Pagina-afbeeldingen
PDF

habeatquc vcrnm intentionem promittendi Deo ac vovendi. Si enim solùm verbis exterioribus simulet se vovere, promittendo scilicet aliquid se facturum, al)sque tamen proposito et anino promittendi, tunc per se loquendo, quantùm est ex vi promissionis, non manet obligatus in foro conscientiæ : et tale votum coram Deo est nullum, cùm sit tantùm fictio voti et promissionis. Peccat tamen mortaliter hujusmodi vovens, quia mentitur in re gravi, facitque Deo parvam injuriam. Imò dùm constabit Ecclesiæ hujnsmodi votum emisisse, nec certis evadentibus signis probabit se non habuisse animum promittendi, cogetur in foro exteriori ad illud adimplendum, quia Ecclesia non judicat de intermis, 2 2, q. 5, can. Ilumana' aures. Neque huic credlet etiam juranti se tantùm exteriùs ac fictè promisisse, cam. Per tuas, de Probationibus. Aliàs enim ingens cveniret perturbatio in Ecclesià; hoc quippe molo sponsalia, matrimonia, vota religiosa, aliaque similia facilè eluderentur. lii isto igitur casu vovens implere tenebitur, non quidem ratione voti, sed ob pr;eceptum superioris. Unde si non possit aliter quàm apponendo verum animum, et cum verà intentione, vovendo de novo, benè et licite itmplere quod praecipitur : ad hoc poterit saltem in foro conscientiæ obligari, si aliud inconveniens aut peccatum inde non sequatur, quia licet voti enissio per se loquendo sit tantùm de consilio per accidens tamen in nostro casu poterit iste obligari, ob vitandam novam culpam, præsertim supposità priori culpà et fictione, seu decipiendi intentione, cùm fraus et dolus nulli paurocinari debeat. limò etiam secluso speciali Ecclesi;e praecepto, qui sic fictè promisit, aliquando per accidens tenebitur ad implenda promissa, puta propter injuriam eâ occasione tertio illatam, ut in sponsalibus et aliis promissionibus humanis sæpè contingit, vel propter scandalum, vel ob alia. Vide Cajetaiium in Summâ, verbo Votum, cap. 5. Qui ibidem ait, quòd emittens votum fallax, nempe intendens quidem verè vovere, sed non implere promissum, verè obligatur, et verum est votuum, quia ibi intervenit intentio vovendi, cum promissione Deo factâ de bono illi grato; nec mitiùs tenetur coram Deo adimplere votum, quàm si vovisset cum intentioiie servandi promissum; et ex suo iniquo proposito nihil reportat exemptionis à vinculo voti, cui se subjicit. Imò peccat mortaliter sic vovens, et in statu damnationis remanet, quousque adimplere intendat. Ratio est quia tam ex voto verè emisso quàm ex juramento, obligatio alimplendi promissum consequitur tanquàm necessarius et maturalis effectus, nec in p )testate voventis illam impedire ne fluat, ut supra ostensum est : idem dicendum de eo qui probè sciens naturam voti vt promissionis esse obligatoriam, verè vovet, et promittit; non inteiidit tamen se obligare, quia time ve!it nolit ex maturali quâdam resultantiâ et consequentià, voto adstrictus et obligatus manet. Additque Cajetanus quòd imperfectio actùs in voto dupliciter inv^nitur. Uno modo per modum niotus

primò primi, quando scilicet promissio Deo facta non est actus deliberatus, sed ex repentino ac indelilerato voluntatis impetu procedit. Et tunc est proinissio imperfecta: sicut in tentationibus fidei, vacillatio, absque consensu, non est deliberata infidelitas; et affictus ad occidendum inimicum absque consensu rationis, non est mortale homicidium completè : sic de similibus. Et hujusmodi promissiones votivæ, non sunt verè vota sed inchoationes votorum, ac per hoc non obligant. Alio modo invenitur imperfectio actùs votivi, ex defectu plenæ ac discussæ deliberationis. Non propterea tamen necessaria est deliberatio, quâ quis cum longà meditatione et discursu actum discussum concliidat, acceptet et eligat, omniaque perpendat ac consideret quæ ex tali operatione provenire possunt : sed ad voti obligationem ea solùm deliberatio necessaria est, quæ suflicit ad constituendum actum deliberatum absolute, et quæ sufficeret ad peccatum mortale cominiutendum ; non enim omne peccatum mortale semper est actus deliberatus ex modo illo deliberandi, cùm constet multa homicidia, sacrilegia, luxurias, etc., commiui ex passione absque hujusmodi longo discursu, discussione, meditatione, etc. Wota igitur deliberata absoluté sunt verè vota et obligationem inducunt, quia deliberatio quæ suflicit ad constituendum seipsiim servum diaboli per peccatum, multò magis sufficere debet al se Deo constituendum debitorem per votum. I{atio est quia homo tunc habet libertatem contra dictionis, quâ facere, vel non facere, promittere, vel non promittere possit, eò quòd cognoscat id quod facil et promittit, velitque spontè se obligare, ut ista deliberatio abso'uta sufficiat ad constituendum actum humanum seu moralem, ad jurandum, ad contrahendum matrimonium et ad alium quemcumque contractum civilem, ad iuducendam obligationem inter homines, ad merendum coram Deo, ad peccandum mortaliter, prout ostensum est contra peccatum philosophicum. Quia tamen quantùm ad modum vovendi, non intcrvenit deliberationis modus, vota hæc dicuntur esse minùs plena, utpote quibus plenitudo vovendi, scilicet per exactam discussionem et deliberationem, defuit: et propterea absque difficultate hujusmodi vota commutantur et dispensantur. Ilinc fit valere vota quæ fiunt ob metum mali repentini , puta mortis naturalis in infirmitate gravi : aut mortis violentæ, ut in naufragiis, incendiis, liostium invasione, aliisque periculis. Si enim in angustiis constituti, habuerint intentionem I)eo se obligandi cognoscentes quid faciebant, seu cogitantes de infirmitate aut periculo, ac de incolumitate obtinendà per votum, ad illud tenentur, etiamsi in illà tribulatione ac perturbatione emiserint. Et generaliter votum factum ex metu gravi illato ex causâ intrinsecâ, est validum et obligat, cùm spontaneè fiat è vovente: nemo enim ipsum ad hoc cogit, sed à se pso voluntariè determinatur, quatenùs talem metum sibi injiciens, ex suà voluntate eligit votum tanquàm medium ad evadendum malum et periculum, quod timet. ldem dicendum de votis quæ in iracundiâ aliâve passione fiunl : si enim passio ita mentem uon o')iit.

bilet , ut auferat cognitionem ct usum rationis, nec impediat excusetque peccatum mortale, sunt valida et obligatoria. Jdem dicendum de votis quæ fiunt ex levitate animi et pronitate ad vovendum, dummodò non procedant ex subreptione et motu subitaneo, absque ullà prorsùs deliberatione, sicut motus primò Primi. Alomeo tamen deliberationem sufficientem posse fieri im momento temporis quo emittitur ipsum votum, puta si adsit advertentia etiam per imperceptibilem qu:isi considerationem ac perceptionem convenientis et disconvenientis, ita ut solà prioritate naturæ delibcratio votum præcedat. Vide Cajetanum q. 88, art. M. Wolum tamen factum ex metu gravi cadente in constantem virum, ab extrinseco proveniente, seu injustè incusso à causâ extrinsecà liberâ, nempe ab alio laomine ad illud votum extorquendum, est nullum. Volum enim, sicut et matrimouium, debet csse liberum, ta!is aulem melus censetur tollere libertatem, et excludere voluntarium perfectum absque admixtione involuntarii, propter quod jure ecclesiastico hujusmodi vota annullantur : esto quòd jure naturæ forent valida, si vovens habevet intentionem verè vovendi et se obligandi. Dixi, ad extorquendum votum, ;uia si metus incutiatur ob alium finem, validum est votum, et in conscientiâ obligat, dummodò vis et mettas talis sit quæ usum rationis non alienet; quia in tali periculo constitutus, v. g., invasus à latronibus ad ncccm aut spoliationem, aut damnatus ad triremes, voluntariè ac spontè, à seipso, nemine cogente, tanc eligit votum tanquàm medium sibi gratum, quo

tale periculum evadat, nec metus est causa, sed dun

taxat occasio voti. Quando aliquis certus est se vovisse, dubitat autem an habuerit intentionem vovendi, tenetur ad illud :tdiinplendum, quia probato facto, praesumuntur adfuisse necessaria ad illud, nisi probetur contrarium, et delictum non debet præsumi de vovente, nisi proI)etur. 2-2, q. 5, cap. Absit. ldem dicendmu, quando

vovens dubitat an habuerit sufficientem deliberatio

i;em, an votum ex metu processerit, aut an ille metus fuerit gravis cadens in virum constantem, quia possessio stat pro voto, quod emissum fuisse constat, solùmque de causâ excusante dubitatur. Item si quis diibitet aut suspicetur se votum non adimplevisse, adimplere tenetur; quia obligatio voli est certa, et satisfactio dubia. Secùs dicendum si fuerit dubium an reverâ votum emissum fuerit. Tunc enim possessio stat pro libertate, ideòque non obligat. Tandem votum emissum per errorem aut dolum versantem circa substantiam et rem promissam, non est validum nec obligatorium, eò quòd tunc promissio non sit voluntaria, cùm nihil sit magis contrarium consensui, quàm talis error. Unde si versetur circa difficultates maximi momenti, notabiliterque existimationem voventis superantes, quibus cognitis, non vovisset, volum censetur involuntarium;ut si quis voveret ire Compostellam falsò putans non longè distare; quando postea comperit longam distantiam, non tenetur. Secùs dicendum, si error solùm contige

rit circa accidentarias circumstantias, il cst, quæ iion sunt magni momenti, nec excedunt notabiiitor voventis existimationem; ut si credens Compostellam distare septuaginta leucis, postea comperiret esse distantem centum leucis : iste siquidem error per so loquendo non reddit votum irritum, nisi talis mutatio superveniat, quæ judicio viri prudentis censeatur excepta, puta quia rem promissam quasi in alio statu constituit, ut videatur diversa. Voluim simplex factum per errorem vel dolum circa causain finalem et motivam, non est validum : seciis verò dicendum, si fuerit tantùm circa causam impulsivam. Italio primi est, quia votum non obligat ultra intentioiiem voventis; vovens autem censetur sub hâc tacitâ conditione vovisse, si causa finalis subsistat. Ut si quis voveat jejunare per mensem, ut possit sanitatem filio absenti obtinere, non tenetur aJ jejuniu:m, si antea filius jam erat mortuus. Item si dùm votum emissum est, causa finalis subsistebat, et tamen postea desiit, cessat quoque obligatio voti. Sic qui vovit non ingredi domum in quâ habitet mulier fornicaria, eà mortuâ, vel absente, potest ingredi domum. Ratio verò secundi est, quia causa solùm impulsiva est illa qiiâ non existente adhuc opus fieret, licet non ita libenter vel celeriter, et eodem modo. Ergo si error circa illam versetur, modò causa finalis subsistat, validum erit votum, ut patet de eo qui vovit peregrinationem Romanam devotionis causâ ad visitanda limina Apostoloruin, eamque libentiùs vovit, quia ha!,ct fìoniae amicum invisendum. Tenetur enim implero votum, etiamsi tempore quo emissum fuit, jam nortutis esset ejus amicus; eò quòd fruitio et visio amici fuerit tantùm causa impulsiva voti, ut suppono. § 5. De comditione appositâ voto. l!iictisque explicuimus essentiam et definitionera voti; nttnc in isto parag. et sequentibus, ejus divisionem examinamus, incipientes à voto conditionato, dùm scilicet aliquis promittit Deo se aliquid facturuam aut daturum in ejus obsequium, non absolvitâ voluntate, sed tantùm dependenter ab aliquà conditione honestâ. Et tunc vovens juxta illam couditionem votum ad:mplere tenetur, et non aliter. V. g., pater vovit dare imaginem capell;e rosarii, si ejus filius infirmus ab lioc morbo liberetur; non obligatur ad offerendam tabellam, si ex illo morbo mori contingat. Et quiJem si vovens plures conditiones apposuerit, ncc intende. bat se obligare donec omnes implerentur, non tenetur exequi volum, antequàm omnes conditiones evenerint. Si autem de hoc non cogitaverit, nec sciat discernere, tunc unâ conditione extante, tutius et nelius est quòd votum adimpleat. Itatio cur vovens conditionatè non teneatur ad votum, nisi post adventum conditionis est, quia in dispositione conditionali du;e reperiuntur voluntates, vel formalitcr, vel virtualiter; una quæ his verbis exprimitur: Volo tabellam B. Virgini offerre, si filius meus convaluerit ab infirmitate. Altera quæ subintelligitur, nempe si filius meus ex eâ decesserit, olferre nolo. Qnæ ambæ voluntates sunt inefficaces ac suspendi:ntt:r, donec impleatur conditio. Nam illà con'itione adveniente, pater vult et intendit Deo offerre tabe'!am : et tunc promissio conditionata transit in absolutam, habetque on:nes suos effectus : non adveniente verò conditione, non vult nec intendit dare, sicque conditionalis nihil ponit in esse. Invalidum est votum faetum sub conditione conirarià substantiæ voti, aut rei promissæ ex cap. fin. de Coiidit. appositis. Ut si quis voveat reiigionem profiteri sub eà conditione, ut habeat proprium, aut luxuriosè vivat, aut non teneatur observare regulam, etc. Item nullum cst votum factum sub couditione impossibili, ut si quis voveat ingredi religionem, si totam maris aquam biberit, aut coelum digito tetigerit : quantùmvis hujusmodi conditio in matrimonio aut testamento, pro non, adjectâ habeatur, ideòque hujusmodi contractuum valorem non impediat, jure humano ita rationabiliter statnente, Detis tamen tale votum respuit. Quando verò cond:tio turpis de futuro adjicitt;r voto, distinguendum est. Nam potest quis ad votum se astringere per nodum pœnæ, ut si contigerit euim fornicari, vovet ingredi religionem. Et tunc advemiicu;te fornicatione, teiretur votum exequi, et non antea. Adverte obiter vetufm poenale dupliciter fieri posse. Uno modo sub disjunctione, ut si quis promittat se non lusurum, aut si luserit, illà die jejunatu1 um. Post ludum, solùm jejunare tenetur, nec propterea fit reus voti ludendo, q:;ia ex vi illius non teneuur vitare ludum, se d tantùm ad jejunaiidum, supposito quòd ludat alio modo absolutè et determinatè. Ut qui v ovet non accedere ad talem feminam sub pœnà dandi Jecem munimos pauperibus, tunc si ad illam accesserit reus est voti, et insuper ad eleemosynam promissam tei.etur, quia in hoc casu duo vota includuntur : unum scilicet absolutum, non accedendi ad eam feminam ; aliud verò conditionatum, nempe, supposito isto accessu, solvendi talem pœnam. Potest verò aliquis se voto obligare ad aliquid faviendum sub purâ conditione alicujus eventùs turpis e ntingenter futuri, et non per modiim poene. Et hunc si non dirigat votum ad talem effectum turpem, ut optet evenire, qui potiùs peroptet non fieri, tunc valet votum ; non enim pendet à re turpi, nisi tanquàm a conditione, ut si quis voveat religionem, si Petrus obtineat copulam à tali dominâ, at:t si exercitus Turcarum vincat classem Christiaiiorum ; secùs dicendum si dirigat volum ad illum malum fineim, et effectum turpem à Deo obtinendum. Tiinc enim est invalidum, cùm sit de materiâ illicità et peccaminosâ. Votum factum sub conditione necess;iriò eventurà, est validum; ut si quis voveat dare eleemosyn:im, si sol cras oriatur : talis enim conditio non vitiat nec suspendit contractus, sed pro statim completa habetur. Unde istud votum statim obligat, ac si foret absolutum. Sic vovcns castitatem, si sol cras oriatur, statim obligatur ex voto ad servandam castitatem, nisi expressè intenderit se ad eam non obligare ante adventuin hujusmodi conditionis. Qiiandoque particula si non apponitur ad st:spenei,dtim consensum, usgnc ;! con- !it3n:i;s eve£;!i;m ,

sed apponitur ad determinandum tempus adimplendi vottim. V. g., voveo reiigionem, si pater meus obierit : sensus enim est, voveo ingredi religionem, quando pater meus obierit. Et tunc votum est solùm apparenter conditionale, et reverà absolutum. Wovens sub conditione futurâ non potest aliquid facere, quo, postquàm illa advenerit, ad impletionem voti inhabilem se reddat. Unde qui vovit religionem se ingressurum, si navis quae brevi expectatur, ex Indiâ venerit, peccat.si ante navis adventum contrahat matrimonium, nisi ex communi et probabili famâ constet navem ab hostibus captam, vel nai:fragio periisse, ac impossibile moraliter appareat conditionem eventuram. Item nisi vovens reservaverit sibi libertatem adimplendi aut not, adimplcndi ; ista enim intelligenda sunt juxta voventis i:.tentionem, utpote quia ab eâ votum vim obligandi ha!;et. Tandem, si conditio ap1·osita in voto, sit de pr;esenti vel de præterito, ut: Voveo religionem, si res ita se habeat, aut se habuit, non suspendit consensum voventis, nec efficit huju.smodi votum propriè conditionale, sed est absolutum, si tunc conditio vera sit, sive vovens sciat, sive ignoret conditionem extare : si verò conditio non existat, non valet votum. Ex D. Thoinà in 4 Sent. dist. 29, qu;est. unicâ, art. 5.

Votum conditionatum differt à voto verè disjunetivo; quando enim mens voventis consoiiat verbis, quia nempe ad neutram disjunctionis partem vult præcisè se obligare, sed ad eam qnam elegerit: tunc si utraque sit materia apta voti , debet alterutram eligere : v. g., si vovit dare quotidiè eleemosynam aut recitare rosarium, est votum disjunctivum. Si verò mens illiis sit conditionaliter se obligare, nempe se determinatè ligando ad unam, si exequi poterit, et in casu quo mequeat, aut non exequatur, se obligando ad alteram, tunc non est votum verè disjunctivum, sed conditionatum, ut si quis voveat dare decem nummos in eleemosynam , si facultas suppetat: sin minùs, elargiri quinque. Tunc enim non datur voventi electio, sed tenetur absolutè et præcisè ad dandum decem numnos, si potuerit; sim mitiùs, ad elargiendum quinqtie.

§ 4. De voto solemni et simplici.

Divus Thomas in hâc quaest. 88, art. 7, ostendit votum solemne effici per susceptionem ordinis sacri, et per professionem religiosam ad certam regulam ab Ecclesià approbatam, nec dici solemne per hoc quid fiat in publico : sic enim potest quidem habere quaindam solemnitatem humanam, sed non solemnitatem spiritualem, et divinam, quam habet etiamsi coram paucis fiat. Unde aliud est votum publicum esse, aliud solemne; hujusmodi autem solemnitas pertinet non solùm ad homines, sed ad Deum, in quantum habet spiritualem et interiorem aliquam consecrationem seu benedictionem , cujus Deus est auctor, etsi homo sit minister. Votum quippe est promissio Deo facta, unde solemnitas voti attenditur secundùm aliquid spirituale, quod ad Deum pertineat, id est, secundùm aliquum

spiritualem bencdictionem vel consecrationem, quæ ex institutione Apostolorum adhibetur in professione certæ regulæ, secundo gradu post sacri ordinis susceptionem, ut dicit Dionysius cap. 2 Eccles. IIierarch. Et hujus ratio est, quia solemnitates non constieverunt adhiberi nisi in assumptione novi statùs, et nisi quando aliquis totaliter mancipatur alicui rei. Non enim solemnitas nuptialis adhibetur, nisi in celebratione matrimonii, quando uterque conjugum sui corporis potestatem alteri tradit. Et similiter voti solemnitas adhibetur, quando aliquis per susceptionem ordinis sacri divino ministerio applicatur; et in professione certæ regulæ, quando per abrenuntiationem seculi et propriæ voluntatis, aliquis statum perfectionis assumit. Solùm igitur voto quo quis totaliter se suhjicit divino ministerio seu famulatui, congruit solemnitas, ideòque votum tantùm solemnizatur per susceptionem sacri ordinis et per professionem ad certam regulam; solùmque hujusmodi vota impediunt matrimonium contrahendum, et dirimunt jam contractum, quod est effectus voti solemnis, ut ostenditur 3 p in Supplena. q. 55, art. 2. Ubi D. Thomas disertè asserit voti solem: vitatem non consistere in consecratione et benedictione externà et humanà, sed interiori et divinâ, quâ aliquis assumendo novum statum ordinis sacri, aut professionis religiosæ, actuali quâdam dedicatione et traditione proprii corporis ac libertatis, se in Dei possessionem et dominium transfert , ejusque famulatui totaliter mancipatur, interveniente acceptatione illius qui Dei vices gerit, et adhibitis quibusdam circumstantiis ac ct remoniis exterioribus ab Ecclesiâ institutis et approbatis, quibus significat se talem acceptare traditioviein , ita ut hujusmodi persona non sit ampliùs sui juris, sed sub dominio alterius. Et consequenter istud votum jure naturæ ct divino, religiosum professum prorsùs inhabilem reddit ad se tradendum alteri per matrimonium, aut faciendum validè et licitè ea opera quæ contrarientur illis quæ vovit, quia jure naturali et divino nemo potest alteri dare, quod suum non est, irritaque est donatio. Clericus verò sacris initiatus, lege tantùm ecclesiasticâ redditur inhabilis ad matrimonium, ratione statûs cui annexa est continentia, prout indicavit Tridentinum sess. 24, de I{eformatione , can. 9, ubi distinxit irritationem matrimonii causatam lege ecclesiasticâ in iis qui sacris sunt initiati, ab eâ quæ voto causatur in religiosis professis, ut significaret eam irritationem in illis provenire ab ipsà naturâ et conditione votorum in professione expressâ vel tacitâ alicujus religionis approbat;e. Vcrùm hæc fusè à nostris theologis pertractantur in tractatu de Matrimonio, ad quos lectorem remitto, et ad I). Thomam in Supplem. q. 53, art. 2; in 4 Sent. dist. 58, (I. 2, art. 1; quodlib. 5, art. 18, et quodlib. 11, art. 2, et opusc. contra retrahentes hominem ab ingressu in religionem, cap. 12. Duplex autem est voti solemnitas. Una siibstantia!is, ct essentialis, consistens in actuali et totali traditione sui ipsius, quam facit profitens re!igionem in i;;a;u

[ocr errors]

mine Dei. Alia verò accidentalis et cæremonialis, quæ consistit in cæremoniis et modis cum quibus illa traditio et acceptatio fit ex statuto Ecclesiæ. Et de hàc tantùm solemnitate locutus est Bonifacius VIll, in sexto, cap. unico de Woto et voti Redempt., quando dixit ex so!à Ecclesiæ institutione esse inventam : secùs vcrò de primâ et sub tantiali solemnitate. Ex locis D. Thom;e adductis col!igitur esse differentiam essentialem inter votiim simplex et solemne, in hoc quòd votum sin plex sit tantùm promissio facta Deo; at verò solemne addat supra promissionem. actiialem sui ipsius traditionem et exhibitionem Deo, ejusque acc^ptationem (f).

(1) Sic communiter Thomistae ; at communiùs theologi aliam tenent sententiam ctii adhaerendum piitamus; videtur igitiir (luo hîc esse accuratè decernenda : 1° Utrùm ex rei naturâ, antecedenter ad oinnem Ecc!esi;e constitutio:nem, aliquid hai)eat vott;m solemne. ex qiio (lifferat à voto simplici , et in quonam ilftmi consistat ? 2° Posito qiiòd nihil tale reperiatur, et quòd sola Ecclesia discrimen iustituerit inter vcttim so!eiune et simplex, in quo pr;ecisè consistat? Porrò:

Circa primum , quod est hîc praecipuum , nobis videtur , ex naturà snà votum solemne non differre à simplici, seu aliis verbis , independenter à lege E clesiæ , nullum esse votum solemne. Illudqtio deducimus 1° ex declaratione Bonifaeii Wi!i , cap. unico, Quod votum, de voto, in 6. interrogatiis quod totum dici debeat solente ac ad matrimonium dissolvendum efficar, ac proinde non de solemnitate externà et accidentali, sed de substaatiali , sic respondet : Nos igitur attendentes quòd vvti solemnitas eae solâ constitutione Ecclesiæ est inventa... decl.;randum durimus illud solum votum dici de$ere solemne, quod solemnizatum fuerit per susceptionem sacri ordinis, aut per professioncm e.rpressam vel tacitam factam alicui de religionibus per Sedem apostolicam ap; rwiatis. illa verba satis clara sunt, et si quid remaneret ambigui, tolliti;r per interpretationem Gregorii X!!! mox afîerendaiii. 2° Ex cxemplo votorum qnæ emittuntur in Societate Jesu, à Scholasticis et Coadjutoribus. Cùm declarâsset Gregorius XIil, Const. (}uantò fructuosius, 1 februar. 1585: Omnes et quoscumque , qui in ipsâ Socictate admissi, biennio probationis à quocumque pertcto , tria vota , tametsi simplicia, emiserint, emittentqite in futurum, verè et propriè religiosos fuisse et esse , et ubi, ite scmper et ab omnibus censeri et nominari debcre; i;on defuerunt qui contrarium assererent, quorum errorem redarguens idem S. Pontifex in Const. Ascendente Domino, 25 maii 1584, hæc ait, ibid. p. 85, n. 5 : Considerantes voti solemnitatem solâ Ecclesiæ constitutione inventam esse, triaque hnjus modi societatis vota tametsi simplicia, ut substantialia re!igionis vota, ab hâc Sede fuisse admissa, illaque emittent, s in statu religionis verè constitui, quippe qui per ea ipsa societati se dedicant atque actu tradunt, seque divino servitio mancipant. Ex quibus duplex exsurgit argumentum : 1" Gregorius Xiil confirmat ea quæ ex Bonifacio VIII deduximus, cùm adhibeat eadem verba, loquendo sanè de solemnitate sul)stantiali et proprià, per quam votum soleumme differt à simplici. 2" Illa vota declarantur simplicia; et tamen fit ibi traditio et donatio; ergo per iilam traditionem noii constituitur solemnitas. Equidem illa donatio non est irrevocabilis ex parte societatis, et hæc est ratio cur votum non dieatur solemne; sed est perfecta et irrevocabilis ex parte donantis; ergo si hic applicanda essent quæ dicuntur de contractu donationis, quamdiù durat, deberet irritare matrimonium et conferre voto solemnitatem. Vide S;iarez. cap. 7, n. 15-21. 5" I)emùm ex ratione : Postquàm honó sc o|)ligavit erga Deum ad n-ii ■tendum suo corpore, ut fit Ex quo fit votum solemne inpedire matrimonitim ,

contrahei:dum et dirimerc contrac:um , siinplex verò castitatis votum non dirimere matri:mo:nium, si postea qui vovit, illiid contrahat; quia non obstaiite eâ promissione, retinet sui ipsius domiiium : proindeque potest validè se alteri per matrimonium tradere, quanquàm lethaliter peccct contra fidelitatem Deo datam. Tandem, ut ait D. Thomas hic q. 88, art. 7, ad M, votum solemne habet fortiorem obligationem apud J)eum, quàm volum simplex, et graviùs peccat qui illud transgreditur. Dùm autem dicitur quòd votum simplex non minùs obligat apud Deum quàm solemne, intelligendum est quantùm ad hoc quòd utriusque transgressor mortaliter peccat. Religionis perfectio substantialis, et professio religiosa essentialiter conEistit in tribus votis solemniljus, paupertatis scilicet voluntari;e, continenti;e, et obedientiæ, ut probat D. Thomas 2-2, q. 180, art. 7, et opusc. de Perfectione vit e spirit. cap. 1 1. Yotum paupertatis voluntariæ consistit in liberà ab. dicatione bonorum temporalium tam quoad affectum, quàm quoad effectum : quatenùs aliquis aufert à suà voluntate potestatem licitè possidendi proprium, promittitqiie in perpetuum sine proprio vivcre, quasi mortuus civiliter mur;do, ita ut reddatur hoc ipso inhabilis et omninò incapax dominii, possessionis, ususfructùs, imò et nndi usùs proprio nomine et jure, independenter ab assensu ct licentià prælati. Unde toties peccat graviter monachus professus contra votum, quoties act;im proprietarii exercct; quod contingit quando absque salteim tacitâ superioris licentiâ, aliquid sibi acquirit, aut sibi retinet, aut alienat, donatione vel contractu, aut rebus illis utitur inscio ac invito supe

Jn quolibet voto, non concipitur quòd aliquid ampliiis faciat : nam 1* noi: potest se directè inhabilem reddere ad matrimonium , nisi accedat auctoritas publica, ait Suarez, c. 9, n. 5, quia jus matrimonii ineundi videtur 1magis jus publicum naturæ, quàm individui, cùm ordinetur ad conservationem speciei. 2" Non potest etiam, media:ite donatione 1'eo factâ; tum quia I)eo non potest transferri dominium propriè dictum in corpus,cùm sit supremus omnium domiuus, nec quisquam dixerit votum inducere obligationem justitiæ propriè dict;e; tum quia si Deo jus dicatur conferri per votum, jus illud non crit incompatibile cum illo jure quod essentialiter oritur ex matrimonio, ut patet exemplo illius qui, post matrimonium consummatum, religionem amplectitur, ex alterius conjugis consensu. Ergo ex maturà rei votum solemne non differt à simplici. Circa secundum duo hæc observare sufficiat : 4° Nullus est ritus specialis in quo consistat voti soJemnitas ab Ecclesià constituta. Suht enim vota qu;e fiunt absque cæremoniis et benedictionibus peculiárihns, quæ tamen sunt solemnia: quædam è contra ritu valdè pul)lico emittuntur el tamen non reputantur nisi simplicia. Unde ritus externus non constituit nisi solemnitate:m accidentalem , de quâ liìc non agimus. 9° Solemnitas voti in eo ergo tantùm sita est, quòd emittatur in religione ab Ecclesià approbatà : cùm jgitur religio ipsa constituatur per vota solemnia, ultinuatè dicendum est votum solemne illud esse quod tale habetur ab Ecclesiâ. Vid. Pr;electiones theologicas de Matrimonio, auctore (:::r: 1ère, t. 2, n. 645. (Edit.)

riore, etc., ut fusè ostenäitur in tract. de Jnstitiâ. Votum continentiæ perpetuæ consistit in liberâ abdicatione omnium venereorum, auferendo à suà voluntate in perpetuum potestatem licitè utendi venereis, etiam per matrimonium licitis, ita ut per professionem monachus reddatur inhabilis ad conjugium, et teneatur abstinere ab omni violatione castitatis, tam corde quàm opere; aliàs ultra peccatum luxuriae, committit peccatum sacrilegii in confessione explicandum. Votum obedientiæ consistit in renuntiatione et abdicationc spontaneâ et perpetuâ propriæ voluntatis, quatenùs aliquis promittit et vult propter Deum, per totam vitam se submittere superiori praecipienti, adimplendo ejus voluntatem, ita ut totus è superiorum nutu pendeat. Sic fratres Prædicatores tenentur ex voto suæ professionis, castè et sine proprio vivere, regulam ac constitutiones non contemnere; praecepto in regulâ, vel in constitutionibus contenlo, vel à prælato facto in his quæ sunt secundùm regulam ct constilutiones usque ad mortem inclusivè obedire. In his tamen quæ sunt contra præceptum Dei et Ecclesiæ, vel contra regu!am, nullus religiosus prælato obedire tenetur. lta habent constitutiones nostræ dist. 1, cap. 15, textu M ; in quibus autem casibus transgressio obedientiæ apud nos sit peccatum mortale, declaratur ibidein dist. 14, textu 5, in fine. Iteligiosus ex voto obedientiæ tenetur obedire prælato, non solùm in iis qnæ religioni propria,sunt, sed etiam in communibus, id est, in his quæ sunt de necessitate salutis, ut docet Cajetanus 2-2, q. 186, art. 5. Tandem religiosus per obedientiæ votum desinit esse sui juris ac libertatis, suæ personæ dominium transfert in religionem, quæ proinde jus acquirit in ipsum et in opera sua, potestque ipsiim repetere, reducere, recuperare tanquàm rem suam sibi mancipatam, si recesserit, etc. Unde profitens dat arborem , nempe suam personam, et fructus, nempe opera, illa promittendo. Votum simplex religionis aut castitatis, aut suscipiendi sacrum ordinem, aut non contrahendi matrimonium, obligat sub peccato mortali propter fidem Dco datam et promissionein illi factam, subindeque peccat vovens si ineat conjugium, quod, licet sit illicitum, non tamen invalidum. Ratio est quia tale votum simplex est tantùm promissio Deo facta proprii corporis ad continentiam servandam : res autem aiicui tantùin promissa adhuc remanet sub dominio promittentis, et potest validè quamvis illicitè eam donare alteri. Unde iste vovens validè tradit corpus suum uxori per matrimonium, quamvis peccet lethaliter, etiamsi animo non consummandi illud contraxerit. Tum quia decipit sponsam, eique gravem injuriam facit; tum quia se exponit periculo frangendi castitatis votum, etc. Si quis autem post tale votum feminam iliud ignorantem deceperit, sub spe et pacto futuri conjugii obtinendo ab eâ copulam, videtur quòd tritie, non obstante voto, tenetur contrahere matrimonium, si infamia et damnum nequeat aliter reparari; quia ob!igatio justitiæ videtur in hoc casu praefercnda

« VorigeDoorgaan »