Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

omnibus casibus supradictis absoluta perpetuæ vali appellationis respectu illorum, quia tamen earum cuditatis dispensatio conceditur ab episcopis, ita ut hæc ra animarum ordinaria illi non incumbit, nec habet vota non reviviscant.

jurisdictionem ordinariam nisi in suâ diæcesi : ideò Tandem possunt episcopi in his votis dispensare, non potest suffraganei subditos in volis dispensare. aul potius suspendere executionem, quando periculum Imò nec in suå visitalione, esto possit confessiones est in morå, nempe quia exspectando dispensationem illorum audire, à peccatis absolvere et indulgentias papæ, imminet grave periculum offensæ Dei, aut ma largiri, eò quòd id specialiter in jure illi conceditur, gni scandali, vel damni tertiæ personæ , aut alterius non aliud. Quidam tamen volunt quòd dùm adest justa notabilis inconvenientis. Verùm tunc non perimunt causa dispensandi, et episcopus malitiosè ac injustė volum, sed tantùm suspendunt ejus obligationem. In dispensare renuit, potest archiepiscopus et metropohis enim et similibus angustiis , non censetur pontifex litanus, per appellationem imploratus, dispensare cum invitus, cùm non in perniciem , sed in utilitatem ani subdilo illius : censelur autem justa causa adesse, marum ordinetur reservatio. Hinc qui absolulum per quando grave bonum publicum aut privatum voventis, petur castitalis volum transgressus fuit, dùm sc ma judicio prudentum, lalem dispensationem exigit. Prae trimonio alligavil, si adsit periculum incontinentiæ, lali possunt seipsos ex justà causà dispensare in volis potest ab episcopo dispensari circa debili conjugalis in quibus possunt subditos, prout indicat D. Thomas petitionem. Idem dicendum si conjuges sint ita pau- 2-2, q. 185, art. 8; hic enim aclus jurisdictionis in peres ut non habeant unde dispensationem papalem seipsum, non est jurisdictionis contentiosa, nec ex se obtinere valeant : tenetur lamen iste mortuo altero sacramentalis, ideò jure naluræ non repugnat exerconjuge, volum castitatis scrvare. Verùm quamvis ceri in seipsum, eò quòd idem secundùm diversas raauctores communiter asserant posse episcopum hoc tiones possil essc agens et patiens. Tutius tamen est modo dispensare, lutius existino ut iste conjugalus ut facultatem hanc secum dispensandi confessario pelat dispensationem à papà, vel per se, vel per alium, committat, cùm sit actus delegabilis. Docent tamen si commodè fieri possit. In cæteris autem votis quæ aliqui quòd in isto confessarius non accipit jurisdipapa non sibi reservat nec prohibet, possunt episcopi ctionem ab episcopo, sed à superiore mediante elecsuos diocesanos dispensare, nisi in alicujus tertii gra tione episcopi facta de tali persona ad secum dispensanLiam fuerint emissa et ab eodem acceptata ; ut si quis dum, quia supponunt eam non habere : sicul pontifex voverit lali pauperi vel xenodochio, vel Ecclesix lar cligendo sibi confessarium, non constituit illum judigiri eleemosynam; quia in isto casu ille terlius priva cem supra se, nec tribuit illi facultatem absolvendi à relur jure suo quod habet in re per acceptationem et peccatis, sed seipsum constituit materiam potestatis stipulationem, sicque fieret ipsi injuria. Porrò illi cen quam sacerdos à Christo in ordinatione accepit, quamsentur alicujus episcopi subditi, ut ab eo possint pe que supra papam exercere potest eo ipso, quòd papa tere et oblinere votorum dispensationem, qui habent seipsum materiam ejus poleslali subjectam esse velit domicilium in illius diæcesi; qui, etsi tunc in aliå et constituat. Ila Sayrus in Clavi regià lib. 6, cap. 11. diæcesi reperiantur, possunt ab episcopo proprii loci

num. 110. Jispensationem volorum petere, duminodò illud do

§ 3. De commutatione volorum, quomodò sil micilium omninò non deseruerint, sed sint post ali

facienda. quos menses redituri; quia actus jurisdictionis volunlariæ polest extra propriam diæcesim exerceri. Item Commutarc volum, nihil aliud est, quàm materiam illi censentur subdili, qui, licet non habeant domici voti in aliam mutare, uit jejunium in orationem, pere. lium in illå diæcesi, inceperunt tamen ibi habitare, grinationem in clecmosynam; et tunc dicitur redemcum intentione majori anni parte commorandi : secùs plio voli , quando volum transmutatur in pecunianı dicendum si per illam diæcesim solummodò trans aul aliquid pretio estimabile. Per commutationem cant, nisi sint vagi : hi enim contrahunt diæcesim in non tollitur voti vinculum, prout fit per dispensatioco loco in quo pro tempore reperiuntur, et ab epi neni, sed sola voli materia transmulatur in aliam eoscopo possunt in volis dispensari. Hoc privilegio dis dem vinculo manente : ita ut vovens ex obligatione pensandi in votis gaudet capitulum sede vacante, cùm prioris voli, et non ex pricceplo commutantis tenealunc succedat in locum episcopi, habeatque jurisdi tur ad exequendum illud in quod volum commula ctionem etiam fori externi. Parochi et alii sacerdotes lum fuil postquàm illud acceptavil; et implendo facial seculares non possunt in votis dispensare , nisi aclum latrice, sicque omiltendo peccet contra religiospeciale ad hoc privilegium habeant, quia non nem , id est, contra lidelitatem seni promissionem sunt prælati , ncc habent jurisdictioncm fori ex Deo factam, vel saltein si non observet primum terni.

volum : tenetur enim unum vel alterum obserQuod diximus de episcopo intelligendum est à pari de archiepiscopo respectu suæ diæcesis, etiam non Commutatio regulariter loquendo requirit auctoridùm recepto pallio : per confirmationem enim recipit tatem Ecclesiae, ut ostendit D. Thomas hic, art. 12, ca quæ sunt jurisdictionis, qualis est potestas dispen quia ad prælatos Ecclesiæ vicem Dei gerentes spectat sandi. In votis tamen subditorum suffraganei sui dis declarare quic sit illi gratum ct acceptum. Item requipensarc ncguil. Nam licet in foro contentioso sit jncies ritur justa causa ad hoc ul volum commu!etur in al

vare.

quid minus, aut in rem de cujus æqualitate dubitatur: opera lum personalia , ut jejunandi, tum realia , ut quia 90 ipso quod materia subrogata non est melior dandi aliquas eleemosynas , habilâ ratione non solùın neqne evidenter ct manifesté aqualis, magis consen laboris quem peregrinaturus subiisset , sed etiam extas.euin est fidelitati Deo debilæ, solvere maleriam pensarum quas fecisset peregrinando, quia hæc omnia promissam et per se debilam, quando nulla subest le cadunt sub voto. Et sic de similibus. Ratio est, quogitima causa aliler disponendi. Porrò justa causa com niam hoc magis consentaneum est intentioni ipsius mulandi est difficultas maxima in volo persolvendo, voventis , quae non minùs quàm materie promissa repugnantia parentum vel marili, utilitas et impedi- æqualitas, quantùm commodè fieri potest, servari menta voventis, etc. Idem dicendum quando commu debet. Cum quo tamen stat , quòd interdum liceat tatio fit in æquale bonum, quia indiget auctorilale

hanc similitudinem non servare , adeòque volum perprælati, cujus usus non potest esse ad libitum , sed

sonale, in onus reale commulare , et volum reale in debet esse rationi consentaneus, proindeque aliquam onus personale, v. 8., jejunium in eleemosynas, et vico requirit causam. Adde quòd habet turc admixtam ali

verså. Quia in commutatione similitudo materiæ, non quam dispensationem , que semper legitimam exigit tam physicè quàm moraliter spectari debet, hacausam. Unde commutatio sicut et dispensatio inva bito respectu ad Dei gloriam et voventis utilitalida esl, el superior sine ullà justå causå volum com

tem. mulans in equale, peccat venialiter. Quòd si in rem Sccundò, oportet considerare quid deceat, ne scilongè minorein commutet absque causâ, videtur etiam

licet ex tali commutatione scandalum aliquod consemortaliter peccare , saltem si non obliget voventem quatur. Item quid expediat, et quoad ipsum voventem, ad supplendum aliundè quod requiritur, ut nova veti el quoad proximum. materia æqualitatem contrahat cum antiquâ ; quia sic

Tertiò, consideranda est qualitas et conditio vovenin re gravi manifestè abutitur auctoritate. Quidam la lis, ælas, infirmitas, robur corporis, oflicium, slalus, men volunt confessarios, tempore jubilæi, posse in vi

inopia. Item attendenda sunt verba Bullæ , quia priillius commutare vola pænitentis commutationem pc- vilcgia juxta illorum tenorem sunt interprelanda : et tentis etiam nullam assignando causam. Quia quando quando in virtute alicujus jubil:ci conceditur facultas potestas commulandi vota non delegatur simpliciter,

cominutandi vota in certam eleemosynam aut aliud sed cum aliquo onere ob bonum commune, prout fit

opus pium , in id solùm commutari potest; et cui daper jubilæum, nullà alià opus est causâ ad commuta tur facultas volum commulandi, non potest virtute iltionem votorum, quàm voluntas præslandi opera in lius commutare, vel relaxare pænas ob violatum votum juncta, et lucrandi jubilæum. Nam pontifex eam ob contractas , juxta Navarrum tom. 1 Consil. Postquàm causam talcm facultatem concedit. Verùm præterquàm volum alicujus etiam ritè et ex juxtà causå commutaquòd non constat, an ea sit mens pontificis, adhuc is tum fuit, iste adhuc potest si velit volum primum scrla commutatio vix in praxi locum habere potest, cùm vare , juxta Sayrum , Azorium et alios; quia prior pænitens non poslulet votorum commutationem, nisi obligatio non est penitùs extincta , sed in aliam comad eam petendam ex aliquà causå moveatur. Igitur mulala , cum hâc tacità conditione ut vel prius volum, privilegium ac jubilæum operatur quidem ut vota coni

vel id in quod commulatum est , persolvat , prout ei mulari possint in aliquid minus , vel parùm minus. utilius et commodius visum fuerit : eò quòd tota Verumtamen debet adesse aliqua causa, eamque esse

commutatio fiat ipsius voventis gratia , ita ut talis papæ intentionem dicit Lupez, 1 p. Institutionum cap. privilegio uti possit , aut non uli, sicut illi pla47. Addit Sayrus quòd, cùm voti commutatio sit res cuerit. admodùm difficilis et periculosa , requirit maximum

Quando commutatio non fit in aliquid evidenter judicium et discretionem, et hæc præ oculis habenda melius, auctoritatem commutandi habent ii qui disac consideranda assignat :

pensandi habent facultatem , sive ordinariam , sive Primò, ut quantùm fieri potest conctur commutans delegatam. Et sicut in votis pape reservatis dispenservare æqualitatem et proportionem, ila ut commu sare nequeunt, ita nec illa commutare : quicumque latio fiat in bonum aquale. Quia commulare ex usu

enim potest dispensare in votis, eadem commutare communi idem est ac in æquale mutare : que lamen potest; et non è converso , quia illi cui datur majus, æqualitas non consistit in puncto indivisibili, nec scru datur et minus in eodem genere; cl non vice versâ : pulosè metienda est, sed ad boni viri arbitrium ces majus autem est dispensare in volo, quàm commutasante fraude et latâ culpâ metienda. Unde sufficit quòd re, cùm per primum aboleatur ac omninò wllalur obbabens potestatem delegatam commutandi vota, in hâc ligatio : secùs verò per secundum. Qui tempore jubire, bonâ fide procedat , nec requiritur quòd materia læi non petit dispensationem vel commutationem voli, subrogata sit alteri physicè æqualis , sed moraliter , quo obstrictus est, potest, juxta aliquos auciores, ita ut juxta prudentis arbitrium æquivaleat , seu æquè eam transacto jubilæo oblinere ab codem confessario, ad Dei gloriam conducat. Plerumque etiam magis ex vel ab alio ex approbatis ab ordinario, dummodò opepedit ut vola commutentur in similia , v. g., volum ra præscripta servaverit; quia eo ipso acquisivit jus ut personale itinerandi , in onus personale gestandi cili posset talem commutationem obtinere transacto jubicium; votum reale ædificandi ecclesiam , in alias sun lico , etiamsi voluntariè, et à fortiori si ex cblivionc, diliones pias, et volum mixtum peregrinandi , in tempore jubilæi eam non petierit. Sicut licet opera

8

TY. XIV

[ocr errors]

præscripta ad tempus jubilei sint determinata, nibilo

nunc spectatis omnibus circumstanci s est Deo gratius, minùs privilegium quoad absolutionem à reservatis el voventi ad voli sui finem accommodatius, lunc non non est limitatum ad tale tempus : ita ut pænitens, est opus prælati auctoritate, ut colligitur tit. 2 de qui lucratus est jubilæum, acquisierit jus ut postea 3 'urejur. cap. Pervenit, el de Voto ac voli Redemp., cap. quovis sacerdote approbato absolvi possit à peccatis script. et cap. Sanè de Regular.,Ratio est, quia volum · reservalis quæ in confessione jubilæi tempore factå, obligat eò quòd sit promissio de re Deo gratå. Ergo ex oblivione prætermisit. Alii contrarium docent, quisquis offert Deo rem evidenler illi gratiorem, voto quia facultas absolvendi à peccatis, dispensandi et satisfacit. Ideò enim D. Thomas hic art. 12, docet commutandi vola , est alligata illi tempori quindecim necessariam esse superioris auctoritatem , ut scilicet dierum : sicque transacto jubilæi tempore confessarius definiat et determinet in personâ Dei, cujus vices gejurisdictione caret. Ideò autem pænitentem postea rit, quid sit Deo acceptuin , an illud , vel istud. Ergo absolvere potest à reservatis omissis, quia supponitur quoties evidenter constat melius esse illud in quod eum tempore jubilæi validam fecisse confessionem et fit commutatio, auctoritas prælati non est necesgeneralem à peccatis obtinuisse absolutionem : atverò saria. vovens lempore jubi.æi non obtinuit dispensationem

Resp. 2° quòd ad commulandum votum in aliud generalem , ac commutationem votorum, sicque est

ininus bonum, semper necessaria est prælati auctoridispar ralio. Verùm hujus casûs resolutio pendet ex

las, quia tunc intervenit dispensatio admixta cum mente et intentione pontificis, quæ ex tenore Bullæ commutatione, cùm non extingualur lolum volum, venari debet : ideòque verba illius allentè sunt pon sed pars : ad dispensationem autem requiritur justa deranda et consideranda , ac inspiciendum quid in hoc

causa et prælati, auctoritas, ut supra ostensum est. patiatur usus sive consuetudo. Auctores tamen utrius Imò etiam ad commulandum votum in aliquid aliud que sententiæ concedunt, eum qui vi jubilæi habet quod est evidenter æquale bonum, requiri prælati aufacullatem dispensandi in votis aut commutandi, posse ctoritatem docent Cajetanus, Solus, Corduba, Sayrus, voti dispensationem, vel commutationem in aliud tem

et alii graves auctores : v. g., qui vovit ingredi unam pus differre ex rationabili causâ, dummodò vovens

religionem , non potest propria auctoritate id commulucratus fuerit jubilæum; quia cùm tempore statuto tare in ingressum alterius religionis æqualis; aut qui casa incæpla fuerit, potest alio tempore terminari , vovit tradere hunc filium religioni, nequit absque auac jurisdictio ad eam perficiendam tunc extendi. Ad

ctoritate prælati offerre alium æquè idoneum, quia dunt quoque, quòd si pænitens in jubilæo à confessa

cùm hoc non sit melius bonum, nec Deo acceptius, rio petat ut plura ct omnia ejus vola commutet, de

nulla subest ratio cur à priori promissione propter quorum numero non recordatur expressé, recordalur

illud recedere liceat propriâ voluntate. Quidam tamen tamen esse talis objecti , tunc confessarius polest illi id limilant in volo reali de re aliquâ usu'consumplidicere : Pro omnibus tuis votis facies hoc vel illud.

bili, quæ facilè in aliam mutari solet : ita ut vovens Et tunc adeò valida erit hæc commutatio, ut si postea

unam, possit per se loquendo tradere aliam pretii peenilens recordetur expressè et distinctè de numero

æqualis, v. g. , vinum pro tritico. Quia nimirùm ista volorum , alià commutatione non indigeat, dummodò

moraliter idem reputantur, quamvis physicè sint dis. prior commutatio cum maturo ac prudenti judicio

tincta. Quod intelligendum est, nisi ex speciali caufacta fuerit. Ratio hujus est , quia tunc adest justa

sâ requiratur species promissa, puta quia promissario causa ex parlc voventis , et jurisdictio apud commu

reputatur magis commoda. Non est tamen licitum talam.

dare pecuniam æquivalentem pro domo, pro calice, Volum jam commutatum potest iterùm ab habente

aut vice verså ; lùm quia inter ista non est facilis facultatem commutari ex juslå et rationabili causâ ,

transmutatio, tùm quia fieri potest ut res promissa in quia cùm hæc facultas sit absoluta, ut suppono, non specie sit utilior promissario. est limitata ad unam vicem. Imò Sylvester, Corduba, Sayrus , Candidus , et alii docent quòd, si vota reservata, puta religionis et castitatis perpelux , con mulala fuerint á summo pontifice in materiam non reser

QUAESTIO TERTIA. vatam , puta ad confitendum quolibet mense, aut in alia pictatis opera; potest hæc materia non reservata commutari in aliam ab episcopo et à confessario vi Blasphemia, ut sic, importat maledictionem sive jubilæi, eò quòd sublata semel materia reservata et execrationem alicujus boni præsertim excellentis, f translata in non reservatam , subest facultati episcopi notat Bannes ex D. llieronymo super cap. 4 Epist. aut confessarii : sicut peccatum excommunicatione ad Ephesios. Et cap. 3 Epist. ad Tilum. Unde extenpapali affectum, desinit esse reservatum, remotâ ex ditur etiam ad homines in aliquâ excellentiâ consticommunicatione.

lutos. Verùmlamen ex usu communi fidelium, sumitur Quæres an aliquis absque facultate episcopi vel duntaxat pro maledictione quâ quis derogat et conviconfessarii , auctoritate propriâ votum suum commu ciatur divine excellentix et bonitati ; cujus rationem lare valeal? - Resp. 1° quòd dùm votum evidenler reddit D. Augustinus libro 2 de Moribus Manichæoin id quod melius est , commulatur , seu quòd hic et rum dicens : Quamvis blasphemia inter homines dici

DE BLASPHEMIA.

possit , quorum dignitati derogatur, lamen quia de alio Dicitur falsa : nam blasphemia semper aliquid falsi ruin bonitale dubitari potest, divina verò bonitus indubi continet, eò quòd consistit in dicendo aliquid de Deo tabilis est : ideò blasphemia erga Deum lantùm commu quod ipsi non convenit, puta esse injuslum, crudelem, niter usurpalur. Et de hâc solummodd strictè sumpta mendacem, ctc. Vel auferendo et negando aliquid erit sermo in præsenti.

quod habet, non esse bonum, providum , omnipoten

tem, etc. Vel quando creaturis aliquid proprium Deo ARTICULUS PRIH US.

attribuitur, ut qui dicit, fato omnia regi : vel Deo aut Quid el quotuplex sit blasphemia.

sanctis injuriam irrogando, ut maledicendo Deuni, Etsi peccalum blasphemiæ confessioni fidei oppo mala ipsi imprecando, nominando irreverenter capui, natur et quodam modo ad infidelitatem pertineat, ventrem, mortem Dei, Christi, ct sanctorum. Vel cnim quatenus scilicet importat quamdam derogationem ex membra quæ non habent nominantur; et sic interve.. cellentir et bonitatis divinæ, asserendo de eo quod ei nit aperta falsitas; vel quæ habent, et sic ctiam alinon convenit, vel negando quod ipsi competit , prout quid falsi continetur ex intentione dicentis et modo ostendit D. Thomas, 2-2, q. 13, art. 1, formaliter la dicendi irrisorio , et contumelioso, quia ut quid vilumen et per se primò blasphemia magis contrariatur perabile dicuntur in actu exercito; cùm tamen nec religioni, quàm confessioni fidei. Quia cùm sit pecca Christus ncc sancti babeant aliquid vituperabile. Ut tum honori cl laudi Dei contrarium, opponitur neces enim nolat Bannes, contingit quòd aliqua locutio sit sariò illi virtuti ad quam spectat colere et laudare blasphema quantumvis secundùm se vera existat : Deum, qualis est religio. Vcl, ut ait Bannes, con quia ex intentione loquentis et intendentis tribuere fessio fidei sumi potest dupliciter. Uno modo prout Deo aliquam imperfectionem, efficitur falsa : sicut acest simplex assertio fidei. Altero modo ut est quædam cidit aliquem esse mendacem dicendo verum , qui dilaus divina et honor : infidelitas contrariatur confes cit illud materialiter, et non ex intentione suâ : nam sioni fidei priori modo sumplæ : blasphemia verò illi de ratione mendacii formalis, non cst veritas specuopponitur posteriori modo acceptæ. Vel dicitur op lativa el in se, sed ex intentione dicentis. Adde ex poni confessioni fidei eò quòd magnam habeat simili Cajetano quòd licet hujusmodi blasphemi, non dicant Ludinem et affinitatem cum infidelitate, hoc ipso quòd in actu signato Christum et sanctos habere aliquid similiter versatur circa aliquid falsum de Deo, saltem vituperabile : satis tamen hoc significant in exercito ex intentione blasphemantis, qui intendit aliquam im ex modo dicendi, ignominiosè enuntiando. Neque cum perfectionem Deo impingere , ac contemptibilem red solo vocabulo significativo enuntiatur, sed etiam nutu dere, cùm tamen nihil imperfectum et contemptibile aliisque signis. In blasphemiâ autem optativà ct imhabere possit. Vel tandem eò quòd blasphemia oriri perativå , falsitas non consistit in enuntiatione ejus possit, et quandoque oriatur ex infidelitate, habeatque quod est aut non est, sed in affectu, nempe ut sit malitiam hæresis aut odii Dei annexam. Elenim bla quod non potest vel decel esse. Qui enim optat Deum sphemia polest esse cum fide, et sine fide, quia con non esse bealum, aut esse maledictum, aut alia hujustingit utroque modo dicere quòd Deus non potest fa modi, non dicit Deum sic esse aut non csse, cere hoc vel illud. Idque non solùm verbo exteriori, sit vel non sit, quod esse non potest aut debet. Quamut patet, sed etiam interiori. Nam quis credens Deum vis igitur ratio blasphemiæ non semper exigat falsilaesse omnipotentem , potest velle dicere secum quòd lem enuntiativè, illam lamen petit ex modo loquendi, Deus non potest, et delectari de hoc mendacio, ut illi quatenùs significatur in actu exercito id inesse Christo injuriam faciat; quamvis non possil lali opposilo as vel sanctis tanquàm aliquid contumeliosum ; vel quasentiri, et absque falså opinione exercendo solam de tenùs blasphemans ex modo procedendi optat el imlestationem voluntatis, ut communiter fit à Christianis precatur cam imperfectionem Deo repugnantem. Tanblasphemis. Unde blasphemia non propriè consistit dem cùm blasphemia sit contumelia contra Deum in ipso assensu vel asseveratione falsi , sicut infideli prolata, nihilque per modum veri significatum, possit las; sed tantùm in locutione falså de Deo, quæ longè in contumeliam Dei cedere : inde manifestè sequitur differt ab assensu falsi, cùm possit quis etiam delibe blasphemiam esse locutionem falsam contra Deum. ratè velle dicere et significare aliquid falsi , etiamsi Tandem additur per modum convicii, quia, ut ait D. nihil falsi ipse sentiat aut asseveret : et in hoc sensu Thomas, nomen blasphemiæ importat derogationem exponendus est D. Thomas loco cilalo. Ex quibus excellentis alicujus bonitatis et præcipuè divinæ; per natura, aut poliùs malitia blasphemiæ facilè colligitur. quod difert ab infidelitate, de cujus ratione non est Est enim : Locutio falsa contra Deum per modum con derogare honori divino; quin poliùs hæreticus putat vicii. Cujus definitionis partes sigillatim explicantur obsequium se prestare Deo : blasphemus autem, salclaritatis gratia.

lem in actu exercilo tribuens Deo aliquam imperseDicitur inprimis locutio contra Deum, ut distingua clionem, aut negans perfectionem, virtualiter censetur tur ab infidelitate, quæ requirit assensum mentis. Non velle ejus honori derogare, ipsique injuriam ct conenim omnis locutio est assensus aut cum assensu, Lumeliam inferre , etiamsi nihil mali Deo imprecelui cùm aliquando contingat ut tam intùs in corde, quàm aut optet. Nam in cap. Statuimus, titul. de Maledicis, etiam in voce dicamus et significemus ea quibus non maledictus appellatur blasphemus : ibidemque maleassentimur.

dicus dicitur non solum imprecator mali, sed etiam

sed ut

cnuntiator mali, ut detractor; et consequenter etiam ibi saltem indirecta et virtualis alicujus excellentiæ divirepulatur blasphemus quicumque dicens maluni de Deo næ, ut honoris, vel justitiæ, vel providentiæ Dei, mo. vel de sanctis enuntiat:vè, advertens aut advertere de do jam explicato. Hoc ipso cnim quòd quis sciens er bens verbum esse contumeliosum, ac in Dei vel sancto prudens vult seriò usurpare hujusmodi verba adverrum injuriam cedere. Unde de ratione blasphemia est tens eorum sensum in Dei contemptum et convicium quòil verbum prolatum indirectè saltem rcdundel in de redundare, eo ipso vult injuriam et contumeliam ipsi rogationem divinæ bonitatis et honoris Dei vel san inferre ac ejus excellentiæ derogare ; quod sine illius clorum.

detestatione fieri non posse videlur, ita ut bæc deteAn verò requiratur ad rationem veræ el propriæ slatio sit blasphemandi causa. Porrò blasphemia non blasphemiæ, quòd blasphemus habeat de facto volun exigit locutionem externam, sed susticit interna , quâ Latein derogandi divinæ majestati ac conviciandi, qui quis in mente aul corde judicat et dicit Deum non dam affirmant. Idque probant ex D. Thomà, q. 13, esse, aut esse quod est aut non est. Unde dividitur in art. 3, ad 3, ubi dicit quòd blasphemus intendit blasphemiam cordis el oris. Rursus blasphemiæ alia rlocumentum inferre honori divino. Ubi Bannes ait, sunt hæreticales, quic scilicet continent et significant quòd cùm D. Thomas dicit detestationem voluntatis errorem contra fidem, seu quando per modum indiesse de ratione blasphemiæ, non accipit detestationem calivi modi asseritur aliquid articulis fidei contrarium, pro formali odio divinæ bonitatis, quod opponitur di v. g. : Deus est injustus. Aut dicitur : Renego Deum, recté charitati; sed sufficit quòd talis deleslatio sit Crucem, Chrisma , aut B. Virginis puritatem, etc. Et alicujus excellentiæ divinæ, ut honoris , divinze justi in his casibus, si adsit assensus cum pertinacià, nedùm tiæ. Hinc probat D. Thomas, art. 4, in damnatis inte intervenit peccatum blasphemiæ, sed etiam hæresis. riorem cordis blasphemiam et post resurrectionem Aliæ sunt blasphemiæ simplices, qux scilicet ex se cliam vocalem, esse talem divina justili detestatio directè non continent falsitatem contra veritatem fidei, nem. Hinc etiam infideles dicentes falsa de Deo, ideò

licet sortè aliquando ex modo dicendi et in actu exernon sunt propriè blasphemi, quia ea proferunt judi

cito significent errorem fidei oppositum. Tales sunt cantes esse vera, et non ex pravo affectu ac delesla illæ quæ per modos optandi , imperandi aut impretione divinæ excellentix. Alii verò negant, quia raris candi proferuntur, ut maledictus sit Deus, displiceat simè homines committerent peccata blasphemiæ, cùm Deo vel invito Deo, vel ah! mors Dei, vel per caput ex passione iræ aut consuetudine, aut virilis et gene et sanguinem Dei, etc. Talis etiam blasphemia est quà rosi animi affectatione, et non ex intentione conviciandi quis per modum contumeliae et irrisionis nominat ac derogandi divina bonitati, hujusmodi verba ordi Christi aut sanctorum membra pudenda. Docel tamen nariè procedant. Hinc Cajetanus, q. 13, art. 3, ad 3, Cajetanus in Summå, quòd dicere ad Sanguinem Dei, rectè colligit ex D. Thomæ litterà , quòd licet omnis vel ad Corpus Dei, sive invocando per modum injublasphemia, in quantum est voluntaria, sit à voluntale riantis, sive resonando in rixå aut lurbatione contra pravå , non tamen omnis blasphemia est cum volun aliquem , non est blasphemia : quoniam postquàm late affectå ad derogandum divinæ bonitati, sed aliquả Verbum caro factum est, Deus habet corpus et sanguitantùm. Sicut omne credere est voluntarium, non la nem; et non dicitur per modum injuriantis , quamvis men omne credere est à voluntate affectâ charitate : irreverenler, dùm secundo modo profertur, proplerea 11t enim ait D. Thomas, ista detestatio affectus, se hoc secundo modo est quidem peccatum grave , sed habet ad blasphemiam, sicut charitas ad fidem. Sicut non mortale, eò quòd non sit contra Deum, sed præergo fidcs habet suam speciem et potest esse sine ter Deum , et tantò gravius est, quantò frequentius. charitate, licet sit informis : ita et vera blasphemia Hæc Cajetanus. Quod tamen videtur esse limitandum, sinc aliquo odio et delestatione Dei; seu , ut ait D. dummodò non dicatur ex indignatione contra Deum , Thomas, secundùm intellectum tantùm, et non sccun aut per modum vituperii et contemplûs , aut de Deo dùm affectum deleslandi Deum, sed ex iracundià aliâ ve ut Deus est. Ut si aliquis ex ira contra hominem, dicat passione, habetque propriam speciem et malitiam bla

ipsi : Per Deum , aut per Corpus et Sanguinem Dei, sphemiæ intrinsecam : solâ enim perfectione extrin per crucem Christi , etc., pænas dabis. Non est blasecà caret, quam habet dum procedit ex odio Dei; sphemia , sed juramentum, quia harc non dicit per quia tunc est perfecta ac formata , sicut fides affecta modum irreventiæ aut convicii contra Deum. Hinc charitate. Subdit autem Bannes, art. 3, ad 3, quòd si etiam non committitur blasphemia, dùm dicitur, coram cul sides intrinsecè in propria specie perficitur ex piâ Deo vel, in conspectu Dei , dummodò hæc verba proaffectione voluntatis, quæ quidem voluntas pia est ferantur absque animo dicendi convicium contra Deum, magis perfecta cum charitate quàm sine charitate, ita quia de se ac ex usu communi , nullanı continent ineliam blasphemia perfecta requirit detestationem vo juriam contra Deum, nihilque ipsi tribuunt , nec aliluntatis ; que detestatio major est, quando est cur quid ab eo auferunt per contumeliam. Unde poliùs odio divinæ bonitatis secundùm se. Cæterùm sicut plu continent juramentum. Hinc non est blasphemia diilla motio fidci potesi esse sine charitate , ila potest cerc: Hoc ita verum est sicut verum est Deum exisesse delestatio Dei, sinc odio expresso divinae bonila lere, aut sicut Evangelium , etc. Si hec verba prosetis. Hicc Bannes. Unde juxta ipsum sufficit et requi rens solùm intendat significare quamdam similitudiritur ad veram blasphemir rationem detestalic aliqua nem lantùm ct analogiam, nempè id csse suo modo

« VorigeDoorgaan »