Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

I corporalis, ut mox igni judicii destinentur, quàm ubi nonnullos arguit qui angelum à Cbrisio susceptum profanum est sanctos de glorià alernitatis ambigere, putabant : « Homo perierat, inquit, hominem restitui

cùm iniquis æternitatis opus praestetur ad pænani?, c oportucrat. Ut angclum gestaret Christus, nihil tale Quod autem Hilarius hic de gentilium sempiterno sup « de causâ est. Nam etsi angelis perditio reputatur, in plicio disserit, id aliis in locis de peccatoribus univer eignem preparatum diabolo et angelis ejus, nunquam sè, cæterique itidem Patres affirmant, quos cùm si ( tamen illis restitutio repromissa est. Nullum mangillatim recensere longum, ac fastidii, ut in re clarà, « datum de salute angelorum suscepit Christus à Pa. neque hâc ætate dubiả, plenissimum sit, non omnes ( tre. Quod Pater neque repromisit neque mandavit, lamen licet praetermittere. Itaque paucissimos, et ex

« Christus administrare non potuit. ) antiquioribus ferè commemorabo breviter, quorum au VI. Minutius Felix inferorum cruciatus lam in puctoritate instructus possit esse theologus.

niendo diabolo ac dæmonibus, quàm hominibus, semJustinus Martyr in Apologetico utroque tam diabo piternos fore, elegantissimè testatur his verbis : « Et lum ac dæmones, quàm qui eos secuti fuerint, homi i tamen admonentur homines doctissimorum libris, nes in sempiternum igne puniendos esse prodidit, cu i et carminibus poetarum, illius ignei fluminis, et de jus verba cap. 4 supra descripsimus. Irenæus in lib. 4, Stygià palude sæpiùs ambicntis ardoris, quæ cruciacap. 47 : « Quibuscumque, inquit, dixerit Dominus : < tibus æternis præparata, et dæmonum incendiis , et « Discedite à me, maledicti, in ignem æternum, isti erunt 4 de oraculis Prophetarum cognita tradiderunt. Et ideò • semper damnati. Et quibuscumque dixerit : Venile , ( apud eos etiam ipse rex Jupiter per lorrentes ripas ( benedicti Patris mei, percipite hæreditatem regni quod i et atram voraginem jurat religiosè. Destinatam enim præparalum est vobis in sempiternum, hi semper per « sibi cum suis cultoribus pænam præscius perhor

cipiunt regnum, et in eo proficiunt semper. » Tum crescit. Nec tormentis aut modus ullus aut terminus. in lib. 5, c. 27, fusiùs id enarrat, et ait inter cælera : « Illic sapiens ignis membra urit et reficit, carpit et

Eterna aulem et sine line sunt à Deo bona, et pro ( nutrit. Sicut ignes fulminum corpora langunt, nec pler hoc et amissio eorum æterna et sine fine est. a absumunt; sicut ignes Ætna et Vesuvii montis et Quemadmodùm in immenso lumine, qui excæcave

, ardentium ubique terrarum flagrant, nec erogantur. I runt semetipsos, vel ab aliis excæcati sunt, semper · Ila pænale illud incendium non damnis ardentium privati sunt jucunditatc luminis. »

pascitur, sed inexeså corporum laceratione nutriV. Clemens Romanus, à Damasceno citatus in Eclo tur. , Cyprianus in calce libri ad Demetrianum : gis, impiarum animarum sempiternas pænas ita pre

« Quando istinc excessum fuerit, nullus jam poenitendicat : « Immortales, inquit, omnes animæ sunt et im tiæ locus est, nullus satisfactionis effectus; hoc vità • piorum. Quibus melius foret non incorruptibilibus

( aut amittitur aut tenetur. ) esse. Nam pænå sempiternå ab inextinguibili igne VII. Lactantius in lib. 2, cap. 12, secundam mor' punitx, neque morientes, magno suo malo, nullum tem, id est, damnationem sempiternam staluit, atque , finem obtinere possunt. » Theophilus ad Autolycum: ita delinil : Mors est æterni doloris perpessio; vel ita : « Deo lidem habeo, lubenti animo ei obtemperans : Mors est animarum pro meritis ad æterna supplicia dam« cui te quoque hortor ut obedias, ne si nunc incredu natio. Et in lib. 7, diabolum, ejusque ministros, et in

lus es, aliquando credere cogaris magno tuo malo pios omnes perpetuo igni cremandos in æternum, scri« subditus pænis sempiternis. » Mox æternas istas pæ bit. Item eodem libro, cap. 5 : Qui maluerit, inquit, nas à Prophetis didicisse poetas asserit. Cæterùm Ju benè vivere ad tempus, malè vivet in æternum. Damnastini ejusdem ab Irenæo citatum de æternà diaboli bitur enim sententiâ Dei ad æternam pænam, quia damnatione testimonium eodem illo cap. 4 produxi lestibus bonis terrena præposuit. Vide cumdem lib. 1, mus; tum etiam Tatiani, qui suit Justini discipulus. c. 6, et lib. 6, c. 4, et lib. de Irà Dei, c. 21. Hilarius

Tertullianus in Apologetico, cap. 13, piis ac bonis præterea , canone 27 in Matth. , fidelium etiam qui in vilæ æternæ retributionem destinatam asserit , profanis peccatis moriuntur, desperatam esse salutem perspiverò, ignem æquè perpetem ac jugem. Et apertiùs c. 45: cuè declarat, cùm de servo illo loquens, qui per ab« Enimverò nos, qui sub Deo omnium speculatore dis scntiam heri sui insolenter in domo se gerit : « Quòd • pungimur, quique æternam ab eo poenam provide ( si contuens, inquit, longam Dei patientiam, quæ in ( mus, meritò soli innocentix occurrimus, et pro profectum humanæ salutis extenditur, adversùm

scientize plenitudine, et pro latebrarum difficultate, ( conservos insolescet, et seculi malis vitiisque se tra· et pro magnitudine cruciatùs non diuturni, verùmı « det, präsentium tantùm curam in cultu ventris exer

sempiterni, eum limentes, » etc. At idem antea, c. 23, ( cens, desperatâ die Dominus adveniet, eumque à bodæmones esse dixit ob malitiam prædamnatos in eun e nis quse spoponderat, dividet, portionemque ejus dem judicii diem cum omnibus cultoribus et operatoribus ( cum hypocritis in pænæ perennitate constituet, quia suis. Quare perinde atque homines, æternis suppliciis « mandatis non olleinperaverit, quia präsentibus stumacerandos demones Tertullianus credidit. Ad bæc « duerit, quia vità gentium vixerit. » Et mox, iisdem in libro de Testimonio animx, cap. 4, animam ait pro peccatoribus, quos quinque fatuæ virgines adumbrant merilis aut cruciatui destinari aut refrigerio, ulroque nullum post mortem superesse pænitentie tempus afsempiterno. De dæmonibus quoque ejusdem est Tertul firmat. Idem et ad Psalm. 57 perspicuâ oratione de liani locus insignis in libro de Carne Christi, cap. 14,

clarat.

VIII. Quinetiam illi ipsi veteres, qui in absurdâ illâ, illa ad c. 25, vers. 46, declarans : El ibunt hi in sup. quam superiori capite retuli, opinione censentur, ca plicium æternum, justi autem in vitam æternam, unitholico dogmati favent interdum. Origenes certè ho versè ita pronuntiat : « Prudens lector, adverte quòd milià 7 in Exodum : « Audi, inquit, de peccatoribus et i et supplicia æterna sint, et vita perpetua melum. « iis qui prasens seculum diligunt, quæ sit Propheta ( deinceps non habeat ruinarum. » Ad Isaiam verd

sententia : Vermis enim, inquit Isa. 66, eorum non scribens, cap. 14, vers. 20, contra eos invehitur, qui e morietur, et ignis eorum non extinguetur. Isti sunt ver diabolo pænitentiam promittunt : Ubi sunt ergo qui

mes quos generat avaritia; isti sunt vermes quos dant diabolo pænitentiam, et dicunt illum posse mutari.' « generat divitiarum cæca cupiditas, , etc. Si avaro Necnon ad ejusdem prophetæ cap. 27, et Danielis terrum et aliorum peccatorum vermis non moritur, neque tium; et in Jonæ caput tertium, Origenianam đonsignis extinguitur, pæna debet esse sempiterna. Apud TÓCTATIV dæmonum ac damnatorum omnium copiosè Gregorium Nyssenum in Oratione de his qui differunt redarguit; sed hoc, inquit, quia Scriptura sancta non baptisma, locus est in quo iis qui sine baptismo mo < dicit (nimirùm neque diabolum, neque rationabilem riuntur, spem salutis eripit, quam videtur iis qui in ( ullam creaturam perituram, ideòque etiam diabolum peccato decedunt post baptismum, non prorsùs abne ( acturum pænitentiam), et evertit penitùs timoren gare. « In electione, ait, malorum magis est eligen « Dei, dùm facilè homines labuntur ad vitia , pulantes

dum, ut salutare lavacrum assecutus, rursùs sit in i etiam diabolum, qui auctor malorum est, et omnium i peccato, quàm ut gratiæ expers vitam finiat. Nam ( peccatoruin fons, actâ pænitentiâ posse salvari; do

peccatum quidem veniam fortasse consequetur, aut ( nostris mentibus abjiciamus, et sciamus peccatores « clementiam, cujus magna spes est apud bonos, alteri i in Evangelio Matth. 25, milli in ignem æternum , ( autem est omninò vetita salus ex certà ac definità « qui præparatus sil diabolo et angelis ejus, et de his

sententià. , Gregorius Nazianzenus in iambico car « dici, Isa. 66 : Vernis eorum non morietur, et ignis nine 19, vermem qui apud inferos rodit describens : ( eorum non extinguetur. »

X. Omitto cætera quże contra hunc errorem latiùs Σκώληξ εκείθεν έσθίων αϊδίως.

edisserit, quorum hoc præcipuum, absurdum videri, At vernis illinc perpeti morsu premens.

imò impium, putare idem fore aliquando Gabrielem, Idem etiam alibi eorum qui in divino judicio condem- quod diabolum; Apostolos, quod dæmones, Prophetas, nati fuerint, nullo fine terminandas esse ponas lucu quod pseudoprophetas; martyres, quod persecutores; lenter fusèque disputat, ut cùm ait « in illis suppliciis ac mortem denique Domini, quod victimas libidinum

pænæ tempus esse, non purgationis. Quemadmodùm publicarum, ac demùm : « Finge, inquit, quotlibet i enim qui Deo mcmor hic est, morte superior est, ( annos. et tempora duplica, et infinitas alates congere . idque à Davide optimè dictum est, ita iis qui è vità ( cruciatibus; si finis omnium similis est, præteritum i excesserint, non est in inferno confessio, nec morum ( omne pro nihilo est; quia non quærimus quid alii correctio. Hic enim Deus vitam et actionem, illìc re quando fuerimus, sed quid semper futori simus. 2 In « rum gestarum censuram conclusit. » Addit post judi- Apologiâ quoque primà contra Ruflinum , hæresim cium neque pænitentiæ locum esse, neque oleum impe vocat opinionem illam que ex angelis dæmones, et trare fatuas virgines. Denique damnatis restare tor rursùm ex dæmonibus angelos lieri dicit, et « animas menta, el, quod supra omnia est, abjici à Deo, el hominum, ita ut conditæ, non in angelos, sed in id conscientiæ pudorem, qui nullo fine claudatur.

« quòd à Deo sint conditz, reformari; ut et justi et IX. Ambrosius perinde æternas poenas impiorum peccatores æquales fiant. » Et in epistola 152: « Oporconstitucre videtur, cùm in septimo Commentariorum (tet enim corruptibile istud induere incorruptionem, in Lucam, sub fin., vermem et ignem, de quo Isaias ita i et mortale hoc induerc immortalitatem, ut possit in loquitur cap. 66: Vermis eorum non morietur, et ( utramque partem, vel in pænis, vel in cælorum regno ignis eorum non extinguetur, de damnatorum suppliciis manere perpetuò. ) Tùm ad quintum caput Isaiæ, incxponit. Et libro secundo de Fide, capite quarto : « Tu sernum ait devorare in perpetuum puniendos. Et paulò Ite à diabolo creatum, Manichæe, arbitraris, inquit. post de peccatoribus, etiam christianis : « Fame, in1 Ad illius ergo festina sedem, ubi ignis et sulphur, ubi quit, et siti percunt bonorum operum atque virlile e non restinguitur ejus incendium, nec unquàm pæna i lum, et detrahentur in gehennam, ibique æternis e moritur. , Nec minùs disertè in Commentariis ad i cruciatibus deputati potentiam et superbiam miserià Psalmum 118, octon. 20, in fine: (Scientes igitur, ( cernent et humilitate mutari. » Quamobrem constat . inquit, in æternum mansura judicia omnia justitize Hieronymum, et si qui alii sunt ex sanctis illis Patri« Dei, caveamus ne opera nostra displiceant, et in bus, qui scriptis suis Origeniana illa dogmata, velut - zternum incipiamus subire judicium. » Et in libro nevos quosdam, intexuerunt, hæc aliud agentes de Bono mortis, capite secundo : « Qui hic non accc ex Origenis lectione traxisse , atque identidem emenperit remissionem peccatorum, illic non erit. Non dåsse. . erit autem, qui ad vitam æternam non potucrit per XI. Quod ad Rusfinum spectat, quem diabolicæ sai venire, quia vita æterna remissio peccatorum est.» lutis suspectum facit Hieronymus Apol. 2, is istam à se Vide eumdem in libro de Symbolo, capite 23 et 25. suspicionem strenuè propulsat in priore Invectiva. Et Sic llieronymus in Commentario ad Matthæum verba in Symbolo hæresis nolam inurit asserentibus diabo.

lum à debitâ absolvi damnatione pænarum. De homini « ad prava, ad æternam poenam deducit ct baralhrum. : biss verò damnatis in eodem Symbolo non satis liquidò Auctor Commentariorum in Epistolas Pauli, sub Am. quid sentiret exposuit. Nam resurrectionem fore dicit brosii nomine, in caput secundum Epistolæ ad Romaomnium, justorum quidem, ut semper possint per nos : « Necesse est, inquit, severiori pænå ut plectatiir, manere cum Christo; peccatorum verò, ut absque imò flammis perennibus torqueatur, qui longâ Dei

interilione suâ debitas luant pænas; , et : « Dabitur patientiâ non solùm se emendare noluit, sed adhuc etiam peccatoribus incorruptionis et immortalitatis ( addens ad contemptum, exaggeravit peccata. » Julius « ex resurrectione conditio, ut sicut justis Deus minis Firmicus libro de Errore profanarum religionum , • trat ad perpetuitatem gloriæ, ita peccatoribus ad capite 19 : « Singulorum , ait, pari gratiâ merita pen• prolixitatem confusionis ministret et pænæ. , Hæc a santur. Illi vita confertur propter hujus seculi mala; ambigua videri possunt, quia perpetuitatem pænarum « tibi, propter hujus seculi bona, perpetua tormentonon perinde ac felicitatis exprimunt. Unum hoc aper ( rum pæna decernitur. , tius est, quod Danielis verba illa, c. 12, eòdem accom XIII. Nemesius christianus philosophus in libro de modat : Turc resurgent qui sunt in terræ pulvere, hi Naturâ hominis, capite primo, solis concessam homiquidem in vitam æternam, hi autem in opprobrium et nibus ait peccatorum veniam, quamdiù in hâc vitâ confusionem æternam; quanquàm et subdolè interpre- degunt; at neque angelis ullo tempore, neque homitari ista potuit. At in Apologiâ quam ad Anastasium nibus post mortem pænitentiæ indulgentiæque esse papam scripsit : « De quo, inquit, illud sentimus, quod locum : Soli, inquit, homini datum hoc est, et omni, el

scriptum est in Evangelio, quia et ipse diabolus, et semper, per id tempus quo in mundo versatur (ut poei omnes angeli ejus, cum his qui opera ejus faciunt, nitentiâ peccata diluat), post mortem verò non datur. i id est, qui criminantur fratres, cum ipso pariter Cur autem angelis postquàm exciderunt, non idem • æterni ignis hæreditate potietur. » (lta legit Hicro tributum sit, causam etiam affert, quòd propter nature nymus, cùm vulgò exstet, hæreditatem patietur.) Si præstantiam, et molis ac corporis expertem statum « qnis ergo negat diabolum æternis ignibus mancipan minùs in peccando excusationis habuerint. Basilius in e dum, partem cum ipso æterni ignis accipiat, ul sen Exhortatione ad baptismum voluptatem vocat nutricem

tiat quod negavit. » Ilic dc diabolo planè, de lomi vermis perpetui; et sub finem , damnatæ ac serò resinibus non adcò perspicuè loquitur, ut non calumniæ piscentis animæ querelam hanc memorat : Ob brevem locus esse possit. Nam potuit æternos ignes intelligere, peccati voluptatem æternùm crucior. Sic in Homilià ad qui diemones in æternum exurant, non item homines. Psalmum tertium et tricesimum, de extremo judicio, Quin et Hieronymus, Apol. 2, hanc ipsam de dæmoni et quidem de Christianis exercendo dissercns, ac conbus professionem tanquàm dubiam redarguit, et in eâ sequente damnatione, pænam illam ex omnibus acersublevari diabolum ait , cùm iisdem quibus homines bam maximè et intolerabilem fore dicit, probrum ilchristiani, ignibus puniendus sit. Quæ non satis asse lud, et pudorem sempiternum. Quæ sunt Danielis proquor. Videntur enim hoc docere diversos ignes fore phetæ verba, cap. 12. quibus diabolus cruciandus est, ab iis quibus Christiani XIV. Pacianus Barcinonensis episcopus in Parænesi damnantur, quod Evangelio repugnat. Sed Ruffinum ad pænitentiam : « Post animarum tempestiva suppliomittamus.

( cia, redivivis quoque perpetua corporibus pæna serXII. Jam Patrum cæterorum Græcorum Latinorum i vatur. , Et mox : « Mementole, fratres, quia apud que de pænarum perpetuitate quibus dæmones homi , inferos exomologesis non est, nec pænitentia tunc nesque plectuntur, evidens ac certa sententia est, è « tribui poterit, consumpto tempore pænitendi. » Prosquibus aliquos recensere pergam. Lucifer Calaritanus per in primo de contemplativà Vitâ, cap. 3: « Ut libro primo pro S. Athanasio : « Quæso quid sit aliud (jam nec remunerati præmium finiant, inquit, nec • dicere : Damnale eum quem scitis innocentem, fa « damnati supplicium, quandoquidem propterea incore cile contra Dei mandata , etc.; nisi : Vobis ipsis vi ( ruptio et immortalitas dabitur etiam corporibus mi• tam auferte; sumite perpeluam mortem, etc.,

desi i serorum, ut nec ipsi æternam pænam finiant, nec ipsos , derate esse cum omnibus qui sunt semper dantes i consumat immortalis pæna, sed puniat. » Hanc esse

pænas, etc. Hæc sunt præmia quæ tua egregia con catholicae fidem Ecclesiæ adeò ut vel dubitare sit nelas, • quirunt consilia ; hæc illa optima quæ mortem pa affirmat Fulgentius in libro de Fide ad Petrum, cap. 43: I riunt sempiternam. , Et in lib. Moriendum esse pro « Firmissimè, inquit, tene, et nullatenùs dubites, ex ore Dei Filio : « Te enim cuni temporali, caduco, fragili, . Dei, justi æternique judicii sempiternâ atque incom« corruptibili regno tuo transiturum, et ad æternam ( mutabili prolatà sententià , iniquos omnes ituros in

poenam, nisi tibi, dùm est locus, provideris, perven ( combustionem æternam, justos autem in vitam æterturum. » Et ibid. : « Vult nos Dcus mortem morte i nam. Iniquos semper arsuros cum diabolo, justos e dissolvere , tormentis temporariis æterna crucià

( autem regnaturos sine fine cum Christo. » Vide et « menta discutere, supplicia futura perpetua tuis sup

secundum librum ejusdem de Remissione peccatorum pliciis evacuare; » et paulò post : « Tibi verò injus cap. 13 et 15, et cap. 21, ubi et causam æternitatis tissimo persecutori nostro venturum sinc fine sup

illius exponit. Lco papa sermone 4 de Collectis, et ho• plicium scire debes. » Didymus in libro tertio de minibus, præcipitia perpetuæ mortis proposita esse diSpiritu sancto : « De supernis, inquit, et divinis lapsuscit, et diabolum conari in consortium damnationis suæ

illos trahere, ad quorum ipse reconciliationem pertinere stiones sunt. Quibus autem prosunt, aut ad hoc pronon possit. Valerianus Homiliâ primâ : « Quia quos i sunt, ut sit plena remissio, aut certè tolerabilior fiat i ista temporalis non affligit pæna, hos illa in æternum ( ipsa damnatio. » Et in cap. 112, de hoc Psalmi seo insatiabili tormentorum persequitur dolore. » Basi ptuagesimi septimi versu agens : Non enim obliviscetur fius imperator, in Paræneticis ad Leonem filium , ve misereri Deus, aut continebit in irâ suâ misericordias suas; ram et catholicam professionem hâc sententià profite sic cùm interpretari vetat ut damnatos é pænis eximi tur : « Nam neque bonorum præmia interitura esse aliquando putemus, concedit autem ut mitigari ali( cogites , neque malorum supplicia finem unquàm quantùm eas arbitremur. « Sed pænas ait, damnatorum

habitura. Utraque enim perpetuò manebunt, et ambo e certis temporum intervallis existiment, si hoc eis ( nullo fine terminabuntur. , Joannes Jejunator in placet, aliquatenùs mitigari. Etiam sic quippe intelIlomilià de Pænitentiâ : « Igitur cujusmodi, inquit, ligi potest manere in illis ira Dei, hoc est, ipsa dam( erit judicium Dei, quod non solùm in annos quin ( natio. Hæc enim vocatur ira Dei, non divini animi « quaginta, sed in infinita secula pænas extendit? ) perturbatio ut in irâ suâ, hoc est, manente irá sua , Item : « Demus toto nos vitæ tempore nihil nisi volup ( non tamen contineat miserationes suas, non æterno

tatibus indulgere; quid hoc ad secula finem nullum , supplicio finem dando, sed levamen adhibendo, vel ( habitura? Hic bona pariter et mala exitum habent; (interponendo cruciatibus. ) , ibi verò immortales pænæ sunt. )

XVII. Ab hâc opinione non videtur abhorrere ChryXV Verùm tres præ cæteris copiosè de hâc re dis sostomus, qui cùm plerisque locis sempiternas esso putårunt, Gregorius papa, Augustinus et Chrysosto dæmonum ac damnatorum pænas egregiè disserat ; mus. Primus in libro Moralium quarto et tricesimo, præsertim verò homiliâ nonâ in priorem ad Corintoto capite 16, ubi contra Origenistarum hunc erro thios, et homilià 21 in Acta, et hom. 13 in Epistolam rem, tanquàm fidei catholica contrarium, fusè dispu ad Philippenses, et aliis in locis, ut hom. 3 in 2 ad Thestat; et in quarto Dialogorum, capite 44; tum passim sal., et hom. 4 in 1 ad Tim., et in lib. 1 ad Thes. lap.; alibi, idque breviùs, ut in octavo Moral. capite octavo; tamen homilià tertiâ in Epistolam ad Philippenses, et in nono libro, capite 38; Augustinus verò in vice ait fidelium preces, eleemosynas et sacrificia quæ pro simo primo de Civitate Dei, multis capitibus. Quo mortuis in Ecclesiâ fieri solent, exiguum aliquod damctiam in libro cap. 23 et 24, Eoclesiæ fidei et Scri natis afferre solatium. Hortatur enim populum ut in pturæ auctoritati adversari demonstrat illos qui vel luctu mortuorum moderetur sibi, ac deflendos quidein diabolo ct angelis ejus, vel eodem cum iis judicio et perpetuo planctu prosequendos eos qui in peccatis damnatis hominibus salutem pollicentur. Quemadmo obierunt, velut infideles catechumenos , divites qui dùm et in libro de læresibus ad Quodvulldeum, cap. cum peccatis suis compensare charitatis et largitatis 45, inter Origeniana dogmata, quæ catholica Ecclesia officia noluerunt, atque hos ipsos duntaxat qui cum omninò non recipit, illud recenset. Atque in primo qui fide christianâ decesserunt, levi illo quidem, sed nondem et vicesimo de Civitate Dei docet idcircò neque nullo tamen solatio juvandos. « Ploremus igitur, inpro diabolo et angelis ejus, neque pro damnatis Eccle I quit, istos, opitulemur ipsis pro viribus ; excogitesiam orare, nec pro illis exaudiri fidelium preces; & mus opem illis aliquam, parvam quidem, sed que quod etiam in libro de Curâ pro mortuis agendà latiùs juvare nihilominùs possit. Quinam istud, et quà radisputat , ubi neque sanctorum preces, quorum in « tione? Ut et oremus ipsi, et alios hortemur, ut pro memoriis illorum cadavera sepulta sunt, neque altaris « illis orationes faciant, et pauperibus pro illis largiasacrificia, neque orationes vel eleemosynas fidelium ( mur assiduè. Affert ea res solatii aliquid. » Mox de prodesse quicquam iis ostendit, qui inferorum crucia Catechumenis ista nectit : « Verùm hoc quidem pro tibus adjudicati sunt, sed eis solùm, qui cùm viverent, ( iis agendum, qui in fide decesserunt. At Catechuut hæc sibi postea prodesse possent, meruerunt, ut ait in ( meni ne hoc quidem solatium percipiunt , sed omni Enchiridio ad Laurentium, cap. 110. Vide

quæ

scribit i ope destituuntur, unâ lantùm exceptâ. Quả tandem ? idem in libro 22 de Civitate Dei, capite primo, et li « Licet pauperibus pro ipsis erogare. Nonnullam ea bro 33 contra Faustum, capite 4; et Epistolam 49, i res consolationem ipsis tribuit. ) quæstione 4, et in libro ad Dulcitium, tomo 4; de XVIII. Ergo preces, et sacrificia , et largitiones in demonibus item præcipuè in libro ad Orosium contra pauperes, fideles damnatos nonnihil sublevant, ut lePriscillianistas et Origenistas, capite 5, et Epi viùs tantummodò torqueantur;catechumenis verò sola stolâ 107.

eleemosyna opem afferunt, si verè ita scripsit ChrysoXVI. Quanquàm in Enchiridio damnatorum animas, stomus. Est non absimilis eâ de re opinio Joannis Daetsi non omninò à poenarum æternitate solvantur, sub masceni in libro de Defunctis ; in quo etiam damnatolevari tamen istis vivorum auxiliis, eorumque mitigari rum animas utilitatis aliquid et laxamenti capere supplicia credit : « Cùm ergo sacrificia sive altaris, vivorum ex precibus ac piis operibus ostendit , etsi

sive quarumcumque eleemosynarum, ait, pro bapti post judicium nulla sit salus adhibenda damnatis. i zatis defunctis oronibus offeruntur, pro valdè bonis, Denique Prudentius in Hymno quinto των Καθημβενών (gratiarum actiones sunt; pro non valdè malis propi per festum Paschale, dæmonibus et inferorum incolis tiationes sunt; pro valdè malis, etsi nulla sunt adju- pusillum requietis et relaxationis indulgeri, versibus i menta mortuorum, qualescumque vivorum consola istis ceciniti

Sunt el spiritibus sæpè nocentibus

Et verò maximum adversùs illam præjudicium est,
Penarum celebres sub Styge feriæ

quòd nunquàm Ecclesia pro damnatis orare consuevit, Illà nocte, sacer quâ rediit Deus

quod profectò faceret, si levari saltem illorum cruciaStagnis ad superos ex Acheruntiis, etc.

lus possent, etsi penitùs terminari non possent. Quc Marcent suppliciis Tartara mitibus ,

argumento utilur Julianus libro secundo Prognosticon, Exultatque sui carceris otio

capite 25. At superior illa ex Origenis officinâ edita Umbrarum populus liber ab ignibus ;

damnatorum restitutio, prorsùs ab usu Christianorun, Nec fervent solito pumina sulfure.

rejecta, in hæresim abiit. Etenim inter Origenianos erDe håc damnatorum saltem hominum respiratione, rores in quintå synodo damnata est, ut supra memininihil adhuc certi decretum est ab Ecclesiâ catholica, mus, et tum Scripturæ sacræ disertis testimoniis, ut propterea non temerè, tanquàm absurda, sit explo tum Patrum sententiis confossa , jamdudum contidenda sanctissimorum Patrum hæc opinio, quamvis à cescit. communi sensu Catholicorum hoc tempore sit aliena.

De Angelis appendix .

DE DÆMONUM CUM HOMINIBUS COMMERCIO.

(AUCTORE R. P. PERRONE.)

Ad hoc diem im cum hominibus commercium revocainus omnia eorumdem malorum spirituum molimina sive ad nocendum hominibus eosque vexandos, sive ad eos ad extremum exitium perducendos. Ad primum potissimè spectant corporum obsessiones, ad alterum mala omnia, ad quæ dæmones solent homines impellere, sive id demùm fiat pacto qualicumque inlerposito, sive non. Libenter et nos fatemur non omnia, quae de energumenis, pythonibus, sagis, lamiis ac arte magicà passim traduntur, indiscriminatim admittenda esse; ast nec omnia, quæ d:emoniacos

speclant, vel superstitiones demoniacas in solà vulgi opinione ponendas esse contendimus. Id enim, ex S. Thomà « procedit ex radice infidelitatis, sive in

credulitatis, quia non credunt esse dæmones, nisi i in estimatione vulgi tantùm (1). 1

Ex hâc radice exeritur quod recentiores Protestanles passim (2) ac neoterici Biblici, multò magis ratio

(1) In 4 Sentent. dist. 34, q. 1, a. 3. Ipsemet Cudworth Syst. intell. c. 5, § 82, minimè dubitat eos, qui illa quæ vel de divinationibus, de magiis, à fortiori verò, quæ de obsessionibus dicuntur, inficiantur, inpietatis in Deum arguere ac traducere velut de atheismo suspectos.

(2) Conf. Christ. Thomasium diss., de Crimine magie, 1701; Mayer, Iistoriâ diaboli ed. 2 Tub. 1780; Meiners Allg. Krit Gesch. Aller Religionem, scu: Universalis critica historia omnium religionum I. 398, seqq. Demoniacos omnes non à diabolo aut à dæmonibus Texatos, sed certis morbis alllictos fuisse Semlerus primus in Germaniâ liberè professus est diss. de Dirmoniacis, quorum in Evangeliis fit mentio. Hal. 1760. 4, ed. 4, 1779. De hoc autem Semlero, qui est Prolestantium Biblicorum et priesertim rationalistarum tanquàm oraculum, vido Hugs James Rose in op. On the state of religion protestant, etc., seu, de statu religionis protestantis in Germania. Cambrige 1825. Fuit ipse à pietistis institutus, à quibus dein recedens staluit principium accommodationis, quem non pauci secuti sunt Protestantes in sacrorum Bibliorum cregesi. Postquàm verò recensuit haud paucos errores, seu potiùs

nalistä tum dæmonum obsessiones, tum reliquas dic-
monum molitiones omninò rejiciant. Novis his sapien-
tibus ex catholicis accessit Iahn, qui quùm simularet
exponere problematicè quaestionem de demoniacis,
quæcumque afferri solent ad confirmandam obsessio-
num veritatem, tum ex sacris litteris, tum ex Patribus,
elevare satagit, ut statuat dæmoniacorum nomine non-
nisi ægrotos designari, Christum verò et Apostolos
sacrosque scriptores reliquos yulgi opinioni sese ac-
commodåsse, Arch. Bibl. § 194 et seqq., dùm dx-
moniacos commemorant. Quod altinet ad reliquos
d:emonum effectus neque cum prudentiori philoso-
phiâ , neque cùm ipsà Dei naturâ conciliari posse
pronuntiant (1).

Quare duo à nobis constituenda sunt, tum veros
demoniacos dari, lum sapienter leges latas esse ac
pænas constitutas adversùs superstitiones aut male-
ficia exercentes.

[ocr errors]

errorum monstra hujus auctoris, sic demùm conclu-
dit llugs James Rose licet et ipse Protestans : « En
( nonnullas opiniones auctoris, qui in Anglià ipsa
( nomen sibi promeritus est immortalis Semler. Ah!
( si homo errorem vitare nullo modo potest, millies
( meliùs foret nimis credere, quàm parùm nimis ! Ad-
i millet forsitan errores aliquot, sed principium, cui
« fides innititur, purum et intactum perstabit. Exten-
« det forsitan suum veluti cultum ad doctrinas, quæ
( ad revelationem non spectant; at observantiam ser-
a vabit et affectum illum, bumilem suavemque fideli-
(tatem erga Dei verbum, sine quibus impossibile est
( venire ad Christum. » Quæ tamen omnia accepia
referre debemus Protestantismi principio.

(1) · Fatendum est, inquit Wegscheider $ 106, sir.-
gula diemonologie biblico-ecclesiastica placita, ca
præsertim, quæ ad effectus dæmonum spectant, ila
esse comparata, ut neque cum verâ pliilosophia ulio
modo conciliari possint... neque cum aliis quibusdam
scripture sacræ præccptis, quæ numinis divini nalid-
rani optimè declarant. i

« VorigeDoorgaan »