Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

dogmate slatim exorsum putant : ut ea ipsa qux su

( sati sunt die sccundo ab increpatione Domini, quanspiciunt, ac summå veneratione dignantur homines,

( do dixit : Fial firmamentum. » Sed subinepla est hæc scirent à Deo esse fabricata. Atqui cælum illud potis

sententia. Prius illud vero tuetur Perrerius noster, simùm, quod videtur, quod solem ac stellas continet, quod et dici necesse est, siquidem initio Genesis cæquod assiduè supra capita sua volvebatur, intelligebant

lum à Deo conditum affirmari putant, hoc est, certam isti, qui ci adscribebant divinitatem; nec de alio lo universi totius partem, quæ vocabulo isto significa.

lur. cutus est propheta cùm in Psalmo 101 ita scripsit : Initio 14, Domine, terram fundasti; et operc manuuni Atqui Moses disertè testatur Deum secundo die jus.. tunrun sunt cæli. I psi peribunt, lu autem permanes, etc. sisse fieri firmamentum, quod stalim exstitit. Neque Complures autem supremum illud coelum quod et Em hoc solum dixit: Dividat firmamentum aquas ab aquis, pyreum vocant, incorruptum esse putant et immuta ut jam factum esse monstraret; quemadmodùm die bile. Quare de hoc illa minimè à prophetâ fuerint tertiâ, quà, ut plerique computant, aquæ certum in lodicla.

cum coactæ sunt, quia jam erant creatæ, non dixit : Alenim occurrit Joannes Philoponus : mirum nemi Fiant aquæ, et congregentur, etc.; sed tantummodò : ni oportere videri quòd Moses coeli cujusdam quod Congregentur aquæ. Quid igitur cause comminisci posoculis aspici nequeat, mentionem fecerit. Nam neque sunt, cur illic dixerit : Fiat firmamentum, et dividat « ante Prolemæum et Hipparchum, mathematicoruin aquas, etc., etsi jam perfectum erat; non istic dixerit; e ullus nonam sphæram stellis carentem cognoverat. ) Fiant aquæ, et congregentur, etc., quas similiter jam Sed aliud est eruditis auribus recondita illa et abstrusa lactas esse constabat? committere; aliud in vulgus indoctum sine ullo opera X. Nostra itaque sententia hæc est, prima illa Gepretio depromere.

neseos verba : In principio creavit Deus cælum et terram, At quod ad cælum istud omnium supremum, neque non peculiare opus aliquod continere, quod initio et sub aspectum cadens attinet, minimè id quidem infi antè dies sex molilus sit Deus : quasi ante lucem ac ciari licet, esse beatum quoddam ac cæleste supra om reliquas deinceps opificii partes, qualecumque coelum nia domicilium, angelis et sanctis omnibus attributum; ac terram creaverit; sed esse generale quoddam effar sed cujusmodi sit, nonnisi conjecturis et humanis tum, quo omnia , quæ sunt à Deo facta, complexus est. commentis asseritur. Sanctus Thomas, in 1 part. qu. Etenim Moses, ut initio dicebam, Judæos statim edo66, art. 3, de hoc cælo non aliter constare dicit, quàm cere voluit totam illam aspectabilem rerum universiex Strabi ac Bede auctoritate, tum etiam Basilii. Sed tatem à Deo conditore profectam esse. Quare ila multò plures ejusdem meminêre, nec tamen empyreum pronuntiavit, tanquàm diceret : Quidquid videtis, et nominant; quze vox nihili est ac barbara. Neque enim quodcumque cæli ac terræ comprehendit ambitus, unà ο εμπύρεος dicitur, ut sit igneus, sed έμπυρος.

cum cælo ipso terráque, id omne fabricatus est initio Sed ut habeat, nullam ejus mentionem fecisse puto Deus. Postea verò per partes, ac sigillatim, ut quæque Mosem. Quod Aben Ezra ex articuli Hebraici propric est elaborata , descripsit. Hæc verborum Mosis interlate confirmat quia scriptum est 2017 nx, tanquàm pretatio veteres habet auctores, quorum meminit indigitum intenderet in eos orbes, quos oculis suspicimus. primis Basilius homiliâ tertiâ, tametsi ab illis dissenVerùm neutiquam id necesse est.

tiat. Dictum est, inquit ex Latinå Epiphanii versione, IX. Superest igitur, ut cælum hoc loco non aliud sit i à præcessoribus nostris, non est hanc secundi cæli quàm quod videtur à nobis, et cælum propriè runcu i creationem, sed prioris expositionem. Ibi enim carpatur : hoc est, systema illud splendidorum et terram (ptim Scriptura retulit cæli terræque facturam, hic ambientium corporum. Que cum terrâ et aquả, ele

( curiosiùs rationem tradit nobis, quâ unumquodque mentisque reliquis initio esse creata complures arbi confectum sit elementum. Nos autem dicimus, quia trantur, quibus ita placet; primo ipso die simplicia y et quando nomen aliud , ct usus proprius est in seomnia producta fuisse corpora ; quæ otoixeich, id est, ( cundo, aliud esse necessariò illud primum, quod faelementa Græcci nuncupant. Quo nomine non vulgata ( ctum est cælum, habcns naturam validiorem , quæ solum quatuor , sed etiam cælestia corpora censentur. præstat rebus omnibus utilitatem præcipuam. »

Sic Hilarius in Malthum, canone 4, cælum et terram Ambrosius eadem Latinè reddidit in secundo libro, marima vocat elementi. Illa igitur primo die et ante capite 3. Meminit etiam opinionis ejusdem Augustinus omnia produxisse Deum existimant.

in lib. 1 de Genesi ad litteram, cap. 3, ubi quærit, Sic Gennadius Massiliensis libro de Dogmatibus ec ( utrùm priùs universaliter nomine cæli et terræ comclesiasticis, capite 10: In principio creavit, inquit, Deus prehendendum erat et commendandum quod fecit cælum et terram, et aquam ex nihilo.

« Deus et deinde per partes exequendum, quoniodd Quocirca firmamentum ipsum codem die primo crea ( fecit, cùm per singula dicitur : Dixit Deus : id est lum volunt; secundo verò, novum ei mandatum offi per Verbum suum fecit quidquid fecit? · Et libro cium aquarum dividendarum. R. Selomoh firmamen primo contra Adversarium legis et Prophetarum, cap. lum, quod primo dic tenerum et musteum à Deo 10, illam ipsam opinionem tanquam probabilem conditum erat, secundo roboratum fuisse dicit. « Ro commemorat. Sive per cælum et terram, inquit, generaboravit, inquit, firmamentum. Quoniam etsi creati liter priis inusitata sit spiritalis, corporalisque natura, e sunt celi die primo, adhuc erant mollcs; et conden sire aliquid aliud, quod luc, salvå fidei regulà, intelligi

polesl. I'um in lib. 12 Confessionum, cap. 17, eam. mentione, quod nondum, ut jam diximus, exslahat, dem refert.

terram duntaxat et abyssuni vel aquas exstitisse dicIta Gregorius Nyssenus , libro in Hexameron, in illis monstrat. Itaque supervacanea nobis est illa ratio quæ verbis Mosem asserit duo illa cominemoråsse, coe reddi solet ab iis qui initio coelum cum terrå p:olum atque terram, « tanquàm extrema rerum omnium crealum esse slatuunt, cur, post commemorala i.la duo, « quæ sensibus percipiuntur; ut, cùm ea quibus com de cælo tacuerit, solius verò terræ quis status tum sue

prehensa sunt cætera, à Deo procreata diceret, id rit, aperiat : Terra autem, inquit, erat inanis et vacua. • omne complecterelur quod intra extrema contine Nempe quòd calim jam perseclum erat , neque quidlur. )

quam illi deerat, terra verò cultu omni et ornatu caCyrillus item Alexandrinus perspicuè ita sentit libro rebat. contra Julianum secundo : « Cùm igitur Moses ait: In II. Cur non repentè perfecta prodierit, causam af• principio fecit Deus cælum et terram; intellige sum fert Chrysostomus : ut homines intelligerent nec à se « matim ac velut in compendium collatis omnibus, ipsam , ut in rerum esset naturà, neque ut ornata , et e universarum rerum creationem exponere, tum arti

lot bonorum secunda esset, accepisse , sed ab auctore liciosè progredi ad explicandum quemadmodùm or suo ac conditore Deo; atque hoc modo ab cultu venedinata fuerint, et quâ ratione singulæ rerum crea rationeque illius absterrerentur, cujus ad omncs vilä tarum hoc ipsum quod sunt, consentaneè sint ade partes utilitas magno ad divinum ei impertiendum ho• plee; » quod etiam tradidit in tertio libro ejusdem norem incitamento esse polerat. Communis est, operis.

( inquit , mensa , et patria , nutrix , et parens est Hanc eamdem sententiam S. Thomas Chrysosto ( omnium terra , et civitas, et commune sepulcrum. mo tribuit. Verùm hic in Commentariis ad Genesim, « Nam et corpora nostra sunt ex ipså indidemque corcæli nomine iis in verbis : In principio creavit Deus (poribus nostris alimenta suppeditantur ; in eadem cælum et lerran, coelum propriè dictum intelligit, ac « habitamus et degimus, ac post mortem iterùm recepartem mundi supremam. Sic etiam homiliâ primâ • ptus ad illam patet. Igitur ne fortè commoditatis tomi quinti, quam ad eadem verba dixit. Verùm id ex · quæ ex illa capitur, necessilas efficeret ut illam homilià 4 in Genesim collegit S. Thomas, ut postea • præter meritum admirarere ac beneficiorum multidicam. Porrò coeli ac terræ nominibus lola rerum tudo ad impietatem le dejiceret, eam tibi demonuniversitas sive mundus intelligitur. Definitur enim « strat, antequam esses, infornem et incondilam. , mundus ab auctore libri de Mundo ad Alexandrum Sic Ambrosius libro primo in Ilexameron capite 7, sic : Mundus est colleclum aliquid è cæło atque terra sciscitantibus cur non initio ornatus congruos assuratque ex iis naturis quæ intra ea continentur.

gentibus donavit elementis Deus, respondet ita : « Po

I tuit utique, sed ideò primò facta , postea composila CAPUT III.

< declarantur, ne verè increata et sine principio creQuis rerum status fuerit ante lucem conditam. Cur terra

« derenlur, si species rerum velut ingeneralæ ab iniprimum incondita el inculta fuerit. Exponuntur He i lio, non postea additæ viderentur. Incomposita terra braicæ voces, quibus status ille describitur : tum Græ « legitur, et iisdem à philosophis æternitatis, quibus . Cur lerra non slatim ornala et absoluta pro « Deus, privilegiis honoratur. Quid dicerent, si ab inidierit. De Spiritu Domini , quid fuerit, variæ senten « tio ejus pulchritudo vernâsset ? Demersa aquis detiæ , aliis aerem, aliis Spiritum sanctum putantibus. ( scribitur, velut cuidam principiorum suorum addiVideri Deum ipsum significari, idque quomodò in ( cla naufragio, et adhuc à nonnullis facta non creditelligendum.

( tur ; quid si decorem primogenitum vindicarel ? I. Quatuor vel quinque sunt omninò quæ ante lucis Accedit illud, quòd imitatores sui nos Deus esse ortum exstitisse Moses significat, cælum, terra, abys « voluit, ut primò faciamus aliqua, postea venustesus, aquæ et Spiritus Domini. Sed ex iis detrahenda ( mus, nedùm simul utrumque adoriamur, neutrum sunt duo, cælum et Spiritus Domini, quorum illud se « possimus implere : Fides autem nostra quodam cundo demum die conditum, hic à nullo creatus est, gradu crescit. » Quam posteriorem causanı breviter cùm sit ipse Deus, ut paulò post dicam. Jam abyssus Augustinus indicat libro primo contra Adversarium el aqua una sunt, et eadem res. Ila duo lantùm fuere legis, capite 8 : Ut tanquàm proficientis hominis, quod tuni corpora, terra, et aqua. De terrâ non ex illis ver postea futurum erat, hoc modo significarctur assecrio. bis lidem facimus : In principio creavit Deus cælum et III. Sed vocabula ipsa quibus lumultuarius ille stalerram; nam cerlas universi partes non exprimunt, ut lus elementorum describitur, paucis expendenda sunt, superiori capite docui, sed generatim totum mundum Hebraica primùm, quæ sunt 17, et 172; de his Masignificant, non qui ante lucem constiterit, sed qui sex gistri diverse sentiunt. Aben Hesra substantivum lotis diebus elaboratus, ac suis absolutus est partibus. utrumque nomen esse putat et idem significare : Quare ex sequentibus potiùs argumentum ducitur. nempe, id in quo nihil est solidi, vel subsistentis. At Postquam enim universe dixit à Deo omnia esse pro R. Selomoh 1777 putal esse stuporem, quem vernaculè creala quæ cæli terræque ambitu ac vocabulis conti ait appellari à popularibus suis eslourdisson, 17 verd uentur, mox quemadmodum unumquodque prodierit, significare vastitatem et inanitatem. Quasi diceret Moparticulatim narrare aggreditur, atque omissà coeli ses eum terræ habitum fuisse , ut si quis hominum

inanitatem צדותel ,רקותvocem interpretatur בהו solam

eide el, obstupesceret et miraretur vastitatem illius. Ila Acacius, in Catena quâdam manuscriptå, td å putoyer

ponit; sed boc Severianus improbat, et á opator vocari el vastitatem. Sic David Kimhius in Radicibus exponit pulat, eodem modo quo Ambrosius, quòd csset ( áxóa utrumque nomen eodem vocabulo itapu, quod deso I quintos, inornata, quòd nondùm ornata stirpibus, nonlationem ac stuporem exprimit. Additque Physicos 1 dùm fructibus coronata, nondùm succincta fluviis existimare 1777 significare materiam, quam Græci vo® ( ac fontibus, nondum reliquo variegata cultu; et erat cant üdv, quæ omni ex sese carens formå, cujuscumque e invisibilis, nondum ad gignendum idonea. , Sic in cst capax, 7 verò ipsam esse formam quæ male libro secundo Regum, capite 23, 21 : Ipse quoque inriam afficit, Deum porrò, ambobus illis vi suå socia terfecit virum Ægyptiune , virum dignum spectaculo, lis, mundum fabricàsse. Quæ est opinio R. Mordekai Græce äròpx épatòY, 07872 Wix. Latini hoc sensu viauctoris Concordantiarum Hebraicarum , sed ea falsa sendum usurpant, ut Plinius senior Padum oriri dixit est et inepta. Quare audiendus potiùs est Abcn Hesra, fonte visendo, lib. 3, cap. 16, necnon Solinus; Plinius cui et Thargum Onkelos suffragatur , qui voces illas Junior, arlem visendam, lib. 6. ep. 31. Sic è contrario reddit ita NTB et drapr, hoc est , desolata et vacua.

terram invisum nomijatam existimat, quasi indignam Ab Hierosolymitano verò sic exponitur : Et vacua erat aspectu. Cæsarius utramque complexus est opinionem, hominibus et jumentis. Itaque rectè Latinus noster ina nam primùm invisam et incompositam dici ait, non nanem et vacuam vertit; à quo non abhorret Aquila , qui, turâ, sed ordinationis et aspectüs gratiâ , tum posteà, ut eamdem nominum amborum esse notionem osten quòd nondùm homo specialor illius existeret. Philopoderet, pro iis oùóły xed oủhdy posuit, etsi Joannes Philo nus verò ilidem ad aspectum retulit , quòd undique ponus initio libri secundi Aquilam scripsisse dicit xé aquis esset operta, nondum conceptaculis in terrà factis, www.jee xei cůdky, inanitatem et nihil, Theodotionem verò in quæ aqua conflueret. Quæ omnia Procopius in Genexe vào vai , Symmachum porrò, 32 4 ởợẻo xa: sim colligit. Nam quod ad Gregorium Nyssenum attiáviáx pito, lerra erat otiosum sive vacuum et incondi net, dùm terram reipsà et ex sese prorsùs aspectabilum. Quæ omnes interpretationes in eamdem cumi no lemn negat fuisse, idque aspecto interpretatur, consenstro conspirant sententiam.

tanea dicit opinioni illi suze quam anteccdcnti capite IV. At Septuaginta, n ot yo y aspectos XORA ŠKATROREÚ proposui. Cùm enim nondùm actu et évepyeig consti6:05, terra autem erat invisibilis et incomposila. Curinvi tisse terram existimet, sed potestate , quatenùs semisibilem dixerit , causa hæc à Basilio duplex traditur : nalis ac genitalis quædam vis initio jacta fuit; inde, , Terram autem invisibilem (ait ex Epiphanii Latina quod est consequens , adjecit non habuisse lerram, « interpretatione) ob duas causas : aut quia necdùm cælum ac reliqua quæ tum erant condita, qualitates 1 spectator ejus processerat homo, aut quia sub aquis suas, atque idcircò sub sensus cadere nullo modo po" que lunc ei supercrant, latens nullo modo cerneba tuisse. Est autem ex omnibus Græcæ lectionis inter, tur. , Porrò èZATUTXEÚGSTOS , id est, incomposita el pretationibus illa Severiani ad Hebraicam accominoinculla propterea fuit quia « terræ plena compositio

data maximè , sed Græci vocabuli proprietati minùs (ut ait Basilins eodem interpretante Epiphanio) est congruit. Nam etsi opatós potest esse visendus et aspe• propria fecunditas , id est universarum germinatio clu dignus, tamen åópatos minùs, opinor, quod illi con· plantarum, et arborum fructiferarum copia, nechon trarium est, significat. ( colores odoresque florei , et alia quæ paulò post di V. Sed Græcis 70 sepositis , llebræa Latinaquc, i vino jussu progenita decoravère tellurem. Quorum lum reliquorum ferè Græcorum lectiones in eum pos« quia nondum aliquid exstiterat , meritò eam sermo sunt sensum redigi, quem, quia simplicissimus est, Scripturæ incompositam nominavit. )

ideò cæteris anteponam. Mosem enim arbitror, quod Ambrosius itidem, 1 Hex. c. 7, invisibilem idcò di jam supra dixi, et sæpiùs quàm dico cogitandum est, clam putat , quia aquis operta , visibilis corporeis ad rudis hebetisque populi captum verba sua senten1 oculis esse non poterat ; » rursus, ' quia nondum tiasque temperantem, inanem appellare lerram, quæ

lux que illuminaret , nondum sol : posteà enim lu nec urbibus et habitationibus, neque incolis frequen« minaria facta sunt coeli; , denique, et meritò in larelur adhuc, nec arbores frugesque pareret, nibil de1 visibilis, quia incomposita, quæ figuram et speciem nique haberet in superficie quod emineret, cujusmodi « congruentem adhuc non acceperat à proprio condi erant illa quæ Judæi oculis ac sensibus, tum cùm isla « tore. » Eleganter idem incompositæ vim notionem legebant, usurpare polerant. Hujusmodi principio lerque declarat : «Erat incomposita, utpote solertis agri ram existere, hoc est, indecoram et omni ornatu ca

colie inarata culturis; erat incomposita , quia nuda rentem, voluit Deus, et ab iis sciri qui ista legerent, 4 gignentium, nec toris herbosa riparum, nec opaca ut qui in rebus à Deo conditis nihil tam spectabanı, i nemoribus, nec læla segetibus, nec umbrosa super quàm usum earum et quæ ex illis commoda capiebant, i ciliis montium , nec odora floribus, nec grata vine jis ipsis ad Dei notitiam, venerationem ac limorem

tis. , Augustinus libro primo de Genesi, capite 13: adducerentur, cujus solà vi et omnipotcnti virtute, ac Invisibilis , quòd aquis operta videri non posset, sapientiâ tot ac lanlæ res tam admirabiliter in lucci i etiamsi esset qui posset videre; incomposila , quia editæ, ac solo verbo et imperio procrealæ suissent, i nondùm à mari distincta, ci cincta littoribus, et suis non naturalibus ex causis aut usitalis adminiculis ad • Setibus aniinalibusque decorala. lloc modo etiam fructum humani generis exiissent. Nec abludit ab noc

30

TA. VII.

sensu ctianı ille quem attigi supra, incultam el orna prelatio. Atque eliam R. Selomob ad cam acecdit, dum la carentem, vel inanem fuissc terram, quòd sub abys aquas veluti solium fuisse vult Dei in aere co-sisler:'is. so lateret, velut informis et indigna conspectu. Jam Nam Aben Ezra ventum existimal ad aquas siccandas abyssi nomine aquam intelligi, una est omnium inter inmissum à Deo. Joannes Furnus, in homilià de Spiprctum opinio, de quâ mox dicam.

rilu S., quæ est adjuncta Gregorii Tauromenitani lloVI. Sequitur ille Domini spiritus, qui super aquas miliis , aquas illas esse angelos existimat, quod non serebatur. De quo trifariàm sunt sententiæ, quas Am 0:1 vero simile. brosius, libro primo, capite 8, et Augustinus, libro pri VII. Nostra hæc sententia est , Mosem verbis istis mo de Genesi ad litteram Imperfecto, referunt. Prima ostendere nullum supra aquas luin fuisse corpus, atque est aerem significari, sive ventum; quod Theodoretus idewtex@s dicere Deum solum ejusque Spiritum aquis scquilur, ac Severianus in primâ homilia. Nam de in.cubuisse. Quare Spiritum intelligo Deum ipsum, quaacre uliquc meminisse debuit, ait Severianus. Sic tenùs hæc infima fovet ac circumplectitur , iisque Psalmo 147: Flabil spiritus ejus. Ita ctiam R. Moses genitalem vim impertitur. Nam vulgus Deum in cælum Maimonides, Ram. in 1 part. Iad., tract. 1, c. 4, § 2, esse ac supra coelum existimat, ita ut extra coelum ci Aben Ezra , qui Spiritum Domini vocari putat, nihil sit præter Deum. Ut ergo si quis dicat Dei Spiquòd à Domino missus erat ad terram exsiccandam. rilum vel Deum cælo ac mundo superferri et incubare, Assentitur et Thargum Onkclos. Alii vilalem intelli sic interpretabimur nullum ibi corpus remve aliam gunt spiritum quem carpimus , ait Ambrosius, lib. 1 , esse quæ mundum amplexu suo contineat, pr:cler C. 1. Augustinus , lib. de Gen. imp. c. 4, 1 vitalem Deum. Ita cùm Moses ait Spiritum Domini aquis in( creaturam quâ universus visibilis mundus atque sedisse, demonstrat supra aquas nihil omninò corpoi omnia corporea continentur et moventur, cui Deus ris exstitisse. Atque hoc sensu probabilis est opinio R. i omnipotens tribuit vim quamdam sibi serviendi ad Selomoh. i operandum in his quæ gignuntur. » Atque hunc spiri Est autem aptissima vox Hebræa quà superserri tam omni corpore æthcrio meliorem esse dicit, quia om significatur aquis Spiritus Dei. Quam Basilius , Ambronem visibilem creaturam omnis invisibilis creatura ante sius, Augustinus, ex fide cujusdam Syriaca lingua pecedit. Ergo invisibilem hunc facit et creatum. Puto eliam riti, sic exponunt, ut sit fovere, vivificare, sicut ova galælhereum, sed in eo genere præstantissimum , utique linarum incubitu foventur, quæ vim quamdam folu suv vicorporeum. Chrysostomus huic interpretationi subscri vi ficam immittunt. Ita sentit et Diodorus Tarsensis, et bit homilià Ierlià in Genesim; censet enim indicari vila Casarius, Dial. 1, interrog. 55. Eadem vox s aliàs lem quamdam vim et efficientiam aquis insidentem, ita ut movere significat; Græcè étegépeto, super serebatur, non stans aqua non esset, quod stagnum dicitur, et immobilis, pervagatione, ait Eucherius, sed potestate ; non localised agilata, et vim habens , ut dixi, vitalem. Quod enim ler , scd potentialiter. immotum est, prorsùs est inutile ; quod movetur, ad mulii

CAPUT IV. opportunum est. Procopius vel Deum vel aerem in spiritu illo demonstrari credit.

Qurenan exsliterint ante primce lucis exortum. Videri Postremò Deum ipsum plerique significari asserunt,

solam terram cum aquâ initio procreatam. Eam esse tam Latini quàm Græci; nominatim verò alıqui Spiri

materiam omnium rerum ex quorumdam philosopholum sanctum , ut Cyrillus libro secundo contra Julia

rum sententià : tum chuos illud poeticum. Refellitur num Apostatam. Augustinus, in libro illo Imperfecto

novum quoddam opinionis porlenium de Melchisedeco de Genesi , cap. 4, « Spiritum operantem esse vult vi

el Christo ante lucis exorlum productis. • quâdam effectoriâ et fabricatoriâ , ut illud cui 1. Quic superioribus capitibus exposita sunt, in cain e superferlur, efficiatur el fabricelur : sicut super nos sententiam inducunt, uti duo tantùm in rerum « fertur voluntas artificis ligno, vel cuique rei subject tunc naturà fuisse credamus : terram, et quam abyssi ( ad operandum, vel etiam ipsis membris corporis vocabulo signisicari jam diximus, aquam. Nihil enim sui, quæ ad operandum movet. ,

præter hæc duo disertè Mosis est complexa narratio. Prxcipuè verò Spiritum sanctum è tribus personis

Ac mihi propterea creata solùm ista duo videntur, 11t designari putant lam Augustinus idem quàm Ambro quasi materiam futurorum operum, utramque reposisius, lib. 1 de Symb. c. 5, et lib. 1 in Hex. c. 8, post lam haberet Deus, ex quà cælum , sidera , plante, Basilium, hom. 2; et Prudentius in Apothcosi:

animantia , ac postremus omnium homo constaret, Qui Spiritus olim

Lum ellam elementa cætera, inprimisque quem aera noOre supersusus patrio volitabat in undis

minaut, quam esse firmaincnti partem suo loco monNondùm discretis , nec certo littore clausis.

blrabinus. Nam de igne propriumne locum ac silum Assentitur et Hieronymus in Traditionibus. Victor habeat, dubitari à philosophis video. Quem quid m Ulicensis in Fidei Ratione ad llunericum : (Supersere si habet ullum, non minùs quàm aerem et cælum, hoc « batur, inquit, Spiritus Dei super aquas, utpole est æthera (id enim putatur ignis), ex aquà sive vapo « Crcalor virlutc potentia suze continens creaturam, ris immensilate illå prodiisse, non vana sil suspicio. i ut ex iis viva omnia producturus ipse rudibus ele Atque ita demum intelligenda est illorum opinio qui o mentis ignis proprii fomenta præstarct. ,

materiam prorsùs informem ac rudem initio crcalam Ac denique trila multorum usu est hæc Mosis inter à Deo dixerunt, 111 Augustinus, Gregorius Nyssenus,

aliique, quos supra commemoravi. Materiem enim fuisse. Nemo autem sic absurde sapiat, ut è tcrrà cooon illam que à philosophis prima vocatur ac formå lum à Deo factum puuet. Quare superest, ut ex aqua caret omni , sed minùs perfectum elaboratumque productum fuerit, quod nobis meritò placuit. corpus interpretari licet , ex quo absolulas rerum spe Hanc eandem lumultuariam et incondilam corporum cies formavit Deus. llujusmodi autem sunt ex elemen congeriern chaos appellat, el materiam interprclatur tis omnibus terra et aqua , quæ minùs actuosa, pluscu Hilarius in carmine ad Leoncm his versibus : lum de materia trahere videntur.

Omnia cùm legerel nigrum Chaos , aliaque moles Quin iliud, dimidiâ saltem ex parte, verum est, Desuper urgerel informis corpora mundi, quod Thales Milesius asseruit apud Aristot. 1 Met. Et caliganti premeret serolina nocie, cap. 3, aquam omnium rerum esse principium. Quod

Nec species, nec forma sorel : Deus inlus agebal , eatenùs reprehendit Petrus Chrysologus, si et ipsum Corporibus lectis mislus, secreta polestas. minimè procreatum à Deo principium esse dicitur. Ila

Eodem intervallo quod ortum lucis antecessit , præter enim Sermone 46 : « Ubi sunt, inquit, qui Deum de

illa quæ dixi corpora , cælestes creatos esse spirilis ( malerià , el maximè de aquâ mundum figurâsse con

et angelos, mullorum est opinio : de qua dictum cst fingunt? Deus noster in cælo et in terrâ, non ut in

in priore de Angelis libro, capite decimo quinto, ubi « ventor, sed ut conditor materiæ, ex nihilo cuncta

de tempore quo angeli conditi sunt uberrimè dispu- perfecit. , Hoc verò scposilo , quod Christiana con

tavimus. Quare nihil hìc eâ de re altinet quærere. demnat sides, primam omnium corporum aquam ex II. Verùm non est omittendum hoc loco porlentum stitisse cum terrà , et Mosis historia persuadet; et, si

quoddam barbarą opinionis ac pulidæ, imò verò pestide inferioribus ac mutabilibus corporibus loquimur, lentis ac nefariæ; quod dùm ista meditabamur proantiquorum plurimi consentiunt, qui ad ista duo, ce

diisse in lucem animadvertimus, deque eo lucubratiunlum, idque ferè supremum, neque sensibus cognitum,

culas duas legimus : alteram calamo scriptam, alteram adjiciunt. Sic Epiphanius primo die supremos illos ad seculi ludibrium et invidiam typis elian, commissam. orbes, terram et aquas cum angelis condidisse Deum

Utriusque argumentum istud erat, probare quosdam affirmat , ut postea dicam.

homines ante Adamum et initio conditi orbis exstitisse, II. Hoc illud Chaos Hesiodium significabat, quam nullo humano sato in mundum edilos, sed ab ipso Deu congeriem ac molem inconditam fuisse constat in unam

procreatos. Ac prioris quidem illius, cui cùm recitamassam conglobatorum corporum, è quibus mundi

relur nihil præter aures dedimus, obscuram tantumdeinde partes conflatæ sunt ac confecte. Quòd si Sloi

modò, ncque salis explicatam retinemus memoriam ; cis quibusdam auscultamus , nihil chaos aliud przter quare de illà, quoniam ejus, ut audivi posteà, majorumu aquam fuit, ut in libro de Mundi Incorruptibilitate

auctoritate suppressa est cditio, nihil hic habeo quod Philo testatur. Sloicorum, ait, nonnulli aquam esse pu dicam. De posteriore que in publicum prodiit, paulani chaos, idque nomen ab eo quod est xusus, derivant.

cis verba faciam. Ilujus auctor ipse librum quemdarı Quod utrumque in opinionem nostram convenit.

edidit nuper quem Epiphaniam inscripsit, in quo de Gennadius, in libro de ecclesiasticis Dogmatibus ,

tribus Magis anilem et insulsam fabulam lexuit. los inaleriam ex quâ procreatus est mundus, similiter enim tres istos esse defendit , Henochum, Melchicæli, terrie et aquae corporibus contineri credidit.

sedecum et Eliam. Tum de Melchiscdcco ita sentit, Nam capite 10: In principio, inquit, creavit Deus

cæleslem hunc hominem esse, hoc est, non terreno, lum el terram el aquam ex nihilo, etc. Et ita hic

sed coelesti constantem corpore, qui non cx Adanı visibilis mundus ex materiâ quæ à Deo facta suerat , stirpe descendens, nec humano satu cditus, anle Adafacius est et ornatus. Sed nos eatenùs ab eo dissentimus, mum ipsum, imò ante lucis exorlum primumque diem, quòd terram el aquam ante cælum conditam fuisse

procreatus est à Deo. Et quoniam de Melchisedeco credimus. Certè quòd cælum , perinde ac terram et scribit Apostolus, Hebr. 7, 3, assimilatum hunc csse aquam, è nihilo factum asserit Gennadius, haud satis

Filio Dei , consequens putat Filium Dei paulò ante Melculæret cum eo quod subjicit , visibilem hunc mundum

chisedecum unum esse factum è cælestibus illis hoex materiâ quæ à Deo facta fuerat, utique quam ex minibus , de quibus loqui Paulum existimat iis verbis, nihilo conditam paulò antè docuit, factum et ornatum 1 Cor. 15, 47 : Primus homo de lerrå terrenus, secunfuisse. Quod enim ad cælum attinet non potest materia dus homo de cælo cælestis. Hinc enim concludit duo cæli nominari, quod visibilis mundi pars est præcipua. esse hominum genera : unum terrenorum , qualis fuit Alqui visibilem mundum ex illis quæ de nihilo pro Adam; alterum cælestium, cujusmodi Dei Filius creata dixit, corporibus esse factum docet. Quinam exstitit, itemque Melchisedecus. Utrumque ergo ante ergo cælum è cælo fieri potuit? Quocirca cæli no angelos ac lucis ortum, hoc est, ante primi opera dici mine, quod cum terrâ et aquà de nihilo constitutum à Deo productum asserit; et ad hanc priorem cælcest, non illud aspectabile , sed supremum alterum stemque nativitatem in tempore factam referri Daviquod sub sensus non cadit, Gennadius intellexit ; iti dis illa verba contendit : Ex utero ante Luciferum gedem ut alii veteres, quod supra meminimus. Ex quo nui te, hoc est, ante crealos angelos , sive ante lucein sequitur, codem nobiscum consentiente Gennadio , quæ mundo diem attulit. Hæc ille, de quibus exclacælum illud quod oculis aspicimus, quodque visibilis inare cum Augustino libet, in lib. 2 cont. Adver, log. mundi pars est polissima , è terrà vel aquå fabricatum c. 2:0 porlenlum non solum à Christianorum auria

« VorigeDoorgaan »