tonfuram hodie ab omni Ordine minori diftinguimus, ejufque folius impartitione Clero adgregamus , facimufque Clericum gaudentem privilegio Canonis & fori. Graeci eam à le&toratu , quem foe lum habent minorem Ordinem , non feparant, uno rituum contextu utrumque fimul conferunt ; Tonfura eft illis pars Le&oratus. Deindè Latini , uti ex quarta patet Synodo Carthaginenfi , facri femper codicis traditione , Graeci femper fola manuum impofitione dederunt Le&oratum, uti docent praefens Canon & libri eorum Rituales , antiqui & novi. .Et hinc oritur quaeftio, An Clerici tonfura apud nos Latinos femper fuerit confecratio ritu & effe&u ab omni minori Ordine diftin&a ? Quidam negant. Etenim de Cajo Pontifice habet liber Pontificalis. Comffituit, ut ommer ordimer fc im Ecclefia adfcemderent: $i quis Epifcopus fieri mereretur , ut effet Offiarius , Le&or, Exorciffa , Aco- lythus , fequem $ubdiacomuj , Diacomur, Presbyter , eximdè Epifcopus ordinaretur . Non tonfuram, fed Oftiariatum dicit effe primam initiatio

nem. Et hinc in litteris ad Himerium Tarraco- Epift. 1. nenfium Metropolitam Siricius Pontifex promo- ° °*

vendum Epifcopum ait ab infantia ante pubertatis annos debere effe baptizatum , & Le&orum minifterio fociatum . Quod ipfum Zozymus Pontifex fcribit ad Hefychium Salonae Epifco

pum, Dalmatiae Metropolitam. Etiam Synodus Epift. 1. Bracarenfis mandat, ut ex laico nemo fiat Epi- ° 3°

fcopus, fed primùm Leétor, totumque annum

in ifto minifterio probetur. Et fecunda Toleta

na Synodus, agens de infantibus Deo & Ecclefiae

[ocr errors]

fiae per parentes ad Clericatum , oblatis: $tatui• mus obfervandum, ut mox cùm detomff, vel mimifferio Le&orum contraditi fuerimt , in domo Eccleffe debeant erudiri. Tonfuram & Le&oratum confundit. Refpondeo tamen morem noftrum effe longè antiquiffimum. Tonfuram enim ab omni minofi Ordine palàm diftinguit antiquus Ordo Roma. nus , San&i Gregorii, immò San&ti Gelafii Pontificis opus, à Gregorio dumtaxat auétum & politum. Concordant antiquiffima Latinarum Ecclefiarum Ritualia. Et nullus oppofitorum nobis Canonum dicere queat Leétoratum fuiße primum Ordinem : Etenim & laudatum San&i Caii Papæ decretum , & quarta Synodus Carthaginenfis , conftanterque antiqui Canones Oftiariatui dant primum locum. Ifti igitur Canones promovendum Epifcopum volunt fpecialiter fuiffe ILe&orem per tempus aliquod , quod iftic incipiat docendi officium , proprium Epifcoporum. Notanda funt verba Zozymi Pontificis: $i ab in fantia Ecclefiafficis mimifferiis momen dederit , inter 1e&ores ufque ad vigefimum aetatis ammum comtinuata •bfervatione perduret , fi major jam & grandævus acceperit , ità ut poff Baptifmum fatim fe Divinae militiae defideret mamcipari , fve inter Le&ores , fi•ve inter Exorciffa y quinquemmio temeatur. Lucidè diftinguunt inter Le&torem feu Exorciftam fieri, & Ecclefiafticis minifteriis feu Divinæ militiæ mancipari : Et hocce pofterius innuunt efTe tempore prius, utpotè fieri confuetum per folam fine omni Ordine tonfuram. Quod item Græci tonfuram olim à Le&oratu

1. ,,,, ... diftinxerint, teftatur apertiffimè præfens Canon.

[ocr errors]

Etiam Juftiniani Augufli lex novella mandans neminem ordinari Le&torem, nifi qui decem & o&o annos habuerit: Nequaquam vetat pueros, quod femper fecere Græci, in Clericos tonderi. «Confirmat antiquum Graecorum Rituale, exftans gomæ apud Clericos Theatinos San&i Andreæ Vallenfis , habens hunc titulum cum fuis orationibus: Ordo & officium ad tomdemdam comam. Et in præfentis Canonis commentario Theodorus Balfamon , dicens pueros olim confuetos nigris veftibus indui , tonfuram accipere, & fine manus impofitione Deo confecrari . Et Ammianus Marcellinus, homo gentilis, Juliano Apoftatae coævus, rerum noflrarum non ignarus , refert Alexandriæ Presbyterum Chriftianum , nomine Theodorum, morte affe&um à Paganis, quod

[ocr errors]

enim Presbyteri primam tonfuram paffim contuierunt . Idem tradit trigefimus tertius Canon Trullanus, Armeniis mandans meminem populo è fuggeflu Divimas $cripturas recitare, mifi qui $acerdotali tonfura ufùs fuerit , & beme&ionem à fuo Pafore canonicè fufceperit. Non X******** , feu impofitionem manuum , fed *vA%ys, , id eft, fimplicem benedi&ionem. Et ex iftius Canonis auaoritate cœperunt fimplices Clerici, non accepto Le&oratus Ordine, folenniter in Ecclefiis iegere, atque Hierarchia noftra avita laedi & turBari. Nec tantùm Clerici ex Clericalis , fed & ex monachalis tonfuræ vigore monachi legebant ex ambone. Et qmnem hunc abufum Præfens

Canon reformat; monachos tamen à fuis Abbatibus, dummodò Presbyteris & Abbatiali benenediétione infignitis, accipere manus impofitionem, & ordinari Leétores permittit. Non tantùm in fuburbiis, fed & intra civitates Græcorum femper fuere monafteria ; plura tamen eränt in remotis agris & nemoribus: Hinc ad evitandos monachorum excurfus exiftimat Theodorus Balfamon poteftatem iftam Abbatibus indultam. Quidquid fit, eam recepit & confirmavit , at poftmodùm, etiam Latina Ecclefia, monachos à fuis Abbatibus permittens omnibus minoribus Ordinibus infigniri : Nempe dum illis dedit Pontificalia ornamenta. A quibufdam permifit conferri & Subdiaconatum. Addit Canon de Abbate : Dum comffet effe Presbyterum. Abbates enim & apud Graecos & apud nos Latinos poterant olim effe laici. Eugenius fecundus & Leo quartus Pontifices primùm in Romanis fuis Synodis, per D. Lucam Holftenium publicatis , ediderunt hunc Canonem : Abbater Jacerdotalem bonorem fínt adepti , ut peccamtium fibi fubje&orum reatum valeant omnimodis refraemare, & amputare commiffa . Attamen Canon ubique non fuit ftatim ufu receptus. Oftendi poffit multis exemplis & teftimoniis. Nam & Goffredus Vindocinenfis , Urbano fecundo Pontifici coævus & amicus , frequenter teftatur fe Diaconum à San&o Ivone Carnotenfi Epifcopo fuiffe benedi&tum in Abbatem , Prefbyterum autem confecratum Romæ dudum pòft à laudato Urbano fecundo, dum faétus fuit Cardinalis in titulo Presbyterali San&ae Prifcae. Eodem porrò tempore Canon invaluit . Etenim Joannes & Benedi&tus Cardinales, Legati Pafchalis fecundi , ftatuerunt in Synodo Pi&avienfi : Ut Abbates , qui Presbyteri mom fumt, Prcsbyteri fiant , aut Praelationem amittamt. Quod ipfum etiam de Priore ftatuit Synodus Londinenfis , habita fub Pontificatu Honorii fecundi. Et hinc Sugerium Diaconum, Monafterii San&to- Dionyfiani ele&um , Calixtus fecundus primùm in Presbyterum , deindè in Abbatem benedixit. Diaconus enim , quomodò in Epifcopum, ita eligi poteft in Abbatem. Le&oris ordinandi poteftatem Canon impartit etiam Chorepifcopis, idque fecundùm antiquam confuetudinem , de qua Synodus Antiochena: chorepifcopi ordinemt etiam Le&orer , & Subdiacomor , & Exorciffar , quibus promotiomer iffae fuffíciant ; nec Prefbyterum verò , mec Diacomum audeamt ordimare praeter civitatis Epifcopum , cui ipf? cum poffèffiome fubje&i fumt . Leétores igitur, Subdiaconos , Exorciftas fuo olim arbitrio , Diaconos & Presbyteros non nifi de licentia ordinare poterant: At verò praefens Canon nullam ipfis fine licentia ordinationem permittit , adeòque limitat Antiochenum. Plures tamen etiam olim Epifcopi neceffàriam voluere fuam licentiam : Eamque effe vetuftam Ecclefiarum confuetudi• nem teftatur in Epiftola ad Chorepifcopos San&us Bafilius. Longa eft & varia de Chorepifco

pis quaeßio , fuo loco elucidanda . Abbates præfens Canon ad Epifcopi licentiam non re[(tringit,

[ocr errors]

Quaeftio eft , An monachalis & Clericalis tonfura apud Græcos, uti funt apud Latinos, fuerint femper diverfae ? Refpondeo fuiffe. Ecclefiaftica Hierarchia, San&o Dionyfio Areo

. pagitae paffim adfcripta, eas palàm diftinguit.

Habet enim hunc titulum: Myfterium monafticae confecrationis . Et infrà ftatuit . Sacerdor figno

crucis monacbum com/gmatum tondet, omnique vefte,

detraéfa , eum alia imauit. Apud Graecos fuit triplex facrae tonfurae genus , Clericalis , Monachalis, & Baptifmalis , ftatim poft Baptifma

fieri confuetae , cujus ritum, ex antiquis Ritua

libus libris defumptum , Euchologio fuo inferuit Jacobus Goartius, magnum lumen Ordinis Praedicatorum. Ejus titulus eft : Oratio ad tondemdum puellum. Oratio habet : Bemedic bumc praefemtem puellum. Et iterùm ; Benedic buic praefenti famuJo tuo umâ cum Jufceptore ejur. Porrò Symeon Archi-Epifcopus Theffalonicenfis quaerit , Propter quid tonfura fiat in baptizatis ? Et refpondet : Poff cbrifmationem tondet $acerdor im crucis figuram eapillos capitir ejur. Producit rationes, & addit. Imfuper capilli Cbriffo offeruntur velut primitiae , & [acrificium bumami corporis im baptizato. $unt emim velut totius corporis exbalatio . Ideô Pontifex eo, acceptor , mom ut for* tulit, megligenter projicit, Jed im locofacro reponit. Quibufdam in locis eos

[ocr errors][ocr errors][merged small]

Lericus ab inftanti tempore non connumeretur in duabus Eccle- '

, Sufceptori tradit, Imagini Crucifixi adpenden-
| dos. Ità ille fufceptum à fe puellum Chrifto Do-
mino offerebat , commendabat, confecrabat .
Et hinc intelliges Anaftafium Bibliotheca-
rium , in oótavæ Synodi praefatione dicentem de
Rege Bulgarorum. Im tamtùm pietar crevit Prin-
cipir , & abundabat circa Beatum Petrum venera-
tionis affe&u , ut quadam die propria manu capillor
fuor apprebenderit , & comtemplantibus cum&fi* ,
Romamir Miff* tradiderit , dicemr : Omne r Primater
& cum&i populi Bulgarorum terrae cognofcamt ab bo-
dierna die me fervum fore poß Deum Beati Petri &
ejus Vicarii , Pontificis Romani . Etiam liber
Pontificalis dicit de Benedi&io fecundo Pontifice.
Hic fufcepit mallones capillorum Domini Juffimiani
fecundi, & Heraclii, filiorum clementiffimi Prin-
cipis Conftantini Pogonati , fimul & juffionem ,
per quam fígnificat eofdem capillor direxiffe . Et
Regino Abbas Prumienfis. Carolus Magmus Pip-
pinum filium fuum ad Luitprandum Longobardo-
rum Regem direxit , ut ejuf juxta morem capillum
incideret , qui ejus cæfariem imcidem r ei pater effe-
&us eff, multifque eum ditavit regii* mumeribut , &
gemitori remifit. Ea igitur detonfio aut donatio
capillorum erat ritus feipfum devovendi ac do-
nandi in obfequium , profitendaeque fervitutis.

[merged small][ocr errors][ocr errors]

fiis. Negotiationis enim eft hoc & turpis commodi proprium,
ab Ecclefiaftica confuetudine penitùs alienum . Audivimus enim

ex ipfa Dominica voce :

uia nemo poteft duobus Dominis fervire , aut

[ocr errors]

rnim unum odio habebit , &* alterum diliget , aut unum fùftinebit , & alterum contemnet . Uuufquifque ergò fecundùm Apoftolicam vocem in . quo vocatus eft , in hoc debet manere , & in una locari Ecclefia .. -Quæ enim per turpe lucrum in Ecclefiafticis rebus efficiuntur , aliena confiftunt à Deo. Ad vitae verò hujus neceffitatem ftudia funt diverfa : Ex his verò qui voluerit , acquirat corporis opportuna . Ait enim Apoftolus : Ad ea que mihi opü, erant , & his qüi mecum fùnt , nijtraverunt manus jffe . Ét haec qüidem in hac à Deo confervanda urbe ; caeterum in villis , quae föris funt , propter inopiam hominum indulgeatur.

[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[merged small][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors]

- Mnis ja&antia , & ornatura corporalis aliena eft à facrato Ordi

ne . Eos ergò Epifcopos vel Clericos , qui fe fulgidis & cla- . ris veftibus ornant , emendari oportet , quod fi in hoc permanferint , epitimio tradantur . Similiter eos , qui unguentis ifiunguntur . Quoniam verò radice amaritudinis exorta , contaminatio fa&a eft in Catholica Ecclefia Chriftianos calumniantium hærefis, etiam hi , qui hanc receperunt , non folùm imaginarias pi&uras abominati funt , fed & omnem reverentiam repulerunt , eos qui religiosè ac piè vivunt offendentes , ac per hoc completur in eis quod fcriptum . eft : Abominatio e$t peccatori Dei cultus . Igitur fi inventi fuerint deridentes eos , qui vilibus & religiofis veftibus amiéti funt , per epitimium corrigantur . Prifcis enim temporibus omnis facratus vir cum . mediocri ac vili vefte converfabatur . Omne quippè quod non propter neceffitatem fuam , fed propter venuftatem accipitur , elationis habet calumniam , quemadmodùm magnus ait Bafilius . Sed neque. ex fericis texturis veftem quis variatam induebat , neque apponebat

variorum colorum ornamenta in fummitatibus veftimentorum .'Audierant enim ex deifona lingua : Quia qui mollibus veftiuntur , in domibus

[ocr errors]
[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][ocr errors]
« VorigeDoorgaan »