Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

sunt concionalores egregii, missionarii, confessarii, lali; perinde ac præceptum jejuriandi ct audiendi sadoctores publici, quando non possunt oflicium reci crum diebus statutis ; quemadmodùm igitur ille pectare, nisi hæc opera intermillant , cum magnâ populi cat mortaliter, qui in die icsto nolabilem partem offensione, vel cum religionis, aut propriæ persona Missæ audire omittit : ila et ille qui notabilem oflicii notâ ; indeque tunc ex benignà Ecclesiæ intentione

partem recitare prelermillit. Talis aulem censetur videntur excusandi. Loquimur autem solùm de occu una hora integra, imò, juxta piorum et prudentum patione repentina, et non prævisa : qui enim manè judicium, media pars unius horze canonicæ, compleprævidet, sc reliquo die habiturum occupationes im Lorium, etc. pedientes ab officii recitatione, eam anticipare tene

Qui habet voluntatem non recitandi officium aliqua lur, si ad hoc habeat tempus sufficiens, et occupatio

die, non commillit, nisi unum peccatum mortale per nes anticipatam recitationem permittant. Ratio est,

se loquendo ; quia recitatio omnium horarum unico quia præceplum istud obligat pro totâ die, et quâlibet

præcepto jubetur, omnesque horæ sunt inter se ita diei horâ impleri potest; unde nulla est ratio, cur iste

slibordinatæ, ut constituant unum tantùm objectum non teneatur manè officium anticipare. Non potest

illius peccati. Quod tamen cæteris paribus eò est graquis sponte sua, absque necessitate, aliquod munus

vius quò plures horæ intermittuntur, quæ proinde suscipere, cujus exccutio est omninò incompossibilis,

sunt in confessione explicandæ, sicut et oppositiones aut quam novit sibi incompossibilem cum recitatione

quas lalis omissio peccaminosa dicit ad diversas virofficii divini (1).

lutes, ob varios titulos hujus obligationis : puta si Tertium caput est dispensatio superioris, puta

omitlens sit in sacris et beneficiarius; lunc enim juxta sumani pontificis qui est supra jus ecclesiasticum.

mullos auclores, sunt peccata distincta ; unum quippe Unde episcopus propriè nequit à recitatione officii dis

est contra religionem, aliud verò contra justitiam. pensare, cùm ad inferiorem non speclet in leges supe

Quòd si iste pluries in die repetat istud proposituin rioris dispensare : potest tamen in dubio declarare

quoties adest tempus et opportunitas recitandi horas, clericum non teneri, si verè existimet causam suffi

toties lethaliter peccat volendo transgredi præceptum cientem excusationis subesse, sicque legem ecclesia

in re gravi, el tenetur in confessione declarare numesticam interpretari. Idque proportione servatà con

rum istorum actuum voluntatis moraliter interruplovenit etiam prælatis regularibus in ordine ad suos

rum. religiosos. Quæres secundò, an sit peccatum mortale omittere

Ille censetur integrè recilare, qui sive in choro,

sive extra chorum, alternatim recilat cum alio, vet aliquam partem oflicii, aut non distinctè illud recitare, aut horas debito ordine, non persolvere. - Resp.

aliis, dicendo unam partem, et audiendo aliam. Si

verò voluntariè hinc inde versiculos ex suâ parle primò, tolum divinum officium per se loquendo, singulis diebus integrè recitandum esse à singulis per

omillat, qui collecti efficiant notabilem partem officii sonis supradictis. Hinc ex communi sententiâ, pec

omissi, non videtur à gravi peccato excusandus, nisi cant mortaliter vel unam ex septem horis canonicis

lunc dùm alii oflicium recitant in choro, detineatur advertenter, et sine rationabili causâ omillentes;

aliquâ occupatione ad illud necessaria, puta libros

evolvendo, parando, prævidendo lectionem, thuriliquia præceptum recilandi divinum officium ex genere

cando, etc. Quia cùm omnes unum chorum constisuo est de re gravi, ideòque per se obligat sub mor

luant, quod ab aliis cantatur, ab istis quoque recitari (1) Quòd si impedimentum prævisum non sit vo

censclur. Tunlarium, pula febris imminens, adhuc tenetur illud prævenire, quia qui aliquo urgelur præceplo, el ali

Respond. 2°, peccaium esse verba officii truncare, quo munere astringitur, illud tenetur implere ineliori el syncopare, etc. Eò quòd lunc officium non sit intequo potest modo ; alioquin censelur nolle implere; grum et quidem si defectus ille sil gravis, ita ut sensus porrò qui pravidel impedimentum, illudque non prevenit, nou implet præceptum meliori quo polest mo

nolabilis partis officii corrumpatur, est peccatum do, et sic nolle implere convincitur. Hinc qui pr:evidet

mortale. Quare, ut aliquis preceplo satisfaciat, debet à matutinarum precum recitatione in die sequenti se verba clarè distinctèque proferre, et per se loquendo impediendum fore morbo, vel alio impedimento, le

ea audire, nisi esset surdus, aut fieret ingens strepi. netur vespere præcedentis dici præveniendo recitare. At, inquiunt benigniores theologi, oflicium in sero

Tus, aut aliquod impedimentupi externum superveniat. prævenire gratia est et privilegium, quod in favorem Hinc qui cum sociis ila festinanler recitat, ut nondùın conceditur, non in gravamen, el quo proinde nemo expleto versiculo ab his recitalo, ipse suum incipiat, uti tenetur. Verùm quis non videt istis cavillationibus Ecclesize præcepta illudi, el in irritum reddi ? Est ili

non satisfacit, quia pars quæ sic anticipatur, cum saque privilegiuin et gratia (si tamen hoc nomen mere ciis nullatenùs communicalur, vipole cùm eam nec lur siatutum universale Ecclesiæ, designantis tempus recitandi malutinum, el quidem pro omnibus) eo so

dicant, neque audire possint; et sicut iste, si solus lùm in sensu, quòd' possit quilibet aliter facere, nec

recitaret, non poterat duos simul versos proferre, scd teneatur in sero matulinum recitare, si alio lempore

unum post alium, ita et cum socio. Igitur, ut iste são vclit et possit, non verò eo, quòd nisi preveniat reci tisfaciat, debet distinctè audire versus qui à socio protare, non possit ab anticipatione abstinere , tunc enim quod liberum erat, necessarium evadit ad implelionem

feruntur, et tacerc dùm loquilur; postea, esplente alio præcepli. lia Paluzzi, de Oratione, cap. 8, n. 12, ci

versiculum suum, incipere et distinctè proferre ut ab wmmuniter thicologi.

(Edit.) alio audiri valeat: aliàs per se loquendo non videtur тн Х.

2

hic adesse communicatio officii, nec adimpletio præ potest consuetudo legitimè introducta, utpote quit jurt cepti.

derogat, et occurrente gravi necessitate possunt hora Respond. 3° quòd, ut officium studiosè et debitè anticipari aut retardari : semper enim, hoc non obrecitetur, non solùm sine diminutione verborum, et slante, verba significant id quod Ecclesia intendit. concisione syllabarum est persolvendum, sed etiam Privatim officium recitans , sine rationabili causa alisque notabili interruptione partium unius et ejusdem non observans tempus à sacris canonibus præscriptum horze, tum quia unitas horæ ut orationis, quam Ec adverlenler, peccat solùm venialiter, ut si dicat maclesia præscripsit, non est sine causâ dividenda, lum lutinum post prandium; primam, horâ compleloquia indecens videtur, inchoatum cum Deo colloquium rii, etc., majusque peccatum veniale committit, inultemerè intermittere : imò aliqui volunt interruptionem tùm horas retardando, quàm anticipando : imò in jure, longam el notabilem esse peccatum mortale, nec lunc cap. Presbyter , consulitur , ut præveniatur tempus, impleri præceptum, etiam quoad substantiam, nisi quando prævidetur superventura occupatio, aut ad dejota simul hora dicatur et repetalur, sicut contingit voliùs et quietiùs orandum, v. g., quòd manè dicanin formis sacramentorum; quia pars jam terminala tur omnes horæ , usque ad vesperas , si futura occue nequit continuari cum alià et complere sensum. Alii patio id exigat. Vide D. Thomam quodlib. 5, q. 14, communiter hoc negant, dummodò postea qui sic in art. 1. terrumpit, reliquum prosequatur aliamque partem Tempus verò publicæ recitationis horarum in choro, absolvat. Ratio est, tum quia isle lolum officium intra juxta Cajetanum, determinatur secundùm laudabilem dienı verè persolvit, tum quia de subslantiâ singula- cujuslibet Ecclesiæ et patriæ consuetudinem. Si autem rum partium non est continuatio, et preces interru horis debitis ac consuetis, ex quadam magnâ negliplæ faciunt unum officium, sicut ex pluribus confes gentiâ non recitetur officium, quidam hoc excusant à sionibus divisis diversoque tempore factis, integratur lethali, præciso scandalo, contemptu, aliâve circumuna confessio, obteniâ absolutione in fine illarum. stantià , eò quòd etiam tunc implealur præceptum Neque in divino officio est practica significatio verbo quoad substantiam ; alii verò docent esse mortale rum, cùm non sit institutum ad aliquid producendum quando fit sine causâ legitimâ, et ex purà desidià; eò cx vi verborum, prout contingit in forinis sacramen quod in jure sancitum sit, ut horæ in cathedralibus et loruin; unde ex duabus partibus horæ interruptis collegialibus recilentur tempore debito et consuelo; constituilur moraliter una hora, ob scilicet intentio quod præceptum est de re gravi, sicque à mortali non nem præcedentem; inest lamen in longa interruptione videntur excusari superiores et alii, quorum interest sine causâ grave peccatum veniale ob irreverentiam. curare, ut officium lempore debilo celebrelur, et infcQuandoque verò potest esse absque peccato veniali, ut riores cogere ad illud absque justa et rationabili causa si ex necessitate aut justâ causâ fiat, ut si quis à supe non immutandum. riore vocelur ad aliud opus pium lunc urgens pera Resp. 2° ordinem horarum non observantes, recigendum; non enim censetur lunc moralis interruptio, lando, v. 8., primam ante matutinum, aut vesperas cùm hæc omnia ad Dei cultum et honorem ordinen ante tertiam , pcccare venialiter , si advertenter et lur. Idem dicendum, quando uno vel altero verbo ne absque rationabili causå id faciant , dummodò ahsit cessariò interrumpitur, eò quòd parum pro nihil rcpu contemptus, aut scandalum , neque hæc inversio hatetur. Aliquando nihilominùs ex circumstantiis potest beatur in consuetudine : si tamen aliquoties tantùm interruptio esse mortalis, puta si nat cum gravi ex justá causâ fiat, caret etiam veniali peccato : sub scandalo, si verba vana, obscena, turpia, immiscean håc enim conditione videtur præscriplus ordo divini tur, elc. Vide D. Augustinum enarratione in Psalm. officii, nempe si aliter justa causa et necessitas non 85, et Clementinam Gravi, tit. de Celebratione Missa postulet. Sic, qui oblivione nalurali manè omisit di

cere primam, quando serò post completorium in exaQuæres 3* quo tempore et ordine divinum officium mine conscientiæ de hoc recordatur , satisfacit reci. sil recitandum ? — Resp. 1* officium divinum singulis tando lunc primam , nec tenetur alias horas repelere, diebus, horis statutis esse recitandum. Et quidem pro ut prima suo ordine collocelur. ltem qui ad chorum iis qui privatim illud recitant, tempus est totus dies accedit cùm canlatur scxia, polest illam cum choro usque ad mediam noclem, et incipit à vespere diei prosequi, etiamsi nondùm dixerit primam et tertiam, præcedentis : expleto siquidem completorio, usu re el sufficit quòd eas postea recitet. Idque verificatur ceptum est ut preces nocturnæ, seu matutinum cum etiam de parle unius et ejusdem horæ, nempe quod laudibus subsequentis officii et dici, lunc recitari pos possil extra cliorum et consuelum ordinem postea resint ; quandoque horà quartå post meridiem, quan citari ac suppleri. Item qui non habet librum in quo doque quiotà , pro ralione lemporuro ct brevitatis die sint lectiones, potest recitatis psalmis et nocturnis, in rum. Juris dispositioni conforinc est, ut circa solis aliud tempus lectiones remillcre; et laudes prosequi, occasum inchoenlur. Prima verò, mane sequenti, impotentiâ aut rationabili causå excusantc. Imò ad re:paulò post solis ortum. Tertia , aliquantulùm postea. citandum tenelur, quod scit memoriter , si ea die neSesta, paulò post. Nona , propè prandium , ante vel queat invenire breviarium. post. Vesperie et completorium, duabus aut tribus An autem sil grave peccatum, sine causå celebrare boris post meridiem Nililominus circa hoc obscrvari Missam ante matutinas horas persolutas, quidam al

rum.

pag. 290.

firmant, imò el ante primam recitatam. Negant lamen et commoditas hunc defectum reparandi sufficiens, communiter alii, eò quòd matutinum et laudes nullam tunc licet non teneretur ca repelcre, in quibus harc de se videantur habere connexionem cum Missa : oslicia conveniunt, videtur lamen quod debcat supplere ideòque sine sundamento contrarium asseritur ; nisi quae desunt, ne minùs solvat quàm debet, aut oblinere fortè tempore Missæ celebrate , jam fluxerit tempus à superiore licentiam faciendi de feriâ alterà dic, cx recitandi malutinum à jure et consuetudine præscri quo jam inadvertenter fecit de sancio. Vide D. Thom. ptum. Id tamen non facit peccatum mortale, cùm adim quodlibet. 3. q. 13, art. 2, et D. Anton., p. 2, tit. 9, pleatur præceptum quoad substantiam.

wp. 12; unde Alexander papa VII hanc propositionem Inversio autem ordinis divini officii in choro et damnavit : In die palmarum , recitans officium paoratione publicâ, est quid grave ex genere suo; quia schale, satisfacit præcepto. In constitutionibus Priedi. vix secluså urgente et rationabili causå , fieri potest calorum dist. 1, cap. 1, de Officio Eccles. lextu 1, absque scandalo et populi offensione per se loquendo, litt. E, expressè habetur, quòd prælati ex rationabili gravisque præcepti ecclesiastici contemplus reputa causà dispensare possunt fralres quoad proprictatem lur: nec unquàm cantari aut celebrari debet Missa officii, ut quando deberet fieri de feriâ, faciant ofliIstajor et communis, nisi persolutis matutinis, laudibus cium de sancto: in quo tamen casu , si non dixerint et primâ, exceptis Christi natalitiis.

officium B. Virginis in choro, tenentur illud dicere in Quæres 4° qualiter et sub quâ formâ officium sit privato. Ex quo manifesté constat , quòd quoties tale recitandum; an uniformiter ab omnibus idem sit per officium obligat in choro, obligat etiam fratres recilansolvendum ?

tes magnum officium in privato et extra chorum : ita Respondeo cùm Cajetano, quòd ex jure quidem so ut declaret constitutio utrumque pertinere ad substanlùm inveniuntur septem horæ canonicæ præceplæ. Ex

tiam officii in hoc ordine inducti in illis dcterminalis consuetudine autem, quilibet debet, juxta suæ Eccle diebus, ut fusiùs probavimus tom. 1 de Just., tract. de sie seu religionis usum , id dicere pro officio, quod

Legibus, et colligi potest ex Sylvestro, v. Hora, $ 6, ex ibi recitari consuevit. Et idem judicium ferendum de

Soto, lib. 10 de Just., q. 5, art. 4, ex D. Thomà quod. adjunctis; sive suffragiis, sive Psalmis, sive memoriis, lib. 5, art. 2, ex Fagnano. lib. 3 Decret., p. 2, sive horis B. Virginis, ubi consuetudo habet vim legis; non debet itaque religiosus proprium breviarium sinc Quæres 50 in quo loco non liceat officium privatim causâ de necessitate dimittere, et Romanum aut aliud aut publicè recitare ? sequi ; cùm sub gravi obligatione tencatur sur Eccle Resp. 1° nullum esse locum per se loquendo in quo size aut religioni se conformare ; et præsertim si de non liceat privatim oflicium recitare, cùm Deus sit håc conformationc in officio etiam privatim dicendo, ubique, et in omni loco eum possimus orare. Per acextet communc præceptum, proin regulariter fit; cùm

cidens tamen in plateâ , in foro, in magno hominum enim sit in re gravi, graviter etiam obligat, ita ut non concursu, ob strepitum et clamorem impeditur altencenseatur obligationi suæ satisfecisse , quicumque de tio et devotio , sicque in his locis officium non debet industrià et pro libito, utitur alio breviario, quàm pro

recitari. Nec in loco indecenti, qui, non satis congruit prio suæ Ecclesiæ aut religionis. Qui tamen ex justà

venerationi debitæ rei sacræ , et videtur esse veniale causå et urgenti necessitate , puta non habens lino peccatum , seclusis aliis circumstantiis : impletur laproprium breviarium coactus fuit officium hujus dici men præceptum, sicut el quando recitatur officium quod celebratur in suo ordine, recitare in alio bre stando, sedendo, deambulando, sive in domo, sive in viario et secundùm aliam formam, excusandus venit, campo, quia nullum jus extat quo præcipiatur contrasolùmque debet supplere quod omisit de officio pro

rium. prii breviarii, si illa die illud habere possit. Vide

Respond. 2, quando officium publicè celebratur, D. Thomam quodlib. 1, q. 7, art. 1.

tunc in Ecclesiâ recitandum esse, jura præcipiunt à An autem peccet et cneri divini officii non satisfa

deputatis ad illud; ita quòd deponendi sunt à clerici ciat, qui de industriâ absque legitimâ causâ aliud of

consortio, qui moniti interesse nolunt, ut habelur dist. ficium pro officio persolvit ; v. g., faciendo de aliquo 92, cap. ultim., et Clement. 1 de Celeb. Miss., gravisancto, dùm fit de feriâ ; Cajetanus, Sylvester et alii lerque peccat quicumque sine rationabili causâ sc de-, censent istum adimplere præceptum quoad substan

bilis horis subtrahit à choro, quia gravis est ratio tiam, licet non quoad modum; ideòque non commit

divini debiti : priesertim, si ex hoc quòd desit horis tere peccatum mortale, sed duntaxat veniale grave.

canonicis , propter ejus absentiam notabiliter lædatur Alii verò probabiliùs docent oppositum, eò quòd Ec

divini cultus officii; et adhuc graviùs peccat, si ads!! clesia non solùm præceperit recitationem officii in

contemptus : el inter alios graviùs delinquunt prdelati, genere et in confuso, sed etiam in particulari et de

dissimulantes , parùm quæ Dei sunt curantes, et istos terminale ut tali die, dicatur tale oflicium, cujus obli

ut choro intersinl non coinpellentes. galio, utpote diei allixa, transit cum ipsâ die, proin Canonici verò aliique choro deputati bencficiarü, deque iste peccaret cliam contra præcepti substantiam. etiamsi privatim oflicium in domo recitent, non satis

Verùm, si ista mutatio involuntariè et inadvertenter faciunt; sed tenentur choro interesse, in Ecclesia contingeret, sicque dies elaberetur, tunc iste excusa - canendo cum aliis officium dicere, extra tempus abretur; si verò adverterct , et adhuc superesset tempus septiae à concilio Tridentino perinissum.

Quieres 6° utrum canonici aliique beneficiarii ctiam quid enim refert quòd canonicus sit præsens aut ab. absentes possint juste quotidianas distributiones re sens, si non intersit divinis officiis? Unde cap. Clericipere?

ricus , dist. 91, ct cap. Si quis presbyter, dist. 92, Resp. 1o, quòd nisi legitimis de causis mox rese deponi jubetur : haec autem gravis poena præsupponit rendis , ab isto onere relevetur canonicus, aut alius gravem culpam. beneficiarius choro deputatus, si sit absens à choro, Quæres 7", an oratio debeat necessariò esse attenta ! distributiones percipere nequit, sed illis privalur amle Et quidem sermo est præcipuè de oratione vocali. Nam quamcumque judicis sententiam; eò quòd distributio purè mentalis videtur non posse subsistere absque nes ex constitutione Bonifacii pape VII, renovatå et mentis consideratione et applicatione : secùs autem confirmatà à concilio Tridentino, sess. 24, de Refor vocalis; sæpè enim contingit orantem non allendere, mal., cap. 12, et ex usu communiter receplo ac appro et lamen loqui. Disfert aulem allentio ab intentione, bato; titulo præsentie et assistentie officii divini in quòd illa est actus intellectùs , seu mentis applicatio choro præbendariis debeantur et assignentur; ideòque ct advertentia ad verba aul materiam el finem oratioabsentes illarum dominium non acquirunt, etiam in mis : hæc verò est actus voluntatis, nempè affectus et illis tribus mensibus, quibus unoquoque anno juxta propositum Deum orandi, laudandi, aut petendi alifacullalem à Tridentino concessam à propriâ ecclesia quid ab eo. abesse possunt. Et tales distributiones quibus privan Certum est inprimis requiri hanc intentionem ad tur, iis duntaxat accrescunt , qui choro verè aclu et orationem non solum quoad modum, seu ad hoc ut de facto intersunt eo tempore quo alii absentes exi legitimè et non viliosè fiat, sed etiam quoad substanstunt, non autem eis etiam qui fictione juris censentur tiam , ad hoc scilicet ut verè sit oratio, non enim sula adesse, qualenùs scilicet ex legitimâ causâ absunt: licit verba exteriùs proferre, sed debent assumi aniistis siquidem jura tantùm concedunt, distributiones

mo et proposito Deum deprecandi; sic dormiens aut proprias quæ ipsis obventuræ erant, si adfuissent, seu amens aut infans similia verba dicentes , non oranl : distributiones ordinarias et communes przrsentibus jiem nec qui sludii vel recreationis causå illa legit aut applicatas. Absentes igitur à choro sine causà, con cantat. Tota ergo difficultas procedit de attentione. ciliun ita privat distributionibus , ut annullaverit om Certum est insuper quòd requiritur aliqualis attentio nem circa hirc collusionem, remissionem et condo ad hoc ut sit vera oratio, ut docet D. Thomas in 4 nationem illarum ab assistentibus faciam, sicque etiam sent., dist. 15, et hic art. 13, ubi distinguit duplex sponlè ab illis datas restituere tenentur, non quidem necessarium, uno modo per quod meliùs pervenitur condonantibus, sed propriæ ccclesiæ.

ad finem ; et sic allentio est absolutè necessaria oraRespond. 2°, varias esse causas sufficientes ad hoc tioni. Alio modo sine quo res non potest consequi ut beneficiarius absens à choro , solitas distributiones suum effectum. Effectus autem orationis est triplex , lucrelur. Tres assignat Bonifacius papa VIII, cap. nempè mereri , impetrare , et spiritualiter reficere aniunico de Clericis pion residentib. in 6, nempè infirmi mam. Ut oratio sit meritoria et impetratoria , debet latem gravem, rationabilem corporis necessitatem, et quidem esse allenta , sed attentà nostrå fragilitale, evidentem Ecclesiæ utilitatem. Infirmitas, elian pro non continuè ct per totum, sed sufficit prima intenpriâ contracta culpâ canonici, cum excusat, non so tio, quâ quis ad orandum accedit : requiritur tamen làm si fuerit in se gravis , sed etiam quæ judicio me illa attentio , ut oratio spiritualiter mentem reficiat dici aut prudentis viri ingravescerct ex accessu ad el satiet. chorum. Porrò infirmitas debet esse causa absentiæ; Porrò triplex attentio orationi adlıiberi potest, nemqui enim eliam sanus non solet interesse, nec choro pc ad verba , ne aliquis in eis erret, ne dicat unum adessct ex hypothesi , quòd non agrolaret, distribu verbum pro alio , ne confundat aut colligat verba , se. tiones recipere nequit. Idem dicendum de rationabili ut distinctè et reverenler dicat. Secundò ad sensum et justà corporis necessitale, quamdiù durat , ut si ex verborum , ut scilicet mente percipiat el applicet affeassistentiâ immineal grave damnum modò per cano clum ad id quod verbis significatur. Tertiò tandem ad nicum non slet quin istud impedimentum lollatur. finem orationis, scilicet vel ad Deum el Jesum ChriVide circa istas causas ea quæ in fine 2 lomi de Justi slum crucifixum, vel ad rem pelitam, pula castitatem, tià dicta sunt à nobis.

humilitatem , gratiam, patriam coelestem aliaque huResp. 3° : Qui ultra tempus à concilio permissum, jusmodi; et hæ allentiones secundà exceplà, communotabiliter et frequenter absunt à choro , mortaliter nes ac perviæ sunt doctis ac indoctis, maribus el peccant, etiamsi in amissionem distributionum con mulieribus, nisi quòd in prima , ignorantes possunt sentiant , nec de illis curent, tùm quia ad munus ca inaterialiter crrare, sed non refert ad propositum : nonici sreclat publica horarum in choro decantatio : sat enim est, quòd quis atiendat ne erret; postrema sicut ergo clericus in sacris privatim omittens oflicii autem est niaximè necessaria, camque simplices et recitationem , graviter peccat, ita et canonicus ultra idiotæ personæ usurpare possunt et debent. Una laillud tempus choro non assistens, cùm non verè ofli men istarum altentionum sufficit ad orationem. cium persolvat co modo quo persolvere sub gravi pre Tandem observandum est intentionem et allentiocepto obligatur; tùm quia residentia in loco beneficii, nem esse duplicem : prima est actualis et formalis; non prescribitur nisi propter assistentiam in choro , el consistel in aclu quo quis proponit espressè ac in

tendit orare, et actualiter habet mentem attentam Cajetanus scripsit in commentario hujus art. 13, colapplicatamque orationi , vel explicitè sub ratione ora ligunt eum talem voluntariam in oratione elian spontionis, vel implicitè, ut si assumat breviarium ad mo taneâ distractionem de peccato mortali damnâssc. re solito dicendum oflicium, vel intendat satisfacere Communiter tamen auciores docent esse grave vesuis obligationibus, vel aliquid faciat ad hunc actum niale peccatum. moralem cultûs divini hic et nunc delerminalum , ut In oratione tamen præceptå distractiones voluntasi horà et loco solitis induat sacras vesles ad sacrum rias notabiles, docent esse peccatum mortale; seu ad faciendum determinatas. Secunda intentio et attentio satisfaciendum præcepto recitandi horas canonicas, est virtualis, nempè quæ in vi, el virtute præcedentis intentionem et allentioncm saltem virtualem esse aciùs , seu primæ intentionis et attentionis, relinqui omninò necesariam ac obligare sub mortali; et collitur et remanet. Sicut , v. g. , dùm aliquis lapidem pro gitur ex cap. Dolentés, de Celeb. Missaruin. Ubi concijicit, motio projicientis est actu dùm manu lapidem lium Lateran. præcipit modum recitandi officium, vibrat : manet verò virtualiter in lapide, dùm tendit nempe ut studiosè pariter el devotè recitetur. Studiosė, ad scopum.

quantùm ad compositionem el recitationem exterioIlis suppositis , difficultas non est de intentione et rein; ac devotè, quantùm ad intentionem et allentioattentione actuali et formali, optandum quidem esset, nem interiorem ; devotio enim est aclus internus reli. ut omnes orantes eam haberent. Verùm non est abso gionis. Adde quòd przeceplum Ecclesiæ de recitando lutè necessaria; quia, ut ait D. Thomas bic ad 2, oflicio, est de actu humano, imò et religioso, Deo homens humana propter infirmitatem naturæ diù in alto norifico, fidelibus atque ipsi precanti fructuoso, nempe slare non potest : pondere enim infirmitatis humana de verâ bonâ et Deo gratâ oratione. Atqui illa officii deprimitur ad inferiora , et evagatur.

recitatio cum voluntarià distractione, et sine altenRespondeo igitur, necessariò requiri et sufficere tione sallem virtuali internå, non est verum cum Deo attentionem virtualem. Ita D. Thomas loco citato. Et colloquium, nec ipsi gralum, neque illam audit, neque in 4 sent., dist. 16, q. 4, art. 2, q. 4 et 5, ubi duplici est vera oratio, ut testatur D. Gregorius hic à D. Thoexemplo convincit intentioncm virtualem sullicere. må relatus. Vide S. doctorem in eo loco SententiaPrimum est viatoris, quem semper actu cogitare de

rum. Et, 2-2, q. 83, art. 13. suæ peregrinationis ternino, non oportet. Secundum

Dices Ecclesiam non posse de interioribus judicare. est illius qui elargitur elcemosynam; non enini nc

Ergo, sicut defectum intentionis et allentionis internæ cesse est ut semper actu et continuò cogitet de Deo, punire nequit, ila neque illam præcipere. -- Resp. pro cujus amore dat pauperi ; sed sufficit id semel, Ecclesiam non judicare quidem de actibus interioribus seu in principio intendisse, cogitâsse, et non retra secundùin se præcisè et nudè sumptis, seu non ferre ctàsse : eleemosyna quippe est meritoria in virtule scntentiam in particulari , propter solum defectum prime intentionis adhuc perseverantis. Sic quamdiù aclùs interioris quem precipit, eò quòd per testes proin oratione non retractatur primum propositum va

bari nequeat; attamen aclus interni ratione exteriocandi Deo, et ex infirmitate naturae meris orantis in rum cum quibus connectuntur, et ad quos dicunt orvoluntariè vagatur, ac inadvertenler distrabitur; lunc dinem, non subterfugiunt Ecclesiæ judicium. Putest non est peccatum; si ex negligentiâ quâdam adver enim Ecclesiâ ferrc sententiam in communi contra iendi , aut non expellendi evagationes mens distraha illos, qui omiserint aclum interiorem relatum ad extelur, dummodò non destrual omninò propositum atten riorem quem præcipit. Sic in Clement. de Hæret., cap. dendi, sitque solùm venialis hæc negligentia , lunc erit

Muliarum, lata est excomunicatio contra inquisitores, peccatum veniale. Si tandem mens orantis voluntariè qui vel ex odio inquirunt, vel ex amore omittunt inquiet ex proposito distrahatur, divertendo ad alia , aut rere adversùs hæreticos. Quamvis igitur Ecclesia se occupando in aliquo opere cum ailentione incom actus merè internos directè et per se primò non prepatibili , ut pingendo , legendo , etc., tunc mortale cipiat , tamen, quando sunt rationes actuum exterioesse peccatum ex gencre suo etiam in oratione spon rum, et ad ipsorum complementum ordinanlur, inditancà , et non obligatoriả, sentit Cajetanus in Summâ, rectè illos præcipit, nempe dùm actum virtutis, qui v. Oratio , idquc propter irreverentiam inserlam.

sine interno subsistere nequit, hoc ipso quòd obligat Quamvis enim quis non teneatur orare, si tamen oret, ad illud opus, obligat etiam indirectè ad actum intertenetur attendere. Oportet enim supererogationis bo num, v. g. , præcipiendo annuam confessionem , num benè agere, aut saltem non malè : constat au annuam communionem , auditioncm Missä, etc. tem, talem irreverenter loqui Deo, et irreverentiam Præcipit etiam examen conscientize et dolorem interesse peccatum, sicque facit contra præceplum de non num peccatorum et alios aclus interiores ad debilù irreverenter colendo Deum : sicut qui ex proposito communicandum , ac sacrum audiendum requisitos. facie distortå, gestu incomposito, indecenter ad alia Alexander papa VII damnavit hanc propositionem : aut ad alios occupatus regem deprecaretur, ipsum Restitutio à Pio V imposita beneficiariis non recitantibus, graviter offenderet, eliamsi locutio non esset neces non debetur in conscientiâ, ante sententiam declaratoriain saria , sed spontanea. Quidam , ex his et ex aliis qu judicis, eo quòd sit pæna.

« VorigeDoorgaan »