Pagina-afbeeldingen
PDF
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

femtur. Iwcongruum mamque eff umam eamdemque Ecclefiae fubftamtiam duplici quodammodo jure cemferi , ìd eff , ufurpatiomis & Camomum. Petro Tricalitano Epifcopo, Agrigentinae Ecclefiae Vifitatori , adfcribit totam Quartam. Ex quo lucet Ecclefiam iftam , hodie opulentam , tunc fuiffe inopem . Ad Gaudentium Nolæ Epifcopum , Capuanæ Ecclefiae Vifitatorem , haec fcripfit : Fratermitatem tuam præfentibus hortamur affatibus , at Clericis Capuamae Ecclefiae, qui im civitate Neapolitana comfffumt , Quartam im Presbyterium eorum de hoc, quod amte Ecclefiae ßngulis ammis accefferit, juxta antiquam confuetudinem diffribuere fecumdùm perfomarum ftudeat qualitatem , quatemúr aliquod Jfipendiorum habemter folatium , mimifferium offìciumque fuum circa eamdem Ecclefiam devotiori mente provocentur impemdere . Ex quo vides omnium iftic Presbyterorum portionem non fuiße æqualem , fed pro fingulorum qualitate ac minifterio variam . Longobardi tunc ceperant Capuam: Hinc iftorum Presbyterorum aliqui fugerant Neapolim. Ipfis tamen folos ante fugam iftam lapfos & perceptos fruétus videtur Pontifex affignaffe . Caftorius Ariminenfis Epifcopus erat femper aegrotus , ideoque ifti Ecclefiæ Leontium Urbini Epifcopum Gregorius dedit Vifitatorem , & adjunxit : Quidquid de redditibus Ecclefiae ipfius accefferit , quatuor juxta confuetudinem oportet fieri portione * ; umam fcilicet , quae clero praebemda fit, aliam quae pauperibur. De reliquis autem duabu* partibus trer fieri volum:tr : Umam [artis teéîis profuturam , aliam pro fùffemtatione fua Caflorio proprio Epifcopo dirigendam , reliquam tibimet retinendam. Vifitatorem partim ex infirmi Epifcopi, partim ex fabricæ Quarta fànxit ftipendiandum . Cleri &c pauperum portionem voluit il!aefam. Catanenfis Ecclefia duas Clericalis Quartæ tertias dudum diviferat in facros Clericos, inferiores fola reliqua jubens effe contentos. Mutavit id Leo Epifcopus : Duas tertias divifit in inferiorem , utpotè numerofiorem Clerum, facrum fola reliqua juffit effe contentum. Verùm & priorem confuetudinem, & no

vellum hocce Statutum improbavit Gregorius,

ideoque fcripfit ad Leonem : Et quia imter alia de quarta portione Clerur hoc tememdum fatuit , ut unam portionem bi qui im facro loco funt pofîti, & reliquas duas Clerus accipiat , & latorer praefemtium Donatus Prefbyter, nec mom & Tbeodofiamur atque Viator Diacomi , aliorum quoque qui im facrato funt ordine comfituti , relationem ad mor deferemter , comquefti funt boc contra antiquam comfuetudinem im fuo gravamine præjudicialiter ßatutum , quippè quia de eadem quarta femper fe duas partes , & clerum tertiam perbibent comfecutum , & petierumt me baec definitio im fuo praejudicio permameat. Nos boc Fraternitatis tuae difpofitionì oportere praevidi. mur committendum . Volumur ergò , ut quidquid Ecclefiae tuae ex redditu vel quolibet alio titulo fortaffîs accefferit, quartam exinde portionem fme dimimutione aliqua debear fegregare , atque eam fecumdum Dei timorem Presbyterir , Diaconir , ac Clero , ut tibi vifum fuerit, difcretè dividere , ita famé & amicuique , fícut meritum laboris exegerit , libera tibi fit , juxta quod prævideris , largiendi licentia ,

quatemùs & bi qai meremtur , etiam temporali fe fentiamt hoc commodo confolari , & alii adjuvante Domimo eorum ad meliùs comtemdamt imitatione proficere. Quarta non juxta Clericorum capita, nec juxta Ordinis gradum , fed juxta perfonarum merita voluit Epifcopali arbitrio difpenfari. Nefcio quae Italiæ Ecclefia pauperes peregrinos non fufcipiebat hofpitio, fed iftud onus incumbebat civibus. Quare horum unufquifque Theodoro Epifcopo aliquid contulerufit de fua fubftantia , & onus in Ecclefiam traduxerunt . Concordatum religiosè fervari mandavit Pontifex : Exi- LiB. s. ftimo pauperum quartam fuifle au&tam à Civibus, Ep. 29. ideoque tribus aliis exinde fuiffe majorem. Fortunatus Neapolitanus Epifcopus Cleri & pauperum portiones plenè non folverat, atque ita fuerat defunétus : Reftabant quadringenti folidi . Ipfos ex vacantis Ecclefiæ proventu mox folvi per Pafchafium Succeßorem juffit Pontifex , definiens quantum unicuique Clerico , quantum occultis & mendicare erubefcentibus, quantum palàm mendicantibus pauperibus effet diftribuendum. Addit folidos iftos per Fortunatum fuiffe . . injuflè detentos , ideoque omninò reftituendos. £££; Joannes Panormitanus Epifcopus quaedam cùm P. 29. Clero fuo circa ipfius Quartam iniit Concordata, quorum hi fuerunt capitales Articuli: Primùm ut .. de redditibus Eccleffe quartam in imtegro portionem Ê; $. Ecclefiae Clerici, fecumdùm meritum , vcl offícium, ffve laborem fuum , ut ipfe umicuique dare profpexerit , fme aliqua praebere debear tarditate. De hoc verò quod ex fidelium oblatione accefferit , id eff , quartam partem im folidis vel cellario, eis juxta priffimam comfuetudimem dare mom differar. Reliqua autem omnia mobilia im tua retinear poteftate . Immobilia emim Ecclefiafficis redditibus aggregemtur, ut multiplicata quantitate , Clericorum ufibus proficiant. Sunt verba Pontificis ad Epifcopum , quibus addu&tos articulos confirmavit. Ubi rurfum vides quartam iftam non juxta Ordinis gradum, fed juxta perfonarum in minifterio meritum per omnem Italiam fuiffe divifam. Quod ipfum in inferioris Ordinis Clericos fervandum fanxit in litteris ad Sanélum Auguftinum , adjungens hæc omnia in folis fingulariter, non in communiter viventibus Clericis habere locum: Hos ex Ecclefiae proventu mandat effe folo vi&tu & ami&tu contentos , reliqua omnia pauperibus erogari. Verùm his adverfari videtur San&i Gelafii , in San&i Ivonis Decreto exftans, ad Siciliae Antiftites Epiftola : Quomodo Præfulum moffrorum au&oritas emamavit , ut facultates Eccleßae Epifcopi ad regemdum babeant poteftatem , ita tamem , ut viduarum , pupillorum , atque pauperum , mec mon & Clericorum ffipemdia diffribuere debeant , boe eis fatuimur dari , quod haéfemìs decretum eff. Reliquum fibi Epifcopi vemdicent, ut peregrimorum atque captivorum largitores effe poffînt. Ecclefiafticam fubftantiam affirmat in folas tres , Epifcopi , Cleri, & pauperum portiones dividendam, nulla fa&a mentione fabricae. Epifcopi portionem aßerit ampliffimam , ut & ipfe de illa poffit in pauperes efíe ampliffimè largus. Refpondeo fabricam, licet non exprimatur , ideò non excludi.

[ocr errors]
[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Siculorum Epifcopi videntur anteà profufi in femetipfos , in pauperes & Clerum fuiffe contraéìi : Sola illis ad pondus & menfuram neceffaria miniftrafïe . Quod ipfum viguifie videtur apud Brutios & Lucanos . Hinc per laudatas fùperiùs litteras quadripartitam divifionem in ißarum trium Provinciarum Ecclefiis laudatus Pontifex plantavit. Verùm Apoftolicæ Sedis prima mandata, dum novam figunt difciplinam , psßim firmas non jaciunt radices, nec plenam itatim habent executionem . Hinc &c Siculorum Epifcopi fuerunt in hoc puncto tergiverfati. Quapropter hafce executoriales litteras fubmifitTGelafius, & à fuis jam pridem Antecefforibus probatam & Ecclefiis impofitam quadripartitam divifionem voluit etiam in Sicilia vigere ex integro, & fine Epifcoporum recalcitratione cuftodiri. De fabrica non loquitur , quòd Clerus pro fua dumtaxat & favorabili pauperum caufà querimonias detuliffet . Et quòd exinde laudata divifio per Siciliam plenè obtinuerit, lucet ex variis jam adductis magni Gregorii Epifiolis. Nulla Provincia aut Ecclefia tot objecit remoras : A laudato enim Gregorio memoratæ & compofitae pleræque provenerunt à Siculis. Et quòd non ad tripartitam divifionem, fed ad avitam plenæ Epifcopalis potèftatis confuetudinem & Canonem proclamarint , liquet ex ejufdem Pontificis Refcripto ad relationes Sanéti Maximiani Epifcopi Syracufani. Et ex hifce pofterioribus Sanéti Gelafii litteris iterum claret quadripartitam divifionem effe opus Sedis Apoftolicae. Item ipfam juxta Clericorum merita ex Epifcopi arbitrio faciendam. Et fanè omni in Clericos poteftate non erant hic Epifcopi privandi. Quapropter tripartita divifio fuit propria folis Hifpaniarum Ecclefiis. Ità jam audivimus à Synodo Tarraconenfi . Atteftatur & prima Bracarenfis : Placuit ut de rebus Eccleßafficis tres æquæ fiant portiones . Id eff , una Epifcopi, alia Clericorum , tertia im reparatione , vel im lumimariis Ecclefíae. De qua parte fve Arcbipresbyter, fìve Arcbidiaconus illam adminifframr , Epifcopo faciat rationes. Illam aut Epifcopo non credidit, aut potiùs ipfum hac viliori cura noluit à meliori fpiritualium follicitudine devocari. Confonat & fecunda Bracarenfis : Placuit ut mullus Epifcoporum , cù;m per Diœcefer fuar ambulamt , praeter bonorem Catbedrae fuae , id eff , duo , folidor , aliquid aliud per Ecclefía* tollat. Neque tertiam partem ex quacumque oblatione populi in Ecclefiir Parocbialibus requirat , fed illa tertia parr pro luminariis Ecclefíe , vel reparatione ferverur : Et fingulis ammir Epifcopo indè ratio fiat. Aam f tertiam partem illam Epifcopus tollat , lumem & farta te&a abffulit Ecclefiae . Et Pagenfibus & Cathedralibus Hifpaniarum Ecclefiis difcreta ac propria , nec non & tripartita fuiffe bona lucidè affirmat. Quidam in Presbyterum, ejus Pagenfem Clerum , ac fabricam , quidam in Pagenfem Clerum , pauperes , & fabricam exiftimant divifa ; at certum eft divifa fuiffe in Epifcopum , Pagenfem Clerum , & fabricam. Quòd enim plures Pagenfes Hifpaniarum Ecclefiae tunc unicum dumtaxat Presbyterum habuechriff. Lupi Oper. Tom V.

rint, vario pofïit demonftrari teftimonio , ac ftatim audiemus à fexta decima Synodo Toletana. Quidam igitur Epifcopi fua tertia non contenti , fub Cathedratici fuco rodebant ac invadebant etiam fabricae tertiam : Hos compefcit adduétus Canon, ipforum interim avaritiæ duos adhuc folidos à quavis Ecclefia indulgens. Eandem rapacitatem damnat & tertia Toletana Synodus , quefta quofdam Epifcopor, mom facerdotaliter , fed crudeliter defevire im fuas Parochias , ideoque excepto

excepta Epifcopali tertia cum duobus è fabricæ tertia folidis , jubens quafvis exaótiones denegari. Quartæ Toletanæ Synodi querimonia eft longè gravior. Queritur Epifcoporum quofdam tanta fordere avaritia , ut integras Pagenfium Ecclefiarum oblationes feu dotes in fe tranfcribant, atque ità à miferis per inopiam Clericis , & Divinis ipforum officiis illas deferi cogant, atque fubjungit: Pro qua re comffitutum eff à præfenti Concilio, Epifçopos ita Diœcefe , fuas regere , ut mibiljure præfumamt auferre , fed juxta priorum au&oritatem Conciliorum, tam de oblatiomibus quàm de tributis & frugibus tertiam comfequamtur. Quòd f ampliùs quidquam ab eis praefumptum exffiterit , per Comcilium reffauretur . Adversùs tripartitam divifionem videntur ad avitum Canonem proclama£fe , omnia Diœcefios bona revocanda tentaffe ad fuam manum , & Pagenfium Presbyteris vix competens alimentum dediffe quidam Epifcopi. Hinc divifionem iftam uti antiquam & authenticam laudat adduétus Canon , duobus fupernumerariis folidis ipfos privat, & fancit fola fua tertia deinceps fore contentos. Hinc ad Ecclefiafticae difciplinæ reparationem,non à membris , fed à capite inchoandam praefata nona Toletana Synodus hunc in Epifcopos emifit fuum primum Canonem : Ommir itaque rei Eccleffafficae quamtitar , fícut remedium vemiae tribuit conferenti , ità dammum ritè præparat fraudatori. Et ideò mullus Sacerdotum vel Mimiffrorum ex rebur Ecclefiae, quæ im quibufcumque locis à fidelibus largiuntur, aliquid auferat, vel juri fuo aut Catbedrae propriae Civitatis comme&at. Devotio emim uniufcujufque ficut gratanter votum comtulit Deo, ita definivit quòd plenitudo votorum comfervaretur im loco , in quo velut f collata tememtur , manet gratia offerentis , ità fi frufframtur , immimet permicies defraudamtir. Difertè fanxit, ne Pagenfium Ecclefiarum dotes aut alia bona Epifcopi uniant fuis Cathedris, vel devocent ad fuas manus, fed divifa permittant, & fua ex ipfis antiqua tertia fint contenti . Aliud attentantem Epifcopum ad Metropolitam, Metropolitam autem ad Regem deferri mandat, & caftigari . Plurium Pagenfium Ecclefiarum fubftantia erat tenuis. Hinc addit fextus Canon, ut fuam tertiam , ex paterma fan&ione fibi competentem , poffint remittere Epifcopi , vel etiam alteri donare pauperi Ecclefiæ, & iftam remiffionem aut donationem fore immobilem , nec per fucceffores poffe concuti, longe minùs exfufflari. Pagenfes Ecclefias duro tertiæ jugo cona

tus eft eximere, & reddere in libertatem. E 2. Pa

quòd veterum comffitutiomes babere jubent , videlicet CaP- = o.

Cap. 32.

Pagenfes Lufitaniæ Ecclefias aut haec Epifcoporum vexatio aut alia calamitas reddiderat ruinofas, caducas , defolatas . Hinc Emeritenfis Synodus eft ulteriùs progreffa : Bemé difpofuit Divina gratia, quidquid unicuique Ecclefe à fidelibur collatum eff, habeat. Prifci* quippe Camonibus erat decretum, ut Epifcopus de Parocbiamis Ecclefi* tertiam fequeretur, cui fua plemiffîmè fufficere poffumt. Placuit buic $an&7o Concilio , ut mullu r Provinciae Lufitamiæ Epifcopus femtentiae bujus termimum excedat , mec à qualibet Parocbiama Ecclefía tertiam auferre praefumat , fed quidquid exindè comfequi potuerat, totum in reparationem ipfarum Bafflicarum proficiat. Omnes verò Presbyteri , qui virtutem babuerimt , Epifcopo fuo placitum faciant , ut reparare Ecclefía , fibi commiffa , imtemdamt . Quod fi facere diftulerint , ab Epifcopo fuo diffri&i , Ecclefit r fibi creditas dignè reparent. Ecclefíe tamem, quae mumdiale, res mulla , babent , follicitudine & difpofitione Epifcopali babeant reparationem . Afferit cun&tis Lufitaniæ Cathedralibus Ecclefiis effe competentem fubftantiam , ideoque Pagenfium Ecclefiarum tertia nullum Epifcopum indigere. Iftam ergò fancit deinceps applicandam reparandis Ba{ilicis, tamdiu Epifcopos ab ipfa effe fufpenfos , & ante expletum hocce neceffarium opus, eandem à nullo Epifcopo praetendi aut vexari. Addit pauperum Pagorum , licet ab il is nulla detur tertia , Ecclefias Epifcopi impenfa etiam reparardas. I:em ftatuit Cathedralis & Pagenfium Ecclefiarum bona manere divifa : Quòd nempè Epifcoporum aliqui ad avitam indivifionem non ceßarent adfpirare . Quae Decreta poftmodùm adeo probavit Rex Egicanes , ut fextam decimam Toletanam Synodum fuerit adhortatus in hunc modum : Quia comperimur , quòd multæ Idei Bafilicae in difperfis locis veftrarum Parocbiavum confìitutae , dum ad umius refpiciumt ordimationem Presbyteri , mec affidua im e if facrificia Domino delibantur , & deftitutæ remanent , atque fne ieâi, vel femi- te&ae ferè mofcuntur , fpecialiter in canonibus adnotetit , umaquæque Ecclefit , quamvi, pauperrima , quæ vel decem mancipia babere potcff , fui debeat cura gubernari cultorit ; ceteììm fi minùs habuerit, ad alteriut Ecclefe Presbyrerum pertinebit . Nam dum ex omnibu* plurime Eafflicae umius follicitudine reguntur , folitum eff, quia & viduatæ perfijfunt , & difficilè ftcris Cultiâu, ordo debitur exbibetur. Quod non tantùm Jacerdotibus Dei in culpa eff , verim etiam & infide. Jibus Judaeis ridiculum adfert . Qui dicunt mibil praeflitiffe inte, di&a* fíbi ac deftru&as fuiffe $ymagoga,', cùm cermant pejores effeéfas effe Cbriftianojum Bafflica;. Pro quarum etiam reparatione à vefira umjìerfitate cenfemdum eft , ut ego unufquifue Epifcopus de tertiis Parochialium Bafflicarum Camomicâ reflaurandar invigilet . 9ui f tertia * ipfas confequi moluerit, cura fui gerendum eff , ut Prefèyà,'aefiru&ae Ecclefie exindè commiffam fùi Bafîlicam reparet : Evidentem cenfurae modum appomente, in canone, qualiter debet incuriofus quifque Epifcopus condemnari, præfcriptum pro repara* aj, Dei Templi, ordinem meglexerit adimplere. Nam «, ßoc Honorificentia veftra promulgare curabit , ut Epifçoporum nemo pro Regiis imquifitionibus es¥|

bemdir Parocbialium Ecclefiarum jura comtingat, mec quafcumque eximdè imquifitione, aut eve&7iome , exigere audeat , fèd de prædiis fuarum fedium Regio culmimi folita perquifitionum obfequia deferat, mibilque de rebur earumdem Parocbialium Ecclefiarum caufa ftipendii cujufpiam dare praefumat. Quod f? fecerit , duorum menfium fpatio excommunicari fe moverit. Et Regio confilio obtemperans Synodus emifit hunc Canonem : In medio caetur mofíri deduéfa eff quorumdam confuetudo inordimata Sacerdotum , qui Parocbias fuas ultra modum diverfis exaâionibus vel angariis comprimumt , per quod quamplures Ecclefi.e deflitutae perffumt. Idcirco unio moflrae adumitionis decermit atque imffituit, ut tertia r , quaj amtiqui Camonter de Parocbii r fui , babemdar Epifcopi* cemfuerunt , f ear exigendar crediderimt, ab ipfis Epifcopis dirutae Ecclefíae reparemtur , fi verò ea, maluerimt reddere , ab earumdem Ecclefiarum cultoribus , fub cura & follicitudine fut Pontificis , reparatio eifdem adbibemaa eff Bafilicuj . Quòd omne r Ecc/eff.e aut incolumes fuerimt , aut quae diruptae erant reparatae exititerimt , fècumdùm amtiquorum Camomum imflituta , tertiar fibi debitas umufquifque Epifcopus affequi f voluerit , faculta, illi ommimoda erit : Ità videlicet ut citra ipfa r tertia , mullur Epifcoporum quidpiam pro Regij imquifitionibur à Parocbiani, Ecclefi* exigat, nibilque de praedii , ipfarum Ecclefiarum cuiquam aliquid caufa ftipendii dare praefumae. Hifpaniarum itaque Epifcopi è cun&tarum Pagenfium Ecclefiarum bonis non folùm extorquebant tertiam , fed infuper ex aliis duabus partibus folvebant Regias à fuis Cathedralibus Ecclefiis exa&tiones, atque ita jftas in caducitatem aut etiam ruinam , earumque Clericos redigebant in miferam paupertatem . Hinc laudata Synodus ftatuit varia. Primò , ut Regiae exa&tiones è folis Cathedralium , quas utique folas Rex gravabat , Ecclefiarum bonis folvantur. Deindè, ut Epifcopi aut renuncient Pagenfium Ecclefiarum tertiis, aut ad reparandas Bafilicas ipfi deinceps obligentur . Quapropter fabricæ tertia tunc fuit illic exftin&ta , & adjun&ta ad partem Cleri . Exindè fuit bipartita dumtaxat divifio, verùm inæqualis . Unica tertia fabricæ, aliæ duæ partes cefferunt Clero. Porrò licet pauperes fingularem iftic partem non habuerint, non ideò fuerunt fuo jure exclufi. Ad omnium partium fuperflua retinuerunt avitum jus, cujus executio & difpenfatio deinceps pertinuit ad fingularum partium Præfe&tos aut Curatores. Tripartitionis au&trix Synodus credidit nec ab Epifcopo , nec à Clero , nec à fabrica negligen• dos pauperes, multò minùs defraudandos. Antiquæ difciplinae amans femper ac tenax Gallicana Ecclefia videtur nec fub Romano Imperio, nec fub Merovingiorum Regno ullam Ecclefiafticae fubftantiæ divifionem admififfe. Nec tripartitam, nec quadripartitam. Lucet ex Gallicanorum de hoc pun&to Canonum confequentia. Ex Canone vigefimo fecundo Agathenfi : Licet fuperfluum fit de re mota , & amtiquis Camomibus prohibita , aliquid iteratò definire , attamem quo faciliùs cupiditar aut improbitar reprimatur, id ffatuimus , quod omnes Camonet jubent , {!!

[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][merged small][merged small]

vt cfvitatemfer ffvè Diæcefani Presbyteri vel Clerici,

falvo jure Ecclefiae, rem Ecclefiae , fcut permiferimt

Epifçopi , temeant. Et ex Canone trigefimo fexto : clerici ommer, qui Ecclef.e fideliter vigilanterque deferviunt , ftipendia fanáir laboribus debita ,

fecundùm fervitii fui meritum , vel ordinationem

camomum, à $acerdotibus comfequamtur. Per Romanam Ecclefiam indu&ta quadripartitio tunc adhuc erat nova , & per Italiam proficiebat. Hinc quidam etiam Gallicani Clerici ad ipfam , utpotè fibi favorabilem , videntur adfpiraffe. Verùm interceffit hujus Synodi auétoritas , affirmans divifionem iftam antiquis, omnem Ecclefiafticae fubftantiæ adminiftrationem ac difpenfationem Epifcopi arbitrio ac fidei credentibus, Canonibus notoriè adverfari , ad ipfam adfpirari à folis cupidis aut in fuum Epifcopum improbis, ideoque omni , & Civitatenfi & Pagenfi, Clero etiam deinceps vivendum antiquis juxta avitos Canones moribus, & omnia nece£ faria ex manu Epifcopi accipienda. Non folius Cathedralis, fed & Pagenfium Ecclefiarum bona in Epifcopi arbitrio & manu confirmat : Quòd nempe & ad iftam divifionem Clerici adfpirarent. Addit Clericalia ftipendia non fecundùm Ordinis gradum aut ætatem, fed fecundùm Minifterii meritum per Epifcopos diftribuenda : Et hoc fecundùm ordinationem Canonum. Quòd enim Romana, uti fuprà à magno Gregorio audivimus, quadripartitio ex Clericorum quarta, hoc antiquus Canon faciendum femper juffit ex tota Ecclefiafticae fubftantiae maffa . Confonat prima Aurelianenfis Synodus : Amtiquor Camoner relegemter , priora $tatuta credidimur renovamda , ut de bir quae im Altario fidelium oblatiome conferum. tur, medietatem ftbi Epifcopur vendicet , & medietatem fbi difpenfamdam fecumdum gradus clerus ac. cipiat , prædiis de omni commoditate im Epifcoporum poteftate durantibus . De hir quae Parocbii, in terrir , vineir , mamcipiis atque peculiir, quicumque fideles obtulerimt , antiquorum camomum $tatuta férvemtur, ut omnia im Epifcopi poteffate comffamt. De bir tamem quae im Altario accefferimt , tertia fideliter Epifcopis deferatur. Epifcopus pauperibus vel imfirmis , qui debilitate faciemte mom poffumt fuir mamibut laborare, vi&um & veffitum , im quamtum poff. bilitas habuerit, largiatur. Statuit varia. Primò, omnia & Cathedralis & Parochialium Ecclefiarum, tam mobilia quàm immobilia bona juxta antiquum Canonem mandat effe in manu Epi£ copi . Mancipia enim & peculia funt non tantùm mobilia, fed & moventia femetipfa . Addit, De ommi commoditate: Hoc eft, & præfentia bona & futura. Secundò, & Cathedrali & Parochiali Clero aliquid concedit. Illi mediam partem , huic duas tertias faétæ à populo ad Altare oblationis. Quae enim ad Altare, quæ ad Gazophylacium, quæ ad Epifcopi aut Presbyteri

domum deberent offerri à populo, antiqui Cano

nes difcreverunt. Tertiò, infirmos ac pauperes

non per proprium Praefe&um , fed per Epifco

pum curari mandat. Quôd nemè difcretam i1

ii non haberent partem , ideoque ad Cleri

modum ex Antiftitis manu deberent edere ac

veftiri. Ampliorem Pagenfibus Clericis gratiam

Cbriff, Lupi Opcr. Tom. V.

fecit Synodus Carpentoratenfis : Ad mor quere. la pervenit , quòd ea quae à quibufcumque fidelibur Parochiis conferuntur, ità ab aliquibus Epifcopis praefumamtur , ut aut parùm , aut propè mihil Ecclefi* , quibus collata fuerant, relinquatur. Hoc mobi* juffum & ratiomabile vifum ef? , ut Eccleffa Civitatis ejus , cui Epifcopur praeeff , ità ef idonea , ut Cbriflo propitio mibil imdigeat , quidquid Parocbiae fuerit dereliéfum , rationabiliter dif. penfetur. $i verò Epifcopum multas expenfar , & mimorem fubftantiam babere conffiterit , Parocbii, quibus largior fuerit conlata fubffantia , boc tamtùm , quòd Clericir vel farti* te&is rationabiliter fufficiat , refervetur. Quòd autem ampliùs fuerit, propter majores expenfar Epifcopus ad fe debeat revocare , ità tamem ut mihil de facultatula ipfa, vel de mimiflerio Clerici loci ipfius licemtiam babeant minuendi. Quis non videat hæc emanafTe ad Pagenfium Clericorum querimonias ? Magnam illis gratiam fecit Synodus contra antiquum morem & Canonem, nullam tamen admifit divifionem , fed per opulentos etiam Epifcopos voluit omnia Pagenfium Ecclefiarum bona & adminiftrari & difpenfari. Ex hoc interim Decreto emanaffe videtur confuetudo illa , de qua ftatuit tertia Synodus Aurelianenfis: Si quae oblationer im quibuslibet rebus atque corporibus co!latæ fuerimt Baf/ici* im civitatibus comffitutis , ad poteflatem Epifcopi redigamtur, & im eju* fit arbitrio , quid ad reparationem Bafflicae , aut obfervamtium ibi fubffamtiam deputetur. De ftcultatibus verò Parocbiarum vel Bafflicarum im pagir Civitatum conffitutis , fingulorum locorum comfuetudo fervetur. Ob Carpentorarenfe Decretum videntur quidam opulentarum Ecclefiarum Epifcopi Pagenfium Ecclefiarum bona divififfe , & ipforum fucceffores adversùs divifionem ad antiquos Canones reclamaffe. Hinc à novitatibus turbas metuens Synodus , mandat induétam confuetudinem neque concuti neque mutari. Omnem tamen adminiftrationem credit Epifcopo . Lucidiùs expreffit hoc quarta ejufdem loci Synodus : In Aontifici* poteftate comfffat, qualiter pro comfervam

[merged small][merged small][ocr errors]

do jure Ecclefiafiico rem poffeffam inter clerico, de- C. i8.

toria deferviumt , ab Archidiacono coerceri permit- c. ,,. auxilia poftulaffe ? Interim ad antiquos Canones permanfit Synodus, nec inter Cathedralis & Pagenfium Ecclefiarum bona divifionem fuftinuit, moribus antiquis voluit ex folius Epifcopi arbitrio & plena poteftate omnia adminiftrari. Admiffam tamen à tertia Aurelianenfi Synodo exceptionem & confuetudinem exiftimo hic non fuiffe exfufflatam. Et privilegio, quod Corbeienfi Monafterio dedit, haec inferuit Berthefridus Ambianenfis Epifcopus: Epifcopus neque in Momafferio , feu in rebus aut ormamentir ipfíur , meque im perfomis utatur ulla alia poteftate. Nec Arcbidiaconus aut quaelibet alia perfona , Ordimator Ecclefiae Ambianemffi , quodcumque de eodem Moma/ferio , fcut de reliquis Parocbiiu , ufurpare aut commutare , aut aliquas rer auferre , vel fpecier , quae ad ipfum Momafferium fumt collatae , deferre ad Civitatem audeat, ut de perfe&a quiete valeant ipf Momachi per tempora exultare. Sub Merovingenfis Regni finem emanavit hoc privilegium. Notanda funt ejus verba : $icut im reliquis Pavocbiir. Edicunt omnia Parochialium Ecclefiarum bona etiam tunc pependiffe ad manum & fidem Epifcopi. Et ifti fuo in illius item Monafterii bona juri Berthefridus renuntiavit. Quòd enim omnia etiam Monafteriorum bona olim fuerint in manu ac pleno arbitrio Epifcopi, eft antiquae Difciplinae peritis exploratum. Magna eft Epifcoporum Majeftas, altum Nomen. Et hinc prima , quæ aut à fuis Epifcopis, aut à Romanis Pontificibus Monachi follicitarunt ac impetrarunt, privilegia fuerunt bonorum divifio, ac ipforum adminiftrandorum libera facultas. • Laudata indivifio & plena Epifcoporum in Pcclefiafticam fubftantiam facultas duravit in Callicana Ecclefia ufque ad Carolum Martel1um , qui hanc poteftatem in fe tranfcripfit, fubftantiam divifit in fuos milites , & omnem apud nos deftruxit Chriftianitatem . Huic reparandae Gregorius fecundus Pontifex nobis Apoftolum deftinavit Anglicanum San&i Benedi&ti Monachum Bonifacium, ad Romanæ Difciplinae plantandos in nobis mores folemni apud San&ti Petri corpus profeffione conftri&tum, & de ipfo fcripfit ad Thuringiae Clerum ac Populum : Fratrem jam & Coepifcopum mof?rum Bomifacium vobis ordinavimus $acerdotem . Cui dedimur im mandatis , ut de redditu Ecclefiae vel oblatione fidelium quatuor faciat portiomer ; quarum unam fibi ipfe retineat , alteram clericis pro officiorum fedulitate diffribuat, tertiam pauperibus & peregrinis , quartam Ecclefiafficis fabricis moverit refervandam. De quibus Divino Judicio erit reddisurus rationes . Quae poftrema verba important plenam & efficaciffimam voluntatem, qua Pontifex Bonifacium ad hanc in Francia plantandam quadripartitionem fub Divini interminatione Judicii obligavit. Notanda funt & hæc verba: Pro officiorum fedulitate diffribuat . Firmant Romanæ Ecclefiae morem, quo Clericorum quartam non juxta ordinis ætatem aut gradum , fed juxta fingulorum in Minifterio merita fuiffe diftributam , fuprà audivimus à magno Gregorio . Et horum etiam meritorum æftimatio erat penes folum Epi

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

San&ti Jvonis Decreto , ad Juflinum Volaterranae Ecclefiae Archidiaconum , & Fauftum Defenforem Epiftola : Portionem quartam , quae ad Clericos pertinet , fua Pomtifex ordimatione diffribuat , pro ut cujufque locum, meritumque cognofcit. Et hinc intellige vigefimum tertium Canonem primae Synodi Aurelianenfis: $i Epifcopus bumamitatis imtuitu , vimeolar vel terrula , Clericis vel Momacbiy praefiiterit excolendar, vel pro tempore temendar, etiamfi longa tranffe ammorum fpatia comprobemtur , mullum Ecclefia praejudicium patiatur , mec feculari lege praefcriptio opponatur. Et Symmachi Pontificis ad San&i Caefarii Arelatenfis Archiepifcopi confultationes refponforiam Epiftolam : Poffèffiones Eccleffe aliemari mom patimur , miff forfitam aut Clericis bonorum meritis, aut Momafferiir religiomir intuitu , aut certè peregrimis meceffita r largiri fuaferit. Sic tamen , ut baec ipfa mom perpetuò , fed temporaliter domec vixerint perfruantur. Et quartum decimum Canonem Epaonenfem : Quifquir Clericur aliqaid de munificentia Ecclefiae cui fervierat, ad fummum $acerdotium alteriur Civitati r 'e/? aut fuerit ordinatur , quod domo accepit vel acceperit reddat. Benemeritos de Ecclefia Clericos poterat non folùm amplioribus fportulis aut ftipendiis honorare Epifcopus, fed etiam modicas agri aut vineae pofíeffiones concedere in beneficium : Temporale tamen atque precarium , ex quo praefcriptio titulari non poffet , imö nec colorari . Ea beneficia laudatus Epaonenfis Canon Ecclefiae munificentiam ac donum , tertia Aurelianenfis Synodus vocat munera, à ftipendiis diftinguit , & ob quemvis exceffum aut aliundè obvenientem vitae commoditatem voluit Cle. ricos ipfis privari. Ita Epifcopi Clericos ad fidum ac fervens miniflerium hortabantur & animabant. Quae etiam praxis mutuò defumpta eft ex Romano Imperio. Nam & ipfum refpexit haec Magiftri noftri Dei apud Evangeliftam Lucam praedicatio : Rege * Gentium domimantur eorum , & qui poteftatem babemt fuper eor , benefici vocamtur . Apud Romanos aliud fuiffe quorum vis Officialium ftipendia, aliud fedulorum beneficia , in primo de Auguftæ domus officiis libro eruditè demonftrat Jacobus Gutherius . Notanda item funt haec Gregorii fecundi verba : De redditu Ecclefiae vel oblatione fidelium. Confonat laudata San&i Gelafii ad Juftinum Archidiaconum Epiftola , mandans omnes poffeffionum proventus Epifcopo tradendos, per ipfum dividendos in partes quatuor, atque adjungens : Pariter etiam ex fidelium oblatione faciemdum. Avitam enim Epifcoporum poteftatem ultra neceffarios quadripartitionis terminos mutilare noluit Romana Ecclefia : Omnia quae olim illi in Clericos poterant ex tota maffa , voluit adhuc poffe ex Clericorum quarta. Et hinc medietas & duae tertiæ, quas Cathedralibus & Pagenfibus Clericis ex Altaris oblationibus adfcripfit tertia Aurelianenfis Synodus, debent Ecclefiae muneribus feu Epifcoporum beneficiis adnumerari. Gregorii itaque fecundi mandata , ac fuam ad San&i Petri corpus profeffionem adimplens Apoftolus Bonifacius, apud Agrippinam Colonnam

Dart. 3.
CaP. 1 % I.

Epift 3. CaP. 1.

C. 1 1. 18.

[ocr errors]

Cap. 37.

« VorigeDoorgaan »