Pagina-afbeeldingen
PDF
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

gna in argenteor fexaginta dividitur. Minorem dare volemtjbus non folum liberum , fed etiam honefum effe permittimur. Itaque fportula erat Rogae feu erogationis fpecies, quam Imperatores, Confu1es, Proteétores Domeftici , ac alii Reipublicae vel Auguftae domus Officiales, in promotionis fuae aut alterius lætitiae folemni die dividebant in populum , vel populus pro ipfis ad edenda congratulationis fpeétacula, feu alia publica figna conferebat , Erat tunc diftributus in populum nummus, Et quoniam aliqui fefe per prodigalitatem depauperabant , Magnus Theodofius nummo praefixit materiam & valorem. Nummo adjungebafitur eburnea aut alterius materiae dypticha, id eft , promoti Officialis nomen continentes pugillares tabulae , nec non & argen&eum Caniftellum , de quibus Romanae urbis £raefe&us Symmachus : Filius noffer offert tibi do•ma Quaeßoria. Quaefo igitur, ut ejus momime dypticba & apophoreta fufcipere dignemini , Praetereà Domimo & Primcipi moffro , auro circumdatum dypticbum miff. Caeteror quoque amicor eburmeis pugillaribus , & camiffellis argenteis bonoravi . Et iterum in Auétuario: Offero vobis eburmeum dypti* chum , & camiffellum argenteum librarum duarum, filii mei momime , qui Quaefforum mumur exbibuit, Principi igitur miffà dypticha erant non folum eburnea, fed & auro ornata. Verùm fuit & aliud originalium & propriarum fportarum ac fportularum genus, de quo in Claudio Augufto fcribit Svetonius Tranquillus: Claudiuf ammiverfarium im caffrir Praetoriami* , extraordinarium & breve, exhibuit munus , quod appellare cœpit fportulam , quia primum daturut edixerat, velut ad fubitam condi&am caemulam imvitare fe populum. Et in Nerone: Multa fub Nerone €* amimadverfa fuere , & coercita , nec mimus imfituta. Adbibitur fumptibus modus : Publicæ mae ad fportulas reda&ae. Et in Domitiano: Domitiamus Congiarium populo mummorum trecenorum ter dedit , atque inter fpe&acula mumerir largiffìmum epulum . Septimontiali facro quidem Sematui Equitique pamariir, plebi fportelli, cum obfomio difributis. Initium vefcendi prima, fecit. Et iterum: Multa in communi ufu novavit. Sportular publicat fußulit , revocata cæmarum re&arum comfuetudine. Cœna re&ta erat folemne principalium ad menfam accumbentium amicorum convivium, fportula verò erat ipforum clientibus aut aliis inferioribus amicis è menfà fubmiffum ferculum : Paffim portabatur in fportula, ideoque & fportula vocabatur , Eafdem fportulas Trebellius Pollio in Imperatoris Gallieni vita, ac de epulantibus Romanis Nobilibus loquens fupra laudavit Ammianus Marcellinus. Eodem fenfu in tertio adversùs Marcionem & fi&um ab ipfo Chriftum libro loquitur rerum Romanarum peritiffimus Tertullianus: $i nomem cbriffi, ut fpor. tulam latrumculus , captavit, cur etiam Jefus voluit appellari ? Romanarum rerum imperitis ob£curum locum infigniter exponit Beatus Rhena. nus: Docet Afconius Pediamur in Verrimas ciceronir , fportam , fportulas, nummorum effe receptacula » ac fpartea utemfilia ad majoris fummae pefunias capiendar. Quamquam locus ille mendi, mom

caret , ut ubique fermè miferè corruptus eff optimur ille Ciceromis Interpre* . Hic verò mon arbitror Tertulliamum de fure nummorum loqui, fed fportulam eam intelligere , quae pauperculis clientibus , falutatoribufque dabatur â divitibur apud Romanor. Huic re&a caema opponitur, Id erat legitimum convivium à liberalioribus Patronis exbiberi folitum. Inter eos autem qui fportulam accipiebamt , accidebat nonnumquam , ut alieni, qui de mumero clientum non eramt, ingereremt fefe, mon fatis ab Atrienß fervo infpe&i explorafique. Nam interdum ab abfentibus fe fummiffo* mentiebantur. Id quod Juvenalis Satyra I.

Tumc fportula primo Limime parva fedet, turbae rapienda togatae. Ille tamem facien» priùs infpicit , & trepidat me $uppofitum vemiar , & falfo nomine pofcar. Agnitur accipier. Hoc eff ergo quod Tertulliamur dicit : Nunc fi nomen Chrifti , ut fportulam furunculus, captavit. Caeterum bujus temporir Religiofí plerique memdicis fportulam damt ad offium domur , divitibus , quibus abundè per fe fuppetit quod edant , caemae re&ae adhibitir. Eodem fenfu fuper hæc Apoftolicæ ad Galatas epiftolae verba, comfideram te ipfum, me & tu temterir, loquitur San&us Joannes Chryfoftomus : Quemadmodum divites fportulas mittunt egemtibur , quo fquamdo & ipfi in egeftatem inciderimt, eadem comfequamtur ; fic & nobis eff faciendum. Vera igitur Romana fportula erat amico , clienti, aut pauperi miffum è convivio aut quavis menfa ferculare donum. Et mos ifte viguit ufque ad Chriftianae pacis tempora. Quja enim reétas fuas cum fportulis coenas varia idololatrica fùperftitione faedabant Gentiles, eas Chriftiani Imperatores abrogarunt, feu tranfmutarunt in dona nummaria, atque exindè fportula effe cepit aureus vel argenteus nummus , quandoque folus, quandoque habens adjunétum cum eburneodypticho caniftellum.Nempè caniftellum hoc rememorabat antiquam fportulam. Et hinc in Chriftianorum Imperatorum legibus nulla eft verarum , fed nummariarum dumtaxat fportularum mentio. Nam & Romani illi , quos fub Conftantii Imperio fuiffe cum folemnium fportularum diftributione convivatos fcribit Ammianus Marcellinus, erant omninô Gentiles. Et hunc in fenfum forfan etiam loquitur famofus Ibae Edeffeno Epifcopo intentatorum criminum indiculus : A Paganis incidentibus in peccatum facrificiorum Daniel carremff. Epifcopus fportulam accipiemr , remittit crimem , mego• tiam, & binc fibimet lucrum faciemr. Opipera forfan fercula è Gentilium conviviis accipiebat Daniel: Forfan fola dona nummaria . Quidquid fit, quòd etiam apud Chriftianos fportulæ tunc non fuerint penitus exftinétae , demonftrat laudatus Chryfoftomi locus . Hi enim ipfas , verum fimplices & ab omni idololatrico folemnj purgatas, perrexerunt ad pauperes mittere. E; hinc antiqua de magnæ Conftantinopolitanae Ecclefiae dignitatibus & officiis apud Joannem Marinum notitia affirmat magnum ®conomum praeeffè omnibus Ecclefiae poffeffionibus, proventibus ac fportulis . Quin in Florentini

Concilii

[ocr errors]

Lib. 4.
cap. 28.

Lib.zc.
C3p.9.

3, Lib. 7. Cap. I.

ILib. 5. cap, 17,

C. 48,

Concilii hißoria, exponens modum quo Latini Graecos aluerunt in Italia , fcribit Sylvefter Sguropulus : Imperatorem femper imceffit folicifudo,. ex quo Ferrariam appulimus , ut Graeci ciba. ria acciperent , fecumdùm quod erat comprebenfum im Decreto Bafileenff. Papaler autem volebant diffribuere pamer , vinum , carmer , pifcer, umicuique ad debitum pomdur . Quod Imperator moluit , du*am rem clamam , & inurbamam, ut Primciper & Magmater obfomiij tamquam è fportula mutriremtur. Dari volebat ffipendia pro bomimum qualitate, ut unufquifque ipfum & famulor ex arbitrio aleret. Et hinc in originum libris re&è fcribit San&tus Ifidorus Archiepifcopus Hifpalenfis : Sportula diminutivum à fporta . Sporta autem di&a quia aliquid exportat. Antiqui fportis & caniftris folebant prandia & cœnas è triclinio in convivium ferre . Et fportula exportabat extra domum . Mittendarum ex opiparis conviviis fportularum modus etiamnum viget apud varios. Ob mutata vafa vocant fcutellas. . Et hinc vides , quid apud primos Chriftianos fuerit Ecclefiaftica Clericorum fportula, quid fratres fportulantes. Epifcopus fuis Clericis ac pauperibus quotidiè dabat certaih panis, vini , carnis , & caeteri alimenti menfuram, forfan & veftes fuo tempore : Ad normam £Romanae annonae. Quòd enim hæc etiam diurna fuerit , & omnem efculenti ac poculenti fpeciem, ac fuo etiam tempore arma & veftes comple&eretur, omnibus Romanæ QEconomiae peritis eft exploratum. Et hinc primae adversùs Mauritium lmperatorem militaris proterviae caufam fuiffe ad tres fpecies , nempè veftes, arma , & certos aureos nummos contra&tam annonam fcribit in ejus vita Theophyla&us Simocata . Nempè anteà quaevis etiam alimenta ad ipfam fpe&tabant. Porrò non annonae, fed fportulae nomen ufitavit antiqua Eccle-* fia, quod annona jus & exaétionis facultatem, fportula importet meram quafi eleemofynae gratiam . Nullos enim tunc fundos , nullos cenfus habebat , fed ex fola fidelium ftipe ac fpontanea oblatione vivebat Ecclefia, ideoque quidquid aut fibi aut fuo Clero donabat Epifcopus, erat gratiofa Chriftiani populi fportula. Et hinc intellige hanc , quam hiftoriæ fuae Eufebius Caefàrienfis inferuit, San&i Apollonii in Montanum ac ejus fequaces Inve&tivam : Pecumiarum exa&ores comffituit , oblatiomum momime mumera accipienda praetexit , fui verbi Praedicatoribur, ut ejufdem verbi doéìrima fordido ventri, abdomine & ingluvie roboretur , falaria fuppeditat. Exa&io & oblatio capitaliter repugnant: Hæc fpontanea , illa extorta eft , ideoque Montani avaritia pugnabat in femetipfam. Solam exa&tionis fpeciem aut fufpicionem adeò averfata fuit antiqua Ecclefia, ut ftatuerit in Eliberino Concilio : Ememdari placuit , ut bi qui baptizantur mummor im comcbam mom mittant, me Sacerdor, quod gratis accepit, pretio diffrabere videatur. Hinc & falarii vocem eft averfata. Salarium enim quandoque cum annona confudit , quandoque ab jpfa difcrevit , & pro ftipendio ufitavit Romana Refpublica, atque ità vox ifta femper importa

[blocks in formation]

ftituit , ut Judicer è publico acciperemt falaria , me agitatar pro tribumali caufar parvi faceremt , obiterque traéfarent. Item pauperioribur , jure adversùm alior experiumtibur , alimemta decrevit , me fame contabefcenter litibur remumciaremt. Semper crefcens humana iniquitas fportulas demutavit in falaria , quae uti non habent naturam, ità nec nomen deberent habere commune. Praeter laudatas fportulas Ecclefia olim fuis Clericis dabat divifiones menfurnas. Has enim San&us Cyprianus lucidè ab iftis diftinguit. Exiftimo fuifIe paucos nummos , quos ex oblationis Gazophylacio Epifcopus quovifmenfe dividebat. Quem etiam morem fuiffe mutuatum è Romana Republica , apud Aurelium Caffiodorum de

[blocks in formation]

quemdam, qui adverfur fe exemerat macbaeram ex fubmiffione inimicorum fuorum, per fingulor memfer ammona* præcepit accipere fuper mamfuetudine collaudatur . Hoc autem & im egemir facrilegir egit. Vocat annonas , non fportulas. Quod nempe fixas poffeffiones tunc haberet Ecclefia, ideoque & has & iftas poffet donare. Et antiqua de magnæ iftic Ecclefiae dignitatibus atque officiis notitia habet : Memfiruae diffributiomer ita difponuntur imter clericor. Primur guimarius duplum accipit , fecumdur partem cum dimidia, tertiur partem & imtegram quartariam. Incipit autem im fímifiro Choro duplam partem Archipresbyter accipere. Et concludit: Hic eff fan&ae Dei Eccleffae ordo, Ά fan&ir Patribur congregatis , im conciliir inffitutus . Et ipfum ab Ecclefia hoc pa&o obfervari præceperumt . Laudata Ecclefia videtur dediffe folas fine fportulis divifiones menfurnas: Hinc enim iftum erga fe & fuos Epifcopos ac Proceres morem in Italia cußodiri exegit ab Eugenio quarto Pontifice Imperator Joannes Palæologus , ac impetravit. Ipforum enim quifque quòd per menfem nummos deinceps acceperit , praefatus

[ocr errors][merged small]
[ocr errors]

Anaftafius Bibliothecarius: Macedomiur Acholium f.,1. ,-.

morem crediderat Græcis placiturum. Eundem fe in fua familia fervant plerique Domini Cardinales, & plures per Italiam Epifcopi .

§. Porrò utraque haec collatio erat adeò moderao- - ta ac macilenta , ut in litteris ad Euchratium ni Thenenfem Epifcopum Sanâus Cyprianus ejufm. modi vidum appellet parciorem ac falutarem. ìd Epiß. « 1. Scio illum non de Clericis, fed de matriculariis

- Ecclefiae pauperibus loqui. Nihilominus etiam

Ia- - - - nil Clericorum fportulas ac divifiones non fuiffe mul- tò lautiores, docet quarta , in plena Ecclefia

rum pace ac Romani Imperii flore celebrata , Carthaginenfis Synodus: Clericur , quamtumlibet

rre verbo Dei eruditus , artificio vi&um quaerat. Quòd 'r- nempe multarum inopum Ecclefiarum & fpor[*m. tula & menfurna divifio cun&tis Clericis ac rne pauperibus plenè alendis non fufficeret . Quin nS & de Patriarchali Antiochena Ecclefia fcribit a » in Homiliis fuper San&ti Matthæi Evangelium de- Hom. 67. San&us Joannes Chryfoftomus : Unius divitij ,

[ocr errors]

xi- talogo adfèriptur ad tria millia pervenit. Et præte. nis reà multi , qui carcerer babitamt , auxiliatur, mul. )2T. ti, in hofpitali laborantibur , multir advenir , mul

na ti, leproffr, omnibus qui altari affìffumt cibaria & imdumenta praebet , multis etiam qui quotidiè ad petemdum accedunt. Nec tamen Eccleff.e opes idcirad diminutae funt. Ex tam modicis opibus tantus

Zo- L. 3. Epift. Clericorum & pauperum numerus debuit fuiffe /rrp 5 i • parvo contentus . Notanda fùnt verba : ciba; 'ur ria & indumenta praebet . Suadent utriufque rei - fportulam fuiffe Clero iftic miniftratam. De eo•m dem Joanne Conftantinopolitano Epifcopo fcri»n- bit in ejus vita Palladius Epifcopus Helenopoe- C litanus : Joammer viéfum quoque caftigat Cleri dili12! - - - genter, oram r & exhortam r , ut contemti flipemdiir mt To1. 5o- fuis nidores divitum mon fequerentur , me fumum :x όujufce imfequentes libidimis flamme traderemtur, e t. affentatorum ac paraftorum imflituto viventer. ttu- Adeò tunc modica erat tantae Ecclefiae fubftant • tia, ut quidam ejus Clerici prae inopia non erupe befcerent adulari alienis menfis, ac vivere paje rafitos . Et fraenum , quod turpi vitio injecit a• Sanétus Joannes, ipfos indignatos permovit ad iis tanto Epifcopo infidiandum . Laudatæ Eccle^o- fiae proventus largè ampliavit Juftinianus Augur/// ftus, & tamen de ejus poft multa tempora fuccef^- fore, & noftrae praefentis Synodi Coœtaneo Conrf- ftantino Monomacho fcribit Georgius Cedre* - nus: Ad id tempus inßgnioribus tamtùm folemnitatibus im magno Dei templo , & im Sabbathir ac DoH#- mimicis diebus imcruemtum Dei facrificium peragebairę tur , reliqui r diebur mequaquam. Omittebatur emim 3[e Fol. 793. ob redituum defeéfum '. Hunc Momomachus liberaliter 1C fupplevit , ut quotidiè Miffa celebraretur eo im temS. plo. Laudabili famé ìnftituto, quod hodieque obtie met . Id ipfum fcribit Michael Glycas . Quae ir• breviter di&ta volui, ut luceat Clericales fporaC * tulas ac menfurnas divifiones in medio Gener tilium perfecutionum aeftu fuiffe omninò mo1S dicas. y 32 Nec fola Clericalis, fed etiam Epifcopalis di? vifio ac fportula fuit tunc admodum modica.

Lucet ex Ammiano Marcellino. Urficini contra Sančtum Damafum Pontificem fchifmaticas turbulentias refert ac profequitur : Neque ego abnuo, offentationem rerum comffderamr urbamarum, hujus rei , utique Romani Epifcopatus, cupido ;, ob impetramdum quod appetumt , omni comtemtione laterum jurgari debere, cum id adepti, futuri fint ita fecuri ut ditemtur oblationibus matronarum , procedamtque vehiculir infidemter circumfpe&è veffiti, epula* curamter profufts , adeò ut eorum comvivia Regales fuperemt memfar. Qui effe poterant beati re vera , fi magnitudine Urbis defpe&a, quam vitiis opponunt , ad imitationem Amtiffitum quorumdam Provincialium viveremt , quos temuitas edendi, potamdique parciffìmè , vilitas etiam imdumentorum, & fupercilia bumum fpeéfamtia , perpetuò Numini, verifque ejus Cultoribus ut puror commemdant & verecundor , Solùm Romanum Epifcopum dicit opulentum & fplendidè vivere , Nec mireris tunc tantas ex folis oblationibus divitias. Quod enim etiam poft reparatam utcumque Gothicam captivitatem {tatim Roma fuerit fuprà fidem populofa, teftatur apud Photii Bibliothecam Olimpiodorus Apoftolicum interim de dupliciter honorando Epifcopo Canonem femper adeò cuftodivit antiqua Chriftianitas , ut adverfum Catholicæ Ecclefiæ Agapas fcribit in libro de jejuniis Montanifta Tertullianus: Ad elogium gulæ tuæ pertinet , quod duplex c; i;. apud te Præfaemtibus bomor bini, partibus deputatur , cum Apoftolur duplicem bomorem dederit ut & fratribus & Præpofitis . Agapem olim fine Epifcopi au&toritate non potuifîè agi, Ecclefiafticae antiquitatis indagatores paffim concludunt ex hifce Martyris Ignatii verbis in Epiftola ad Smyrnenfes : Nemo præter Epifcopum aliquid eorum agat quae ad Ecclefiam pertiment. Hinc illi paffim præfidebat Epifcopus, & ex quovis efcae aut potus ferculo duplicem habebat partem . Et huc refpicit in litteris ad Epi&tetum Affuritanæ Ecclefiae Epifcopum , ejufque Clerum ac populum San&us etiam Cyprianus : Stiper , & oblatione r , & lucra Epift. 613 defderant , quibur priùs imfatiabiles imcubabamt , & caemir atque epulir etiam mumc imbiant , quorum crapulam muper fuperffite im dies cruditate ru&abamt, mumc mamifefíiffimè comprobamter , mec amte fe Reli/igioni, fed ventri potius & quæfui profama cupiditate ferviffe. Agit adverfus Fortunatianum ejufdem Civitatis nuper Epifcopum , qui ob idololatricum in perfecutione lapfum degradatus, per violentiam refpirabat ad recuperandum Epifcopatum : Ait ab iftiufmodi hominibus non Chrifti Minifterium , fed duplices in Agapicis cænis partes, populi ftipes & oblationes, duplicemque ex ipfis menfurnam divifionem ambiri , ideoque non audiendos. Pro folis pauperibus fiebat Agape : Et quidem quotidie apud multas Ecclefias. Si augurari liceat, dicam ex ipfis à præfidente Epifcopo fuiffe unicuique Clerico mißäm fuam fportulam. Quidquid fit , uti ex ifta, ita ex quavis alia fidelium oblatione Epifcopus habebat partem duplicem . Et iftum e(Ie Apoftolici Canonis litteralem fcopum , Patres unanimiter affirmant . Lapfo ad Montanum

[ocr errors]
[ocr errors]

Tertulliano fola calumniandi libido aliud perfuafit.

Cap. 24.

Cap. 23.

Tom. 6.

[ocr errors]
[ocr errors]

{uafit. Vulgaris Apoftolicus Canon re&è addit: Fx iis autem, quibus indiget , Epifcopus ad fuas

neceffitates & peregrinorum fratrum ufus perci-|

piat , ut mihil ei* poffit omninò deeffe . Peregrinorum fratrum fufceptio fpe&tabat ad folum Epifcopum : Hinc duplici omnium parte erat ipfi 'omninò opus . Dum nec iftae ad tanta onera fufficerent , poterat ,ille fibi fupplere. Et haec vivendi forma omninò permanfit ufque ad nobis datam à Magno Conffantino pacem. Paulatim tunc fuit mutata. Plena autem Epifcoporum in Ecclefiaßicam fubftantiam poteftas perfeveravit longè diutius. Ipfam enim, quod nempe labi inciperet , fuftinuit & confirmavit Antiochena Encæniorum Synodus, nec non per Apoftolicas Conftitutiones perfonatus Romanus Clemens , quem certum eft effe pofteriorem. Quin imò quod Chalcedonenfis Synodi tempore plures adhuc Epifcopi non haberent (Bconomos, adeoque omnia Ecclefiae bona tenerent ad fuam manum , lucet ex ejus A&tis circa Ibam Edeffae Epifcopum, ac ex vigefimo fexto Canone. Et de San&o Auguftino fcribit San&tus Pofidonius: Domus Ecclefiae curam omnemque fubffantiam ad <vice , valentioribur clericis delegabat & credebat. Ἀumquam clavem , mumquam ammulum im mamu babens, fed ab eifdem domus Praepofitis cumάa & accepta & erogata motabantur . Et iterum: Pauperum femper memor erat , eifque imde erogabat , umde & fibi fuifque ommibus fecum habitamtibu* , erogabatur ; hoc eft , vel ex reditibus poffeffionum Ecclefiae, vel etiam ex oblationibus fidelium. Lucidè affirmat nullum Hipponenfi Ecclefiae fuiffe ®conomum, nullam bonorum divifionem , fed omnia in manu & arbitrio folius Auguftini. Nec dubitandum, quin ifta fuerit forma totius Africanæ Ecclefiae . Etiam de San&to Joanne <Chryfoftomo fcribit in ejus Epifcopalibus A&is 3Palladius Epifcopus Helenopolitanus : Difpem. fatoris Ecclefiaffici fcripta Joamme* relegem , inutilefque Ecclefiae fumptus deprehendem * , amputari Åo, protimur jubet. Acceffit & ad folemnes Epifcopi fumptus infpiciendo. Invenienfque immodicam profuffonem, transferri hanc magnificentiam ad infirmovum folatia praecepit . Iftam Epifcopalem magnificentiam exponit ipfe Chryfoftomus in Sermone de Pfeudoprophetis ac falfis Do&toribus . San&os Antiochenæ Ecclefiae Epifcopos Evodium atque Ignatium , Dionyfium Areopagitam , Magnum Bafilium, Magnum Athanafium , Gregorium Nazianzenum , aliofque antiquos Epi

dicat, ac profequitur de fui temporis Epifcopis: yidct, quamtum fit interffitium , quantaque diffe,entia illorum Beatorum ac $amáorum virorum ab bis qui nunc fumt. Illi potentes opere & fermone erant , at ifli im jumentis & equi * , ac muli* , & coqui* , menfifque fplendidis fudium pomumt. Demique fqui* eo, fortè de facris libri interroget, refpondemt & dicumt : Pauperes fumus , & ftcultas libros compapandi mom ef mobir . Poffeà verò prodeunt , non ut pauperes , fed veflimentir politis ac nitidis ami&7j , marfupiaque plena & colla fibi paranter , tam

multitudinem attrabumt , aut potiur corporum, quin & opum affiuentia fubintroduéfas tement, praetextu amcillarum . O malam opulemtiam . O acerbam avaritiam. Quæ omnia largius deducit in nona Homilia fuper Epiftolam ad Philippenfes. Quomodo Eufebius Pelufii Epifcopus ac ejus (Economus Zozymus confpirarint, Ecclefiafticam inter fe divifam fubftantiam dilapidarint , reliquumque Clerum defraudarint ac pauperes, multis queritur & caftigandum expoftulat à fuo & ipforum Patriarcha San&o Cyrillo Alexandrino Ifidorus Pelufiota . Iftiufmodi Epifcoporum exceffus coegerunt Ecclefias ad alia confilia & cogitationes, ad novam adminiftrationis ac difpenfationis formam.

Pleræque omnem fuum proventum & obventum fanxerunt dividendum in quatuor æquales portiones : Epifcopo , Clero , pauperibus, fabricae . Alterius partem fanxerunt fine furti crimine non poffe ab altero contingi. Cuique parti dederunt fuum Q%conomum : Et ne cum Epifcopo confpirare poffet, fanxerunt non ab ipfo folo , fed etiam à Clero eligendum, aut certè coram utroque compellendum ad rationes. Nec mireris plenam quartam ceffiffe uni Epifcopo. Joannem quartum Conftantinopolitanum Epifcopum meritò prædicat Theophyla&tus Simoca

[ocr errors]
[ocr errors]

ufuram reddidit. Qui quod voluptates egregiè peffumdaret, & vitiofa r amimi motiomer compefceret, vemtrique affiduum bellum faceret , à Byzantiis cognomemtum jejumatori* tulit . Fertur à Mauritio Imperatore complura talemta mutuatur , Syngrapbam illi dediffe , & rem familiarem pignori oppofuiffe. Poflquam die fuo eff perfun&us, Mauritiur in ejus facultates inquirem* , paupertatem confeéfatum jmvemit , ac magnopere fingularem Hierarcbae fam&imomiam admiratur , Symgrapbam gratuitò comfcidit. Nibil fiquidem aliud imvemiffe ajunt praeter le&um ligneum , & lameum fragulum mullius pretii, ac deformem pemulam. Vili enim veffitu deleéfabatur vir frugalitate vitae comfpicuur. Fuit digna Epifcopo vita. Similem in Magno Bafilio Valens Auguftus, & alii in aliis funt admirati. Nihilominùs adverfum illos, qui fuo obganniebant Epifcopo : Ille lavat ut ego , comedit , bibit , veftimemtij operitur , domur curam gerit atque familiae ; cujus ergo rei gratia eff mibi prælatus ? $ed & famulos babet, qui illi minißrant , & afello vebitur : Cur praeeffe mibi debet ? Adverfum hos, inquam, murmuratores re&è fcripfit in prima fuper Epifolam ad Titum Homilia Sanétus Joannes Chryfoftomus: Vide , quanta rerum abfurditar ? Num Epiféopus debet carere Mimiffro , ut illi meceffe fíe & incendere ignem , & aquas adferre, & ligma perfringere , atque im forum fepè meceffariò ingredi ? Et poteff effe major perverfitar , majorque confufio ? Nervosè oftendit Epifcopo deberi fuam dignitatem & ftatum. Et quis ignoret Epifcopum effe Patrem omnium pauperum , & nulli hofpiti claudendam ipfius domum ? Magnas opes hæc requirunt. Quis primus hanc divifionem cœperit, ignoro. Gratianus primo , ad quinti faeculi medium celebrato , Toletano Concilio adfcribit hunc

[ocr errors]

Cano

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small]

: Fpift.9 perum tertia, quarta fabricir applicanda. De qui

Canonem : Sancimus omnibus Epifcopi, curam Laicorum imffare. Ut ß quor in fide Cbriffi invemevimt, nimio affe&u diligamt . Infuper confirmamur , vt A aliqua ab ipfis accipiant dona, fatim um quatuor dividant partes , ita ut prima pari fecundum ApoAolica Praecepta titulorum nec mom comiteriorum veßaurationibus diligenter attribuatur , fecunda clericis , tertia cun&is pauperibus , quarta verò advenir. Verùm antiquus Scholiaftes hunc Canonem meritò proféripfit ad paieas. Quis enim umquam authenticus Canon peregrinos difcrevit à pauperibus, quis Epifcopum confudit cum Clericis, quis fabricam donavit primo loco ? Et Hifpanica Ecclefia fubftantiam fuam numquam in quatuor, fed in tres dumtaxat partes femper divifit. Et quidem ab antiquo. Etenim prifcos de hac re Canones laudat Emeritenfis Synodus , ' & fextadecima Toletana, & ipfis longè antiquior Tarraconenfis ruinofas Bafilicas mandat reparari per Epifcopos , atque adjungit: Quia tertia par, ex omnibus per antiquam traditionem ut accipiatur hunc in finem, ab Epifcopis movimus fatutuu. Verùm ifta Epifcopalis Synodus aut periit aut latet. Quadripartitae item divifionis au&orem effe & ignotum & antiquum, lucet ex de- | cretali San&i Gelafii ad Brutiorum , Lucaniae at- ] que Siciliae Antiftites Epiftola : Quatuor tam de ! reditu, quam de oblatione fidelium, ßcut dudum rationabiliter decretum , convenit fieri portiomeu . guarum fit uma Pontificir, altera Clericorum , pau

bur,ficut $acerdotis intererit integram Mimiffrir Ecclefiae memoratam depemdere quamtitatem, fic Clerus ultra delegatam fibi fummam mibil imfolenter moverit expetendum. Ea verò, quae Ecclefiafficit ædificiis attributa funt, buic operi veraciter praerogata locorum doceat inßauratio mamifeffa fan&orum : Quia mefas eff, ffacris ædibus deßitutis, in lucrum fuum Praeful impendia his deßgnata cemvertat. Ipfam mibilominus adfcriptam pauperibus portionem, quamvis divinis rationibus fe difpenfaffe monßraturu* effe videatur, tamem juxta quod fcriptum ef?. Ut videant opera veftra bona, & glorificent Patrem veftrum, qui in cœlis eft, oportet etiam praefenti teffificatione praedicari, & bono famae praeconio non taceri. Qua. propter nec clericorum quifpiam fe bujus offenfe futurum confidat immunem , f im bir , quae falubriter fequenda deprompfimur , five Epifcopum, five Pref&yterum , ßve Diacomum viderit excedentem , mom pretimur ad aurer mofras deferre curaverit, probationibus dumtaxat competemter exbibitir , ut tranfgrefforis ultio fitt & caeteris interdi&io delinquendi. Affirmat Epifcopum circa pauperum quartam deinceps non poffe ex fola fide agere quafi contemplante Deo, fed etiam hominibus obligari ad rationes. Nec per divifionem hanc Ecclefia pauperes fola fua quarta voluit effe contentos , fed ipfis etiam in reliquas partes reliquit plurimum juris. Et Epifcopo, & Clero, & fabricae debetur fola honefta fuftentatio, fuperflua omnia funt in iftos refundenda. Illis tribus adfcripta eft portio fuperabundans, ut ipfis manus non effet contra&a ad largiendum, fed femper aperta. Quod enim ex opulento fabricæ Ærario fuperfluas Bafilicas aut fuperflua ipfarum ornamenta conflare

[ocr errors]
[ocr errors]

non poffit Epifcopus , fed ipfum in pauperes obligetur exonerare , demonftrat vel fola lis Ifidori Pelufiotae cum Theophilo Patriarcha Alexandrino . Et hanc divifionem adeò coluit femper Romana Ecclefia , ut ad San&i Auguftini apud Anglos Apoftoli de ipfa quaeftionem refponderit Magnus Gregorius : Ma, Apoßolicæ $edis ordimatis Epifcopi, praeceptum tradere, ut de omni flipemdio quod accedit , quatuor fieri debeant portioner. Una videlicet Epifcopo, & familiæ ejus propter hofpitalitatem & fufceptionem: Alia Clero, tertia pauperibu* , quarta Ecclefii reparamdir. Ad

omnem à fe confecratum Epifcopum ad ipfam admittendam fub folemni profeffione obligaffe. Addit tamen Gregorius fervandam in folis Clericalibus, non in Ecclefiis Monachalibus, quales jubebat effe Anglicanas. Hae enim in plena Fra• trum paupertate de Epifcopi arbitrio & manu debent vi&itare, Eandem divifionem Gregorius commendat, propagat , & variè explanat in aliis etiam epifto* lis. Urbis veteris Ecclefia habebat exiguam fubftantiam , & Calumniofus ipfius Clericus, affidua laborans infirmitate , non poterat Divini& adeffe Minifteriis , ideoque fua illum diftributione privabat Candidus Epifcopus . . Hinc refcripfit Gregorius : Secundùm loci ejus ordinem quae ei , f famur effet , poteramt mimiffrari , de ipfa exiguitate , quae Ecclefiae poteß accedere , Fraternltar tua , divini contemplatione judicii, ægrotanti praebere mom definat. Cleri igitur portio unicuique debet juxta fuum loci ordinem diflribui, & ipfa aegrotus, etiam affiduus, non poteft privari. Nequidem in paupere Ecclefia. Nefcio quam Sanélæ Mariae Parochialem Ecclefiam Pontifex contulit Dominico Presbytero, & fcripfit ad Importunum ejus Epifcopum: Fraternitat tua ei emolumenta ejufdem Ecclefiae faciat fine cum&atione praefari. Etiam fru&us vacationis tempore perceptos. Quare tunc Pagenfes Italorum Ecclefiae habebant difcretos & proprios proventus , ideoque quadripartita divifio vigebat in folis Ecclefiis Cathedralibus. Ea enim tempora necdum noverant Ecclefias Collegia;as. Brutiis, Lucanis, ac Siculis Ecclefiis laudatam divifionem videtur impofuiffe per fuperius laudatas litteras San&us Gelafius. Et Siculorum Epifcopi judicarunt effe Decretum onerofum ac odiofum. Admiferunt quoad tunc acquifita Ecclefiis bona, non quoad acquirenda : Hæc juxta antiquam difciplinam tenuerunt ad fuam manum, imó & fuis dumtaxat ufibus applicarunt. Hinc ad Sanétum Maximianum Syracufae Epifcopum ,

[merged small][merged small][ocr errors]

divifionem hanc, tunc ubique necdum radicatam, Liv. Ep. latiffimè propagandam videtur Romana Ecclefia 31. q. t.

[ocr errors][merged small]

fuum iftic Vicarium, fcripfit Gregorius : cogno- Lib. g. vimus de redditibus Ecclefiarum moviter acquifitir Ca- Ep. 1 1.

[ocr errors]
« VorigeDoorgaan »