Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub
[ocr errors][merged small]

ideòque dispensatio, absolutio ct relaxatio non cadunt ibidem in argum. Sed contra, ait quòd sicut ad dis-
supra votum, cùm ejus observatio sit de jure naturali pensandum in præcepto legis requiritur superioris
ct divino, sed supra ejus materiam, quæ secundùm auctoritas, ita etiam in dispensatione voti. Id tamen
aliquam causam et eventum particularem hic et nunc non impedit quin possit quandoque aliquis propria
potest esse nociva, inhonesta et inutilis, proindeque auctoritatc volum suum commutare in melius, ut cx-
inepta et indebita. Unde penès Ecclesiæ prælatos re plicabilur infra. Secundum est justa et rationabilis
licta fuit potestas dispensandi, tanquàm ad bonum re causa, ut colligitur ex D. Thomå art. citato ad 2, ubi
gimen necessaria, quatenus post causæ particularis refellit quosdam auctores dicentes quòd ideò prælati
occurrentis diligens examen, tandem judicarent in possunt in votis pro libito dispensare, quia in quoli-
dubiis an æquum foret hujusmodi voti obligationem bet volo includitur conditionaliter voluntas prælati el
in casibus particularibus rcmittere, et materiam quæ superioris; sicut ob hoc pater et dominus possunt vota
voto subjecla erat, ex causå subtrahere per absolutio liliorum et servorcm pro libito absque causà annul-
nem et dispensationem, prout supra dictum est de re lare, ut jam ostensum est. Ostenditque S. doctor hanc
laxatione juramenti. D. Thonias loco mox citato. Adde opinionem falso inniti fundamento : Quia cùm polestas
quòd unusquisque potesi cedere rebus in suum obse prælati spiritualis, qui non est dominus, sed dispensa-
quium promissis, atque sibi debitum ex vi talis pro lor, in ædificationem sit dala, et non in destructionem,
missionis remittere per se vel per alium ejus vices ut patet ex 2 ad Corinth. 10, sicut prælatus non potest
gerentem, qui nomine ipsius illud relaxet. Cùm ergo imperare ea quæ secundùm se Deo displicent, scilicet
Ecclesiæ prælati vices Dei gerant, possuni per dispen- peccata, ila non potest prohibere ea quæ secundùm se
sationem voti obligationem nomine illius, et potestate Deo placent, scilicel virtutis opera : el ideò potest honio
ab ipso acceptâ remittere ob justam et rationabilem absolutè ea vovere. Ad prælatum lamen pertinei dijudi-
causam, modo jam explicato. Ex D. Thomå ibidem, care quid sil magis virtuosum, et Deo magis acceptum.
art. 12, in corp. et ad 2. Nec id est verè ac propriè Et ideò in manifeslis dispensatio prælati non excusaret
dispensare in jure naturali et præcepto divino, ut os à culpâ, puta si prælatus, dispensarel cum aliquo super
tendit D. Thomas articulo 10, citato, ad 2; sicut enim voto de ingressu religionis, nulla apparente causâ obstan-
ex jure naturali et præcepto divino tenemur implere le. Si autem esset causa apparens per quan saltem in
volum, ita etiam tenemur ex eisdem obedire superio dubium verleretur, posset stare judicio prælati disper-
rum legi et mandato, et tamen dùm dispensalur in santis vel commutantis ; non tamen judicio proprio, quia
aliquà lege humana, non fit ut legi humanæ non obe- ipse non geril vicem Dei, nisi fortè in casu in quo id
diatur, quod est contra jus naturae et præceptum di- quod vovit esset manifestè illicitum, et non posset oppor--
vinum : sed fit ut quod erat lex, non sit lex in hoc lunè ad superiorem recurrere. Hactenùs S. doct. Quain-
casu ; ita etiam auctoritate superioris dispensantis fit, vis igitur vota subditorum absque causâ irritari pos-
ut hoc quod continebatur sub volo, non contineatur, sint ab iis qui habent potestatem dominalivam super
in quantum determinatur in hoc casu id non esse ma illos, aut quia sunt de malerià illis subjectå, aut quia
tcriam congruam voti ; et ideò dùm prælatus Ecclesixe voluntas persona voventis est omninò illis subdita, et
dispensat in volo, non dispensat in præcepto juris na censentur quasi una persona, non tamen ab iis qui
luralis et divini, sed delerminat et explicat id quod ca solam jurisdictionem spiritualem habent, utpotè in
debat sub obligatione deliberationis humanæ, quæ non ædificationem et non in destructionem ipsis conces-
poluil omnia circumspicere ; seu non facit ut stan sam; alioquin Deus non consentit in dispensationem,
te voto liceat ei contrariari , sed solùm tollit ejus sicque nedùm est illicita , sed etiam invalida et
vim et obligationem , judicando el determinando, nulla, neque sic dispensatus in conscientiâ lutus
ut quod anle dispensationem erat volum et obli manct.
gabat, non sit ampliùs volum et careat vi ouli-

Quænam aulem sint justie ac legitima causa ad gandi.

volorum dispensationem el commutationcm, id penAd validam voti dispensationem duo requiruntur : del ex variis circomstantiis ac prudentum el probo. Primum, auctoritas prælati, eò quòd sit actus jurisdi. rum judicio, allentis omnibus allendendis ; maximè clionis ; ut enim ait D. Thomas art. 12,

in corpore, his tribus, juxta cap. Magnæ de volo, nempè : quid li. volum est promissio Deo facta de aliquo quod sit Deo ceal secundùm æquitatem , quid deceat secundùm hoacceptum. Quid autem in aliqua promissione acceptum nestatem, et quid expediat secundùm utilitatem lude sit ei cui promittitur, ex ejus pendet arbitrio. Præla auciores islas causas generales assignant, quas desilus autem in Ecclesià geril vicem Dei; el ideò in munt, primò ex parte materiæ, pula si exccutio voli tommutatione vel dispensatione voloruin, requiritur eslicitur impossibilis aut inutilis, aut illicita , aut maprælati alctoritas, qui in personâ Dei delerminat quid joris boni impeditiva, etc. Secundò ex parte voventis, sit acceptum, juxta illud 2 ad Corinth. 2: Nam el ego

puta ob ejus infirmitatem, debilitalem ad votuin adim. quod donavi, si quid donavi, propler vos in persona

plendum : v. 8., quis vovit imprudenter longum jejuChristi. El signanler dicit, propler vos : quia omnis nium in pane el aqua, aut longam peregrinationem dispensatio pelila à prælato, debet fieri ad honorem pedestrem, el siinilia, quæ poslca verà complexionis Chris:i in cujus persona dispensal, vel ad utilitatem debilitale aut alià indispositione vel accidenti super. Ecclesix qur est ejus corpus. Hactenùs S. ductor; el renicntc , nonnisi cum valdè ardua dislicultate exequi

[ocr errors]

valet. Habet iste justam pelendæ et obtine::dx dispen imò et in volo solemni continentie ordinibus sacris sationis causam : secùs dicendum, si difficultas solùm annexo, cum causå dispensare posse; ut enim ait ex prava dispositione et molestià voventis procedat. D. Thomas art. 12, ad 3 : Cum geral plenariè vicem Cum quo tamen stat quòd si adsit probabile peri

Christi in lotâ Ecclesia, ipse habet pleniludinem potesiaculum frequenter transgrediendi votum et peccandi tis dispensundi in onnibus dispensabilibus votis. Quibus ob statum voventis, sive ex fragilitate animi aut cor ultimis verbis supponil aliqua esse vota omninò inporis, lunc intervenit legitima causa dispensandi vei dispensabilia, nempe solemne continentize in procommutandi ejus vota. Ut si quis simplex volum casti fessione religiosa, prout statuerat articulo 2, immelatis emiserit, et ob frequentes fortissimasquc tenta diatè præcedenti. Et de hoc præsentem movemus liones carnis quas palitur, continere non valeat, questionem. sepèque votum violet; habet justam causam pclendi Supponendo priùs ex jam dictis art. 1, §. 4, dupliet obtinendi voti dispensationem; ipsique melius est cem esse voli professionis religiosæ solemnitatem, nubere quàm uri. Tertiò ex modo faciendi volum, pula unam substantialem et essentialem, consistentem in si imprudenter, ex levitate, aut metu, vel in lenerà traditione sui ipsius factà in manu superioris ad serutate emissum fucrit, clc.

vandum illa quæ promilluntur, et in acceptatione Posilà justà el sufficienti causå, potest prælatus, quam superior facit nominc Dei, ita ut ex lunc relivel alius habens potestatem delegatam simpliciter giosus fiat tolaliter consecratus et mancipalus Deo ad dispensare; tutius lamen est uti commutatione, quia castè sine proprietale propriâque voluntate vivensæpè evenil ut non occurrat causa sufficiens ad totam dum, quasi mortuus civiliter mundo; aliam verò cærevoti obligationem tollendam, sed tantùm ad cain monialem et accidentalem quæ consistit ia quibusdam commutandam in aliam leviorem ; idque prudentis su cxremoniis, benedictionibus et modis per quos es perioris judicio expendendum relinquitur. Qui tamen statuto Ecclesize fit illa traditio et acceptatio. His popelit dispensationem, caveat ne veritatem occultet sitis : Dico super volum solemne professionis religioquoad substantialia voli, vel quoad causam requisilam sæ ritè emissum, nullam prorsùs cadere Ecclesize disad dispensationem obtinendam; quia tunc dispensatio pensationem. lla expressè D. Thomas, 2-2, q. 88, foret invalida, cò quòd ad ejus valorem requiratur art. 11, ubi grandavus in suo ultimo testamento revera notitia voti ex parte dispensantis : cùm enim dis tractat quod junior in 4 sent., dist. 38, q. 1, art. 1, pensatio sit actus humanus, debet procedere ex cause

ad 3, ct ad Anibaldum eadem dist., art. 2, opinatus cognitione, ex deliberatione, et veritate niti, ex Tri fuerat. Hic enim rejectis aliis opinionibus, imò solvens dent. sess. 25 de Reform. cap. 18. Qui semel legitimè rationes quas in prædictis locis adduxerat ad proban"uit dispensatus, non adimplendo rotum, nullatenùs dum contrarium, evidentissimè solidissimèque nocensetur infidelis; quia, iit ait D. Thomas arı. 10, ad stram stabilivit conclusionem, quam adeò veram cen3, ad fidelilatem Deo detilam non pertinet quò'l hemo suit, ut contra sibi innatam solitamque modestiam ac faciat id quod est malum, vel inutile, vcl majoris in reprehendendo parcilalem, veritus non fuerit diboni impeditivum, ad quod tendit voti dispensatio : et cere cos qui sentirent religiosum posse auctoritale ideò dispensatio voti non est contra fidelitatem Deo papæ fieri non religiosum, ignoranter id asseruisse. debitam.

Ex quâ reprehensione palet, quàm seriò et mordicus Plura circa dispensationem in lege aliulimus tract. S. Doctor hanc tenueris sententiam. de Justitia , de legibus, qux dispensationi in volo Eamque probal primò auctoritate Innocentii paproportionaliter sunt applicanda, cùm sit quædam pæ III, de stalu Monach, cap. Cùm ad monasterium, privala lex. Nunc agendum supcrest de personis qui ubi ait : Quòd abdicatio proprietalis sicut etiam custodia bus competit facultas dispensandi in volis.

castitatis, adcò annexa est regulæ monachi, ut contra

eam nec summus Pontifex possit indulgere. Ridiculurg § 1. Ulrùm summus Pontifex ex legitimà causâ possil

autem ac puerile est hanc decretalem interpretari in in omnibus votis etiam solemnibus Religionis dispen

sensu composilo, seu quòd stanle monachatu nequeat sare (1).

Pontifex religiosum dispensare à custodiâ castitatis,

benè tamen in sensu diviso, seu destruendo monacbaCertum est papam in omnibus volis simplicibus,

lum, ct religiosum reddendo non religiosum. Nam in isto sensu nulla poterat esse difficultas, nec ullam

admisisset pontisex differentiam inter volum simplex (1) Solutio hujus questionis pendct ab cả quam

el solemne, quia etiam in voto simplici castitatis nesupra expendimus circa naturam voli solemnis; si enim hirc solemnitas el ejus discrimen à voto simplici quit pa pa dispensare ab ejus custodiâ in sensu compopendeat à solå lege ecclesiastica, ut multò probabilius silo, qnamdiù scilicet illud volum manet in suo ronobis visum est, concludenduin erit $. Politicem posse

bore; id enim foret dispensare in lege naturali et ab co volo sicut ab aliis dispensare, quùm fitentibus omnibus possit dispensare a jure positivo ccclesia præcepto divino, quod nulli humanæ poleslali comstico. Hac sententia multùm confirmatur praxi Sedis petit. Probat secundò S. doctor ratione efficacissima. apostolicae, quæ interdum, sed præsertim postremis

In båc decretali apertè dicitur quòd castilas adcò est his temporibus, post perlurbationem Galliaruin, mullas dedit dispensationes religiosis ct monialibus, ut

annexa professioni religiose, ut contra eam nec nemo ignorat.

(Edil.)

summus pontifex indulgere possit , quia nimirùm de

nam

bitum continentiæ est de substantiâ ct essentià stalas siasticam potestatem, neque anillere illam conseciareligionis per quem homo abrenuntiat seculo, lolaliler tionem et dedicationem Deo in quả solemnitas voli Dei servitio mancipatus; quod non potest simul stare professionis rel giosæ consistit, ut dictum est supra: cum matrimonio, in quo incumbit necessitas procu maximè cùın hujus potestaus nullum in Scripturâ nec randæ uxoris et prolis et familia et rerum que ad in traditione fundamentum habeamus, sed potius conhoc requiruntur. Unde Apostolus dicit 1 ad Corinth. 7, trarium ex illo Levitici loco colligatur; quæ lex de quòd qui est cum uxore, sollicitus est quae sunt mun immolandis victimis, licet suerit cæremonialis, ex rå di, quomodò placeat uxori, et divisus est : inde nomen lamen parle quâ præcipiebal ne id quod semel erat monachi ab unitate sumitur per oppositum ad divisio Deo consecratum in alios usus profanos converteretur, nem prædictam; indèque volum solemne religionis ex præceplum naturale et divinum involvebat. Quare sinaturà suà jure divino dirimit matrimonium subse cut papa non potest facere ut qui se uni per verum quens, redditque religiosum professum jure natura et matrimonium legitimè tradidit uxori, ab illâ semovcadivino prorsùs inhabilem ad matrimonium , aut ad lur quantùm ad vinculum, ita multò niinùs spiritualis faciendum validè et licitè ea opera quæ contrarianlur matrimonii vinculum, quo homo per professionem rcillis quæ vovit. Cùm enim per votuni castitatis tradiderit ligiosam sese verè tradidit ac mancipavit Deo ac in Deo corpus suum ad illi castè serviendum, nequit illud illum slatum se consecravit, amovere et destrucre alteri tradere ad actum contrarium ; quia jure naturali potest. In sunımå, vis hujus rationis D. Thomæ conet divino nemo potest alteri dare quod ampliùs suum sistit in hoc quòd si Ecclesia in hujusmodi voto dispennon est : aliàs irrita prorsùs est talis donatio. Nec est saret, aut de religioso faceret non religiosum, aul rcsimile de voto et debito continentiae ordini sacro ligiosum uxoratum et incontinentem : utrumque autem annexo : non enim essentialiter , sed tantùm lege repugnat juri naturæ et præcepto divino. Ergo volum tcclesiasticà illi adjungitur, sicque jure tantùm hu solemne religionis est ab Ecclesià omninò indispenmano dirimit matrimonium, sicut facit consanguini sabile. las. Græci siquiden sine illo volo sunt veri sacerdo Objiciunt priniò adversarii. Una ratio dispensandi tes; et licet indecentissimum foret papam cum sacer in voto est, si sit impeditivum melioris boni. Sed lale dotibus occidentalibus dispensare, dispensatio lamen volum potest esse impeditivum mclioris boni, valeret, cssentque adhuc veri sacerdotes. Alverò vo bonum commune est divinius quàm bonum unius; tum continentie est de intrinsecâ ct essentiali ratione potest autem per continentiam alicujus impediri statûs religiosi, ita ut eo sublato non esset religio, nec bonum totius multitudinis, puta per contractum mareligiosus; proindeque nequit per Ecclesiam dispen- trimonii aliquarum personarum religiosarum, resari, quòd religiosus professus talis remanens, matri gnorum pax aut conversio ad fidem procurari. monium validè et licitè inire valeat accedente qua-. Ergo, etc. cumque causå et necessitate, eò quòd professio reli Respondet D. Thomas in hoc art. 11, ad 1, quòd giosa cum matrimonio stare ac compati nequeal jure periculis rerum humanarum est obviandum per res hu-. natirali ct divino.

manas, non autem per hoc quod res divinæ convertantur Algui per quamcumque potestatem ecclesiasticam in usum humanum; prosessi autem religionem mortui nequit eslici ut qui semel ritè solemniter professus est sunt mundo, et rivunt Deo : unde non sunt revocandi ad religionem, non sit ampliùs religiosus professus, licet vitam humanam occasione cujuscumque eventùs. Quare quidam juriste ignoranter contrarium dicant. Non causa dispensandi in volo, quod est mera promissio enim potest facere aliquis Ecclesiæ prælatus ut id facta Deo, est quidem dùm majoris boni est impediquod est consecratum Domino ct sanctificatum, con tivum; quia tunc est per Ecclesiam dispensabile: secùs secrationem ct sanctificationem anniltat, quamdiù dicendum de volo includente perfectam, omnimodam durat subjectum sanctificatum ut constat Levitici et perpetuam sui dedicationem ct traditionem Deo ad ultimo : Animal, quod immolari potest, si quis voveril, castè vivendum, elc. Tunc enim censetur esse omninò sanctum eril, el mutari non poterit. Quia ex hoc ipso indissolubile, perinde ac matrimonium ratum et conquòd vovebatur, sanctum reputabatur, quasi divino summatum. Quando autem aliquid est omninò indicultui mancipalum; idcò ob hanc rationem non pote- spensabile ex naturà suà , nulla potest suboriri ct rat commulari; idem palet in rebus inanimatis : nam subesse causa dispensabilitatis. Item negari potest, calix consecratus retinet consecrationem, nec potcst majus bonum ex hâc dispensatione provenire in casiprælatus efficere quòd desinat esse consecralis,

si bus predictis : non enim debemus respicere ad bomaneat integer. Unde multò minùs potest facere ali num castitatis, liec quòd iste eam servet, sed ad jus quis prælatus ut homo consecratus, quamdiù vivit, con naturale et divinum quod violaretur per hanc dispensecratus esse desislat, puta quòd ille qui est sacerdos sationem, ob rationem allalam. Idque satis innuit non sil sacerdos, licet possil ob aliquam causam exe D. Thomas hic ad 2, dicens, quòd in voto continentiæ cutionem ordinis inhibere. Homo autem per professio per professionem solemnizato non possil dispensari; hoc nem religiosam consecratur et se devovet Deo, totali non est in quantum cst aclus castitatis, sed in quantum wir se illi tradit ac sub speciali cjus dominio se manci incipit ad latriam pertin re per professionem religiosam, pal. Ergo quamdiii vivit nequit ab illo Dei dominio seu in quantum per cam religiosus est consecralus, subtrali, nec veluti manumitti per quamcumque eccle dedicatus el mancipatus Deo ad castè vivendum,

proindeque nequit ab eo auferri ac manumitti per hu quòd ita possit fieri de jure. Aliàs dicendum foret , quòd manam potestatem absque violatione juris naturalis et posset etiam sine causâ validè dispensare, etsi non licitè. divini, et alteri per matrimonium tradi; sicul unus con Respondent alii, pontifices in his dispensationibus se jugum post matrimonium ratum el consummatum, ne cutos fuisse opinionem, quæ apud canonistas probaquit ab alio auferri quoad vinculum, ejusque corpus alle bilior reputabatur. Respondeo aut fabulosas, vel salri tradi per humanam potestatem, et ob quamcumque

tem valdè dubias esse illas historias , ut ostendunt causam, etiam ob boni communis promotionem; quia nostri theologi : aut si aliquæ veræ sint, eas licentias id esset contra naturam indissolubilem malrimonii, et quoad hoc non fuisse dispensationes, sed declarationes contra islud præceptum divinum Marci 10 : Quod Deus nullitatis professionum hujusmodi monachorum, proconjunxit, homo non separer; voti autem solemnis vin pler defectum consensûs, vel alterius conditionis. culum fortius est quàm matrimonii, cùm ipsum di Objic. quartò. In voto solemni paupertalis et oberimat.

dientiæ potest ab Ecclesià dispensari, ut patet in reObjic. secundò : Solemnitas voti est lantùm de jure ligiosis professis qui ad episcopalum assumuntur. positivo ecclesiastico, ut definitivit Bonifacius papa Ergo etiam in volo solemni continentive potest EccleVIII, cap. unico de voto et voti redemptione. Ergo po sia dispensare. tesl auctoritate pontificiâ auferri.

Resp D. Thomas hic ad 4, quòd religiosus qui sil Resp. solemnitatem accidentalem et cæremonialem

episcopus, sicut non absolvitur à volo continentiæ, esse quidem de jure ecclesiastico : secùs substantialem

ila nec à volo paupertatis : quia nihil debet habere lanel essentialem. Deinde dato quòd solemnitas voti solùm quàm proprium, sed sicul dispensalor communium bonoforet de jure ecclesiastico, vinculum tamen et obligatio rum Ecclesiæ ! Similiter etiam non absolvitur à voto obeinde inducla cst dejure divino. Sicut donatio est quidem dienliæ, sed per accidens obedire non tenetur, si supeex liberà donantis voluntate; acceplatå tamen ab alio riorem non habeat ; sicut nec abbas monasterii, qui lamen factâque rei traditionc, obligat jure natura, nec am non est à voto obedientiæ absolutus. Vide eliain 2-2, pliùs subjacet libertati donantis illam rescindere. Item quxst. 186, art. 8, ad 3. consecratio calicis ex constitutione Ecclesiæ : ubi la Objic. quintò. Sicul votum abstinentiæ observalum, men est ritè facta , eam removere nequit, quamdiù polest vergere in periculum personæ, ita etiam ob. manet integer. Item quòd aliquis sit rex aut superior servalio voli continentiæ. Sed in voto abstinentix, si pendet à voluntate et dispositione lumanâ : de jure vergal in corporale periculum voventis, potest fieri lamen naturæ est quòd subditi teneantur illi obedierc, dispensatio. Ergo pari ratione in solo continentize poet sic de aliis. Quemadmodùm igitur Ecclesia potest test dispensari, quidem efficere ut matrimonium quod antea erat ve Respondet D. Thomas hic ad 3, quòd cibus directè rum et legitimum, non sit ampliùs tale, apponendo ordinatur ad conservationem personæ, et ideò abstinentia aliquas conditiones, sine quibus non est validum, ut cibi directè polest vergere in periculum persone. Unde patet in matrimoniis clandestinis, quæ post Tridenti ra hâc ratione volum abstinentiæ accipit dispensationem. num non sunt valida ; inde tamen colligi nequit, quòd Sed coitus non ordinatur directè ad conservationcm persubstantia et essentia matrimonii ab Ecclesià depen sonc, sed ad conservationem speciei ; unde nec directè abdeat : ita, quamvis votum solemne religionis ab Eccle stinentia coilûs per continentian vergil in periculum persià dependeat quantùm ad aliquas conditiones, pula sonæ. Sed si per accidens ex periculum aliquod perquòd fiat in tali alate, in religione approbatâ, in ma sonale accidat, potest aliter subveniri, scilicet per abstinibus talis superioris, etc., ita ut sine illis professio nentiam vel alia corporalia remedia, etc. non sit valida , inde lamen non soquitur quòd subslan Remanct igitur inlacla D. Thomæ doctrina solida , tia hujusmodi votorum solemnium, non sit de jurc di nempe quòd nulli hominum potestati subjacet reliogiovino, proindeque ab Ecclesià independens. Unde ritè sum ritè professum, efficere non professum ; quâ proemissa sunt indispensabilia, non secùs ac matrimo fessione stante redditur omninò ad matrimonium innium legitimè contractum est omninò indissolubile per habilis ipso jure naturali et divino, in quo Ecclesia humanam potestatem. llinc et Matthæus potiùs subiit nequit dispensarc. Neque potest sacerdotem secularem martyrium, quàm consentire quòd Hyphigenia filia rcddere non sacerdotem , sed tantùm in hoc dispenregis Æthiopice nuberet Hyrlaco, contra votum so sare, quòd remanens sacerdos matrimonium contralemne castitatis quod ipso hortante jam emiserat illa, here valeat, cò quòd solùm jure ecclesiastico, conet ab eo fuerat acceptalum.

tinentia sit illi annexa. Objic. lertiò plura facta. Constal enim ex variis historiis aliquando pontifices dispensåsse cum aliquibus § 2. Utrùm episcopi valeant dispensare in volis. religiosis professis ut nubcrent.

Resp. Sylvester, v. Volum, 4, num. 5, in fine, pon Postquàm D. Thomas, art. 12, ad 3, determinavit lifices id fecisse non de jure, sed de plenitudine po summum pontificem habere plenitudinem potestatis lestatis. Subdilque h.cc verba : Ego ctiam vidi ponti- dispensandi in omnibus dispensabilibus votis, statim ficem majora facientem cum scandalo totius Christianita subdit: Aliis autem inferioribus prælatis committitur dislis. Unde aliud est facere de facto, aliud di terminare pensalio in volis quæ communiler huni, e indigent ira

quenti dispensatione, ut habeant de facili homines ad

scipiat mitiorem : ratio est quia id non est dispensare quem recurrant : sicul sunt vota peregrinationum et je in volo religionis, cùm iste semper religioni capejuniorum el aliorum ejusmodi. Vola verd majora , s endæ obligalus maneat; sed tantùm in modo , cir. pula continentia el lerræ sanctæ reservantur summo cumstantià et qualitate illius, scu in arctiori vinpontifici.

culo. læc duo taniùm vota pontifici reservata assignat Præterea potest episcopus dispensare in votis istis D. Thomas, quia, inquit Solus lib. 7 de Just., quest. conditionaliter factis sub conditione de futuro, dum4, art. 3, forsan alia non erant excepla suo ten pore;

modò conditio nondum sit impleta; ut si quis voverit nunc tamen jure novo, et ex consuctudine receptå, limina Apostolorum visitare, si rem amissam recupehire etiam tria summo pontifici reservantur, nempè raverit. Ratio est quia vota papæ reservata decet esse volum ingrediendi religionem (1); peregrinationis ro absoluta el perfecta ad vitanda animarum pericula et man ad limina Apostolorum Petri et Pauli, et pere laqueos, et non extendenda ad rem odiosan, qualis est grinationis Compostellanx ad S. Jacobum : et ita de reservatio. Hujusmodi autem vota nondum adimplela facto servalur. Docent tamen auctorcs, episcopos ex conditione, non sunt perfecta, cùm adhùc non obli justá el rationabili causâ suos subditos dispensare gent. Ergo non censentur reservata. Idem dicendum posse in voto castitatis, quando non est absolutum, de voto pænali, v. g. : Voveo me non lusurum taxillis sed ad aliquam circumstantiam restrictum, ut si non sub pena ingrediendi religionem, cùm hujusmodi vota fucrit perpetuum, sed ad tempus, puta ad annum, vel ante inchirsam pænam non obligent, nec antea sint ad quinquennium, aut decennium; quia volum reser vota religionis, sed non ludendi taxillis, super quibus valum pontifici, est perpetuæ continentiæ aut castila episcopus potest dispensare. Verùm si conditio jam tis : odiosa verò, ut cohibitiones el exceptiones, sunt fuerit adimplela, lunc volum transit in absolutum, et restringenda prout sonant. Idem dicendum quando per se loquendo solus pontifex dispensare potest. Id quis vovit certam continentiam servare, puta non tamen plures limitant in casu quo volum conditionale commillere adulterium aut aliud delerminatum libidi non sit penale; cxistimant enim episcopum post innis genus : polest enim episcopus in eo dispensare. cursam poenam adhuc posse in eo dispensare, quia, ut Item quando volum continentiæ non est præcipuè in supra dictum est, in istis casibus non est volum relitentum, sed in alià re præcipuè intentà inclusum , ut gionis capescendie , sed non ludendi taxillis ; nec es si quis voverit sacrum ordinem suscipere, cui utique

devotione religionis procedit, sed apponitur ex odio annectitur continentiče votum , aut si quis promiserit

et pænâ, ut sic iste deterreatur à ludo. Cùm igitur im non wire matrimonium, in quo volo castilas omnimo. positio illius pænæ sit odiosa et pænalis, est restrinlè non continetur; potest episcopus in his dispensare, genda ; alii tamen graves auctores contrarium docent. quia non est volum simpliciter castitatis; unde vec

Insuper si volum circa reservalam materiam, non sit violalur votum si postea iste fornicetur quia volum principale, sed accessorium , episcopus dispensando est solùm de non nubendo; et qui voret sacros ordi

in principali potest et in accessorio dispensare, v. 8-, nes, non vovet castitatem præsentem , sed tantùm ad dispensando in volo suscipiendi sacros ordines, ceneam obligatur postquàm ordinatus fuerit. Similiter epi setur hoc ipso dispensare in voto continentia perpescopus dispensare polest cum eu qui vovit ingredi

lux illis annexo. Item si quis voveal non ludere sub arctiorem religionem, v. 8., Carthusianorum, ut su

perà ingrediendi religionem, episcopus illum dispensando à volo non ludendi, dispensabit etiam à volo

religionis; quia sublato principali , aufertus accesso(1) In Galliis volum ingrediendi religionem moria rium. Secùs dicendum quando principale est reservaJium non est reservatum S. P. ut declaravit S. Cong.

tum : v. g., si quis voveat castilatem perpetuam, quam Penil. in responso directo ad DD. Bouvier episcopum Cenomanensem, anno 1836 : Votum mulieris, ait S.C.,

si violet, voto se obligat ad jejunium in pane et aqua, cujus intentio respexerit ad monasteria prout nunc in episcopus poterit quidem dispensare in eo jejunio, sed Galliis eristuni, non est reservatum; quia scilicet mona

non in volo castilalis. Item episcopus potest dispensteria eadem à Sede Apostolicâ attentis peculiaribus circumstantiis, non tanquàm ordines vcrè el propriè religiosi,

sare in his votis quando dubitatur an sint obligatoria, sed uti piissimarum familiæ feminarum æsiimantur. Ibi ct an sint reservala; ut si dubium sit an sufficiens dem S. Cong. declarat suam decisionem spcctare so intervenerit deliberatio. Nam casus reservati non sunt lummodò ad moniales. Circumstanti illic peculiares ad quas alluditur in responsione Pænitentiariæ, vi

dubii sed certi; et in dubiis odia sunt restringenda. A denlur esse modus quo moniales vovent paupertalem

fortiori si quis probabiliter dubitet an lale votum emifilxta leges civiles apud nos vigentes, allentà disciplina serit. Tunc enim nulla subest obligatio , neque opus presentis Ecclesiie. Ad rationem ordinis religiosi requiritur solemnitas trium votorum, castitatis,

est dispensatione; quia in dubiis melior est conditio

obedientiæ et paupertatis, adeò ut unuin ab altero sejungi possidentis; et nemo in re dubià privandus est sibi nequeat; votuin autem paupertatis , ut sil solemne, naturali et ingenità libertate. Item potest episeopus debet à professo excludere dominium; porrò moniales

dispensare in volis reservatis, si per metum gravem apud nos ita paupertatem vovent ut nihilominùs servent dominium bonorum ; unde concluditur, illarum

emissa fuerint. Tum quia reservatio, cùm sit odiosa, professionem non gaudere privilegiis nec habere nati non videtur ad hæc vola extendenda : lum quia cre. ram professionis solennis. De co puncto alibi fusius dibile probabiliter est papam ob imperfectionem confortassis dissercmus.

(Edit.)

sensùs et injuriam illatam ca non sibi reservare. Jos

« VorigeDoorgaan »