Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

7" sectie van Tournefort gesteld, door Jussieu onder de familie van de roosvormige bloemdragende planten, en onder de 12" klasse van Linnaeus, Icosandria monogynia, twintighelmigen, planten die met twintig en meer helmstyltjes bloemen, die op het vruchtbeginsel zyn vastgehecht, en maer één stampertje hebben. De Perzikboom (Amygdalus persica) is oorspronkelyk uit Persië, van waer hy voordezen eerst in Italië, Frankryk en alzoo verder in België en elders gekomen is, volgens de rangschikkingen zyn de Perzikboomen als eene medesoort van den Amandelboom gehouden, omdat zy door de bladen, bloemen en den steen daermede zeer na overeenkomen. De fransche boomkweekers hebben in hunne naemlysten meer dan 100 verscheidene soorten van Perzikboomen, maer zeer velen die hier te lande in ons klimaet niet kunnen rypen : daerom zal ik enkelyk die soorten beschryven, welke in onze luchtstreek eene volle rypheid bekomen. Het gebeurt ook dikwils dat eene en dezelfde Perzik met verscheidene namen, op verschillige plaetsen genoemd wordt, zoodat er op verre na zoo veel soorten niet zyn als men op veel naemlysten beschreven vindt. De wonderbare Perzik (Admirable) is eene groote Perzik, rond van gedaente, bleek en witachtig, en langs den zonnekant roodblozend van kleur, haer vleesch is fyn en smilt in den mond, heeft eenen geurigen, zoeten, wynachtigen smaek, scheidt van den steen en is daer een weinig roodachtig, de bloeisels zyn redelyk groot, de boom maekt schoon houtgewas en draegt zeer veel vruchten. Deze Perzik wordt te Montreuil, by Parys, zeer geacht en gelykt wel aen de Montagne. De purpervroege (Pourprée hátive) is een welwassende boom, met getande bladen en bloeit met schoone roode bloemen; zyne vrucht is van eene middelbare grootte, zonnewaerts donker, roodachtig gespikkeld en purper aen den zykant; haer vleesch is fyn en van eenen welriekenden, wynachtigen smaek. De gele Alberge (Alberge jaune) is niet groot van gedaente, maer wordt om hare vroege rypheid van sommigen gekweekt. De roode Alberge (Alberge rouge), die eenen geurigen verheven wynsmaek heeft, wordt van sommige liefhebbers meer geacht. De violette Alberge (Alberge violette) is van eene middelmatige grootte, hare vrucht is donker purper op de zonnezyde, groenachtig wit en een weinig roodachtig aen den muer; haer vleesch heeft eenen zeer verhevenen, wynachtigen smaek, bloeit met bleeke violetachtige bloemen. De witte vroege (Avant-péche blanche) is maer eene kleine Perzik, langwerpig van gedaente en geheel wit van kleur, zy is zeer geurig van smaek. De roode vroege (Avant-péche rouge) is wat grooter, rondachtig en schoon roodblozend op de zonnezyde, zy heeft eenen geurigen smaek, de bloeisels zyn groot en roodachtig, zeer talryk, maer vallen dikwils by koude saizoenen af, eer de vruchten zich kunnen vormen. De Antilly blanche is eene groote ronde Perzik, wit van binnen GIn langs buiten bleekrood; haer vleesch is van eenen aengenamen smaek, de boom maekt schoon gewas. De Belle-garde de Montreuil is een groote schoone Perzik, die in onze landen verdient gekweekt te worden; zy is van gedaente langer dan rond en bleek rood, blozende aen de zonnezyde; het vleesch is geelachtig en aengenaem van smaek. De Péche Brugnon is een weinig langwerpig rond en glad van vel; haer kleur is witachtig, aen de zonnezyde bruinrood en met spikkeltjes gevlekt, haer vleesch is vast aen den steen, die roodachtig is, vol sap en van eenen geurigen smaek. De Chancelière is een schoone, groote Perzik, van gedaente rond en zeer schoon roodblozend op de zonnezyde; hare schil is dun, haer vleesch smiltende en vol van een zeer aengenaem, suikerachtig, verheven sap. De boom maekt schoon gewas en draegt veel vruchten, hy wordt te Montreuil, by Parys, en ook wel hier te lande voor de beste Perzik gehouden. De Péche Chevreuse is eene tamelyk groote Perzik, haer kleur is helder roodblozend op de zonnezyde, haer vleesch is zacht, smiltende, van eenen zeer aengenamen geurigen smaek, als zy in drooge gronden groeit, maer in vochtige gronden valt zy niet goed. Deze boom is te Chevreux, in Frankryk, uit den korrelsteen gewonnen.

De Grosse mignonne maekt schoon gewas, met fyngetande bladen, geeft schoone groote rooskleurige bloemen en zeer aengename, lekkere, sappige vruchten, die in Frankryk veel worden geacht. De Magdeleine blanche is eene schoone groote Perzik, van gedaente rondachtig, wit van kleur en dikwils iets naer het geel hellende, maer roodblozende op de zonnezyde, het vleesch is wit en vast aen den steen, en, ryp zynde, zeer smiltende en vol van een zeer aengenaem suikerachtig sap. De bloeisels zyn van een schoon bleek roozekleur. De Magdeleine rouge is eene medesoort van de laetstgemelde en malig groot; haer kleur is roodblozend op de zonnezyde en groenachtig by den muer; het vleesch is ook rood omtrent den steen en aengenaem van smaek. Deze boom moet hier te lande eenen goeden grond hebben, anders is de vrucht grof en onsmakelyk; het bloeisel heeft een hoogrood kleur. De witte en roode Magdeleine-Perzikboomen zyn wel kenbaer aen hunne bladen, die geland en gekerfd zyn. De Bourdine of Belle de Narbonne is eene zeer schoone Perzik, de boom maekt schoon gewas, groeit met tamelyk groote bladen en roosachtige bloeisels en draegt hier te lande zeer sterk. De vrucht is groot, naer boven somtyds wat tepelachtig, naer de zonnezyde schoon rooskleurig en bleekwit naer den muer; zy heeft eenen geurigen wynachtigen smaek. De Melcoton tardive is eene schoone, groote, eivormige Perzik, wier schil ligt met wol is overdekt, haer kleur is witachtig van binnen en somtyds is ze een weinig roodblozend van buiten; rypt hier in september en is van eenen zeer aengenamen smaek. De bloem is klein en rood. Men moet dezen Perzikboom in het zuiden aen den muer plaetsen, en er weinig vruchten aen laten, of by koude saizoenen worden zy niet ryp. De Oranje-Perzik is eene groote Perzik, rondachtig van gedaente en geel van kleur, maer aen de zonnezyde doorgaens met purper gevlekt, haer vleesch is geelachtig, vast aen den steen, die roodachtig is, smiltend in den mond en van eenen aengenamen, geurigen smaek, wanneer zy wel ryp is, maer in slechte jaren valt zy somtyds wat meelachtig en onsmakelyk.

De Téton de Venus is eene schoone Perzik, van eene middelmatige grootte, hare gedaente is langwerpig rond; zy heeft eenen heel diepen naed, als of ze in twee verdeeld ware; haer kleur is witachtig en blank, roodblozende op de zonnezyde, haer vleesch is smiltende, vol sap en van eenen heel aengenamen geurigen smaek. Zygelykt wel aen de Bourdine, maer wordt hier moeijelyk ryp.

Men kweekt hier nog de Royale Perzik, die zeer wel aen de Admirable gelykt, de Violette royale, de Zwolsche Perzik, met hare schoone dubbele bloemen en groote vruchten, en de Italiaensche (Péche d’Italie), met hare lange rondachtige vruchten, die aen de zonnezyde schoon roodblozend en bleekgroen aen den muer zyn, en een zacht, smillend, sappig en aengenaem vleesch hebben.

Alle Perziken, om hare hoedanigheden en volmaektheid te hebben, moeten wel ryp maer ook niet overryp zyn, want overryp verliezen zy haren smaek, en worden somtyds melig, papachtig of taei, daerom is er veel aengelegen die van pas ryp te plukken. Men kan de rypheid van de Perziken op de volgende wyze wel ontdekken : men neemt ze met de volle hand zachtjes vast, en als zy ryp is, roert men haer gemakkelyk van den steel los, zonder die te drukken of te vlekken of er den duim op te duwen, welk het vleesch doet bederven of plekken veroorzaekt. Men kan ook wel de rypheid bemerken aen het kleur, dewyl eene rype Perzik een helder glanzende kleur bekomt.

Om de Perzik wel ryp te doen worden en smakelyk te hebben, mag men op de boomen nooit te veel vruchten laten; zy moeten hier te lande in het Zuiden of Zuid-Oosten aen de muren geplant en in leiboomen worden gekweekt, en de muren van boven met ten minste 50 of 60 centimeters breedte zyn bedekt, om ze te beschermen tegen den kouden regen, sneeuw, hagel en vorst, die men hier in het voorjaer in den bloeityd veel beproeft, zoo als men te Montreuil, by Parys, die boomen kweekt. De Perzikboomen willen hier in losse, zandachtige gronden wel aerden; zy begeren geen versch peerdenmest, maer wel koele vette. Die boomen worden meest voortgeteelt door middel van oculeren op jonge witte of zwarte Pruimelaers en Mirabellenhout, want de Perziken splitsgewyze geënt willen niet lukken, zy worden ook in Frankryk op Amandelboomen gezet. Een goede hovenier zal nooit andere Perzikboomen planten dan die twee of drie jaer geoculeerd zyn; by het planten moet men zorgen van die boomen niet te diep in den grond te zetten, en de leiboomen moeten ten minste 2 meters van elkander zyn geplant, hetgeen van beide zyden 1 meter breedte maekt, om de takken wel te kunnen leiden en na het snoeijen den groud wel te kunnen omspitten. Gelyk de Perzikboomen hier in ons klimaet maer twintig of vyf-en-twintig jaren oude bereiken, kan men er tusschen aen de muren jonge boomen planten, om niet schielyk uit de vruchten te geraken. Het snyden van de Perzikboomen is ook van een zeer groot belang, want er is byna geen boom waertoe meer kunst en oplettendheid noodig is, om hem wel te snyden. Ten eerste, moet men wel zorgen by het snoeijen dat hy van onder in 't midden niet te kael wordt of naekte takken verkrygt, dat men de jonge draegbare scheuten naer het midden tracht te brengen, om naer onderzoek te leiden en dat men nooit de water- of wilde takken de overhand laet krygen, daer die al de krachten van den boom naer zich trekken, maer die by tyds wegsnoeijen en afknypen, hetwelk meest in den zomer by het inbinden geschiedt, en als men ziet dat de boom te groote takken uitwerpt, moet men die inkorten en al de wonden met griffellak bedekken, ook al de zwakke en onnoodige takken in het voorjaer wegsnoeijen, enkelyk de vruchtdragende takjes behouden en nooit te veel gewas aen den boom laten, want het overvloedig hout doet den boom kwynen, versterven en slechte vruchten voortbrengen. Om deze boomen tegen de gevaren der roofdieren en den krul te beschutten, is het beste middel die 's morgens vroeg en 's avonds, als de zon verdwenen is, met tabaksap, zeep en zout in het koud water geweekt of water waerin aerdappels gekookt zyn, eenige dagen te besproeijen, of de schors van witte Moerbeziëboomtakken in het water eenige dagen laten trekken, en daermede met eene spuit besproeijen, gelyk ik in myn werk over den Belgische Moerbeziëboom-planter en Zyworm-opvoeder, bl. 19,

« VorigeDoorgaan »