Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

geenen goeden, sappigen smaek verkrygen; derhalve zal ik enkelyk trachten de beste soorten te melden, die ten minste eenig belang en voordeel in ons klimaet aenbieden, welke ik met veel zorg, sedert 20 jaren byeen verzameld heb, en waermede ik in de tentoonstelling der koninglyke maetschappy van Landbouw en Kruidkunde in den Casino te Gent, den 30 september 1843 en in 1845, de eer-medalie heb behaeld. Aengaende de andere overvloedige soorten, die men op de lysten vindt, zal ik my bepalen met te zeggen, dat het altoos weinig voordeelig is fruitboomen te kweeken die slechte vruchten voortbrengen, vermits degenen die ons goede vruchten verschaffen, niet meer van arbeid en kweek kosten, en dewyl al de Peren hier maer worden gekweekt om in de keuken te gebruiken en ryp te eten. Zie hier de lyst van de beste Peren, die in ons klimaet wel hare rypheid verkrygen, die ik in den Casino heb ten toon gesteld en die alle goed gewas van boomen maken en wel draegbaer zyn : De Ananas-Peer, is eene tamelyk groote Peer, ryp in september. De Bellissime d'été, eene schoone sappige Peer, ryp in augusty. De Poire Madame of Brusselsche Lekkerbeet, ryp in september. De Meloen-Peer is eene tamelyke Peer, die in september rypt. De Dubbele Riet-Peer of Hof-Peer, met lange stelen, ryp in september. De Caillot rosat of vermillon, schoon roodblozende , ryp in september. De Chair a dame is eene zoete, sappige Peer, die in september rypt. De Bergamote, sappige groene, ryp in october. De Bergamote crassane, groen met zwarte vlekjes, ryp in december. De Bergamote Soulers is eene tamelyke Peer, ryp in january. De Winter-Bergamote (Bergamote d'hiver), ryp in february. De Bergamote suisse ronde, met rood en groen, ryp in october. De Grande Bretagne is eene groote Peer, die in october rypt. De Bon Chrétien d'Automme is groot en ryp in november.

De Kallemine-Peer is eene groote sappige Peer, ryp in october. De Messire Jean is donkergroen en ryp in november. De Fondante of Fransche Kaneel-Peer, ryp in october. De Calebasse musquée is eene grauwe Peer, lang van gedaente, die in october ryp wordt. De Bergamote dorée en de Bergamote musquée rypen in september. De Rousselette de Rheims, eene kleine, zoete, sappige Peer, ryp in september. De witte Calabas of Cuisse-madame, eene schoone Peer, die in september rypt. De Peer zonder korrel of Bergamote sans pepin, ryp in den herfst. De Peer zonder schellen, ryp in october. De Diamant-Peer, eene schoone groene Peer met zwarte vlekjes, ryp in october. De Grand Louis, eene zeer groote, gryze peer, ryp in october. De Beurré gris of Grauwe Boter-Peer, ryp in November. De Beurré gris d'Angleterre, eene sappige Peer, die in october rypt. De Bon Chrétien d'été of Graciole, ryp in october. De Marquise de Poederlee, ryp in october. De Zwaenhals, ryp in october. De Louisebonne is eene lange groote Peer, die in november rypt. De Royale d'hiver van Pirolle, ryp in january. De Trésor d'amour, van Pirolle, ryp in january. De Kapucine-Peer of Napelsche Peer is eene roodachtige groote Peer, ryp in january. De Ambrette d'hiver of Poire de la Chine, ryp in february. De Catillac of Groote Mogol, eene zeer groote Peer, ryp in february. De Bezy de Chaumontel is eene smakige gele Peer, ryp in december. De Orange verte Musquée, ryp in september.

De Orange d'hiver, eene schoone Winter-Peer, ryp in january. De Poire d'Angleterre d'hiver, ryp in february. De Wintsor-Peer, eene groote Peer, die in october rypt. De Verte longue of Mouille-bouche, eene sappige Peer, ryp in october. De Virgouleuse, met korte stelen, ryp in december. De Saint-Germain is eene lange, groene Peer, ryp in january. De Mansuette d'hiver of Winter-Manswede, ryp in february. De Poire de Wapoléon, eene schoone, effene, groene Peer, ryp in november. De Passe-Colmar, van Pirolle, ryp in january. De Colmar incomparable, eene groote Peer, ryp in february. De Tysjes-Peer is eene kleine, maer sappige Peer, ryp in november. De Martin sec d'hiver is eene tamelyk goede Peer, ryp in december. De Catillac, met dubbele bloem, ryp in february. De Angelique de Bordeaux, eene schoone Peer, ryp in december. De Doyenne grise, eene sappige kleine Peer, ryp in november. De Merveille d'hiver, geel en groen, ryp in december. De Poire d'Austrasie, dubbele Crassane, gelykt aen de Kapucine-Peer. De Sylvange van Duitschland, met groene schel, ryp in december. De Poire de Siegmur crapeau, met ruwe vellen, ryp in february. De Poire Fleur de Marie, Sauvageon greffé, uit het zaed gesproten, ryp in october. De Poire pastorale is eene tamelyk groote Peer, ryp in october. De Foppen-Peer, Poire de la force, geel en rood, ryp in January. De Jalousie, Peer uit het zaed gesproten, ryp in october. De Frangipane, lang, gebuikt, glad, geel, ryp in november.

De Graef van Vlaenderen, ryp in maerte, uit het zaed gesproten.

Deze Perenboomen worden door enting en oculatie op zaeijelingen of wilde stammen voortgezet, en men bekomt somwylen uit het zaed zeer goede soorten die ook voort worden geënt, en goede, smakelyke vruchten voortbrengen. Het kweeken en de wyze van snoeijen der Perenboomen in ons klimaet, is van een groot belang : om die boomen een schoon gewas en veel vruchten te doen dragen, mag men ze nooit te veel inkorten, dewyl de meeste Peren doorgaens hare eerste vruchtknoppen aen het einde der takskens voortbrengen, maer de jonge geënte boomen moeten jaerlyks, in het voorjaer, noodzakelyk ingekort worden, om hun eene goede schikking en genoegzaem jonge takken te doen verkrygen.

De Perenboomen kunnen in leiboomen, waeiboomen of pyramidewyze worden gekweekt, en als die in leiboomen aen de muren in het Zuiden worden geplant, zullen zy altoos schoonere, grootere en aengenamere vruchten geven, inzonderheid de Herfst- en Winter-Peren, die dikwils in ons klimaet hare rypheid in waeiboomen niet kunnen verkrygen. De Perenboomen gaen met de wortels zeer diep in den grond, derhalve moeten zy in eene goede, gebrokene, losse, opgevulde aerde geplant worden, hetwelk ook de volmaking der vrucht zeer begunstigt. Een goede hovenier, die het planten en snoeijen kent, zal met weinig moeite den boom volmaekt doen groeijen en alle jaren veel vruchten bekomen. Om het mos van de boomen te weren en het venyn dat somtyds de stammen aenrandt en doorknauwt, is het zeer prysbaer dat men alle 4 of 5 jaren die boomen met kalk overwit; dan krygen zy eene schoone, nieuwe, gladde pel en dragen zeer sterk. De Peren worden voor zeer gezond geacht en veel in de keuken, zoowel gestoofd en gebakken, als rauw uit de hand geëten. In Frankryk en elders wordt er veel peerwyn of poiré met het sap gemaekt. Het hout van de Perenboomen, dat hard, regt en effen is, wordt van de lystenmakers, schrynwerkers en draeijers veel gebruikt, om alle slach van fraeije meubelen mede te maken, die een schoon bruin, effen, blinkende kleur verkrygen.

v, PEREN VAN JAPAN, in 't fransch Poirier de Japon, in 't latyn Pyrus japonica, is onder de 12e klasse van Linnaeus gesteld, Icosandria pentagynia, die met meeldraedjes en stampertjes als de Peren bloemen. De Perenboom van Japan (Pyrus japonica van Andrews Rep.) is een langlevend houtgewas, dat in het land zyner afkomst tot eenen grooten hoogen boom wast, maer hier heestergewyze groeit, in struiken, zeer getakkeld, met scherppuntige, verspreide doorns, en hier meest van maert tot in mei, eer de bladen zich ontwikkelen, met schoone levende roode bloemen bloeit, die welriekende vruchten voortbrengen, welke in de warme landen veel worden geëten en hier in de kleerkassen gelegd, om aen de kleederen eenen aengenamen geur te geven en de motten en schietwormen te verdryven. De Pyrus japonica alba gelykt wel aen de voormelde, maer bloeit met witte bloemen en geelachtige meeldraedjes, en brengt ook welriekende vruchten voort. De Perenboom van de Indiën (Pyrus indica) heeft altoosblyvende groene bladen en bloemtrosjes op de toppen, die met zeer schoone rooskleurige bloemen hier in mei bloeijen. De Katoen-Perenboom (Pyrus polveria) van Italië, is zeer wonderbaer, door zyne met zydeachtigen witten dons bedekte bladen, die een zilverachtig kleur hebben. De tweemael bloeijende Perenboom (Pyrus biflora) is zeer zonderlyk door zyne bloemen, die in de lente en ook in den herfst bloeijen. De Perenboom met Wilgebladen (Pyrus salicifolia) is een langlevend klein boomgewas van Siberië, dat om zyne schoone geschakeerde bonte bladen en bloemen hier wordt geplant. De Perenboom met dubbele bloemen (Pyrus flore pleno) en veel andere soorten worden hier in de lusthoven en engelsche hoven tot versiering en aengenaemheid door het korrelzaed, uitloopers en inleggers vermenigvuldigd.

PERZIKBOOM, Markatonboom, Perseboom , in 't fransch Pécher, in 't latyn Amygdalus persica, is onder de 21° klasse,

« VorigeDoorgaan »