Pagina-afbeeldingen
PDF

apertam vindiâam oftendant . Obfervatores autem hujus noflri De. creti. Omnipotentis Dei gratia protegat , & au&oritas Beatorum Apofìolorum Petri & Pauli, ab omnium peccatorum vinculis abfolvat." - { ... : j L *** • ; . • ' ', « ... ' ' * « II. ' ' * * * * : . . * * ' : • S. c. H o L 1 o N , ** ' matione , ut de univerfe fratermitatis fùffragio, & - - de Epifcoporum , qui in præfentia convenerant, -_ - - - - . - :_ . }| quique de eo ad vos litterar fecerant ; judicio Epifco(7*Arib tempore variam Papalis ele&ionis for- | |patur ei deferretur.- Hanc eligendi formam dicit mam , fihgulafque iftius varietatis origi- | |effe traditionem Divinam & öbfervationem Apones , & caufas exponere eft magni moliminis || ßolicam : Quòd Judaeis à Deo 'tradita, & per opus, accuratè præftitum ab erudito Onuphrio || Apoftolosfuifíet in Ecclefiam traduaa. InfigniPanuino , quod utinam tandem aliquando fiat || ter id ibidem oftendit, & adjungit. Videmur, de publici juris. Uti magnus thefaurus fervatur in | [Divina au&oritate defcendere, ut sacerdor, plebe Vaticana 'Bibliotheca . Hujus interim edendi j | præfente, fub omniüm oculis deligatur, & dignu, Canonis caufam vides fuiffe natas in Nicolai || atque idoneus publico judicio ac tefiimonio comprobefecundi Ele&ione Schifmaticasturbas , de quibus] | tur. Ubi quofdam codices habentes, A plebe A. no48. in fuo Chronico Matthaeus Palmerius: Pontifex | |praefemte deligatur, eruditus vir Nicolaus Rigalcentefimur fexagefimus primus , Benedi&us decimus , | | tius reétè caftigat. Etenim de San&i Cornelii •menfibus movem. In Ele&ione bujus Benediéfi qui- | | Pontificis. Ele&ione fcribit idem Cyprianus ad dam pretio corrupti magnas diffenßones inter Patre, | | Antonianum Epifcopum : cornelius faâu eft fufcitaverunt. Quapropter de Pontifice deligendo , | | Epifcopus à plurimis collegi, moftris , qui tunc in nova confiitutio fa&a eft , quam Nicolau* poff affum- || urbe Roma aderamt. Fa&us eff Epifcopus de Dei & ptionem fuam ftatim fancivit;» & obfervari decre- | | Cbriffi ejus judicio , de clericorum penè omnium vit . Errat Benediétum hunc fuiffe legitimum | | teftimonio , de plebis quae tunc adfuit fuffragio, & Pontificem. Ratioriem fcribit Lambertus Scha- | | de $acerdotum , amtiquorum & bonorum virorum, fnaburgenfis: Sedem Apoftolicam, incomfulto Rege | f collegio. Quidam Codices legunt, & certè me¢ Principibus , invafit quidam Benediófus Latera- }} liùs, confenfu. Cleri teftimonium, populi fufmemfir, adjutus fa&ione popularium, quos pecunia ] | fragium , & Epifcoporum diftinguit Collegium corruperat. Licet tempore prior, omninò tamen I | feu confenfum , atque ab hoc folo dicit fieri nofuit intrufus atque Schifmaticus , ideoque & |.|vum Epifcopum : Eum non à populo aut Clero, poftmodùm , etiam poft petitam humiliter ve-|| fed à folis dicit eligi Epifcopis, Clero & populo, niam, à Nicolao Pontifice degradatus , & do-|| praefente. Quòd nempè foli Epifcopi decifivum natus fola communione Laica ,. uti ex Vaticano I | haberent calculum., quem fuo fuper Ele&um Codice, qui infcribitur liber Cenfuum , & aliis | | teftimonio Clerus , fuo fuffragio populus conex documentis oftendit Cardinalis Cæfar Baro- | | firmarit. Provinciæ Epifcopum à fuis Compronius. Non igitur huic Benediéto , fed Stephano |-| vincialibus , Romanum autem Pontificem à nono Nicolaus fecundus fucceffic. '• cun&is in urbe præfentibus Epifcopis affirmat Hunc noftrum Canonem laudat etiam in litte- | |confuetum eligi : Quod nempè uti in Primatis ris ad Cadaloum, ex Parmenfi Epifcopo Anti- | | aut Patriarchæ Ele&ione cun&i ad ejus Diœcefim papam adversùs Alexandrum fecundum , San- |-| fpe&antes, ita in univerfalis:Antiftitis promoI.ib. 1. &us Petrus Damiani : .Quo pa&o praefumpffi, | | tione cun&i fub coelo Epifcopi haberent jus a&tiEP. *° • ignorante Romana Ecclefia , Romanum te Epifco-|| væ vocis. Ut ab Epifcoporum Collegio, Cleripum eligi ? Taceamus interim de Senatu, de inferio-| |corum fuffragio, & populi poftukatione eligatur yi , ordini, Clero, de populo. Quid tibi de Cardina- I | Epifcopus, per Ecclefiafticas San&tiones ftatui libus videtur Epifcopis ? Qui videlicet Romanum || affirmat etiam in litteris apud Ecclefiafticam pontificem primeipaliter eligunt , & quibufdam aliis ! ] Theodoreti Hiftoriam exftantibus Petrus Pa- L 4.c...; praerogativis mon modò quorumlibet Epifcoporum, | | triarcha Alexandrinus. Et adversùm Eufebianæ fed & Patriarcbarum atque Primatum jura tran-|| faétionis , Sanâum Athanafium à fex dumtafeemdumt. Primævam, Judaeis olim à Deo Opti-||xat aut feptem Epifcopis fuiffe clandeftinè Imo Maximo traditam, & ab Apoftolis in Eccle- | | ele&tum impudenter- ubique blaterantis , menfias introdu&tam , eligendorum Epifcoporum | | dacia refpondit in litteris ad omnes fub cœlo formam , edicit in litteris ad Legionenfem, ! I Orthodoxos Epifcopos Alexandrina Synodus: Aßuricenfem, ac Emeritenfem Ecclefiam San- | | Nos cum tota Civitate & univerfa Provincia te&us Cyprianus: Diligenter de traditione Divina, | |famur, omnem multitudinem, populumque Catho& Apofiolica obfervatione obfervamdum eff & temem. I | licae Eccleffe im unum coa&um, quafi im fpeciem dum , quod apud mor quoque » & ferè per Provim- | | unius corporis &' animae , clamoribus & vociferacia, univerfa, tenetur , ut ad ordinatione* ritè cele-| | tionibus poftulaffe Athanaffum Ecclefiæ Epifcopum brandat , ad eam plebem cui Preepofitus ordimatur , I | dari , idque votis publicis à Cbrißo expetiffe, Epifcopi ejufdem Provinciæ proximi quique comve | | mofque ut faceremus , per multor dies & moáes niant, & Epifcopus deligatur plebe præfemte, quae |{ jure jurando obteftator fuiffe. Voces, ^/ofque ut fingulorum vitam pleniffimè movit , & uniufcujufque | | faceremus , lucidè edicunt decifivum calculum a&iu, de ejus converfatione perfpexit. Quod & apud || fuiffe folorum Epifcoporum . Quod ipfum in vos faâum videmus in Sabini collegæ noftri ordi- | | litteris ad Leonem Auguftum , est; - pQ

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small]

poß Synodum Chalcedonenfem, fcribit eadem AEgyptiaca Synodus , affirmans ita, præcigi à Patrum Regulis & antiqua confuetudine, ideoque populari violentia intrufum Timotheum AElurum fupplicans uti tyrannum expelli • Et hanc, quae innumeris teftimoniis atque exemplis firmari poffit , eligendi formam ftabilivit synodus Laodicenfis, Metropolitæ & Compro: vincialium Collegarum judicio mandans creari Epifcopos, ipforumque ele&ionem popularibus surbis hom permitti . Tumultuofa & confpiratoria acclamatione certum fibi Epifcopum popúIus quandoque poftulaverat, atque ad illum eligendum & fibi dandum cogebat Epifcopos. ÎHunc abufum Synodus damnat. Qui nullum invitis dandum Epifcopum, fed Cleri, populi , ac Ordinis confenfum ac defiderium effe requirendum fcripfit ad Viennenfis ac Narbonenfis Provinciæ Epifcopos San&us Pontifex Cæleftimus , Apuliæ & Calabriæ Epifcopis juffit docendum ac ducendum in hoc negotio populum , non fequendum . Etiam Sacro-fanéta Nicæna Synodus ftatuit: Epifcopum comvenit ab ommibus , qui fumt im Provincia , Epifcopis ordinari. Si autem hoc difficile fuerit, tribur tamem omnimodis im id ipfum convenientibus , & abfentibur quoque parimodo decermentibu* , & per fcripta confentientibu* , tunc ordimatio celebretur. Loquitur praefertim de Confecratione. Quin tamen etiam de ele&ione loquatur, non eft dubitandum. Loquitur cum fuprà laudatis Sanéti Cypriani litteris, affirmantibus Sabino de univerfae fraternitatis fuffragio, & de Epifcoporum, qui in praefentia convenerant, & qui abfentes de eo litteras fecerant, judicio fuiffe delatum Epifcopatum . Epifcoporum judicium diftinguit contra Cleri & populi fuffragium. Eademque phrafi ufum fuit Concilium Laodicenum. Vox, Judicium, apud Patres noftros importabat decifivum calculum. quae difciplina, apud Græcos femper permanfit conftantiffìma , apud nos Latinos non item. Circa Damafi aut Siricii Pontificis tempora, nefcimus ex quo principio, eligendi Epifcopi au&toritas in Civitatis Clerum & populum fuit tradu&a. Jpfam Epifcopis, quòd Clerus & populus non rarò abuterentur, reftituere conata frequenter eft Gallicana Ecclefia, praefertim celebrata apud San&tam Macram Synodus, ex cujus nomine adversùs Belluacenfis Ecclefiae abufum fcripfit ad Ludovicum tertium Francorum Regem Hincmarus Metropolita Remenfis : Rele&is coram omnibur, qui adfuerunt , facris Camomibus , fecundùm eafJem facrar leger conftituimur deßgnatot ex momine dile&or fratres & vemerabiles Coepifcopor noftros, per quor veftrae Domimationi litterar direximur, in quibus inter caetera baec contimemtur . Ut fícut facrae leges & Regulae praecipiunt, 4rcbiepifcopis & Epifcopi r collimitamearam Diœcefum ele&iomem concedere dignemwimi , ut undecumque fecundùm formam Regularem ele&ionis , Epifcopi talem eligant, qui & fam&ae Eccleße utili* , & Regno proficuur, & vobis fidelis ac devotur Cooperator exißat : Et comfentientibus clero & piebe rum vobis adducant, & fecundùm mimifferium veßrum rer & facultates Ecclefiae difpoßtioni ejur com

mittatis , & cum confenfu & litteri* vefiri, eum ad Metropolitanum Epifcopum ac Coepifcopos ipfius Diæ. cefeor , qui eum ordinare debemt , tramfmittati,. Hanc effe avitam , quam & Nicæna Synodus confirmavit, eligendi formam multis oftendit. Eandem reftituere conata eft o&tava Synodus. Verùm fine effeétu. Quòd ipfam quoad Romani Pontificis Ele&tionem repararit hac in Synodo Nicolaus fecundus, quidam exiflimant : Exiftimant partim reparatam , partim mutilatam. Romani Pontificis Ele&tionem , totius mundi, ac Romani præfertim Patriarchatus Epifcopis competentem ex antiquo Canone, & jampridem traductam ad folum Romanæ Ecclefiae Clerum [& populum, exiftimant folis Cardinalibus Epifcopis à præfenti Canone adfcriptam. Hunc in fenfum accipiunt haec Apoftolici Decreti verba * Religiofiffimi viri, Cardinales Epifcopi , Praeducer fint im promovenda Pomtificis Ele&iome , reliqui autem, utique Cardinales & omnis cum populo alius Clerus , fequacer : Hoc eft , aliud non poffint quam fa&am Ele&ionem fuo fuffragio comprobare. At longè aliud edicunt haec ejufdem Decreti verba : cardinales Epifcopi diligentiffìmè fimul de ele&ione tra&amter, mox Chrifti Clericor Cardinales adhibeant, fcque reliquus Clerum & populus ad comfenfum novae eleéìiomir accedat. Exponit in addu&is ad Cadaloum litteris Sanélus Petrus Damiani. Romani Pontificis Ele&io per Epifcoporum cardinalium fieri debet principale judicium , fecumdo loco jure clerus praebet affemfum , tertio popularis favor attollit applaufum. In edendis Senatus-Confultis , ac, decidendis aliis Reipublicae negotiis Romani olim Confules habuerunt duplex jus. Primùm fuit relatio feu propofitio, de qua Polybius : De iis quae deliberanda incumbunt, referunt confuler, ipfique umiverfam Decretorum $enatus rationem gubermant. De Prætoribus, Tribunis, defignatis Confulibus , aliifque Reipublicæ Primatibus fcribit in Annalium libris Cornelius Tacitus: Licebat Patribur , quotier jus dicemdae femtemtiæ accepiffemt , quae vellent expromere, relationemque in ea poffulare . Poftulare , non facere. A folis Confulibus ipfa fieri poterat, & fine ea nullum valebat edi Senatus- Confultum. Hinc poft relatum Paeti Thrazeæ in Senatu judicium pergit idem Tacitus : Magno affenfu celebrata fententia. Non tamem $ematur-confultum perfici potuit, abmuemtibus Comfulibur ea de re relatum. Ad quae verba fcribit Juftus Lipfius; Licuiffet ergò Comfulibur referre ea de re ad Patrer, fed iis aliter vifum . Jus relationir autem erat folis confulibus : Nec fine relatiowe perfi:i potuit ullum Sematus Comfultum . Ideò Vefpafiamo conceffum , ut ei Sematum habere, relationem facere, remittere liceret. Ideô fequentibus Principibus bomori* caufa datum eff jus tertiae , quartae , quintae relationis, id eff, me imterprete , quotier Confuler ipfi mom effemt, trer nihilomimùr , quatuor aut quinque relationes facere poffent , qua de re cumque iis vifum. Augufti Principes, licet Reipublicae libertatem infigniter caftrarint, hocce tamen jus non abftulere Confulibus, fed fibi tantùm com[--- Et quidem Cæfari Augufto unica dum

[ocr errors][merged small][ocr errors]
[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

dumtaxat relationis jus fuiffe indultum cum Tribunitia poteftate, affirmat Dio Caffius. Ampliatus Principum honos ampliavit & relationes : Quatuor enim vel quinque negotia eidem congregationi referre tandem permifit. Sic enim eruditi viri intelligunt jus tertiae , quartæ aut uintæ relationis. . . • . Aliud. Confulum jus fuit primum ac principale fuper relato negotio fuffragium , de quo in libro Apologetico Tertullianus : Tiberiur Imperator, cujus tempore momem Chriffiamum im feculum imtravit , ammumtiatum fíbi ex Syria Palgffina , quae veritatem ifiiur Divimitati r revelaverat , detulit,cum praerogativa fuffragii fui ad $ematum. Sematus , quia non ipfè probaverat , refpuit. Voces , Suffragii praerogativa , edicunt magni ponderis fuiße Principis calculum , attamen à Senatu potuiffe refutari. Et hinc ad eundem Tiberium dixit apud Tacitum in Annalium libris Pifo : Quo loco cenfebur , caefar ? Si primus , habebo quod fequar ; f poft ommor , verear me imprudem r diffemtiam. Confules enim debebant primi , Augufti Principes ex arbitrio vel primi vel ultimi poterant promere fuffragium : Et etiam huic poterat Senatus refragari . In Romani igitur Pontificis Ele&tione Nicolaus fecundus Cardinalibus Epifcopis dedit jus Confulum : Jus referendarum feu 1nominandarum capacium perfonarum , & fuffragii prærogativam , quam San&us Petrus Damiani vocat principale in ele&ione judicium , & ipfe Nicolaus eleétionis poteßatem. Nam & Confularis fuffragii praerogativam Romana antiquitas frequenter titulavit auétoritatem. Et uti hæc Confulum au&toritas Senatum, ita & ifta Cardinalium Epifcoporum poteftas Cardinales Clericos non privavit calculo decifivo . Hinc addit laudatus Nicolaus : . Mox Chriffi Clericos cardinales adhibeant. Cardinales Epifcopos priùs folos de ele&tione tra&are jubet , & reliquos ad ipfam fimul celebrandam adhibere Collegas : In Canonicè & concorditer per ipfos fa&tam reliquo Clero & populo nullum permittit jus, nifi fimplicem , qui non nifi ex manifeftis caufis denegari poffit , affenfum . Et hinc Romanum Pontificem non à folis Cardinalibus Epifcopis, fed principaliter ab illis eligi , fupra

-nobis dixit Petrus Damiani. Addit Cadaloum

Parmenfem Epifcopum , Alexandri fecundi Antipapam, à Vercellenfi & Placentino Epifcopis fuifíe ele&um . Hofce arguit, non quòd fe immifcuerint ele&tioni , fed quod fine Cardinalibus Epifcopis ac Romana Ecclefia Romanum Pontificem elegifTent. Difertè id fcribit in litteris ad Henricum Archiepifcopum Ravennatem. Et in Synodali adversùs Regium Advocatum difputatione affirmat Alexandrum fecundum effe legitimum Pontificem , quod ipfum unanimiter vocaßent Cardinales Epifcopi , ac elegißet Clerus , utique Cardinalis. Et in litteris ad univerfum Germaniae Clerum ac populum , exftantibus apud Radevicum Frifingenfis Ecclefiae Presbyterum , Cardinalis O&avianus, feu adversùs Alexand;um tertium Antipapa Vi&tor tertius fcribit fe eleôiore Epifcoporum & Presbyterorum Romanæ Ecclefiæ Cardinalium, Cleri quoque

Romani petitione, & populi affenfu , in Pontificem fuiffe affumptum. Et in litteris ad Bononienfis civitatis Epifcopum ac generale Studium laudatus Alexander affirmat fe ab omnibus unanimiter Cardinalibus, Clero & populo aßentiente, ele&tum in Pontificem : Addit folùm cum Joanne & Guidone Cardinalibus Presbyteris O&avianum fuiffe fibi adverfatum. Et po(t Adriani quarti Pontificis mortem comvemerumt , inquit in fuis ad omnes fub cœlo Epifcopos lit

copi , Presbyteri, Diacomi Cardinale r $an&ae Romamae Ecclefíae , & promiferumt fibi imvicem in verbo veritatir , quòd im Eleéìiome futuri Pomtificij tra&7abumt fecumdùm comfuetudimem iffiu , Ecc!e£e. Quod nempè omnes decifivum fuffragium haberent. Et dum folam, in quam duæ Cardinalium tertiæ unanimiter concordarint, Romani Pontificis eleétionem deinceps fore validam flatuit in Lateranenfi Synodo idem Pontifex Alexander , decifivum fuffragium cunétis Cardina| libus etiam anteà fuiffe, lucidè fupponit. Proindè Nicolaus fecundus Cardinales Presbyteros ac Diaconos nequaquam exclufit à fuffragio; Cardinalibus Epifcopis folam, confuetudine priori abolitam , dedit fuffragii principalitatem ac prærogativam. Adfcrjpfit illis & aliam auétoritatem , de qua in litteris ad Anaftafium Theffalonicen{em Archiepifcopum , Apoftolicæ Sedis per Illyrici Ecclefias Vicarium, San&us Leo Magnus: Nulla ratio fmit , ut inter Epifcopo* babeantur , qui mec à C/erici* fumt eleë7i, mec à plebe expetiti, mec à Comprovincialibur Epifçopi r cum Metropolitani judicio comfecrati Comprovincialibus Epifcopis non ampliùs ele&ionem novi Collegae , fed folam confecrationem adfcribit. Eleétionum enim forma circa Damafi aut . Siricii Pontificatum mutari cæpit , & adfcribi populo & Clero vacantis Ecclefiae . Attamen Metropolitæ aduc agnofcit judicium, de quo Nicena Synodus: Illud gemeraliter clarum efl , quòd fi qui r praeter fententiam Metropolitani fuerit fa&us Epifcopur , bunc magna $ynodus definit Epifcopum effè mom opportere . Et rurfum : Firmita r eorum , quæ gerumtur per umamquamque Provinciam , Metropolitamo, tribuatur Epifçopo. In Graeco habetur, Cvp6$ & G'3u*. Prior dominium, pofterior uox non quamvis , fed au&oritativam fententiam , & magiftrale judicium , Decretum aut Praeceptum importat , quo etiam fenfu Laodicena Synodus mandat villarum Epifcopos aut Presbyteros nihil agere fine fententia aut auétoritativo Præcepto Epif

Ægyptii Epifcopi fuerunt proteftati nihil illic a fe poffe agi citra fententiam , feu *** *** 3*6 u** fui Patriarchae. Vulgaris Apoßolorum Canon & Metropolitæ & omnium Comprovincialium fententiam vocat ?'***'* , mandans nec hos. fine illa, nec iftum fine hac aliquid agere in Provincia, adeoque folius Metropolitae judicium aequat cum judicio omnium Comprovinf cialium Epifcoporum ; cum judicio majoris ipfo*! rum partis . Et hinc à majori ipforum parte ! Eleétum fine Mctropolitæ, quam hodiè vocamus ! COfl

teris fautrix Oétaviani pars, Cardinalium, Epif- Cap. 56.

Cap. 6.

copi civitatenfis. Et in Chalcedonenfi Synodo Cap. 57.

[ocr errors]

j; eonfirmationem, fententia non poffe effe Epi£ til: Su. copum , firmat potiùs quam ftatuat laudata Nib Omni. cena Synodus , atque etiam in fa&is à Clero t Populo & populo ele&ionibus obtinere affirmat Sanâus fit fòlùm ILeo. Hinc item laudatis ejus verbis adjungit NiPiesb colaus fecundus : Quia Sedes Apoßolica fupra ß y. metropolitamum habere mom poteff , Cardinales EpifEt poft copi procul dubio Metropolitami vice funguntur , qui stat, videlicet ele&um Epifcopum ad Apoftolici culmimi* 30poslit- apicem provehant. Eis non folam fuffragii præi, Epi£ Ci) ? rogativam in ele&ione tribuit , fed & illius jam e Rom* per reliquos Cardinales faétæ confirmationem . is terio Quocircà fa&am ab eis ele&ionem ex caufis si tra- oìninò poterant & caffare. Hinc de Petri Leoi:'*£e. nis Antipapæ ele&ione fcribit apud Guilielmum m ha- Malmesberienfem Petrus Cardinalis Epifcopus Ardina- - Portuenfis: Hamc ego ele&ionem Camomicè celebra&omani Fd. i77. mam confpexi , & au&ore Deo confirmavi . Et de iam fla- Gregorio feptimo , fibi ab Henrico quarto Imfex Ale- peratore fufcitandum Antipapam metuente, fcri`ardina- bit Cardinalis Benno: Gregoriur Cardinales EProin. pifcopo, convocavit , & im manu fua jurare coegit , t€TOS AC me umquam ab eo diffemtiremt , mumquam Regir ); Cat- caufam defenderemt , numquam fuperordinato fibi e prio- Papae faverent vel obedirent. Ex noftro hoc Catem 2C none norat Gregorius fine Cardinalibus Epifcopis nulli poffè effe vel Papæ fpeciem . Graecode qua rum, apud quos Epifcopi per Comprovinciales am Ar- Collegas fuere conftanter juxta Apoftolicum mo!}yrici rem femper ele&i , Metropolitae femetipfos ab : Va/. ele&tionibus excluferunt, eifque praefecerunt fuos , qui Chartophylaces : Ne datum cum prærogativa i , m:c fuffragium ipfos, ubi fa&am eleétionem cafare amiju- tentarent, de humano in iftud affe&u redderet is non fufpe&os . Quare Cardinalium Epifcoporum , (òlam quibus & fuffragii prærogatiyam , & eleâionis j for- confirmationem efle fanxit Nicolaus Pontifex , mu- auggritas fuit admodum magna. _ . . antis ._ Canonis partem , quæ etiam Religioforum ofcit Ordinum, Clericorum » & Laicorum confènfùm -ene- Cap. * requirit, jntelligere poffis ex fuprà addu&is lito. teris, quibus Antipapa Oétavianus fcribit fe ex rtiam !Romani Cleri petitione & populi , etiam Se*; natoriae dignitatis Honoratorum, & Capitaneot rum affenfu fuiffe ele&um. Et Alexander terra r//- tius affirmavit fe coram Epifcopis Cardinalibus, 5: Abbatibus, Prioribus, Judicibus , Advocatis, . Scriniariis, Primiceriis, Schola Cantorum, Novis, bilibus, & quadam populi parte fuifíe folemniju- ter confecratum . Quod nempè omnes ifti in at ? ejus eleétionem confenfiffent . Ad Romani povil- puli petitionem , ac de totius ferè Senatus, efi: omniumque Capitaneorum, Baronum, ac Nopif- {1 «Cap, 56 bilium , tam intra quam extra urbem habitan„do C3?' P* 3* •ium , confenfu fuiffe ele&tum Oétavianum, ad

Ilic Predericum Imperatorem fcribunt etiam ipfius

**' A3, 4. Cardinales. Quod ipfum in litteris ad eundem um Principem confirmat San&i Petri Capitulum, pin- Cap. 7o. addens etiam fe umiverfo defiderante ele&um. A n€C Clero & populo dandi confenfus modum expoere nit Papienfis apud eundem Radevicum Synodí- - dus: Tumc , celebrata per Cardinales ele&ione jm^ Cap. 71. O&aviani, $crimiarius fecundùm antiquam Romamo{σ• *um confuetudinem adfcemdem* im altum , voce marte wagna dicemr ; Audite Cives Romanj & Coetur yuS £hrift.Lupi Oper.Tom.V.

Reipublicae , fecumda feria Pater moffer Adriamur mortuur eff , & proximo fequenti Sabbatho Domimur 067aviamur Cardinalis $an&ae Caeciliae im Romanum Pomtificem ele&us , & immamtatus , & in catbedra; beati Petri collocatur eff , & Papa Vi&or nominatur . . Placet vobis ? Refpondit magna voce Clerus & populus : Placet. Addit ternis vicibus Clerum & populum confuetum ita interrogari & refpondere, Enumerat & Romanum hujus confenfus jure gaudentem Clerum : Nempè Capitulum Sam&i Petri cum fuo Decamo, omnium Titulorum, Ecclefiarum , ac Monafteriorum Re&orer, Arcbipresbyteror , Decamor , Abbater, Priorer , Clericor & Momachor. Et hinc San&o Petro Damiani , Cadaloum à nullo Romano eleétum fuiffe aut expetitum afferenti , refpondit Regius Advocatus adfuiffe Abbatem Monafferii ad Clivum Scauri, & Comitem Gerardum . Romani Senatores habuerunt fingulare privilegium : Eos enim ipfi in claufa San&ti Petri Ecclefia ele&tioni adfuiffe , lucet ex laudatis Alexandri tertii litteris ad Epifcopum & ftudium civitatis Bononienfis. Proindè in praefenti Canone per Religiofos Ordines Clerus Regularis, per Laicos intelliguntur Senatus , Comites, Barones , Capitanei , Nobiles , Honorati.

Infima plebs folum applaufum habuit & acclamationem, de qua fcribit, Petri Alexandrini Patriarchae ele&ionem laudans, in Ecclefiaftica Hiftoria Theodoretus: $uffragati fumt ommer , tum Sacerdotali r Ordimir , Homorati & Magiftratur; populus quoque univerfus laetitiam fuam acclamatiomibur declaravit. Ita Bonifacium primum Pontificem Epifcoporum ac Presbyterorum ele&tione , meliorum Civitatis confenfu , ac totius populi acclamatione fuiffe promotum , habes in in Epiftolis Symmachi Præfe&i Urbani. Civi- EPilt. **• tatis meliores fuiffè Senatum , Corporatos , Officia, ac Regionum Majores docet alia ibidem Epiftola. Symmachum Papam à folis Cardinalibus & Senatu fuiffe eleétum fcribit in libro Pontificali Anaftafius Bibliothecarius. Illuftriffimus Lucas Holftenius nuper publicavit hocce Stephani quarti Synodale Decretum : Nulli umquam Laicorum , five ex armata manu , ßve ex aliis Ordinibus , praefumant imvemiri im ele&ione Pomtificir , fed à certir Sacerdotibus atque Proceribus Ecclefiæ, & cum&o clero ipfa Pontificalis eleéfio proveniat. Et priufquam Pontifex ele&us fuerit , & in Patriarchium dedu&us , ommer Optimater militiae , vel cumάur exercitur , & Cives honefti , atque umiverfa generalitas populi bujus Romamæ Urbir , ad falutandum eum fcut ommium Domimum properare debeat. Et ita more folito Decretum faciemter , & im eo cum&i pariter concordamtes fubfcribere debeant. Utique Optimates militiæ & Cives honefti . Eos ab ele&ione excludit , jpforum tamen confenfum ante illius publicationem vult exquiri & obtineri. Adrianum fecundum ab Epifcopis, Clero , &: Urbis Primoribus promotum affirmat Bibliothecarius Guilielmus , addens hifce populos obfecundatos : Utique applaufu & acclamatione. Apud Guilielmi Malmesberienfis novellam Hifloriam exftat Epiftola, qua Petrum Leonis fuiffe à Cardinalibus cum petitione populi & Hono•

G rato

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

dumtaxat relationis jus fuiffe indultum cum Tribunitia poteftate, affirmat Dio Caffius. Ampliatus Principum honos ampliavit & relationes : Quatuor enim vel quinque negotia eidem congregationi referre tandem permifit. Sic enim eruditi viri intelligunt jus tertiae , quartæ aut quintæ relationis. .

„ . Aliud. Confulum jus fuit primum ac principale fuper relato negotio fuffragium , de quo in libro Apologetico Tertullianus : Tiberiu r Imperator, cujus tempore momem Chriffiamum im feculum imtravit , ammumtiatum fíbi ex Syria Palgffina , quae veritatem ifiiur Divimitati r revelaverat , detulit,cum praerogativa fuffragii fui ad $ematum. Sematur , quia non ipfè probaverat , refpuit. Voces , Suffragii prærogativa , edicunt magni ponderis fuiße Principis calculum , attamen à Senatu potuiffe refutari. Et hinc ad eundem Tiberium dixit apud Tacitum in Annalium libris Pifo : Quo Ioco cenfebur , caefar ? Si primus , babebo quod fequar ; f poft omno * , verear me imprudem r diffentiam. Confules enim debebant primi , Augufti Principes ex arbitrio vel primi vel ultimi poterant promere fuffragium : Et etiam huic poterat Senatus refragari . In Romani igitur Pontificis Ele&tione Nicolaus fecundus Cardinalibus Epifcopis dedit jus Confulum : Jus referendarum feu nominandarum capacium perfonarum , & fuffragii prærogativam , quam San&us Petrus Damiani vocat principale in ele&ione judicium , & ipfe Nicolaus eleétionis poteßatem. Nam & Confularis fuffragii praerogativam Romana antiquitas frequenter titulavit auétoritatem. Et uti haec Confulum au&toritas Senatum, ita & ifta Cardinalium Epifcoporum poteftas Cardinales Clericos non privavit calculo decifivo . Hinc addit laudatus Nicolaus : . Mox Chriffi Clericos cardinales adhibeant. Cardinales Epifcopos priùs folos de eleétione tra&are jubet , & reliquos ad ipfam fimul celebrandam adhibere Collegas : In Canonicè & concorditer per ipfos fa&tam reliquo Clero & populo nullum permittit jus, nifi fimplicem , qui non nifi ex manifeftis caufis denegari poffit , affenfum . Et hinc Romanum Pontificem non à folis Cardinalibus Epifcopis, fed principaliter ab illis eligi , fupra -nobis dixit Petrus Damiani. Addit Cadaloum Parmenfem Epifcopum, Alexandri fecundi Antipapam, à Wercellenfi & Placentino Epifcopis fuifíe ele&um . Hofce arguit, non quòd fe immifcuerint ele&tioni , fed quod fine Cardinalibus Epifcopis ac Romana Ecclefia Romanum Pontificem elegifTent. Difertè id fcribit in litteris ad Henricum Archiepifcopum Ravennatem. Et in Synodali adversùs Regium Advocatum difputatione affirmat Alexandrum fecundum effe legitimum Pontificem, quod ipfum unanimiter vocaßent Cardinales Epifcopi , ac elegißet Clerus , utique Cardinalis. Et in litteris ad univerfum Germaniæ Clerum ac populum , exftantibus apud Radevicum Frifingenfis Ecclefiae Presbyterum , Cardinalis O&avianus, feu adversùs Alexand;um tertium Antipapa Vi&or tertius fcribit fe eIe£}ione Epifcoporum & Presbyterorum Romanæ Ecclefiæ Cardinalium , Cleri quoque

Romani petitione , & populi affenfu , in Pontificem fuiffe affumptum. Et in litteris ad Bononienfis civitatis Epifcopum ac generale Stu[dium laudatus Alexander affirmat fe ab omni| bus unanimiter Cardinalibus, Clero & populo affentiente, eleétum in Pontificem : Addit folùm cum Joanne & Guidone Cardinalibus Presbyteris O&avianum fuiffe fibi adverfatum. Et poft Adriani quarti Pontificis mortem comvcnerumt, inquit in fuis ad omnes fub cœlo Epifcopos litteris fautrix Oétaviani pars Cardinalium, Epifcopi , Presbyteri, Diaconi Cardinale* Jam&ae Romamae Ecclefíae , & promiferumt fíbi imvicem in verbo veritatir , quòd im Eleéìiome futuri Pomtificij tra&7abumt fecumdùm comfuetudinem iffiu , Ecc!e£e. Quod nempè omnes decifivum fuffragium haberent. Et dum folam, in quam duæ Cardinalium tertiæ unanimiter concordarint, Romani Pontificis eleétionem deinceps fore validam flatuit in Lateranenfi Synodo idem Pontifex Alexander , decifivum fuffragium cunétis Cardina| libus etiam anteà fuiffe, lucidè fupponit. Proindè Nicolaus fecundus Cardinales Presbyteros ac Diaconos nequaquam exclufit à fuffragio; Cardinalibus Epifcopis folam , confuetudine priori abolitam , dedit fuffragii principalitatem ac prærogativam. Adfcrjpfit illis & aliam au&oritatem , de qua in litteris ad Anaftafium Theffalonicenfem Archiepifcopum , Apoftolicae Sedis per Illyrici Ecclefias Vicarium, San&us Leo Magnus: Nulla ratio finit , ut inter Epifcopos babeantur , qui mec à C/ericij fumt eleé7i, mec à plebe expetiti, mec à Comprovincialibur Epifçopi r cum Metropolitami judicio confecrati Comprovincialibus Epifcopis non ampliùs ele&ionem novi Collegae , fed folam confecrationem adfcribit. Eleétionum enim forma circa Damafi aut . Siricii Pontificatum mutari cæpit , & adfcribi populo & Clero vacantis Ecclefiae . Attamen Metropolitæ aduc agnofcit judicium, de quo Nicgna Synodus: Illud gemeraliter clarum efl , quòd ß qui r praeter fententiam Metropolitani fuerit fa&us Epifcopur , bumc magna $ynodus definit Epifcopum effe mom opportere . Et rurfum : Firmita r eorum , quae gerumtur per umamquamque Provinciam , Metropolitamo, tribuatur Epifçopo. In Graeco habetur, Cvp6$ & G'3u*. Prior dominium, pofterior uox non quamvis, fed au&toritativam fententiam , & magiftrale judicium , Decretum aut Praeceptum importat , quo etiam fenfu Laodicena Synodus mandat villarum Epifcopos aut Presbyteros nihil agere fine fententia aut au&toritativo Præcepto Epif

Ægyptii Epifcopi fuerunt proteftati nihil illic a fe poffe agi citra fententiam , feu *** **' * •« u** fui Patriarchae. Vulgaris Apoßolorum Canon & Metropolitæ & omnium Comprovincialium fententiam vocat ?'***'* , mandans nec hos. fine illa, nec iftum fine hac aliquid agere in Provincia, adeoque folius Metropolitæ judicium aequat cum judicio omnium Comprovinf cialium Epifcoporum ; cum judicio majoris ipfo*! rum partis . Et hinc à majori ipforum parte Elein fine Mctropolitæ, quam hodiè vocamus COIl

Cap. 56.

Cap. 6.

copi civitatenfis. Et in Chalcedonenfi Synodo Cap. 57.

[ocr errors]
« VorigeDoorgaan »