Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

lea ntionem secundùm sensum. Sed quia apprehendere morum motuum. Hæc D. Thomas in 2 lib. Sent., dist. cognitionem ipsam tanquàm bonum quoddam, proprium 24, quæst. 3, art. 1 et 2, ubi S. doctor loquitur de est hoininis, ided prima deleclaliones sensuum quæ sci sensualitate, prout nominat appetitum sensitivum in licet sunt secundum cognitionem, sunt propriæ hominum. genere, secundùm quòd est incompletus ac indeter del eclationes autem sensuum , in quantum diliguntur minatus et magis ad carnem depressus; seu prout in propler utilitalem , sunt communes omnibus animalibus. operando non sequitur imperium rationis, scd moveSi igitur loquamur de delectatione sensús , quæ est ra tur præcisè motu proprio, prcvcnitque perfectam detione cognitionis, manifestum est quòd secundùm visum est liberationem rationis; et deinde dividitur in concu major delectatio, quàm secundùm aliquem alium sensum. piscibilem et irascibilem, in quorum actibus polest

Si autem loquamur de delectatione sensûs quæ est ra reperiri virtus vel peccatum mortale : quatenùs scitione urililatis, sic maxima delectatio est secundùm ta licet ex completa deliberatione et ex imperio volutclum : utilitas enim sensibilium attenditur secundùm con latis procedunt, prout expressè docet D. Thomas servationem naturæ animalis : ad hanc autem utilitalem

ibidem ad 3, et q. 25 de Verit., art. 4, ait quòd propinquiùs se habent sensibilia lactûs : est enim actus irascibilis et concupiscibilis subduntur rationi, el simicognoscilivus eorum ex quibus consistit animal, scilicet liter sensualitas, quamuis nomen sensualitatis perticalidi et frigidi, humidi et sicci, et hujusmodi : unde se neat ad has vires, non secundum quod participant racundùm hoc delectationes quæ sunt secundùm lactum, tionem, sed sccundùm naturam sensilivæ partis. Unde sunt majores, quasi fini propinquiores; et propter hoc non ita propriè dicitur quòd sensualitas subdatur re: etiam alia animalia quæ non habent delectationem secun

tioni, sicut de iruscibili el concupiscibili dicitur; ex hoc dùm sensum, nisi ratione utilitatis, non delectantur se

tamen quod in homine est subjicibilis rationi, et aliquid cundùm alios sensus nisi in ordine ad sensibilia ta

de ac de libertate participat imperfectè, actus ejus, ctûs, elc.; unde siquis velit hos duos sensus comparare, in

quamvis rationem præveniat, habent rationem peccaii

venialis. Si verò ratio motus sensualitatis et aclus conveniet simpliciter delectationem tactus esse majorem delectalione visús, secundùm quòd consistit intra limites cupiscibilis et irascibilis illicilos imperel «l excitet, aut sensibilis delectationis, quia manifestum est quòd id

deliberatè relineut el approbel, aut voluntas consentia, quod cst naturale, in unoquoque est potissimum. Hujur

tunc si sit illicitum quid in genere peccati mortalis, ut modi autem delectationes lactûs sunt ad quas concupi

sunt venerea, etc., erit peccatum mortale, velitum hoc scentiæ naturales ordinantur : sicul cibi, venerea, et hu

præcepto : Non CONCUPISCES, etc. Et, 1-2, quxst. 74, jusmodi.

art. 8, ad 1, docet quòd actus inferiorum virium, et D. Thomas in 3 Sent., dist. 40, quæst. 1, art. 1,

etiam exteriorum membrorum possunt esse peccata morad 4, docel, quòd concupiscentia curiositalis quæ fit talia, secundùm quòd deficit ordinatio non solum raper oculos, reducitur ad concupiscentiam delectationis

tionis inferioris, sed el superioris regulantis eos secuncurnis, ad quam etiam reducuntur delectationes aliorum

dùm rationes æternas.

Consensus in delectationem peccati mortalis praAppelitus sensitivus naturalis in nobis, puta ci

cisè cogitati, etiam absque consensu in opus extebi, est quem non imaginario gignit, sed ipsa qua

rius et intentione ac desiderio illud adimplendi, est lilatum naturalium disposilio, quibus naturales vi

peccatum mortale cogitationis morosæ, quæ talis vores suas exercent actiones : hic autem motus rationi in calur non à morå temporis, sed ex advertentià ct nullo subjacet nec obedit; unde nec in eo peccatum esse

consensu rationis circa rem cogitatam idque brevispolesi : appetitus autem sensitivus, seu aninalis, est qui

simo tempore fieri potest. Probat D. Thomas, 1-2, ex præcedenti imaginatione vel sensu consequitur ; et hic quæst. 74, art. 6 et 8, primò ex auctoritate D. Auvocatur motus sensualitatis, et secundò primus, el lung

gust., libro 2 de Trin., cap. 12; secundò, quia quod incipit genus moris, quia primò invenitur dominium vo aliquis cogitans de fornicatione delectetur de ipso actu luntatis quæ est principium moralium, ut dicitur 6 Me- cogitato, id contingit ex hoc quòd affectio ejus inclinala taph. textu 5, cap. 1; in his enim actibus et motibus qui

est in hunc actum : unde quòd aliquis consential in talem non per imperium rationis procedunt, habet dominium

delectationem, hoc nihil aliud est quàm quòd ipse consenincompletum, eosque impedire poterat, ul sic voluntati tiat in hoc quòd affectus suus sil inclinatus in fornicatiosubjaceant quantùm ad hoc quod est impediri vel non

nem : nullus enim delectatur nisi in eo quod est conforimpediri; ideoque inordinatio quæ in his actibus contin me appelitui ejus. Quòd aulem aliquis ex deliberatione gil, causal rationem peccati, imperfecti tamen et venia eligat quòd affectus suus conformetur his quæ secundùm lis solùm : deformitas autem actûs cujuslibet, illi polen se sunt peccata mortalia, est peccatum mortale. Unde live attribuilur ut subjecio, quæ est illius principium ; consensus in delectationem peccati mortalis, ut venerecideoque cùm sensualitas sit principium horum actuum, Tum, ilem in complacentiâ actus homicidii cogitati, est convenienter in dicitur esse tale peccatum ut in sub peccatum mortale, et sic de cæleris. Idem docet D. Thojeclo; non enim omne peccatum est in voluntate lanquàm mas, dist. 24, quæst. 3, art. 3, el quæst. 15 de Verit., in subjeclo, sed sicut in causâ; et quidem dupliciter, art. 1: Delectatio illa igitur quæ sequitur cogitationen scilicet vel per se, ut quando aclus peccati procedit ex ex parte rei cogilatæ, in idem genus pertinet el reducitur, imperio voluntatis; vel quasi per accidens, quando non dc delectalio actûs exterioris, sicque camdem habct impedit quod impedire polest, et hoc modo est cuusa pri deordinationem, et isto precepto: Non concupisces,

sensuum.

vum,

prohibelur, ul docet D. Thomas loco citato de Veri ancillam, non bovem, non asinum, nec omnia quæ illius lale, ad 9, et à fortiori cogitatio morosa cum consen sunt; sicut enim aliena rapere, aut detinere domino su in opus externum, aut desiderio deliberato illud rationabiliter invito, quæcumquc illa sint , prohibenobtincndi, erit mortale peccalum; et hujusmodi cir lur septimo præcepto : Non furtum facies : ita concucumstantia cliam in confessione est explicanda, quam piscere quæcumque alterius velat divina lex, rerumvis opus non fuerit patratum.

que hujusmodi cupiditas nefaria est, et in peccatis

gravissimis numeratur, cùm illis concupiscendis animi ARTICULUS IV.

præbelur assensus : nam tunc peccatorum natura exiDe concupiscentiâ vetitâ boni utilis alieni injustè rapiendi stit, cùm post malarum cupiditatum impulsum animus vel detinendi.

rebus pravis delectatur, atque his vel assentitur, vel Amor sui usque ad contemplum Dei facit civitarem non repugnat, ut ostenditur in Epist. Jacobi, cap. 1; vabylonicam, ait D. August. lib. 14 de Civil., cap. 28, non enim ea appetere licet quæ possidere omninò neel est causa ac initium omnis peccati, eò quòd in se fas est. Hæc habentur in eodein Catechismo, et ibidem includat inordinatum appetitum boni, ex quo provenit explicalur quid sit concupiscere domum proximi, seromne peccatum. Bonum autem dupliciter est obje ancillam, etc. Et concludit quòd parochus ad tolclum sensibilis appetitûs, in quo sunt animæ passio lendum hujusmodi cupiditatis vilium, remedia accomnés, que sunt causa peccati. Uno modo absolutè, se modala patefacere debet el dicere cum Prophetâ : cundùm quòd est objectum concupiscibilis. Alio Rapinas nolite concupiscere; divitiæ si affluant, nomodo sub ratione ardui, prout est objectum irascibilis. lile cor apponere; ut eas pictatis et divinarum rerum Præter concupiscentiam carnis, est alia concupiscen sludio abjicere parali simus, et in sublevandas paupetia animalis, eorum scilicet quæ per sensum carnis sus rum miserias libenter illas erogemus : si desint facultentalionem aut delectationem non afferunt: sed sunt lates, egestalem æquo el hilari animo feramus, et quidelectabilia secundùm apprehensionem imaginationis dem si rebus nostris dandis liberaliter utamur, rerum ul alicujus bujusmodi acceptionis , quia afferunt uli alienarum cupiditates restringemus. Harum rerum culitatem, ut sunt pecunia, bona temporalia, etc., et piditas sitis immensa est atque infinita, neque unrefertur ad cupiditatem, in quà secundùm quod im quàm satiatur, ut scriptum est : Avarus non implebitur portat universaliter appetitum cujuslibet boni, ctiam pecuniâ, et de eo dicitur apud Isaiam : Væ qui cunjunsuperbia vita continetur; ila D. Thomas, 1-2, q. 77, gitis donum ad domum, ct agrum agro copulatis! elc. art. 7, et in 3 lib. Sententiarum, dist. 40, q. 3, art. 1, Quilibet autem sapiens finem aliquem intendere debet ad 4, docet quòd concupiscentia honoris, dignitatis , vel in syo facto. hujusmodi reducitur ad concupiscentiam bonorum lem Ab hunc cupiditatum ardorem extinguendum , pluporalium, quorum dignitas numismate mensuratur, id rimùm eliam hoc valet, si quæ incommoda ex illis acest, appreciatur et æstimatur pecuniâ.

cidunt ea nobis ob oculos ponamus. Primum, quòd Catechismus concilii Trident. docet, contra is quando hujusmodi cupiditatibus paremus, in anima lud præceplum peccare eos qui proprii quæslûs cau nostrå regnat summa peccati vis, ac poteslas; quamså aliorum damna concupiscunt, taliumque hominum obrem monuit Apost. ad Roni. 6 : Non regnet peccatum plura genera refert : nempe qui ludis prohibitis de in vestro mortali corpore, ut obediatis concupiscentiis ejus. lectanlur, aut etiam ludis licitis immoderatè ulunur Quemadmodùm enim, si cupiditatibus resistimus, cupiditate et gratiâ lucri. Item mercatores qui rerum peccati vires concidunt, ila si iisdem succumbimus, penuriam, annonæque charitatem expetunt atque id Dominum à regno suo expellimus, et in ejus locum ægrè ferunt quòd alii præter ipsos sint qui vendant peccatum introducimus : obedire enim per consenaut emant, quò chariùs vendere, aut emere ipsi pos sum mentis concupiscentiis peccati, est peccatum resint. Item qui alios egere cupiunt, ut aut vendendo gnare in nobis; Eccles. 18 : Posl concupiscentias luas aut emendo ipsi lucrentur. Peccant idem milites, qui Delluin expelunt ut furari ipsis liceat. Item medici qui Alterum incommodum est, quoniam animi judicium inorbos desiderant. Item jurisconsulti qui causarum, bis cupiditalibus obscuratur; homines enim iis cupilitiumque vim copiamque concupiscunt. Item artifices dilalum tenebris obcæcati, honesta et præclara puqui questus avidi, omnium quæ ad victum cultumque tant omnia quæ ipsi concupiscunt, Psal. 16: Oculos pertinent, penuriam exoptant, ut inde plurimùm lu suos statuerunt declinare in terram. Et non in cælum crisaciant. In hoc præterea genere graviter peccant levare, et esse sub sentibus, delicias reputant, Job 30. ii, qui alienæ laudis gloriæque avidi atque appetentes Opprimitur præterca concupiscendi vi verbum Dei, suul, non sine aliqua famæ alterius obtrectalione: quod animis nostris à magno illo agricolà Deo insilum idque prxsertim, si qui illam appetunt, ignavi nullius est : sic cnim apud Marcum, cap. 4, scriptum est : Alii que pretii homines sunt.

sunt qui in spinis seminárunt; hi sunt qui verbum Islo præcepto vetalur omnis inordinalus appetitus audiunt, et ærumnæ seculi et deceptio divitiarum, et rei alienze injustè possidendae : hoc ipso enim quòd ea 'circa reliqua concupiscentiæ introeuntes, suffocant quæ possidenda appetuntur aliena sunt, hujusmodi verbum , et sine fructu efficitur : unde comparantur cupiditas tanquàm vitiosa prohibetur islo mandato : spinis quæ cor pungunt et cruciant, sollicitudinibus Non concupisces domum proximi tui, non servum, non et inquictudinibus implent. Hinc D. Gregorius ait :

non eas.

Nihil taboriosius quàm terrenis desideriis æsluare : ni jusli sicul sol. Si sclubris vita , ibi erit sana æternitas, et hil quietius quàm in hoc mundo nihil appetere. Et æterna sanitus, quia justi in perpetuum vivent. Si satieD. Ambrosius dicit quòd mcns avari semper vin tas, satiabuntur cùm apparuerit gloria Domini. Si quæculis cupiditatis adstricta , semper aurum videt, scm libet non immunda , sed munda voluptas, torrente voluper argentum cogitat, semper redditus computat, gra ptatis suæ potabit cos Dominus, et inebriubuntur ab ubertiùs aurum, quàm solem intuetur. Eccl. 2, de avaro tale domus Dei. Și honor el divitiæ, Deus super multa dicitur, quòd cuncti dies ejus pleni sunt laboribus et bona constituit eos; imò filii Dei et dii vocabuntur et ærumnis, nec per noctem menle requiescit. Et ibidem erunt hæredes quidem Dei, cohæredes autem Christi, etc. cap. 5, subditur, quòd saturilas divitis non sinit eum dor In Man., cap. 34, et ibidem cap. 5. mire. Pecuniæ obedit ut servus ; inde David, Psalm. Exclamat idem August. : Fac me, dulcis Christe, bone 75, tales appellat viros divitiarum, quia tanquàm man Jesu, fac me, rogo, amore el desiderio lui deponere onus cipia ab ipsis possidentur, potiùs quàm illas possi carnalium desideriorum et terrenarum concupiscentiadeant, el colligitur ex illo Luce 16 : Non potestis rum. Dominetur carni anima mea, animæ ratio, rationi Deo servire et mammonæ. Juxta Apost. ad Ephes. 5, gratia tua , et lux me interiùs et exteriùs subde volunavaritia est idolorum servitus, ubi glossa ait, quòd avari tati, etc. Tandem dicamus cum Prophetâ regio, Psalmo deus est nummus : ut enim subdit D. August., hoc ab 83 : Quàm dilecia tabernacula iun, Domine virtutum ! homine colitur, quod præ cæteris diligitur.

Concupiscit et deficit anima mea in alria Domini ; cor Tandem ab håc concupiscendi vi, veluti fonte quo meum et caro mea exsultaverunt in Deum vivum. dam, omnia peccata emanant, ut D. Jacobus docet. D. Liceat nostrum hunc in decalogum tractatum coitem Joannes, et Apostolus 1 ad Timoth. 6, ait quòd dem epilogo claudere, quo Magister Sentent., el doqui volunt divites fieri incidunt in tentationem, et in clor noster Angelicus , tertium Sententiarum libruin laqueum diaboli, et desideria mulla inutilia el nociva terminârunt, ipsorumque propriis uti verbis; conclu quix mergunt homines in interitum et damnationem : dit itaque Magister : Audisti decem chordas psalterii, Radix enim omnium malorum est cupiditas, quam qui- utrique sexui impositas, quæ charitate tangendæ sunt sam appelentes crraverunt à fide, et inseruerunt se ul viliorum feræ occidantur ; quem Magistri epilogum doloribus multis, elc. Vide D. Thomam super hunc D. Thomas ibidem exponens ait : Per decem chordas D. Pauli locum. Item, 1-2, q. 84, art 1, ubi egregiè, psallerii decem legis præcepta intelliguntur : sicut enim slio more, explicat quo modo cupiditas sit omnium David, egregius psaltes, sono citharæ psalterii, spiritum malorum radix, et 2-2, q. 118, peccalum avaritize malum à Saül expellebat , ut dicitur 1, Reg. 16, et ursuis coloribus depingit.

sum et leonem interfecit, ut habetur ibidem cap. 17, ila Eradicemus igitur è nostris cordibus pestilentes hu Christus qui per David significatur, corda nostra quasi jusmodi concupiscentias malorum omnium radices, psalterium his decem præceptis percutiens, omnium moræmulemur charismata meliora, desideria scilicet cæ talium peccatorum seras in nobis occidit, el virtutes perlestis patrix et bonorum æternorum, audiamus D. Au ficil quibus ad vitam pervenitur : in quâ cum Chrislo vigust. dicentem : Cur per multa vagaris, homuncio , vamus, per omnia secula seculorum, Amen. In cujus quærendo bona animæ tuæ et corporis tui? Ama unum laudem et gloriam omnia opera nostra cedant, et bonum, el sufficit : desidera simplex bonum quod est Ecclesiæ sanctæ aliqualem utilitatem, cujus judicio el omne bonum, et satis est. Quid enim amas, caro mea? correctioni, omni quâ par est reverentiâ et humilitate quid desideras, anima mea? Ibi est quidquid amas, ibi libentissimè illa subinitto, est quidquid desideras. Si delectat pulchriludo, fulgebunt

APPENDIX PRIMA.

DE CULTU SANCTORUM ET DE VENERATIONE SACRARUM

RELIQUIARUM,

AUCTORE NATILI ALEXANDRO (1). Vindicabimus lidem catholicam de cultu sanctorum § 1. Cullus Sanctorum primo Decaloge præcepto contra novatores ; deinde exponentur regulæ quas.

non repugnat. sacra traditio sancivit, ut honor convenienter redda Sanctis, sive angelis, sive hominibus Dei cum Chrilur sanctis ac sacris illorum reliquiis.

sto regnantibus, divinum cultum, id est, honorero ali.

quem Deo proprium aut soli Deo debitum non tri(1) Theologia dogmatica et moralis, lib. 4, cap. 3. buit aut à fidelibus exhiberi permillit Ecclesia; sed Quie sint fide tenenda et alia scitu digna circa hanc materiam habemus in libro Veronii : de Regulå fidei

cum quem conjunctissimis Dei amicis, et arcanorum $ 7, 8, 9, 10. Vide t. 1 Cursus Theologiæ, col.

ejus consciis, nostræque salutis amantissimis, quem 1366 1376.

distinctionis causå driliam vocat, cùm latria sit soli

Dco debita servitus. Cultus hujusmodi putandus non taxat cultum prohibuit , angelis exbibilum ab iis qui, est ullâ ex parte Dei gloriam minuere vel obscurare, rclicto Christo mediatore, angelos ut unicos et primased potiùs augere atque illustrare : tum quia Deus rios mediatores adibant , per eos ad Deum nos adhoc modo non in se solùm, sed etiam in sanctis suis duci necessariò oportere garrientes, per quos lex data mirabilis et gloriosus agnoscitur: tum quia hoc ipsum esset. Idquc falsâ humilitate ducti fieri suadebant, diDeo acceptum et gratum est, ut sicut reges, principes, centcs : Universorum Deum nec cerni , nec altingi, nec sacerdotes, parentes, et quicumque potestatis vel san comprehendi posse, et oportere per angelos divinam sibi ctitatis nomine excellunt, Deoque similes sunt, se benevolentiam conciliare. Hoc est quod dicit Apostocundùm legem jejus honoramus et veneramur, ita et lus : In humilitate et religione angelorun. Hæc Theomultò magis eos honoremus, qui regni cælestis jam doreti expositio est. Superstitiosum hujusmodi cultum cum ipso sunt consortes; propterea quòd et charitate Laodicena synodus canone 35 prohibuit, volens perfectiores, et dignitate sublimiores, eam apud Deum veteri illi morbo mederi ; quia occultæ idololatriæ ser. bonoris excellentiam consecuti sint, quâ nusquàm viebant , qui Christo et Ecclesiâ relictis , angelos adpossunt excidere. Deum autem velle ut sic à nobis ho orabant. Uno verbo, eum duntaxat Angelorum cultum norentur, ex sacris litteris compertum est Psalm. prohibet ac damnat Apostolus, cui aliquis ita addictus 138 : Nimis honorati sunt amici tui , Deus, et Joan est, ut Ecclesiæ caput, id est, Christum non teneat, nis 12 : Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Nemo (inquit) vos seducal, volens, in humilitate et reli. Pater meus. Sic Josue angelum principem mililix Do gione angelorum , quæ non vidit ambulans frustra inflamini pronus in terram veneratus est, Josue 5. Sic filii lus sensu carnis suæ, et non tenens caput ex quo totum prophetarum, qui erant in Jericho, cùm spiritum Elix corpus, per nexus el conjunctiones subministratum et consuper Elizæum requievisse experti fuissent : Venien structum, crescit in augmentum Dei. Sed angelos reve, tes in occursum ejus, adoraverunt eum proni in terram,

reri non prohibet ut Dei legatos et ministros, quorum id est, ut prophetam singulari et plusquàm civili bo operâ non modò ad Ecclesiæ suæ, sed etiam ad relinore venerati sunt. Quod si legimus angelos interdùm quarum rerum gubernationem utitur : ut nostros cuhonorem ab hominibus sibi exhibitum recusåsse, ratores et custodes , ut patronos apud Deum polentispropterea id fecisse intelligendum est, quòd eum sibi simos , qui magnâ charitate nos diligunt; qui pro iis honorem haberi nollent, qui soli Deo debetur. Sic an provinciis quibus præsunt (ut ex Scripturà sacra fagelus prohibuit S. Joannem ne ipsum adoraret, Apocal. cilè intelligitur) preces fundunt; quod etiam præstare 19 : Vide (inquit) ne seceris. Conservus luus sum et fra iis quorum sunt ipsi custodes à Deo constiluti; mi. trum tuorum, habentium testimonium Jesu : Deum adora.

nimè dubitandum est. Nostras enim preces Deo offeIta enim dilecto Christi Apostolo apparuerat angelus,

runt (ut constat ex Apocalypsis cap. 8, 3, lit Deus videri posset. Quamobrem opus erat ut se

Quamobrem Christus Dominus in Evangelio docuit Deum non esse, sed Dei legatum ac ministrum doce pusillos scandalizandos non esse, quia angeli eorum in ret ne ipsum Joannes adoraret. Ila hunc locum S. cælis semper vident faciem Patris. Augustinus exponit questione 61 super Genesim : Objecerunt quidem olim Ecclesiæ ethnici, et Mani. Talis, inquit, apparuera! angelus ul pro Deo posset ado chæi hæretici , divinos honores martyribus à Chrirari, et ideò fuerat corrigendus adorator. Quamquàm stianis et catholicis impendi , eosque idolis gentium nec improbabile sit angelum prohibuisse ne supplex mortuos homines substituisse; sed eam calumniam anle ipsum Apostolus prosterneretur, ob naturæ hu egregiè repellit S. Augustinus libro 20 contra Fausmanæ à Filio Dei assumptæ reverentiam. Utque signi tum , cap. 21. Hujus verba descripsi in traclalu de licaret angelos non dedignari habere hominem socium, Sacramento Eucharistix, cap. 6, articulo 2. Summa qui super se adorant hominem Deum (inquit S. Grego- hujus loci est , populum christianum memorias marcius, homilià 8 in Evang.). Quòd verò S. Petrus Cor tyrum religiosè celebrare, et ad excilandam imilationelium ad pedes ejus prostratum ac supplicem sur nem, el ut merilis eorum consocietur et orationibus adgere jusscrit, dicens : Ei ego ipse homo sum, id fecisse juretur. Cæterùm martyribus altaria non constitui, ad humilitatis exemplum, docet S. Joannes Chryso nec offerri sacrificium, sed soli Deo qui martyres slomus homiliâ 23 in Acta Apostolorum.

coronavit , in memoriis corum quos coronavit. Sed nec Apostolus fideles deterrere censendus est à Nos martyres colere, non cullu latriæ, sed eo culreligioso sanctorum angelorum cultu , cùm ad Colos tu dilectionis et societatis , quo et in hàc vità coluntur senses scribit, cap. 2: Nemo vos seducai volens in hu sancti homines Dei. Paucis verbis ut multa complemilitate et religione angelorum , etc. Sed vel à Mosaicæ clar, sancti honorandi sunt propter imilationem , non legis observationibus, quæ post Christi mortem et adorandi propter religionem .... Honoramus eos chariEvangelii promulgationem Dei cultus esse desiit, et tuie, non servitute. Nec cis templa construimus. Nolunt transfugarum potiùs angelorum, sive spirituum im enim se sic honorari à nobis , quia nos ipsos , cùm boni mundorum cultura facta est, de quibus Apostolus sumus, templum summi Dei esse noverunl. Quamvis ergo paulò ante dixerat. Exspolians principatus el potestates, vulgò nuncupetur Ecclesia sivc lemplum, aut altare confidenter palàm traducit illos triumphans in semel beatæ Virginis , S. Petri, aut alterius sancli, nop taipso. Quæ S. Hicronymi interprelatio est Epistolå 151 men illis consecrata sunt templa , vel altaria , neque ad Algasiam , qucstione 10. Vel superstitiosum dun dicali festi dies, scd Deo in corum memoriam, el sub

4).

eorum invocatione. Hæc Ecclesiæ catholicæ fides. de variis miraculis illarum virtute effectis. Et sermo

Sanctorum autem memoriam triplici potissimùm ne 217 aliàs 92, de Diversis, qui quartus est de S. ratione colimus. Primò, ut eximia Dei opera in illis Stephano martyre : Exiguus pulvis, inquit, tantum pocelebrcmus, Deumque ob beneficia illis, et per illos pulum congregavit; cinis lutel, beneficia patent. Cogicæleris hominibus collata laudemus, quemadmodùm tate, charissimi ; quæ, nobis Deus servet in regione vivoScriptura sacra ubique facit, et Deum in sanctis suis

rum, qui tanta præslat de pulvere mortuorum. Quid: laudari jubet. Secundò, ut fidem etiam sanctorum , multa? Si Apostoli Pauli sudaria et semicinctia, si quà vicerunt regna, operati sunt justitiam, adepti sunt umbra S. Petri, priusquàm vità per martyrium functi repromissiones, suscipiamus; ipsosque veluti jam per essent, depulerunt morbos, viresque restituerunt, ut peluos filios Dei , fratres et cohæredes Christi, lem Actuum 5 et 19 refert S. Lucas, quis negare audcat, plaque Spiritûs sancti honoremus. Nam planè super Deum per sacros cineres, ossa, cæterasquc sanctorum bus atque impius est , qui , quos honore summo Paler

reliquias similia miracula patrare ? Id declaravit cacælestis afficit, recusat honorare. Tertiò, ut imita daver illud, quod fortè illatum in sepulcrum Elizzi, tione sanctioris vite sanctos colamus, quæ honoris ejus lactis ossibus subitò revixit. ( 4 Regum 13.) Ex species est non minima, ut scilicet simus illorum imi

quibus Scripturæ sacræ locis honorem sanctorum reLalores, sicut et ipsi Christi. Adaugent certè sancto liquiis debitum probaverunt quarti seculi Patres , prærum vitæ et exempla nobis fiduciam assequendi bra sertim S. Cyrillus llierosolymitanus, Catechesi 18, et vü, quod currendo appetimus. Addunt operandi ala

S. Hieronymus Epistolå 53 ad Riparium, De errore Vicritatem, quòd quæ illos per Christum jam assecutos gilantii ; cujus ad finem se Ecclesize fidem propugnare intelligimus, eodem auctore nos aliquando consecu disertè asserit. Non tam , inquit, illius in fidelitatem , turos confidamus. Hùc spectant egregiæ illæ sancto quæ omnibus patet quàm vostram fidem aperuimus. rum veleris legis laudes , Ecclesiastici 44 , et ad He Secundùm hanc fidem, concilium Carthaginense V, bræos 11, ubi Apostolus cùm sanctos ex fide pluri canone 4, staluit, ne altaria absque reliquiis martyrımı inùm commendåsset, addidit : Ideòque et nos tanlam exstruantur. Quinam autem major sacrarum reliquiahabentes impositam nubem teslium, deponentes omne rum honos, quàm in altari condi, ubi Domino sacrifi. pondus, et circumstans nos peccatum , per patientiam cium offertur? Hanc fidem confirmaverunt septima curramus ad propositum nobis certamen , aspicientes in synodus æcumenica Nicææ adversùs Iconomachos auctorem fidei, et consummalorem Jesum.

celebrata, et Tridentina sessione 25. Quæ episcopis § 2. Sacrarum reliquiarum honor primo Decalogi præ omnibus, et cæteris docendi munus curamque susticepto non repugnat.

nentibus præcipit ul fideles doccant justa catholicæ et Martyres enim, aliosve sanctos viros cum Christo

apostolicae Ecclesiæ usum , à primævis christianæ reregnanles, non adoramus, multò minùs ipsorum reli

ligionis lemporibus receptum, sanctorumque Patrum quias, ne serviamus creaturæ potiùs quàm Creatori :

consensionem, et sacrorum conciliorum decrela, sed honoramus reliquias martyrum , ut eum, cujus sunt

sanctorum martyrum, et aliorum cum Christo viventium martyres, adoremus. Honoramus servos , ut honor ser

sancta corpora , quæ viva membra fuerunt Christi, et vorum redundet ad Dominum, qui ait : « Qui vos susci

templum Spiritûs sancti , ab ipso ad ælernam vitam su, (pit, me suscipit » (inquit S. Hieronymus libro contra

scilunda el glorificanda, à fidelibus veneranda esse, per Vigilantium hæreticum , qui debitum sanctorum reli

quæ multu beneficia à Deo hominibus præstantur : ita quiis honorem primus impugnavit). Quem ex Eccle

ut affirmantes sanctorum reliquiis venerationem atque siæ universæ more atque usu refellit S. doctor, præ honorem non deberi, vel eas, aliaque sacra monumenta sertimque Romanæ, cujus episcopus super SS. Petri à fidelibus inutiliter honorari, atque eorum opis impeet Pauli ossa veneranda offert Domino sacrificia, et tu trandæ causâ sanctorum memorias frustra frequentari, mulos eorum Christi arbitralur altaria. Honorem san omninò damnandos esse, prout jampridem eos damnaclorum reliquiis debitum probant miracula que Deus vit, et nunc etiam damnai Ecclesia. ad eorum sepulcra edidit , atque etiamnùm edit , cùm ipsi placet , ac supplicantium fides id meretur; oculis,

3. Sanctorum invocatio primo Decalogi præceplo non el manibus, membrisque omnibus captis, in pristi

prohibetur. num statum restitutis, mortuis ad vitam revocatis , Hæc propositio dogma fidei est , cùm Scriptura sa ex corporibus hominum ejectis dæmoniis ; quæ non cra et traditio, quæ Deum unum adorandum, illique legisse, ut multi, non audivisse, ut plurimi gravissimi soli serviendum ubique clamant; angclorum nibilomiviri, sed se vidisse , testes locupletissimi, SS. Am nùs et sanctorum cum Christo viventium invocationem brosius et Augustinus litteris prodiderunt. Ille in Er approbent ut piam alque utilem. Genesis scilicet 48 horlatione virginitatis, cap. 1 et 2, ubi de sanctorum rcfertur, Jacob Patriarcham filiis suis benedicentem, martyrum Vitalis et Agricole reliquiis, et Epistola sic precatum fuisse : Angelus qui eruit me de cunctis 22 Parisiensis editionis postremæ , ubi de inventione malis, benedicat pueris istis : el invocetur super eos nocorporum SS. Gervasii et Protasii martyrum scribit; men meum ; nomina quoque patrum meorum Abraham isle verò libro 9 Confessionum , cap. 7; et libro 22, el Isaac. En invocationem expressani angeli, et sande Civitate Dei , cap. 8, ubi et de S. Stephani pro ctorum Patriarcharum defunctorum. A pocalypsis cap. lomartyris reliquiis nuper inventis multa habet , et 1, S. Joannes pacem fidelibus adprccatur ab angelis

1

« VorigeDoorgaan »