Pagina-afbeeldingen
PDF
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

ALEXANDRI II.
D E C R E T A.

adeoque certum eft plures ab ipfo celebra

Lexander fecundus fedit annis #] tas Synodos. Verùm perierunt illae aut latent.

Hinc indè exftant quaedam ipfarum Decreta notabilia, ideoque hic exponenda.

DE CR ET UIM PRIMUIM.

Occe ejus Decretum referunt San&us Ivo Carnutenfis Epifcopus , &c Monachus Gratianus: $ufficit Sacerdoti unam Miffam im die uno celebrare , quia cbrifur femel paffur eff , & totum mundum redemit . Non modica rer efi umam Miffam facere : Et valdè felix eff, qui umam , dignè celebrare poteß. Quidam tamem unam faciumt pro defun&is , & alteram de die , f? meceffe fuerit. „Qui verò pro pecuniis fve adulationibus $æcularium uma die praefumunt facere plures Miffas , mom aeffimo evadere damnationem. Eadem die plures ab eodem Sacerdote celebrari Miffas, videtur olim & apud Græcos & apud Latinos fuiffe quotidianum. Primis enim Ecclefiae faeculis multa non tantùm Oratoria, fed etiam Bafilicae non habebant nifi unicum cum aliquot Clericis Epifcopum aut Presbyterum, & tamen quotidie binas celebrabant Miffas , manè unam , alteram vefperè : Ad morem Synagogæ, quæ in dies habuit facrificium matutinum ac vefpertinum. Ita lucet ex San&i Cypriani ad Cæcilium litteris, in quibus damnat Aquarios, qui ne manè vinum olerent, atque ita Gentilibus Chriftianos ex matutino vini odore venantibus proderentur, manè conficiebant in aqua , vefperè in vino. Et morem iftum in Antiocheno Patriarchatu floruiffe fuo adhuc tempore , teftatur in litteris ad Conftantinopolitanos Monachos Theodoretus Cyri in Eufratefia Provincia Epifcopus: «Chriff.Lupi Oper.Tom.V.

Liturgia* im Eccleffa obimur , tam imeumte die , quàm defmemte. Pofteà tamen Graeci hunc morem planè deferuerunt, ideoque Michaelis Cerularii fchifmatica faétio in reperto apud Patres Praedicatores Conftantinopolitanos Tra&tatu nobis improperat hanc quafi prævaricationem : Apud Latinor umur Sacerdor ter vel quater celebrat umo die , cum felix fit qui umam dignè poffit cantare. Adeò Græci Sacerdotes jam pridem non iteraverunt eadem die facrificium, ut nec iterent per diverfos in eodem Altari, ideoque nec in eadem Ecclefia , quæ apud ipfos habere non poteft nifi Altare unicum . Qui mos dudum fuit etiam apud Latinos. Etenim fratribus fuis, ut unicam dumtaxat in eadem domo, licèt plures fint Sacerdotes, quotidie Miffam celebrent , mandavit à quatuor folummodò faeculis San&us Francifcus , affirmans illum effe morem Romanum. Quocircà pro fola Latina Ecclefia fancit praefens Decretum. Qui fub Ludovici Pii Imperio floruit , Walafridus Strabo affirmat fuo tempore diverfas fuiffe fententias& confuetudines: Alios dumtaxat femel, alios bis aut ter, alios Sacerdotes etiam pluries ad libitum eodem die celebraf

[merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small]

Pontificatu habita Synodo Oxonienfi flatuit Stephanus Archiepifcopus Cantuarienfis: Ne Sacerdor quifpiam Miffarum folemnia celebret bi, in die , excepto die Nativitatis & Refurre&ioni, Domimicae. Nempè Miffa illa, quam hodiè in Sabbatho fanéto dicimus , olim dicebatur in no&e Dominicæ Refurreétionis. Et hinc non folùm in Parafceve , fed etiam in Sabbatho fan&o Sacramemta pemitùr mon celebrari ex traditione Apoftolica, ad Decentium Eugubinum Epifcopum fcripfit olim Innocentius primus. Quod ipfum in Binianis Conciliorum Tomis innovatum dicitur à prima Synodo Arauficana. Priorem Miffam de no&te celebrari teftatur etiam in libello de Pafchalis feftivitatis ratione San&tus Ambrofius. Jtem alii paffim Patres. Ipfàm enim pro novellis Neophytis fuiffe fa&tam , re&è affirmat in litteris ad fuae congregationis Eremitas San&us Petrus Damiani, & adjungit : Miffa , quae infrà ipfum Sabbatbi famé?i diem probibetur , mo?e celebrari praecipitur , ut mimirùm in quodam meditu//io , hinc mortis Cbriffi , imdè Refurreéìiomi* , generali, Baptifmi confìituatur falutare Myfferium. Im Baptif. mi fîquidem $acramento ad imitationem Chriffi &* morimur & refurgimur. Et in Synodicis ad Clerum fuum litteris ftatuit Ratherius Veronenfis Epifcopus: $eptima majoris feptimamae feria antè boram dici decimam , id eft , antè no&tis exordium, nullus praefumat Miffam camtare , mec B.iptifmum generalem agere. Quod ipfum repetit in fermone primo de Quadrage(ima , Graecos hora tertia tunc celebrantes arguens de exceßu in Canones. Et in Claromontana Synodo flatuit Urbanus fecundus : Ne Sabbathi famé7i Officium antè horam monam celebretur . Nefcio quis fciolus addidit vocem, Matutinam: Verùm non de matutina , fed de nona totius diei hora loqui Synodum , eft nimis manifeftum. Quem morem Florentini adhuc Concilii tempore viguiffe , audivimus fuprà à Sylveftro Sguropulo. Quin imò in quibufdam Ecclefiis ac Monafteriis adhuc vigebat fub Pio quinto. Ipfum exftinxit Pontifex, volens Ecclefiam etiam in ifto ritu effe deinceps uniformem. Eandem olim Regulam habuit Pentecoftes Vigilia , cum modico tamen difcrimine, de quo antiquus Ordo Romanus: Sabbatbo im Vigilii, Pemtecoffer ommer jejunium faciumt , & omne Divinum Officium vel Ordinem , tam le&ione , quàm & Baptifmum , ficut im Sabbatbo famé7o Vigiliarum Pafbae. Tantùm bora o&ava ingrediumtur ad Vigilias , vel Miffarum folemnia, ut bora moma exple. ta , omnia comfummemtur. Tertius dies eft Feftum San&i Joannis Baptiflae, de quo Amalarius Fortunatus: Tres Miffae celebramtur im fefiivitate beati Joammis Baptiff.e , quia tribus im/gmibus triumpbir excellenter refulfft. Ad boc enim vemit, ut viam Domino præpararet exemp/o fuae converfatiomir . Qui triumpbus celebratur in Vigilia ejus . Pcr Baptifmi Mimifferium claruit imffgmis : Hujus Mimiffcrii triumpbus recolitur im prima Miffa. Nazaræus verò permamft ex utero matri * : Hoc domum recolitur in fècunda Miffa im die . Quod ipfum tradunt in libro de Divinis Officiis Alcuinus Flaccus, & in animae gemma Honorius Auguftodunenfis . Prima Miffa fpe&tabat ad

[ocr errors]

Cap. 5.

Cap. $.

Fol. 4 i.

ILib. I I.
Cap. 7.

fecundus

mat in animae gemma Honorius Auguftodunen-
fis. Addit de utroque laudato Antiftite lauda-
tus Strabo: Qui & mom longè amte moffra tempora
fuerunt , & ambo tam fcientia, quàm gradu prae-
çipui . Itaque unufquifque in fuo fenfu abundet ,
dum fides comcordet, ut mec fepius offerenter «ffi-
memt Deum aliter petitiome* mon poffe difcermere ,
mec femel per diem boffia , immolamter putemt fuae
fidei fubtilitatem potiùr , quàm $uperiorum devotio-
mem Divinitiìr acceptari. Et de folo Leone Pa-
pa : Fidelium relatione virorum im mof?ram ufque
pervenit motitiam , Leonem Papam , ficut ipfe fate-
batur, &c. Leo tertius Walafrido fuit coætaneus,
adeoque laudatus ifte Pontifex fuit San&tus Leo
Ejus tempore celebratae duodecima &
tertia decima Toletanæ Synodi eundem frequen-
ter celebrandi morem affirmant viguiße in Hf£
pania , nihilque in ipfo reprehendunt , nifi quöd j
quidam Sacerdotes in ultimo dumtaxat facrifi-
cio communicarent . Rectè dicunt effe faediffì-
mam confuetudinem. Quale enim eft facrificium ,
cujus oblata nequidem offerens participat ? Et
apud Guilielmum Malmesberienfem exftat di-
ploma , quo Anglorum Rex , qui noni fæculi
anno trigefimo oétavo coepit regnare , Ethelnul-
phus Regni fui Ecclefiis varia impartit fub hac'
Jege, ut omni feria quarta unufquifque Presbyter
duas Miffar, unam pro Rege , & aliam pro Duci.
'bur ejur dicat.
Sunt verò dies, in quibus quilibet Sacerdos
non folùm poteft , fed & quafi deb-t pluries ce-
lebrare. Primus eft feftum Dominicæ Nativita-
tis. Tres tunc celebrandas Miffas uti rem vetu-
ftam laudat Magnus Gregorius: Pafiim creditnr
efie Inftitutum San&i Martyris & Pontificis Te-
lefphori. Earum introitus incipiunt : Domimur
dixit ad me . Lux fulgebit. Puer qui matus eff.
Prima æternam Chrifti ex patre nativitatem ,
fecunda ejus pro nobis ex Virgine nafcituri pro-
miffionem , tertia hujus nativitatis impartitio.
nem repraefentat. Et quia Agnus ille à mundi
exordio fuit apud falvandorum fidem immolatus,
prima ad mediam noétem, fecunda fub auro-
ra , tertia dici debet hora diei tertia . Prima
enim mundi antè legem aetas fuit quafi in no&tur-
nis tenebris, fecunda poft legem fub Prophetis
habuit auroram , tertia fub Evangelio obtinuit
plenam neceffarii ad falutem dogmatis notitiam
& lucem. Quare Sylvefter Sguropulus , Jofe-
phi Patriarchæ Conftantinopolitani in Floren-
tina Synodo Diaconus Cruciger, in ejufdem
Concilii Hiftoria peffimè de nobis fcribit: Ne-
farium eff im diebus Nativitatis chrifli aut Refur-
reéfiomi , ut unus idemque $acerdor à mo&fi* comti-
cimio ad horam quartam diei imfequemtu, quotier
vu!t facrificet. Affirmat effe unum ex erroribus,
quos nos Latini non poflimus purgare. Verùm
non toties quoties volumus , fed ter dumtaxat
facrificamus in Natali Dominico, idque ob ra-
tiones diétas , quas homo ille fchifmaticus non
poffit maculare.
, Alter ergò dies eft feftum Dominicae Refur-
re&tionis , in quo duas olim Miffas dicebat
quifque Sacerdos. Hinc enim etiam pofteriori-
bus Ecclefiæ fæculis in fua fub Honorii tertij

Epift. r.
C3p. 4.

Lib. 6.
EP. 35 •

cap. 38.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Vigiliam , & pridiè ad Vefperam dicebatur. Secunda fpe&abat ad ipfam feftivitatem , & dice

[ocr errors]

inquit laudatus Amalarius , ex matris utero dignatur effet Deus bonorare. Quæ omnia in Theologicæ eruditionis opere confirmat Hugo de San&o Vi&ore , capiti ifti apponens hanc Epigraphen : guare im fefio beati Joannis Baptiftae Miffe duae im quibufdam Ecclefiis celebremtur ? Tunc ergò mos decrefcere cœperat & abrogari. Verùm vefpertinarum Miffarum origo, ratio, & omnis feries eft alibi elucidanda. Sunt item aliqui fingulares cafus, in quibus antiqui etiam Canones facrificium eadem die ab eodem Sacerdote permittunt iterari . Primum laudat tertia Synodus Carthaginenfis : Sacramenta Altari, mom miff à jejumis bomimibus celebremtur. ANam aliquorum poffmeridiamo tempore defumáorum commendatio facienda eff , foli* orationibus fiat , fi illi qui faciumt, jam pramf imvemiamtur. Ad jpfum animae egreffum Majores noftri ftatim offerebant facrificium, atque ita ipfam ad tremendum Dei Tribunal comitabantur. Agebant ißud quavis diei hora, etiam poft meridiem, etiam non jejuni. Hocce pofterius huic Synodo non placuit, ideoque poft meridiem & Presbyteri Parochialis prandium defun&tas animas fanxit deinceps folis orationibus Deo Judici commendandas. Dum ergò Presbyter adhuc erat jejunus, ex more antiquo permifit ab illo facrificium iterari. Ita Canonem in fuis Commentariis intelligit etiam Theodorus Balfamon , & adjungit: Hoc autem bodiè mom fervatur. Ut nempè poft meridiem pro defun&is celebretur. Attamen in die depofitionis bis ab eodem Sacerdote celebrari , difertè hic permittit Alexander fecundus. Etiam in laudata Oxonienfi Synodo Stephanus Archiepifcopus Cantuarienfis : AWe $acerdos quifpiam Miffarum folemnia celebret bis in die, exceptis exequiis defum&orum , cùm videlicet corpuj alicujur in Ecclefta fuerit eodem die tumulandum. Et tunc prior Miffa de die , pofferior pro defum&fo celebretur. Praefentem Alexandri Canonem in Occidentalis Ecclefiae Hiftoria laudat etiam , qui fub Gregorio nono floruit, Jacobus Cardinalis de Vitriaco. Alterum cafum habemus ab Emeritenfi fub Vitaliani Papatu celebrata Synodo, quæ plures pauperes Parochias committi permittit uni Presbytero , & de ipfo adjungit : Pro fmgulis quibufque Ecclefi* , in quibu* juffur fuerit praeeffe, pro fingulis diebus Domimicir facrificium Deo procuvet offerre. Et hujus mandati negleéìorem jubet à fuo Epifcopo excommunicari.. Et hinc intelliges Honorii tertii Refcriptum ad Archiepifcopum Sipontinum : Cum cuilibet $acerdoti, quaeumque dignitate præfulgeat, unam im die celebrare Miffam fufficiat , Fratermitati tuæ mandamur, quatenùr die Caemæ Domini in Ecclefia Sipontima dumtaxat, um qua temeris Cbrifma conficere , Mif. farum ßudeas folemmia celebrare. Gloffa exponit: Archiepifcopur $ipontimur die Cænæ Domimi de amtiqua comfuetudine comficere temetur Cbrifma in Ecclefia Sipomtima. Sed idem Arcbiepifcopus eadem die manè de confuetudine accedit ad Garganicam EccleChriff. Lupi Oper. Tom. V.

fíam , ut recipiat ibi peregrinor il/ius loci , & ibi à clero & Populo celebrare compellitur. Undè fuper hoc imploravit comfilium Papae. Et Papa refpondet quod tantùm im Sipontima Ecclefia , im qua temetur Cbrifma conficere, debeat celebrare. Quia nempè Dominica Caena non fit dies feftus , ideoque non fit ratio binandi. Jam pridem enim binari non permittitur, nifi in gratiam popularis obligatIOniS . Ifta interim iterandi eadem die facrificii confuetudo dudum viguit in Latinis Ecclefiis. Etenim de beato etiam Alcuino Flacco fcribit ejus vita: Alcuinus ommi die celebrabat Miffarum folemnia multa cum homeßatis diligemtia , babem fingulis hebdomadæ diebur Miffar deputata * propria r. Dominico porrò die , mullo umquam tempore, poffquam lux inchoaffet apparere aurorae , tradebat fopori, fed velociter Leviticè præparam, cum $igulfo Prejbytero Miffarum colebat folemnia fpecialium ufque boram tertiam : Et tunc mimia cum reveremtia publicam intrabat ad Miffam . Et in fecunda fuorum de Divinis Officiis librorum praefatione Amalarius Fortunatus : Dicamur de ordime oratiomum. Utique ad Miffam. Principium habuit idem ordo de Miffa mo&e Nativitatis Domimi, ubi duplex oratio eff : Uma de Nativitate Domini , & altera de $an&a Anaftafia. Ubi Reliquiæ fumt Sam&ae Amaffaffae , vel ubi corpus ejur eff , dicamtur oratiome* de $an&7a Amaffaffa juxta Romamum morem. Ubi boc mom reperitur , dicamtur de Imcarmatiome Domimi . Quando in Domimica die fuerit aliqua feffivitas $an&orum , fufficere poteff illa oratio , in qua precatur adeffe cum oratione $acerdotis interceffio Jamé?i illiu* , cujus feffivitar celebratur. Ju

[ocr errors]

modiæ , atque caeterarum orationum , feorfum $acramemta celebrare de Domimici, diebus , & feorfum de feffivitatibus $am&7orum . $imili modo caeteris diebu* , quamdo feffivita , fit plurimorum $an&orum , dua* aut tres Miffa r . Huic ordini comgruit Sacramentarium & Camtoriu* , im quibur fæpè imvemimur duo Officia $an&orum uno die . Et fuprà in eadem præfatione : Vemi Romam , interrogavique Mimiffros Eccleffe $an&i Petri , quot orationer foliti effent celebrare ante Epißolam Miffe per dier feffor , im quibur duar folemmitater celebramur , ficuti in Άativitate Domimi ad fecundam Miffam de mo&e , im qua comtimetur duplex Officium im Jacramentario, id eff, unum de eadem Nativitate Domimi , & alterum de $an&a Amaflaffa . Romana ad fecundam Dominicæ Nativitatis Miffam ftatio fit apud San&am Anaftafiam. Hinc quifque ibi Sacerdos dicebat duas Miffas, de Sanéta Anaftafia unam, alteram de Nativitate, ideoque & duas;habebat Romanum Miffale feu Sacramentarium. Quare iftius Bafilicæ Presbyteri ifta die quater celebrabant. Quod ipfum in quavis per omnem Ecclefiam fimili Bafilica poffe fieri affirmat Amalarius. Eandem confuetudinem Romæ fuo adhuc tempore viguiffe teftatur in animae gemma Honorius Auguftodunenfis: $emel im die debet Miffa ab uno Sacerdote celebrari, fcut & chrißus femel voluit immolari . Si autem necefftar cogit , id eff, ff duae feffivitater fimul occurrumf , duæ ve! tres celebrari poterumt. Quia & Romami hoc in dia N 3 IN4

[ocr errors]

An. 844.

Cap. 3,

lib. 3.

ILib. 6.
Ep, 25,

Lib. 5.
Ep. 28.

Fol, 162.

Cap. 5•

Natalir Domimi faciumt. Utique ad Miffam Auroræ. Et huc forfan refpexit Sylvefter Sguropulus, arguens nos quod in Dominico Natali quifque Sacerdos tres vel quatuor Miffas ad libitum celebraret. Quod fi verum fit, Romanus ifte mos tunc adhuc perdurabat. Plurium eadem die concurrentium Sanétorum feftivitates quidam, quod eadem in Miffà plures Colleétas feu orationes non admitterent ex rationibus , duabus aut tribus NMiffis, quidam unica de principali San&o Miffa cum adjun&is aliorum commemorationibus honorandas cenfebant : Et utrorumque morem probant Amalarius atque Honorius , & quemque permittebant in fuo fenfu abundare. Promifcuam hanc fæpiùs eodem die celebrandi licentiam contrahere coepit Leo quartus Ponti-, fex, de quo antiqua incogniti Auétoris Hiftorica compilatio: Leo Papa conffituit , ut mullus ?rerbyter plures Miffa* im die celebret quàm umam tantùm, excepto die Nativitatir Domimi , & in Dominica , praefente fumere. Decretum periit aut latet. Admirari quis poffit , cur Dominicae etiam Refurre&ionis diem non exceperit . Quidquid fit, non quovis, fed folo, in quo contingit fepeliri cadaver, die permittit binari. Ex quo lucet Decretum iftud à multis Ecclefiis non fuiffe admiffum. Et hinc fub Benedi&i o&avi Papatu celebrata Saleguftadienfis Synodus ftatuit: Unufquifque Presbyter mom plus quàm tre* Miffa* im die ceJebrare praefumat. Et antiqui Anglicanae Ecclefiae fub Edgaro Rege editi Canones : Nullus $acerdos Miffam fæpius in uno die celebret, quâm ter ad fummum . Et Luidulphum Corbeienfem in Saxonia Abbatem, quod paffim quotidiè bis, femel de occurrenti officio, femel pro defun&is celebraret, laudat Ditmarus Epifcopus Merfeburgenfis . Et in litteris ad Joannem Monachum fcibit in laudem cujufdam Perufini Abbatis San{lus Petrus Damiani : Quotidie Miffa, gemimo ceJebrabat officio. Et in litteris ad Hubertum Prefbyterum : De celebramdiu Miffarum folemnii, mor banc confuetudinis Regulam im difciplimatis Ecclefiir £* didicimus & tememur, ut calicem differamur im ÀMiffarum fine perfundere , fmofmetipfof eodem die facrificium demuò fperanus offerre. Nempè Alexander fecundus non quovis modo , fed dumtaxat ex recipiendae oblationis cupiditate duas eodem die celebrari ab eodem Sacerdote Miffas videtur interdixiffe. Alii tamen volunt laudatas litteras effe praefenti Decreto anteriores, & Miffae iterationem fuiffe ab ipfo abfolutè profcriptam. Hinc enim de Alberone Leodienfi Epifcopo fcribit magnum Belgii Chronicon : $ub boc Alberome cæpit rure difciplina clericalir. Presbyteri bis in die Miffam cantabant. Et in Synodalibus fuis Statutis |habet Odo Parifienfis Epifcopus: Nullus bis im die Miffam audeat celebrare, aut cum duplici imtroitu, niß im magna neceffitate. Et in additionibus ad Gualonis Epifcopi Capitula fucceffor ejus Guilielmus: Presbyteri uno die Miffas duas mom celebremt , miffim meceffitate. Et in Londinenfi fua Synodo , exftante apud Rogerum Hovedenfem , fanxit Hubertus Cantuarienfis Archiepifcopus : Nom liceat Presbytero bis im die celebrare , miff neceffitate urgente . Et tunc idem, cùm in die bis

celebrat , poff primam celebrationem & fanguinis fumptionem mibil imfundatur calici. Jamè poff primam celebrationem diligentiffimè abforbeamtur fillulae de calice , & digiti fugamtur, vel lingua lambantur, & laventur , refervata lotura im vafe mumdo ad id fpecialiter deputato. Quae lotura fumatur poß fecumdam celebrationem. Haec ita fefe babeant, miff im prima celebratione adfit Diaconus , vel alius Mimifler bomefius , qui loturam fumere pofft . Nempè non folùm in Italia, fed etiam in Anglia vigebat abufus fumendae ablutionis etiam in prima Mif

] fa, atque ita fecundam celebrandi poft folutum | jejunium . Adversùs quem abufum San&us Pe

trus Damiani fcripfit laudatas litteras ad Hubertum Presbyterum. Et in exftantibus apud Gregorium nonum litteris ad Vigornenfem Epifcopum Innocentius tertius : Excepto die Nativitatis Domimicae , nifi caufa meceffitatis fuadeat , fufficit Sacerdoti femel im die umam folummodò Miffam celebrare. Verùm quae, qualis , & quanta debet effe ifta neceffitas ? Exponit Gloffator : Refpondeo, fcelebravit de die , & poflea etiam moriatur aliqui* , vel etiam caufa bomeffatis vel utilitatis. Ut f di&a Miffa de die , fuperveniat aliqua magna perfona, quae velit Miffam audire. Et poft laudatum praefen• tem Alexandri Canonem addit Jacobus Cardinalis de Vitriaco: Valdè felix eff , qui unam in die Miffam potef? celebrare. Si tamem meceffe fuerit, una de die , altera pro defum&ir poteft celebrari. Et fub Clementis quinti Papatu fa&ta Ravennae Syno

fam celebret , miffim cafibus à jure permiffis . Et fub Joannis vigefimi fecundi Papatu habita Synodus Toletana : Nullus abfque caufa meceffitati* , excepto die Nativitatis Domini , praefumat miß umam Miffam celebrare in die . Et in fuis ad Germanos conftitutionibus Joannes Tufculanus E• pifcopus , ac Martini quinti per Germaniam Cardinalis Legatus, eos qui im eadem Ecclefía , mulla neceffitate urgente , fed ad folum quæfium celebramt Miffam bis im die, deteftatur , & adjungit: $ingulis Prejbyteris inhibemus , ut miff umam Miffam , aut duar in cafibus à jure conceffîr, im die cam• tare aut legere praefumamt. Et in quinta fua Synodo San&tus Carolus Borromæus : Quidam Sacerdoter mom feme! tamtùm , fed pluries im die offerunt. Abufum rigidiffimè damnat , & neque ob Parochialis vel alterius Ecclefiae egeftatem, neque ob Sacerdotum penuriam , neque ob locorum diftantiam , neque ob ullam aliam neceffitatem permittit ab Epifcopis concedi facultatem bìnandi, & concludit: $i quae ejus gemeri r faculta r amteà vel certo loco, vel $acerdoti data eff , eam ffatim planè refciffam , irritamque ac nullam omninò effè jam mumc decernimus. Quod Decretum eft nimii rigoris. Nam ob Sacerdotum penuriam, locorum diftantiam, aut Parochialium Ecclefiarum egeftatem Epifcopi omninò poffunt dare facultatem binandi , Ex nulla poffunt alia caufa : Ita confuetudo induxit. Ex his interim vides iteran• di facrificii libertatem ægrè potuiffè auferri. Oritur hinc quaeftio, An ficut olim unus Sacerdos plures eodem die Miffas, ita etiam quotidie faltem unam celebraret ? Refpondeo fuiffe varias variarum Ecclefiarum vario tempore con* fue

[ocr errors][ocr errors]

dus: Ne quis de caetero miffumam tantum im die Mif. Cap. 9,

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small]
[ocr errors]

fuetudines. Etenim ad Caefariam Patritiam, quæ de quotidiana populi communione integogara; » refcripfit Magnus Bafilius: Quater h% fingulis feptimamir communicamur . Domimico die , feria quarta, in Parafceve , & Sabbatho. $ed & per dies etiam alior, ß Martyris alicuju* memoria celebretur. Lucidè agit de Sacerdotibus celebrantibus, aut certè publico facrificio communicantibus. Addit Domefticam populi communionem adhuc vigere apud Alexandriam ac omnem aegyptum, & adjungit caufam : Quod illic femel, utique in feptimana, Sacerdos facrificium pevagat ac diffribuat. Et in fermone adversùm eos qui Pafcha jejunant , fcribit San&us Joannes Chryfoftomus: Non idem fumt Pafcba & Quadragefma. $iquidem guadragefima femel in anno fit , Pafcha verò ter im bebdomada. Aommumquam etiam quater, vel quotiefcumque volumur. Eft enim Paß cba mom jejumium , fed oblatio & facrificium , quod in fingulis fit Colle&ir. Quia nempè in jejuniorum, quadragefimalium praefertim, diebus apud Qraecos non fiebat vera oblatio , fed facrificium ex præfan&ificatis . In fexta fuper primam ad Timotheum Epiftolam Homilia demonftrat Crucis & Altaris facrificium effe unum ac idem , & {ubne&it. Unum atque idem eff , eadem eff $an&i spiritus gratia, femper Pafcba eff. Noffit profequi imitiati effis , id quod dicimus : Sive fexta feria, five sabbatbo , five Domimica die, fíve im celebritate Martyrum, eadem litatur boffia , idem 4 acrificium comfummatur. Et in tertia fuper Apoftolicam ad Ephefios Epiftolam Homilia: Frußra ef? quotidianum facrificium , fruftra adßamus Altari. Nemo qui participet . Affirmat quotidie celebrari. Ejus tempore quidam pagi necdum habebant Bafilicam , ideoque in decima o&ava fuper Apoftolorum A&us Homilia declamat ad iftorum poffeffores: Precer illic perpetuae propter te, laudes & ßmaxes propter te , oblatio per fmgulor dies Domimicor. Ita hortatur ad Bafilicas illic exftruendas. Et in Catholicæ fidei expofitione San&us Epiphanius: $acri Conventur & Gmaxes ab Apoßolis inftituti funt bis diebus , quarta fextaque feria , & Domimica. Et infrà : Quibufdam in locis facri Conventur & ßmaxe r etiam sabbathis indicuntur . Proindè omnes Pagenfes folis Dominicis, quaedam Civitatenfes Ecclefiae ter aut quater in feptimana , quaedam quotidiè habebant facrificium . Diverfae habebant diverfas confuetudines. Nam & de magna San&tae Sophiæ Conftantinopolitana Ecclefia fcribit Michael Glycas: Quod im magma Dei Ecclefia Conffamtimus Monomacbus imftituit , laudem meretur. Cùm emim iftic res facra peragi propter inopiam redituum mom poffet extra quam fmgulis Sabbatbi* , diebur Domimicis , aliifque feffis, infígnibus , Imperator hoc amimadverfo , proventibus certis comffitutis effecit, ut $acrum ibi fingulis diebus perficeretur. Quod ipfum fuprà audivimus à Georgio Cedreno. Graecorum Ecclefiae non habent nifi unicum Altare , & in uno eodemque Altari , adeoque & in una eademque Ecclefia nequit eodem die iterari facrificium. Eft Canon apud ipfos adeò antiquus atque folemnis, ut ad Diofcorum Alexandriae Patriarcham refcripferit Sanétus Leo Ma

| gnus: Ut im omnibus obfervantia mofra concordet, 'illud quoque volumus cuftodiri, ut cùm folemnior fe'fivitas comvemtum populi mumerofforis indixerit, [& ad eam tamta fidelium multitudo comvenerit, quam recipere Baflica fmul umâ non poffit , facrificii oblatio imdubitanter iteretur, me bir tantùm admiffis ad bamc devotionem qui primi advenerimt, videamtur ß qui poßmodum confluxerimt mom recepti, cùm plemum pietatis atque rationis fit , ut quoties Bafilicam , im qua agitur, præfemtia movae plebis impleverit, toties facrificium fubf quem offeratur . Meceffe eff autem , ut quaedam parr populi fua devotione privetur , M unius tamtùm Miffae more fervato facrificium offerre mom poffmt , miff qui prima diei parte comvemerumt. $tudiosè ergò Dile&ionem tuam & familiariter admonemus , ut quod moffre confuetudini ex forma paternae traditiomir imfedit, tua quoque cura mom megligat , ut per omnia mobi* & fide & a&ibus congruamur. Alexandriae fiebat, quod & in fua Ecclefia fa&tum partim laudat, partim reprehendit in populari fermone Sane &tus Joannes Chryfoftomus : Quamtum mibi cemfetir dolorem inuri, cùm recordor fefii, quidem diebus vaffa maris aequora colle&arum turbas imitari, jam verò me quotamvir quidem partem illius multitudinis bic congregari ? Quod latiùs urget in fpeciali fermone adversùm eos qui Divinis non interfunt officiis. Quod ergó in magnis feflis populus tanquam mare irrueret in Bafilicam , &c ab ipfa non caperetur , Pontificem confuluit Diofcorus, num ex tali caufa poffet eadem die in eadem Bafilica iterari fàcrificium, & generalis totius Orientis confuetudo & Canon lædi aut difpenfari ? Alexandrinæ Ecclefiae Eandator San&us Marcus Evangelifta fuerat San&i Petri Apoftoli Difcipulus, ideoque & iftam & Romanam Ecclefiam eifdem inftitutionum Regulis direétam & dirigendam cenfuit Magnus Leo: Multis rationibus fuafit, quin & Apoftolica auétoritate præcepit Latinum in morem iftic non tantùm pofTe ex relata caufa iterari facrificium, fed etiam debere . Verum non perfuafit . Etenim etiamnum hodierno die omnes puræ Græcorum Ecclefiae habent unicum Altare. Dico, Purae : Excipio enim mixtas, feu nobis & ipfis ex indu&a per Saracenicam ac Turcicam captivitatem neceffitate communes Ecclefias, in quibus aliud Graeci, aliud Altare habent Latini. Et fic etiam eft Romæ in Ecclefia San&i Athanafii , Et de Graecis fcribit in Euchologii fcholiis Joannes Goar : Im eis , Mixtis utique Ecclefiis, Miffar , officia laudefque Divimas, ritibus propriis fervatis , utrique altermis borir peragumt, ita tamen , ut qua bora Sacerdos Latimur celebravit, Græcur deindè facrum facere detra&et , mon quidem im Latini ritur comtemptum vel odium, ut quidam temerariò fufpicamtur , fed me eodem die intra Templi ejufdem fepta facrificium iterare , quod mefar videtur , Græcus praefumat. Hacque de caufa cum devotionis adimplemdae affe&u, Graecus binc , illinc Latinus im Templi ejufdem ambitu facris operari affe&at , Graecus alium praevemire ftudet. Ne facrificio ab eo pera&o , ipfe religio• ne à Sacris retardetur. Nec tamen Latini , quod ipfe expertus fum , temerè confcientiam accufat , qufm

[ocr errors][merged small]
« VorigeDoorgaan »