Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

nicum graviter obligans. Verùm , cùm passim ubique norum appositus est divinis omciis, ut pars ecclesia contraria consuetudo sit recepta et ab episcopis tole sticü solemnitatis. Inserere autem tanquàm partem rata, non videtur in hâc re injiciendus scrupulus PC solemnitatis divinis officiis profana et lurpia , nihil cati. Missas tamen solemnes horis tantùm statutis eâ aliud est, quàm conjungere Christum cum Belial, ludie celebrare decet, quamvis damnare nollem morcm cem cum tenebris. Unde talis admixtio per se loquendo assuelum in aliquibus parvis conventibus celebrandi crimen est superstitionis sacrilege, et peccatum mormedia nocte Missam majorem cum cantu , slalımque tale, contraria tam fini divini cultûs , ut scilicet exciduas alias Missas submissè, quas audit communitas; telur devolio, quàm verilati Ecclesie , contra cujes eò quòd religiosi illå die occupati deinde concionibus ordinationem loco antiphonarum et divinæ laudis offeel confessionibus excipiendis, vix possent interesse runtur ex ipsius Ecclesiæ persona, profana hæc à falchoro ad statutis horis illas decantandas cùm non tot sariis ministris. suppelant: hic enim ratio juncta consuetudini receptæ, Nec excusantur ex eo quòd sonus abstrahit ab omni i excusare polesi, non contradicentibus prælatis. materiâ, et quelibet melodia soni potest ad sacra

Rilus omnes qui superstitionem redolent et ab Ec verba applicari. Tum quia secundùm rei veritatem clesià probali non sunt, quamprimùm innotescunt isti soni fiunt ut accommodati ad delectationem ausuperioribus et confessariis, reprobari ac tolli debent, ditorum, qui non noverunt illos nisi ut sonos illorum si fieri potest, quales sunt non paucæ rudium consue verborum profanorum aut turpium; in cujus signum tudines Deo, v. g. , lol candelas, talis coloris offerre audientes ex illo sono excitantur ad illa profana seu pro rerum suarum conservatione vel augmento. Vel turpia, prout experientia testatur : tum quia cantus saltem instruendi sunt, ne ponant suam spem in illo

etiam abstrahit ab omni materiâ ; et tamen Ecclesia certo numero aut colore, quasi alius numerus aut color interdixit profanos cantus in templo, ut cantus theaDeo vel sancto gratus non sit futurus, et felix eventus trales, can. Cantanles, dist. 92; illi itaque cantus omninò ab illis circumstantiis dependeat; tunc enim sunt mortale peccatum, quando inseruntur ut pars id foret prorsùs illicitum ac superstitiosum : sed tan cullûs et officii divini, vel ratione scandali, vel si estim id faciant ad devotionem excitandam , velintque sent turpes, lascivi, provocantes ad malum. in honorem alicujus mysterii vel sancti recitare tot Quæres 2° an die Dominica observare jejunium, sit orationes, ac offerre tot candelas, v. 8., lres in hono. quid superstitiosum et peccaminosum? - Resp. cum rem sanctissima Trinitatis , aut quindecim ad colen

D. Thomå in 4, dist. 15, q. 3, art. 3, q. 2, in corp. et dum quindecim Rosarii mysteria. Et sic de cæteris, ad 1, item, 2-2, q. 147, art. 5, ad 3, quòd jejunia , ila ut isle numerus reputetur tali cultui conveniens, quæ præcepto Ecclesiæ instiluuntur, sunt magis jejunia et approbatus, et non aliter.

afflictionis , quæ non conveniunt in diebus lætitiæ. ProQuæres primò an in cantu ecclesiastico, tuin voce pter quod non est jejunium ab Ecclesiâ institutum loto tum organo , possil esse cultus superstitiosus et pec lempore paschali, nec eliam in diebus Dominicis, in quicaminosus? — Resp. D. Thomam, 2-2, q.91, probare bus si quis jejunaret contra consuetudinem populi chriDeum ore esse laudandun, el in divinis laudibus uti stiani, quæ, ut Augustinus ait pro lege habenda est, vel liler cantum assumi, additque D. Hieronymum ad etiam ex aliquo errore, sicut Manichæi jejunanı , arbiEphes. 5, non simpliciter vituperare cantum, sed so trantes quasi necessarium tale jejunium, non essel imlùm reprehendere eos qui in Ecclesià cantant more munis à peccato , quamvis ipsum jejunium secundùm se theatrico, non propter devotionem excitandam, sed consideratum , onni tempore sit laudabile , juxta illud propter ostentationem, vel delectationem provocan Hieronymi ad Lucinium : « Utinam omni tempore jejudam. Unde D. August., lib. 10 Confess., cap. 33, dicit : i nare possemus ! » H.ec D. Thomas. Jejunium in die Cùm mihi accidit, ut me amplius cantus, quàm res quæ

Dominicâ interdicitur can. Si quis tanquàm , can. Si canitur moveat , pænaliter me peccare confiteor, el tunc quis presbyter, dist. 30, et can. Sacerdos , 26, q.6, et mallem non audire cantantem. Ubi Cajetanus ait, à duo can. Ne quis jejunet, dist. 3, de Consecral., idque collibus cavendum est, scilicet ne idcò cantetur quasi ipse gitur ex antiquo et communi Ecclesiæ usu excipieritis cantus secundùm se sit gratior Deo, et ne cantelur dies Dominicos à jejunio quadragesimali, et quamcumcausa delectationis nostre vel alienze in ecclesiasticis que vigiliam in diem Dominicam incidentem, transseofliciis, scd propler finem cantûs, qui consistit in ex rentis quoad jejunium , in sabbalum præcedens. Jus citatione propriæ vel aliena devotionis ad Deum. Hinc autem dicilur tale jejunium interdixisse contra hærefit quòd in ecclesiasticis officiis debet tantùm cantari, sim Manichæorum volentium es necessariò in conquantùm expedit excitandæ devotioni cantantium , si templum resurrectionis Christi assumendum. Unde, si alienap. devotionis ratio cessal, et non plus.

quis nunc jejunare vellet cum aliorum scandalo ang Subdit autem Cajetanus lum hic, lùm in Summå, v. singularitatis studio , quasi opposilam Ecclesi:e conOrganum , quòd licet organorum usus jam sit licilus suetudinem improbando, aut Manichæis ex errore se in Ecclesia , causå excitanda devotionis , illicitus ta conformando, procul dubio peccaret, et superstitiosırs men est, causà delectationis, eâdem ratione, quâ foret. Quia tamen jam error iste Manichæorum cessacantus. Nulloque modo licitum est inter divina id eis vit, non videtur prorsùs illicitum jejunare die Domnipulsåre profanos et scculares cantus, aut quod pejus nicâ ob bonum aliquem finem, ut ob corporis sanitaest, urpes et amatorias cantilenas, quia sonus orga leiu, o)) retandendam carnis petulantiam, ob prole.

elum spiritualeni, etc.; ita Sylvester, v. Jejunium, testatio per exteriorem cultum, ut dicit D. Thomas, 2-2. nuin. 6; Navarr., cap. 21, num. 27; Medina C. de q. 94, art. 1, ad 1. Jejunio; Ledesma 1 p., q. 17, art. 4; Valentia, disp. 9, Unde ad actum idololatrice committendum duo con11. 2, punct. 4, dub. 2, iom. 3; Sanchez in 1 Decalog. currere debent, primum ut honor et cultus Deo debipræceplum, lib. 2, cap. 37, num. 12, secluso scandalo tus tribuatur creaturae, secundum ut cultus iste diviet singularitatis sludio, elc., tale jejunium videtur li bus tribuatur creaturæ prout Deo tribui solet et debet, cilum : nollem tamen frequenter ab aliquo usurpari, seu ut ille cultus uni et soli Deo debitus , ita verè imquia est contra communem Ecclesiæ usum. llinc vo pendatur creature, sicut Deo impendi oportebat; ut lum jejunandi ordinariè et singulis diebus Dominicis, enim ait D. Ambros. ad Eph. 5 : Idololatria Dei hoest irritum, nec debet in alium diein transferri , cùm norificentiam usurpat, el vendical creaturæ. Idemque sit de re illicita : secùs videtur dicendum de volo je- repelit D. Thomas, quæstione mox citatâ , qur junandi uno aut altero die Dominico, ob specialem de duo sunt à nobis breviter explicanda ; quia sunt volionem, et bonum aliquem finem.

velut regula generalis ad quam recurrendum est , An autem si quis voverit per lotum annum jejunare quoties de aliquo facto particulari dubitatur utrin sil in die in quâ inciderit aliquod sestum, tencatur ser idololatricum. Inprimis recolendum est ex D. Thona, vare illud jejunium, quando festum illud, v. g., An 2-2, q. 103, art. 1, cultum et honorem generalim nuntiationis B. Virginis incidit in diem Dominicam, sumptum , esse testificationem dignitatis , sive excelvel possit in sabbatum præcedens transferre, respon

lentiæ alicujus. Hinc autem testificatio opinionem ac del Sylvester V, v. Votum, q. 2, num. 16, quòd si existimationem de alicujus excellentiâ parit , eaque fuerit jejunium luctûs et afflictionis, nempe assumplum existimatio non verbo solùm, sed etiam oflicio excitari ad satisfaciendum pro delictis , ad fulura peccata ca potest. Sic igitur quidquid honoris causâ facimus acvenda et ad domandam carnem, iste debet jejunare,

commodatè ad excitandum in nobis aut in aliis talem sabbato præcedenti juxta morem Ecclesiæ. Si verò fue dc excellentià opinionem , quæ divinæ majestati prorit jejunium exultationis, assumplum ut mens sit prie conveniat, id folum hoc loco cultum bonoremve aplior ad contemplationem divinorum , tunc iste vo divinum censemus. Unde honor ille divinus, quem divens debel ipsà die Dominica jejunare, quia est votum cimus Deo per religionem offerri , duplex habet quasi virtuosum et ligans , dist. 76, can. Utinam. Existimo objectum, alterum materiale, alterum formale. Matetamen cälcris paribus melius esse se conformare con riale est quodvis officium externum aut internum à suetudini universalis Ecclesiæ , illudque jejunium in

nobis factum ad excitandum in nobis aut in aliis sabbatum præcedens transferre, adhibito ad cautelam talem existimationem, qualem de excellentiâ Dei assensu superioris all confessarii; exceptis tamen habere convenit. Formale verò est ea ipsa existisabbatis in quibus iste vovens alio præccepto jejunare matio propriè conveniens excellentiæ et majestati tenetur. Item si quis vovit jejunare in vigiliâ alicujus

Dei. Officium islud primò cognosci potest intersancti, v. g , B. Maria Magdalenæ, et illud incidat.in dùm, ex ipsius officii naturâ ct conditione, quæ feriam secundam, debet jejunare sabbato præcedenti, aliquando tantæ dignitatis existil, ut manifesta quia jejunium istud interpretandum est inslar eorum perversilas sit officium hujusmodi ad honorandam: que Ecclesia instituit in vigiliis sanctorum. Tandem creaturam transferre, ut est oblatio sacrificii, et nunc qui promisit jejunare per mensem integrum, non le sacrosanctum Missæ sacrificium , internum mentis sanelur jejunare diebus Dominicis , quia jejunium istud crificium , quo quis religionis studio accensus totum intelligitur ad modum aliorum jejuniorum ab Ecclesià se devovet el consecrat divino numini. Secundò ex indictorum, nisi vovens expressè intenderit ac volue aliquo adjuncto divinus honor discerni polest ex ritu rit etiam se ad illos obligare.

el consuetudine communi , si aliquid nonnisi ad divi

num cultum usurpari solcat, ut olim fiebant anima§ 2. De supersätione cultûs divini creaturæ exhibiti , seu

lium immolationes. Tertiò ex intentione ejus qui alide idololatriâ.

quod oflicium confert ad excitandam opinionem excelIdololatria communiter ct impropriè sumpta, conve lenlem, qualis de divinâ majestate solummodò haberi nit cuicumquc peccato mortali, cùm per illud homo polest : nonnunquam enim iidem actus externi, qui avertatur à Deu ct convertatur ad crealuram, cui ad Deo fiunt, exhibentur hominibus absque peccalo, ut hæret lanquàm ultimo fini; in quo sensu, Apostolus genuflectere, quia sola interior hominis voluntas el ad Ephes. 5, avaritiam appellavit idolorum servitu intentio conciliandi existimationem divinam per istos tem, eò quòd avarus postponat Deum auro et argento, actus externos, facit ut sint materia cultùs divini. ac in divitiis , ultimuin suum finem interpretativè Cùm enim bonorcm alicui conferre sit quædam actio ponat. El de hâc non est sermo in præsenti, sed lan humana , intentione et voluntate peragi debet, non tùm de idololatriâ propriè sumptâ, quà scilicet cullus minùs quàm si pecunia aut munus aliud alicui sit divinus alteri quàm Deo exhibitur; quo modo est spe conferendum. Et hæc intentio semper quoque necesciale peccatum ab illis distinctum, et islo primo De. saria est ad secundum caput dignoscendum, nempe calogi præceplo velituna, potestque definiri : Super eum divinos honores creaturæ sicut Deo cxhibere, slutio quâ divinus honor tribuitur alicui creuluræ sicut qui eam divino cultu sic prosequitur, ut quantùm in Deo; et hæc superstitio est quædam infidelitalis pro se est. illo velit ipsi conciliare talcm opinioncinet

cxistimationem, qualis reverà soli Dei majestati com tarius. Atqui ista mera externa idolorum adoratio pelit. Juque duobus modis fieri potest : primò ex non est voluntaria. Ergo, etc. Adde quòd inde sequepresså atque præsenti intentione, quæ summa est in retur actores com@diarum in thcatro, Jovem, v. g., hoc genere perversitas. Secundò virtualiter, ut cùm colentes exteriùs, idololatras esse, quod tamen est quis ex vi prioris intentionis tantummodò, quà antea falsum. - Resp. illam adorationem censeri voluntastatuisset ea ratione colere creaturam, id faceret. riam, quatenùs homo liberè vult exercere externum Aut implicitè, nempe si quis melu, vel aliorum consue adorationis signum, qualenùs hic el nunc est deler. tudine ductus, aliảve ratione obcæcalus, aliquid facere minatum ad colenduin idolum, eodem prorsùs modo intenderet, quod necesse est ut intendat ille qui divi quo supra diclom est de negatione externâ fidei; est nos honores creature reverà exhibere vult; aut si enim hic cullus quasi negatio externa veri Dei. Ad omninò ita extrinsecùs creaturæ divinum cullum ex aliud verò argumentum adductum, nego paritatem. hibeat, ut alii incritò existimare possint ipsum illi Quia satis notum est actores comædiarum etiam exvelle divinitatis opinionem conciliari juxta morem leriùs hæc fingere, cùm solummodò repræsentare inpatrize. Tunc enim sallem indirecte el in causà cen tendant ea qu:e idololatræ faciunt. lloc autem non selur id intendere.

habet locum in fictå idololatriâ de qua agimus : esi Cùm igitur hæc duo in nullo Ecclesiae catholicie enim ibi voluntas saltem tacila conciliandi creatura cullu conjuncta esse, plusquàm certissimum sit, evi existimationem soli Deo convenientem his ceremoniis dentissimè habetur, nullum Ecclesiæ cultum esse externis hic et nunc ad hoc determinatis. idololatricum, prout pleniùs convincunt controversistä Quæres utrùm hostia quæ adoranda offertur iii Ecadversùs hitrelicos.

clesià, adoranda sit sub conditione, nempe si sit verò Idololatriam tam interiorem quàm exteriorem grave consecrata. Et quidem non est sermo de casu parti · peccatum esse, divinæ litteræ apertissimè declarant, culari in quo aliqua probabilis ratio dubitandi subet hoc scelus lanquàm summum gravissimè velat lex oriri potest nùm consecratio ritè peracta fuerit; lunc divina, severà comminatione adbibila Exodi 20, Deu enim illa conditio polest el debet explicitė apponi. teron. 5, Psalm. 105, Isai. I el 44, Jerem. 2 et 16, Nec etiam sermo est de conditione implicitâ et virtuali, Ezech. 6 et 14; Osexe 8, Amos 2, 1 Regum 15, el D. quæ lunc habetur quando adorans ita habitualiter Thomas, 2-2, q. 94, art. 2, el art. 3, probat liảc ra affectus est, ut hostiam non adorart, si constaret Lione : Sicut in terrenâ republicà gravissimum esse non esse consecratam, nec proinde Christum ibi advidelur quòd aliquis honorem regium alteri impen csse: hanc enim quilibet Cliristianus habere censedat quàm vero regi, quia quantùm in se lolum reipu tur. Tola ergo difficultas est de conditione explicità, blicæ perturbat ordinem ; ita in peccatis quæ contra quando bic et nunc nulla subest probabilis occasio Deum committuntur, quæ tamen sunt maxima , gra dubitandi de veritatc consecrationis. An ctiam tunc vissimum esse videtur, quòd aliquis honorem divinum sit conditio apponenda, ad periculum idololatrix vicreaturie impendat; quia quantùm in se est, facit tandum. — Respondet Cajetanus negativè, 2-2, q. 1, alium Deum in mundo , minuens principatum divi art. 3, ad 4, dicens bic accidere illud : Trepidaverunt Bium, sicque ex parte et naturâ ipsius peccati, istud timore ubi non erat limor, idque multipliciter probal : scelus est omnium gravissimum : nam secundùm primò, quia aclus humanus cadens super debitam malesunm genus ineludit in se infidelitatem et odium Dei, riam, quando, sicul, ubi et cùm oportet, est bonus moquoniam utriusque protestatio est, ut probal Cajela- raliter. Alqui aclus voluntarius credentis absolutè hanc nus, super art. 3. D. Thomæ.

hostiam esse consecralam, est hujusmodi. Ergo. Prob. Idololatria potest esse cum interiori incredulitale ac min., quia cum ut in pluribus saltem sit verum hostias infidelitate, et sine illà. Unde non excusalur ab hoc ritè consecrari, et quod in pluribus invenitur, verificeiur peccato, qui melu mortis exteriùs idola coleret, nisi impedimentum aliquod adsit, consequens est, ut etiamsi lidem in menle servarel, ut probat ibidem D. nullo apparente quovis niodo impedimento, actus creThomas, art. 2 : Nam cùm exterior cultus sil signum in dentis feratur super materiam debitam, scilicei veram terioris, sicut est perniciosum mendacium, si quis verbis ul in pluribus, et in hoc singulari non impedito, quanasstrat contrarium ejus quod per veram fidem tenet in tim apparel rationabiliter : indisciplinari autem esset corde, ita etiam est perniciosa falsitas, si quis exterio quærere majorem certiludinem in islis, ut patet er rem cullum exhibeat alicui, contra id quod sentit in 2 Metaph. Secundò, quia devolio el veneratio conditiomente. Unde Augustinus dicit contra Senecam, quod nalis minor est devotione et veneralione absolulâ. Nocet damınabiliùs colebat idola, quo illa quæ mendaciter age ergo devotioni iste timor. Tertiò ostendilur er auctori.. bal, sic ageret, ut eum populus veraciter agcre existima lale Ecclesiæ, quæ instituil ut sacerdos absoluiè fatettur rel. Hicc D. Tbomas. Unde etiain licto animo isle hanc hostiam, et hunc calicem esse corpus et sungui. idola colens commillit idololatriam externam, et nem Christi, dim dicil in oratione ante communic:lem : operc externo impendit honorem divinum creature « Libera me per hoc sacrum corpus et sanguinem sicut Deo, factoque ipso confitelur eam esse Deum, i luum à cunctis iniquitatibus, ) etc. Verba enim cxquod est intrinsecè malum, et absque gravi veri Dei leriis absolutè prolata, sunt signa interioris mentis absoinjuriâ fieri nequil.

lulæ. Quarlo convincitur exemplis salis congruentibus , Dices : Actus externus non est malus, nisi volun nam obsolutè veneramur ac recognoscimus sumuzu on

pontificem, episcopos el superiores ; et lamen juxta prin mulla orilur ambiguitas divinationis in bis maleriacipia el limorem aliorum, sub conditione tuntùm forent libus : ideòque secundùm utriuscujusque naturam sushonorardi ; quis enim scit si isti fuerint baptizati, et si pendendum est, aut ferendum judicium. ille qui eos baptizavit habuerit intentionem conferendi Quædam verò causæ sunt, quæ si secundùm se conisacramentum Baptismi ? Similiter sub conditione conf- siderentur, se habent ad utrumlibet ; quod præcipuè lendum esset proprio sacerdoti, et quilibet sacerdos de videtur de potentiis råtionalibus, quae juxta philosoberel sub conditione absolvere, aliaque sacramenta con phum, se habent ad opposita. Et tales effectus, aut ficere ob simile dubium ; nempe si ipse est baptizatus et etiam alii effectus qui ut in paucioribus, casu accidunt, rilè ordinatus, hæc enim omnia dependent ex intentione ex causâ naturali per se consideratâ prænosci non ministri, sicut et consecratio hostiæ. Faluum autem es possunt, cùm hæc non habeat inclinationem determiset, nec auderent isti hanc conditionem foris exprimere. natam ad illos. Ideoque hujusinodi effectus prænosci Ergo nulli periculo se exponit aliquis adorando absolu non possunt, nisi in seipsis considerentur. Homines , quoniam humano more certiludinem habel, e hæc autem in seipsis hujusmodi effectus solùm considerare sufficit homini. Hactenùs Cajetanus.

possunt dùm sunt præsentes, sicut cùm vident PeImò quidam volunt tunc hujusmodi conditionem in Irum currere aut ambulare. Verùm considerare hujusadoratione Eucharistiäe, absque culpå vel indecentià modi effectus in seipsis antequàm fiant, est Dei pronon posse apponi. Sicut enim valdè esset indecens prium, qui solus in suâ æternitate videt ea quæ futura dicere regi, de cujus legitimå electione probabiliter sunt, quasi præsentia. Unde dicitur Isaia 41 : Annunnon dubitatur : Veneror te, si rex es, ila et dicere tiate quæ ventura sunt, etc.; si quis igitur hujusmodi Christo in nostro casu : Te adoro, si sub his speciebus fulura prænuntiare ant præcognoscere quocumque vcrè eristis.

modo præsumpserit, nisi Deo revelante, manifestó § 3. De superstitione divinativâ in communi. usurpat quod Dei est : et ex hoc aliqui dicuntur diviDivini juxta Isidorum, dicti sunt, quasi Deo pleni ;

ni. Idemque dicendum est de präsentibus et præteritis divinitate enim se plenos simulant, et astitiâ quâdam

occultis, ut de cogitationibus et affectionibus cordium, fraudulentiæ hominibus futura conjectant. Unde divi de factis secretis hominum, etc., quæ tamen, si Deo nalio prout hîc à nobis sumitur, est inordinata affe revelante aliquis cognoscat, non propriè est divinatio; ctatio participationis alicujus divini, seu usurpatio tunc enim non ipse divinat, seu quod divinum est, modo indebilo prænuntiationis futurorum eventuum,

facit, sed magis quod divinum est, suscipit. quod est Dei proprium, juxta illud Isaiæ 41 : Annun Unde restat quòd tunc solùm dicitur quis divinare, liate quæ ventura sunt in futurum, et sciemus quia dii quando modo indebito sibi usurpat prænuntiationem estis vos. Ita D. Thomas, 2-2, q. 95, art. 1, ubi do futurorum eventuum aut cognitionem occultorum, cet quòd futura dupliciter prænosci possunt, uno nempe absque proportione rei cognoscendæ ad me. quidem modo in suis causis ; alio modo in seipsis. dinm, per quod ejus cognitio procuretur, vel absque Causæ autem futurorum tripliciter se habent. Quædam

Dei revelatione. Tunc enim fit ope dæmonis ; et in enim producunt ex necessitate et semper suos effe

hoc consistit ratio formalis divinatioris et superstitioctus ; el hujusmodi affectus futuri per certitudinem nis ; intervenit enim tunc pactum cum dæmone iniprenosci et prænuntiari possunt ex consideratione lum, explicilum vel tacitum et implicitum. D. Thosuarum causarum, sicut astrologi prænuntiant ecly mas ibidem, art. 2 et 3. Tunc est paclum explicitum, pses futuras. Quædam verò causa producunt suos quando quis dæmonem invocat, qui illi promittit se effectus non ex necessitate et semper, sed ut in plu- cognitionem futurorum et occultorum daturum quando ribus, rarò tamen deficiunt; et per hujusmodi causas lale signum apponct, talia verba pronuntiabit, aut possunt prænosci effectus futuri, non quidem per aliud quidpiam faciet. Item dùm quis aliquid facit, certitudinem, sed per quamdamn conjecturam, sicut quod scit ex diaboli virtute operari, ut faciunt incanastrologi per considerationem stellarum , quædam Lalores ; utrique enim expressè dæmonem invocant, prænoscere et prænuntiare possunt de pluviis et sic verbo vel facto, et intervenit pactum factum, etsi non citatibus; et medici, de sanitale vel morte. Et tunc cum isto bomine, benè tamen cum aliquo alio, quod non dicitur divinatio, quia non superant captum no dæmon assislet illis operibus, vel ostendendo, vel strum, et humanâ ratione prænosci possunt, ac digno- agendo. Tacitum verò pactum, tacitaque invocatio sci utrùm bona vel mala sit conjectatio ex propor tunc intervenit, quando aliquis talibus se implicat, ut tione rei cognoscendæ ad medium, per quod ejus meritò dignum sit dæmonem se illis operibus immise cognitio procuratur, puta ex causå. ltem ex suo cere, quamvis id sit præter illius hominis intentionem. effectii ul ignis ex fumo. Item ex alio effectu qui Ita Cajelanus, q.95, art. 3. Ratio est quia seriò volens procedit ab eâdem causà , ut ex iride pr:ccogno res aliquas divinare occultas per media vana nullam scitur serenitas, eò quòd illius arcûs el serenitatis sit habentia connexionem naturalem cum illis nullam cadem causa. Quoties igitur sapientům judicio ap que vim indicandi, seriòque sperans se inde talem paret aliquo ex his tribus modis unum ex alio præ cognitionem consccuturum, quibus se dæmon libencognosci posse, conjectatio non fit indebito modo. ter immiscere solet, tacitè dæmonem invocare intenUnde propter incertitudinem nostræ scientiæ, et elor dit, quamvis contrarium exprimat et intendat, cùm gationem ac occultationem causarum respectu nostri, illa protestatio sit contraria facto suo, et alio modo

quàm ope dæmonis nequcat has res futuras aut la

demon enim qui intendit perėnionem hominum , ex tentes cognoscere, dæmonesque soleant vanis inqui- hujusmodi suis responsis, etiamsi aliquando vera disitionibus futurorum se ingerere, ut mentes hominum

cal, intendit homines assuefacere ad hoc quòd ei crcimplicent vanitate, sicut docet D. Thomas, q. 25, art.

datur; et sic intendil perdurere ad aliquid quod sil 2. Porrò advertendum est, ex eodem D. Thomå 1 p.,

saluti humanæ nocivum. Unde D. Athanasius expo9. 57, art. 3, quòd licet dämoncs non cognoscant certo

nens illud Luca 4: Increpavil illum, dicens. Obmufutura contingentia libera, seu qu:e dependent à nostro

lesce, ait : quamvis vera faleclur dæmon, compescebat libero arbitrio, muliò tamcn subtiliùs futura et longè

tamen Christus ejus sermonem , ne simul cum veritale plura de rebus futuris aliisque occultis cognoscunt,quàm

ctiam suam iniquitatem promulget, ut nos elian assuehomines. Etq. 64, art. 1, ad 5, item in 2 sent., dist. 18,

faciat, ne curemus talibus, etsi vera loqui videatur : nefas q. 2, et lib. 5 contra gentes cap. 54, id probat. 1° ex

enim es?, ut cùm adsit nobis Scriplura divina, à diabolo subtilitate naturae coruin ; licet enim sint oblenebrati

instruamur. Vide D. August., lib. 2, de Doct. christ., per privationem luminis gratiæ, sunt tamen lucidi lu

cap. 22. Et licet quis ad dæmonem confugiat eumque inine intellectualis naturæ per quod cognoscunt causas

invocet ad habendam cognitionem, quæ non est supra omnes, et earum virtutes, nostras affectiones, inclina

caplum et virtutem naturalem hominis , quia lamen tioncs, temperamenta, etc., interdum et nostras co

init socielalem cum dæmone, ad ipsum contra Dei gitationes per aclus exteriores, immutationem vullùs

voluntatem confugit eique confidit, graviter peccat, et et per alia signa. 2° Probat D. Thomas, dæmones

crimen superstitionis incurrit, quatenus scilicet dæcognoscere virtutem aliquam per revelationem à san

mon in hoc affectal usurpare aliquid de excellentiå ctis angelis aut per Scripturas ex permissione divina.

divind ac honore Deo debito, cui. usurpationi iste, 3° Per experientiam longi temporis.

quantùm in se est, cooperatur, el colit d:emonem forDivinatio hæc superstitiosa es genere suo est illi

maliter vel materialiter, à quo vult edoceri, et qui cila, omnique jure damnata, Numeror. 23, Levitici 19

præstò est illis qui respiciunt ad vanitates et insanias el 20, Deuteron. 18, Isai. 8, Eccles. 34. liem lege ca

falsas. Omnis itaque societas demonum et hominum nonicâ caus. 26, q. 5, ferè per totam. Et jure civili,

tanquàm pestisera fugienda est, ait D. August., lib. 2, de c. de Maleficis, l. nemo, et probat D. Thomas, q. 95,

Doctrinà christianâ cap. 23, et Psalm. 30 : Odisti omart. 2, cx eo quòd omnis divinatio ex operatione dæmo

nes observantes vanilates supervacuè. num proveniat, et ad superstitionem pertineat, non solum Expressum cum dæmone pactum haud rarò conjuncùm sacrificium dæmonibus offertur , quod fit per idolo

gitur cum hæresi, pula si paciscens abjiciat fidem latriam, sed eliam cùm aliquis assumit auxilium dæmo christianam vel in lotum vel in partem, si credat deninm ad aliquid faciendum vel cognoscendum. Et art. 4, monem mereri adorationem, posse vi propriâ facere probat, quia est pactum et invocatio dæmonum. Unde vera miracula , aut futura contingentia à libertate Isai. 28, contra quosdam invehilur : « Dixistis : Percus

humanà pendentia certò cognoscere, elc. ; quare cone simus fædus cum morte, el cum inferno fecimus pa

fessarius debet examinare qualiter pactum cum dæ( ctum. , Quod sanè ese grave peccalum, el adhuc gra

mone iste inicrit, ut intelligal num hæresis aliorumvius esset , si sacrificium vel reverentia invocalo dæmoni que peccatorum malitia , ut solet, superstitioni adexhiberetur. Hinc deducitur esse peccalum superstitionis, juncta sit. el etiam inilæ socielalis cum dæmone. Primum patet ex

Hinc superstitiosus et planè illicitus est usus vertendi hoc quod affectat usurpare aliquid de excellentia Dei, et cribrum farinarium ad delegendum furti auctoreni, de cullu ipsi debito, in hoc saltem quòd homo, relicto

cùm talis detectio posilo illo signo vano, nullamque Deo, ad ipsum dæmonem recurrat, atque se subjiciat

habente connexionem cum illà, nonnisi à dæmone tanquàm indigens ejus auxilio; ratione enim hujus ex expectari possit. Nec consentio illis qui volunt esse cellentiæ divinie affeclalæ à dæmone, profiteri se esse illi

tanlùm veniale talia media vana adhibere joci cansa, subjecium implorando ejus consilium vel auxilium, est non ad acquirendam rerum futurarum vel occultarum viliun superstitionis; constat autem quòd uli pacio cum cognitionem , sed ad videndum quid casu accidat, ex dæinone, est profileri se illo indigere , ac per hoc s ilii oliositate, vanilate et curiositate : isti enim curiosi subjicere; omnis namque indigens quatenùs indigens, sese exponunt periculo non levi faciendo opus cui subjicitur illi cujus opera indiget. Secundum vero, ex pacto cum aliis inito, dæmon sese iminiscere nempe societas cum dæmone , evidenler apparel ex ipsà

solet. conventione el fædere inito cum ipso, proindeque cum

Nec refert quod Cajetanus videns annulum, prolato proprio el Dii hoste, cum quo Deus perpetuas indixit

certo Psalmorum versiculo, supra filum de se moveri, inimicitias, Genes. 3, et cui in Baptismo renuntiavimus. ipse versum postea protulerit, non tanquàm institutum Unde isla societas pertinet ad infidelitatem el apostasiam ad movendum annulum, et protestalus suerit se non à Deo , ad crimen læsæ majestatis divinæ , ad proditio illum dicere ad invocandum demonem , sed ad Deum nem, ad iniquilatern consummatam, perinde ac subditus laudandum; non refert, inquam, quia id non fecit qui deserens suun principem, ad partes inimicorum vanè et curiosè ut experiretur, sed potiùs ut superstitransit. Unde Paulus 1 ad Corinth. 10, ait : « Nolo vos tionem illam damnaret , ac convinceret ibi inesse

fieri socios dæmonum, , Tandem malitiam hujus di pactum cum dæmone, ut ipsemet refert in Summa, vinationis deducit D. Thomas ex parte futuri eventûs : v. Incantatio, additquc tunc annulum non fuisse ma

« VorigeDoorgaan »