Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

vinum, quod tamen est contra praxim. Imò si quis addit quòd iste si in illà ignorantià ci bona fide insimoniacè in papam foret clectus, nunquàm posset legro triennio perstitcril, jurabitur privilegio trienrehabilitari. Tandem sola violatio justitiae commula nalis pacificæ possessionis, et rcfert Gomezium, livæ de jure naturali obligat ad restitutionem : simo Rebuffum, Bonacinam, q. 7, § 2, num. 20. Aliqui niaca autem actio de se est contra religionem, non hoc negant, quia in hâc regulâ excipitur simoniaca verò contra justitiam, nisi quis veniat ea quæ ex ju- possessio absque simoniaco ingressu. Verùin auctores stitià ministrare tenebatur. Verùm tunc aliunde quàm supra allati dicunt hæc verba intelligenda esse do ex simoniâ hæc obligatio provenit.

co qui scienter per se vel per alium adeptus est bcQuidquid sit de hoc, examinabitur enim exacliùs neficium ex suâ culpâ atquc simonia , non verò de parag. sequenti, dislicultas est de jure positivo eccle illo qui bonâ fide et absque suà culpa illud habuit. siastico tantùm, an scilicet annullaverit ipso facto Isle enim etiam post pacificam triennalen possessioTranslationem simoniacam beneficiorum, obligaril si

nem beneficii tenetur illud dimittere, ct contra illum moniacum ad restituendos fructus, reddideritque potest lis moveri. Ita Suarez, lib. 4 de Relig., cap. 57, inhabilem ad alia benclicia.

num. 9. dub. 25, num. 140; Villalob. Comes, UgoDico igitur, eum qui beneficium ccclesiasticum linus, Palaus et alii. simoniacè accepit, teneri jure positivo humano illud Si verò iste bonâ fide possidens beneficium, el ignoquamprimùm dimittere cum amissione pretii pro eo rans id esse factum per simoniam alierius, intra illud dati, in conscientiâ ante sententiam judicis. Ita com triennium hoc sciens pacto consenserit, ralunque hamuniter auctores , licet aliqui velint hanc poenam non buerit, pecuniam promissam solvendo, aut reddendo incurri nisi post judicis sententiam.

illi qui pro se dedit simoniacè, imò etiamsi antea conProb. 1° ex extravaz. secundâ Pauli II, Cùm dele tradixisset, lamen post adeplum beneficium consenstabile. Ubi pontifex decernil electiones, præscntatio serit el pecuniam solverit , tunc juxta D. Thomam , nes, collationes et alias provisiones beneficiorum per loco citato , tenebitur ad resignandum beneficium ct rcalem simoniam facias, esse irritas, ut nullum jus

ad reddendum fructus perceplos, etiam ante judicis tribuere, ut provisi fructus faciant suos, sed sub pe sententiam , cùm ipso facto incurrat banc pænam à riculo anima sus ad eorum restitutionem teneri, sive jure his simoniacis inflictam; ut colligitur ex cap. Sidelictum fuerit occullum , sive manifestum. Hoc ipso cul luis , et ex cap. Nobis, de Simoniâ. Quia licet reenim quòd collatio est nulla, sive occultè sive manifesiè quiratur condemnatio judicis ut aliquis privetur bonis fiat recipiens beneficium nullum jus ad illud acquirit, temporalibus jam acquisitis, quorum babet verum donec proinde ad ejus fructus; sicque in conscientiâ anle minium, non tamen ut spolietur bonis communibus judicis sententiam renuntiare leneretur, et quod accepit Ecclesiæ, quæ appropriantur unicuique juxta ejusdem utpote alienum restillere. Idque D. Thomas, 2-2, q.100, Ecclesix leges; ipsis autem juribus beneficiarius sj. art. 6, in Sed contra probat ex can. Si quis episcopus 1,

moniacus de facto privatur beneficio et fructibus, aliis9.1. Et latiùs explicat ibidem, ad 3. Idem habetur cap. que pænis mulctatur, ut refert D. Thomas loco Inquisitionis de accusationibus. Item cap. Mattheus,

citato. et cap. Sicut luis de simonià, ct passim in jure.

Igitur qui simoniacè beneficium habet, siinoniże conIdem dicendum de co qui simoniam quidem non sentiens, prolinùs nulla exspectatâ judicis sententia fccit, sed tamen eo sciente et non contradicente, tenetur illud resignare in manibus prælati; quia antiab alio pro ipso facta est, ex cap. Nobis suit de simu quus possessor liberè à se lilulum beneficii abdicavit, nià, junctâ glosså. Et ex cap. Sicut tuis eodem tilul. et aliundc legibus pontificiis inhabilis effectus est ad Vide Covar. regulå Peccatum, parte 2, § 8, num. 7. idem beneficium. Ergo non debet ipsi reddi, scd in Imò D. Thomas loco citato docet ctiam eum qui hoc manibus prælati reponi. Quidam excipiunt papalum ignorans accepit beneficium per simoniam ab alio ex cap. Licel de evitandâ, titul. de Electione ; quofactam, teneri ad illud resignandum, eò quòd collatio niam in aliis electionibus patel recursus ad superiosit nulla, exceptis his casibus. Primò si ejus inimicus rem, ut eas existente legitimâ et rationabili causâ rain odium fraudulenter dedisset pecuniam pro benefi las et validas reddat; qui tamen recursus in pontificis cio, ul reipsà illo privaretur. Secundò si admonucrit electione non patet. Lessius tamen lib. 2, cap. 35, expressè ne ad hunc finem , ulla fieret pecuniaria dub. 23, num. 145, dicit contrariam sententiam, conventio ex cap. Nobis fuil, el cap. Sicul tuis liberis, nempè quòd talis non sit verus pontifex et tencatur titul. de Simonia. Verùmtamen qui citra duos istos pontificatum dimittere , vidcri quibusdam veriorem. casus ignorans pro se alterius factam simoniam, bonâ Nam cap. Si quis pecunia, distinct. 79, Nicolaus papa lide provisus fuerit, sed ante exaclum triennium hu II decernit istum non esse canonicè electum. Idemqne jus simoniæ notitiam habet, poterit à proprio episcopo probari potest ex concilio Lateran. sub Julio II, sess. dispensari, quamvis pretium simoniacum fuerit ab 5. Advertit tamen Lessius , quòd iste etiamsi fortè :) altcro sine provisi culpâ persolutum, et sic à suo parle rei non esset verè pontifex , ob hos vel similes ordinario rehabilitatus, poterit de novo provideri de hones, tamen hoc ipso quòd recipitur à duabus pareodem beneficio citra recursum ad papam juxta Guil tibus cardinalium, esset habendus ab Ecclesiâ p:c lelmum Durandum, Joannem Andrzam, Zerolam ct pontifice, ut patet ex dicto cap. Licet. Sicque ritalios quos citat Cabezutius, lib. 5. cap. 3, num. 3. Qui Töne liluli colorati, concurrente communi crrori,

12

T. XIV.

y suis definitionibus habebit infallibilem auctorila cil. Lateran. sub Julio II, sess. 2. Tandem in simonia lem, Deo illi propler commune bonum assistente. per quam examinatores futurorum parochorum aliquid Unde Ecclesia non erit incerta de suo capite; quia ab cis recipiunt, sive ante, sive post examen , ut slascict quis ex parte rei verè sit caput, vel quis pro lali luit Trident., sess. 21, cap. 18 de Reformat. Et docent sit habendus. Verùm id exaninare non est hujus loci; Navar. concil. 32 de Simon., et Lessius, lib. 2, cap. vide à nobis dicta in Iract. de Fide.

35, dub. 26 , qui lamen addit in his omnibus videri Tenetur insuper ad restituendum fructus non solum usu receptum, ut non teneatur qui sua beneficia diperceptos, sed etiam eos qui percipi potuerunt à pos mittere ante sententiam judicis. In istis tribus casibus sessore diligenti. Quod tamen intelligendum est de inducitur privatio omnium quæ quis possidet benefifructibus qui supersuni, deductis expensis factis causâ ciorum, el etiam inhabilitas ad futura recipienda ipso fructuum, esceptis fructibus illis qui aliàs expensi facto ante judicis sententiam. sunt in ulilitatem Ecclesiæ, ut ait D. Thomas loco An aulem cadem inhabilitas ad futura beneficia ob citato. Uno verbo ienelur restituere omnes fructus qui tinenda incurratur extra istos tres casus in aliis simoproveniunt à beneficio, non verò illos qui correspon niis beneficialibus, negant uterque Navarrus et alii , dent ejus industrie, labori, etc. In quo iste differt ab quia in jure nibil de hâc inhabilitate exprimitur. Areo qui consecutus est beneficium ignorans simo firmant verò Bonacina, Filiucius, Ugolinus, Lopez, niam ab alio pro se faciam, aut contradicens , aut Gregorius Tolosanus, et alii , idque probant ex extranon consentiens, nec approbans illam, sive ante, sivo vag. Cùm detestabile; el ex caus. 1, q. 1, ubi plures post adeptionem beneficii : hic enim tenetur quidem canones declarant simoniam inducere in subjecto ipso resignare beneficium cum fructibus extantibus et in

facto incapacitatem ad beneficia. Sublalo tamen per quibus factus est ditior : non autem tenetur restituere absolutionem illo incapacitatis obice, tunc debitè abscfructus consumptos , quia bona fide possidet. Ita D. lulus recuperat ad beneficia obtinenda habilitatem. Thomas loco citalo. Porrò hujusmodi restitutio fru Hivc autem dispensatio et absolutio pertinet ad solum cluum perceptorum ex beneficio simoniacè obtento, pontificem , etiamsi delictum fuerit occultum. Plures fieri potest vel Camere apostolicæ, ubi jus spoliorum docent, quòd exceptis beneficiis, aliæ res spiriluales viget. Stando tamen in jure communi videntur illi simoniacè acceptæ non sunt obnoxiæ restitutioni etiam fructus restituendi Ecclesiæ beneficiali, cui illata fuit jure ecclesiastico ante judicis condemnationem, quia injuria in ejus beneficio simoniacè collato, ut docet non potest afferri textus in quo hæc pæna de facto imD. Thomas loco citalo ad 4, vel pauperibus, vel alteri ponatur exceptis beneficiis et eorum fructibus, ut jam Ecclesize indigenti, de auctoritate superioris. Quidam ostendimus. tamen volunt auctoritatem superioris ad hoc ininimè Quòd si dicas contractus et pactiones simoniacas requiri , quia illorum nullus apparet legitimus domi esse irritas, nulliusque valoris, ut habetur cap. Fin., nus. Probabile quibusdam videtur hos fructus succes de Pactis; el cap. Matthæus ; et cap. Consulere, de sori in beneficio relinqui posse ac restitui , Clement. Simoniâ ; et cap. Præterea , de Transactionibus. Ergo de Elec. et cap. Cùm vos, de Officio ordinarii. Alii tan qui rem spiritualem simoniacè accipit, non acquirit dem dicunt istun simoniacum posse tanquàm de bo ejus dominium , nec proinde illam retinere polest. nis incertis cum Papâ compositionem facere. Media Resp. Lessius dub. 30, inde tantùm sequi rem spiritores quoque et cooperatores simonia in defectura

tualem , quæ restitui polest, esse restituendam , si beneficiarii simoniaci, tenentur ad eamdem fructum

repetatur, et pretium pro eå datum restituatur : non restitutionem , cùm ipsi suà culpâ causam damni de autem altero non repelente, aut nollente pretium redderint, eâdemque excommunicatione Papa reservata dere. Quamvis enim pactum sit irritum, non tamen ligantur ipso facto ex cxtravag. Cùm detestabile. Ex obligal ad muluam restitutionem cum damno partis, quibus oinnibus patet has leges pontificias de resigna- nisi superior in pænam ad hoc cogat. Vel, ut alii votione beneficii et restitutione fructuum non esse pue lunt, in his juribus irritatur solùm contractus et pactio nales solùm , sed irritantes actiones, el inhabiles con de futuro, quia nullus obligari potest ad turpen siluentes personas ad hæc retinenda, et horum actum el peccalum: non verò post ejus executionem, rationem allert D. Thomas, art. 6, lum in corp., jam factam, et rerum traditionem, quæ potest habere tum ad 3.

suum effectum usquequò à superiore rescindalur, Disputant auctores an isla simonia, non solum ipso etiamsi illicitė fiat, ut de meretrice jam diximus. facto privet personam beneficio per eam acquisito, sed etiam aliis antea jam ritè et legitimè obtentis ? Respon

§ 3. De lerlið pænå, nempe restitutione pretii simoni èc dent communiter negativè, sed solum

accepti. . per

sententiam judicis posse illis eorumque fructibus in pæcam et Attento solo jure positivo ecclesiastico, nulla ex: tal odium delicti privari. Nec vacare per supervenientem lex expressè obligans ad restituendum pretium sc simoniam ipso facto , in ullo jure exprimitur. Excipi moniacè acceptum, nisi in odium delicti, in his tribus tur tamen simonia confidentialis , in quâ profiler mo

casibus, scilicet pro ordine, beneficio, et ingressu tum B. Pii V, simoniacus omnibus bencficiis antca religionis. Primò igitur pretium acccptum, pro collaobtentis ipso facto privatur. Item excipitur simonia tione ordinum vel aliorum sacramentorum aut sacrae coinmissa in elcctionc summi pontificis ut staluit con mentalium est restituendum : item stipendium si nola

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors]

biliter excedat id quod pro sustentatione exigi polerat, conditione , quæ non est adimpleta , et ob causam que
saltem quoad illum excessum. Verùm, ut nolat Les minimè secuta est, sicque polest suum pretium repe-
sius, hoc jure divino potiùs quàm ecclesiastico est tere, et alter eidem restituerc tenetur, quo tamen
restituendum. Imò jus ecclesiasticum nihil invenitur postea posset à judice in pænam delicti privari. Ita
eå de re disposuisse. Quare allendendo ad illud jus Navarrus, Cajetanus in Summå, verb. Simonia , et
præcisè, videtur quòd in hâc simoniâ , sicut et in aliis alii. Certum est insuper esse obligationem naturalem
ab Ecclesiâ introductis , superior quidem in odium restituendi pretium in simonia , quando cum irreligio-
delicti possit præcipere restitutionem prelii simoniaci, sitale conjuncta est injustitia , ut si quis accepit pre-
et tunc in conscientià qui accepit restituere tenebilir, lium pro re spirituali, quam ex justilià gratis conferre
non tamcn ante condemnationem, cùm nullum extet aut ministrare tenebatur. Hinc parochus cui assignata
jus hanc inducens obligationem. Secundò ubi pretium est congrua sustentatio, tenetur ad restitutionem , si
acceptum fuit pro ingressu religionis cst restituen pro sacramentorum administratione mercedem contra
duni, ex cap. Veniens 19, de simonià. Putant nihilo Ecclesiæ consuetudincm exigat. Idem dicendum de eo
minùs Bonacina , Lessius et alii, ex vi præcisè juris qui exigit pro stipendio sustentationis , labore et mi-
ecciesiastici hanc obligationem restituendi non in nistratione spiritualium aliquid excedens contra sta-
curri, nisi post condemnationem judicis. Tertiò ubi lulum , taxam et consueludinem approbatam : lenetur
pretium acceptum fuit pro collatione beneficii, aliove enim jure naturali el divino ad restituendum hujusmodi
actu ad hunc finem ordinato, ut sunt electio, præsen CXccssum.
tatio, confirmatio, etc., facienda est restitutio, idque Difficultas est an in omni verå ct propriå simonia,
statuitur cap. De hoc , tit. de Simoniâ , in quo dicitur talis ratio injustitiæ reperiatur cum irreligiositate
esse restituendum Ecclesiæ cui facta est injuria , quia connexa , sicque quando res spiritualis fuit tradita , et
acceptum illud sine grari salutis suæ periculo retinere pretium solutum, universaliter qui illud accepit, in
non possunt. Proindeque statim in conscientiâ, ctiam conscicntià jure divino restilucre lencalur stalim
anle judicis condemnationem est restituendum , cùm tanquàm rem non suam, sed alienam. Videtur quòd
constet id quod non est restituendum ante judicis scn qui rem spiritualem simoniacè emit et dat pretium,
tentiam, posse interea absque salutis periculo reti si speclemus jus naturale et divinum, nor peccet con-
neri. Unde sicut jus, recipientem tale pretium, reddit tra justitiam commutativam , nec contra Deum , quia
incapacem retinendi , sic à dante removet facultatem Deus vellet res spirituales ipsi donari gratis, et non
repetendi illud, et utrumque in pænam delicti illo

cum onere prelii; unde facit iste contra religionem privat, applicando Ecclesiæ quæ fuit läsa in suo be irrogando injuriam rebus sacris, et est simoniacus, neficio irreverenter tractato, nisi fortè obtineatur com

non tamen contra justitiam erga Deum. Nec ctiam positio à sacrå pænitentiarià dùm crimen est occul

contra vendentem, quia vellet ab eodem spiritualia lum, aut ab Apostolicà Dalarià si crimen sit publicum, accipere gratis, sicut Dominus ordinavit dari; scd quia aut nisi consuetudine sit receplum , ut detur pauperi- iste non vult dare sine pretio , involuntariè mixtè conbus. Ratio hujus est , quia emens bencficium non dat sentit in emplionem , sicque non celebrat absolutè laprctium sub conditione transferendi dominium prelii lem contractum , qui est nullus, sed alium duntaxat, in eum qui vendit, sed in eum ad quem de jure perti scilicet donationis, qui est validus, quamvis hic et net ex Ecclesiæ slaluto; Ecclesia siquidem acceplat nunc illicitus et simoniacus sit , quia à vendente poin hâc parte venditionem illam et emptionem ; seu ut nitur obex et paclum pretii, cui iste illicitè consentit, meliùs dicam, non irritat vim contractùs, qui ex na et sic cooperatur ad irreligiositalem, non verò ad inturå suâ transfert dominium pretii in vendentein rem justitian. Unde potior est disficultas de vendenle res spiritualem , sed cùo res spiritualis sit Dei et Eccle sacras, utrùm peccet contra justitiam commutativam, siæ, vult quòd prelium in Christi aut Ecclesix cedat proindeque jure naturali el divino teneatur restituere utilitatem , eique restilualur; sicque ex vi talis con pretium acceplum. traclus addità lege ecclesiasticâ pretium transferlur Prima sententia est negativa. Ita Navarrus cap. 23, in dominium Ecclesiæ læsä. Per accidens tamen hæc num. 103 et 104, ubi dicit eam esse communem C: restitutio fieri potest pauperibus , de consensu supe nonistarum et theologorum. Eamdem docent Covarı. rioris , in casu quo capitulum vel collegium vendiderit ad Reg. Peccalum , p. 2, § 8, ubi dicit esse commubeneficium, ut docent D. Thomas, 2-2, q. 100, art. 6, nem. Item Sylvester, v. Simon, q. 20. P. à Navar., lib. ad 4; et qu. 62, art. 5, ad 2. Cajetanus qu. 32, art. 2, cap. 2, num. 400. Victoria et Cajetanus in utra7, ad 2. Item Victoria, Covarruvias, Aragon., Turre

que Summå. crem., D. Anton., Sylvester, Arauxo, Torres et alii. Ilanc limitat Lessius, dub. 28, et dicit esse veram

Dillicultas est an jure divino, qui pretium simo in casu quo quis in alterius gratiam privet se aliqua ro niacè accepit restituere teneatur, et inprimis certuin spirituali, ct pro incommodo quod patitur compensaest, quod qui pretium accepit, sed rem spiritualem tionem temporalem exigat. Istc, inquit, jure diviro non tradidit, jure naturali tenetur illud restituere, non tenelor ad restitutionem : hoc enim damnum non qui dem Ecclesiæ vel pauperibus, sed eidem à quo lemporale est per se pretio æstimabile. Imò etiamsi accepit, rescindendo contractum. Hic enim videtur incommodum fuerit spirituale, non facio illi injuriam habere jus naturale repetendi, quia non dedit nisi sub cxigendo compensationem temporalem, quia nemo in

[ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors]

corp. ubi

me babice jus ul suâ causå lencar illa damna gratis sub). luntario. Sicque istud pretium injustè accepit reconoire; v. g., me privare reliquiis vel coronâ benedictà, mus, nec sibi retinere potest; benè lamen pauperes niec similia recuparere possem: eslo quòd agalur con justè possunt retinere frumentum, quia in hoc volunIra reverentiam rebus sacris debitam, dùm pretio hu las domini impletur. Eadem autem ratio videtur milimano a stimantur. Idem etiam sentit de conferente lare de vendente et emente res sacras in nostro casu. aliquo prelio aliquid spirituale , quod annexum habet Ergo, etc. (1). commodum temporale, ut si quis canonicalum vel Objicies primò : Simonia est ejusdem rationis in cpiscopatum venderet , jure divino non teneretur ad vendente et in emente; contractus enim non debet illius prelii restitutionem, quia peccat quidem contra claudicare, sed utriusque contrahentis debet esse xquareligionem, sed non contra justitiam. Secunda sen lis conditio. Alqui emens simoniacè rem spiritualem lentia est affirmativa, quam tenent Solus lib. 9 de non peccat conira justitiam, nec tenetur ad ejus restiJust. q. 8. llenricus quodlib. 6, q. 26. Medina c. de tutionem jure naturali et divino, prout jam insinuaRest. q. 2. Barthol. Medina lib. 2 Summæ cap. 14, vimus; ergo neque eam vendens tenetur jure naturali $ 21. Adrianus quodlib. 9, art. 3, et alii quos citat

pretium restituere. Adde quòd sæpè contingit cmenet sequitur Torres 2-2, q. 100, art. 6, et videtur esse

tem alium invitare et inducere ad vendendam sibi rem sententia D. Thomæ 2-2, q. 100, art 6, in

spiritualem et pro eâ voluntariè pretium oflerre. Tanexemplo ac ratione id probal, et ibidem ad 1 et

dem vel iste contractus onerosus est validus, vel nulad 3.

lus jure divino. Si primum dicatur , vendens potest Dico , vendentem res spiriluales et sacras pro pre

retinere pretium. Si verò secundum dicatur, neque lio temporali, universaliter videri peccare non solùm etiam emens potest sibi relinere rem spiritualem. contra religionem, sed etiam contra justitiam , ideòque teneri jure naturali et divino ad restituendum pre (1) Qui simoniacè pretium accepit non tenetur jure tium.

nalurali ad restiluendum in his casibus : 1" quando Probatur conclus. : Ratione D. Thomae nullus po

conferens pretiuni istud habuit intentionem donandi

quovis modo posset, ctiam gratis ; une enim nulla lest licitè retincre id quod contra voluntatem domini

committitur injustitia, cùm donator omne dominium acquisivit, pula si aliquis dispensator de rebus do

abjecerit in sua bona in favorem alterius ; 2° quando mini sui daret alicui contra voluntatem et ordinatio poterat aliunde consequi prctium , titulo legitimo, ul, nem domini sui, ac venderet pro eâ accipiens pre

V. g., titulo stipendii ab Ecclesià determinati, modo

Lamen mulaverit suam intentionem simoniacanı; mulium, non possct illud retinere. Dominus autem , cu talà illà intentione pravà, jam pretium possidetur, jus Ecclesiarum prclati sunt dispensatores et ministri, non ut pretium rei sacre, ct qui illud solvit non potest

esse rationabiliter invitus liuic detentioni, ut per se ordinavit ut spiritualia gratis darentur, secundùm

patet; 3" quando in commutatione suit aliquid tempoillud Matth. 10 : Gratis accepistis , gratis date. Ergo, rale rei sacr.c annicsum et equivalens prelio soluto, etc. Nec valet dicere, dominum non esse invilum modò tamen illa commutatio non irritelur ab Ecclesià. quoad substantiam alienationis , sed solùm quoad mo.

Inter ea quæ esse possunt objectum contractús simo

niaci, alia pendeni ab ordinatione Ecclesiæ, adeò ut diim exigendi pretium. Id enim convincit optimè no

ne validè quidem transferri possuil contra illius 10sirum intentum, quia tunc fit islum æconomum ven luntatem : hujusmodi sunt benelicia ecclesiastica; alia dere rem non suam, sed sui domini in hoc invili; autem non ita pendent à voluntate Ecclesie, sed hasicque non posse illud sibi retinere contra ejus volun

bent independenter ab cà valorem prelio æstimabilem,

ut sunt res temporales antecedenter annexe rei salaicm et expressam prohibitionem : siquidem ut ven

cre : excmpli causà , olcum sacrum, chrisma , cruces, dilio rei sit valida , debet esse propria res vendentis , imagines, coronix bencdicte, elc. In priori casu, supaut si sit aliena , debct lieri de voluntale ejus domini,

ponendo quòd jus canonicum non solùm probibeat,

sed insuper irrilet contractum, stipulatio pretii laedit ct ad ipsum debet pertinere ejus pretium, nisi gratuità simul religionem in quantum simoniaca, el justitiam liberalitate velit economo donare. Ergo in nostro in quantum fii virtute conventionis nullæ ; non potest casu dispensator spiritualium ea vendens , non potest

proinde retineri ullo titulo; in posteriori casu con

ventio inficitur labe simoniæ, saltem jure ecclesiasibi appropriare pretium. Quo enim litulo illud reti

stico, quando fuit prohibita ad reverentiam rei sacre nebit ? nullo sanè, cùm non sit earum dominus, et à conciliandam sensu supra exposito, sed valet sub revero domino id sit illi expressé prohibitum,explicatur

spectu justilix, quia dominium hujus rei temporalis ct confirmalur hujusmodi ratio. Si dominus præcipe

erat penès contrahentem independenter ab Ecclesià

et illud liberè transmisit in commutationem rei alicret dispensatori suo ac economo, ut si quando velit rius acceptie simililer temporalis el valoris æquivafrumentum suum alienare, nonnisi gratis et liberali

lentis. ter distribuat pauperibus in eleemosynam, el expresse

Dixi, jure naturali : Ecclesia enim posset in his el

aliis casibus , obligare eum qui pretium simoniacè acilli prohiberet venditionem , iste verò pretium ab acci

cepit, ad illud expendendum in pios usus, u sic rcpientibus exigeret, procul dubio, si postea dominus paretur scandalum, et reus pænam sui prccati luat; id non ratificaret, ncc ipsi tale pretium donaret, sed

illa Ecclesiie ordinatio obligaret non titulo justitie,

sed titulo vel religionis, vel obedientiic. Nullam lereprobaret, et lale pretium tanquam sibi injuriosun

gem canonicam eâ de re novimus præter casum simo. damnaret, non possel æconomus iste illud sibi reli nie in ordine, benelicio et ingressu religionis de quo nere, sed tcneretur vel restituere pauperibus , vel ipsi

in Mayoli texu agitur : quoad alios casus ad determi

nandum uirùm ei cui fieri debeat restitutio, rccurradomino tribuere , quia voluntas pauperum emenlium lir ad lractatum de contractibus ubi de solutione inad redimendan vexationeni suam fuit mixta ex invo debili et de conventionibus sub cordilione lurpi.

Respond. D. Thomas hic, art. 6, in corp., quòd allatum de frumento pauperibus vendito est omnino quicumque muneris interventu spirilualia quæcumque simile; ideò enim possunt illud retinere etiam vendiconsequitur ea retinere non potest, quia conferens ea dat lum pretio, quia est venale et commutabile; secùs vecontra domini voluntatem, sicque simoniaci tam venden rò res spirituales. Item quia dominus frumenti ratum les quàm ementes tenentur ad restitutionem. Et ad pri habct et approbat quòd illud servent : secùs verò do. mum ait dicendum quòd ad hoc ut aliquis privetur eo minus rerum spiritualium; positivè enim resistit huic quod accepit, non solum est pæna peccali, sed etiam emptioni, et non vult quòd emens earum acquirat doquandoque est essectus acquisitionis injustæ : puta cùm minium, sicut nec quòd prelii dominium in venden aliquis emil rem aliquam ab eo qui vendere non potest. tem transferatur. Et juxta hunc loquendi modum conEl 2-2, q. 32, art. 7, in corp., ait : Alio modo est ali cedendum est totum argumentum ab adversariis proquid illicitè acquisitum, quia quidem ille qui acquisivit positum. retinere non potest, nec tamen debetur ei à quo acquisi Juxta verò alium modum supra insinualum, nevil; quia scilicet contra justitiam accepil, el alter contra ganda est consequentia et paritas de emente el venjustiliam dedit, sicul contingil in simonia, in quâ dans et dente. Vendens enim rem spiritualem facit alteri inaccipiens contra justiliam divinæ legis agit. Unde non juriam, quatenùs exigit ab eo pretium pro collatione debet fieri restitutio ci qui dedil, sed debet in eleemosy rei quam, domino jubente, debebat illi conferre gratis, 1:as erogari. Et eadem ratio est in similibus, in quibus sicque emens non facit injustitiam, sed illam patitur. scilicet dalio el acccptio sunt contra legem. Hactenus Nullus enim emens præsumitur in nostro casu omninò D. Thomas. Itaque lex divina Christi Domini ore pro spontè ac simpliciter voluntariè velle tribuere premulgala irritat lam emptionem quàm venditionem lium, sed solùm dat quatenùs alius rem spiritualem rerum spiritualium, cùm preceperit dari gratis, sicut non vult conferre gratis, prout tenetur : sicque est gratis ab eo accipiuntur, per hoc ostendens esse con tantum in eo voluntarium mixtum, extortum per injutra earum naturam et rationem, quòd venales habcan riam. Ideò enim vull dare, quia exigitur; in illâ autur : sicqne non solùm vendens tenetur restituere pre lem exactione csi injuria. Sicut cùm quis exigit aliLium, sed etiam emens debet restituere rem spiritua quid pro eo quod gratis facere tenebatur, ac proinde lem, quia uterque facit contra veri Domini volunta non ita transfert dominium, quin possit repetere : tem et ordinationem, et injuriam Ecclesize irrogat, le imò aller spontè tenebitur restituere, propter injuriam dens eam in dispositione injustà sui beneficii. Item quâ extorsit : idcoque negari polest transferri domiquia gratia, si non gratis datur vel recipitur, gratia non nium pretii in vendentem ; quia emens non intendit est, ut probè annotavit Lco Papa I, cap. Gratia. Sic donare, sed solùm solvere quatenùs debet, seu qualcetiam Simon spirituale donum Dei emere volens, con. nùs alter justè exigere potest : non enim intendit celra Spiritus sancti gratiam, atque adeò contra jus di dere juri suo quod habet, vel alteri dare plus juris vinum peccavit. Nec minorem injuriam infert Deo qui quàm habet. emit quàm qui vendit. Nam vult Deus gratian suam Idque confirmari polest quodaınmodò exemplo illius sibi soli deberi ; qui autem emit, profitetur se non à qui pelit muluum ab usurario, et offert auctarium suDco ipso lanquàm donum, scd à venditore tanquàin pra sorlem, videns quòd mutuum non possit oblinero mercem accipere : unde utrumque cl emere et ven gratis : iste enim non intendit transferre dominium derc est contra justitiam Dei, seu contra Deum. prelii usurarii in alium, eique plus juris tribuere

Deus non dedit facultatem ministris suis vendendi quàm ci debcalur : idcôque non habet litulum cur spiritualia, nec aliis habilitatein ea recipiendi per solvantur usuræ, et ab eo relineantur, sed in conemplionem : ita quòd iste modus alienandi ila graviter scientiâ sunt restituendæ. Ila in nostro casu deest jus ci displiceat, ut circa res sacras appositus, annullet el titulus ad pretium rei spiritualis exigendum et reomnes contractus onerosos solùmque gratuitas dona linendum : et sicut quis ordinariè non obligalur ad tiones et receptiones voluerit esse validas. Et si quando mutuandum, sed supposito quòd velit muluo dare, administrationes simoniacæ sint validæ, id non la tenetur illud facere gratis, ita non tenetur quis à se bent in vi et ex meritis contraciùs onerosi; sed aliun abdicare rem spiritualem, et alteri conferre, scd supde, ait D. Thomas hic ad 1, dicens quòd ille qui simo posito quòd conferat, debet ex justitiâ illam gratis doniacè recipit sacrum ordinem, recipit quidem chara nare. Non enim ista collatio debel esse minùs graclerem ordinis propler efficaciam sacramenti; non la tuita quàm mutuatio, ncquc res spiritualis minùs mien recipit gratiam neque ordinis executionem, cò invendibilis quàm usus pecuniæ scorsim sumptus. quòd quasi furtivè suscepit characterem contra princi liem sicut usurarius tenetur restituere illud pretium palis Domini voluntatem. Id ergo provenit ab institu usùs pecuniæ; non verò mutuatarius summam mutione Christi vel Ecclesiæ, cui in hac parte suam con luatam quam consumere potest, cùm sit verè faclus cessit potestatem ob bonum commune, et ne familia illius dominus, sed solum æquivalentem tempore christiana remedio esset orbata. Admittendum est prefixo reddere debet, etsi fortè peccaverit inducenstimmum pontificem præmissà resignatione spiritua do alium ad mutuandum sub'usuris, et conventione lium et restitutione temporalium, posse hos simonia de hoc factà absquc justå necessitate : ita vendens cos absolvere et cum eis dispensare, in vi alterius col rem spiritualem debet pretium restituere jure nalilationis gratuita ac legitime. Neque enim exemplum rali ct divino, non verò emens eodem jure sc ab

« VorigeDoorgaan »