Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

sis : 1° ut justi probentur, tentationibus exerceantur, ribus suis, nisi usque adeò esset omnipotens el bonus, ** flagellis proficiant, et admoneantur meliorem vitam benefaceret etiam de malo. esse expectandam; 2° ut ipsis patientix, humilitatis et Obj. 5° : Omnes creaturæ singulares ordinantur ad contemplús mundi inateria præbeatur; 3° ut eorum pec bonum universi ; ergo nulla est providentia particulacata levia purgentur; 4° denique ut improborum qux ris pro singulis, sed generalis duntaxat pro omnibus. dam facta bona temporalibus bisce præmiis compen · Resp. : Dist, ant. Omnes creaturæ, ut parles unisentur. Has et similes rationes afferunt SS. Ambr., lib. versi ordinantur ad bonum universi, concedo; omnes 1 de Officiis cap. 24, August. sæpiùs, Greg. Magn. et alii. crealuræ secundùm se nego; nam secundùm se habent

Inst. : Ipsi homines justi in Scripturà anxii sunt et proprium finem, nempe ut per bonitatem suam concurdubii de divina erga bonos et malos Providentià. Hinc rant ad manifestandam gloriam Dei, et sub eo respectu, Job, cap. 21, v. 7, sic quærit : Quare impii vivunt, su ut supra vidimus, sunt objectum divini amoris, ac proinblevati sunt, confortatique divitiis ? ct Jeremias, cap. de datur erga illas providentia specialis distincta à pro12, v. 1 : Justus quidem tu es, Domine, si disputem te videntia generali. Verum quidem est bonum singularum cum : verumtamen justa loquar ad le : quare via impio subordinari bono universi, sed non ided unicè amanrum prosperatur ? Psaltes quoque regius, eâ de re tur tur propter bonum universi; itaque quando bonum batus, ait Psal. 72 : Mei autem penè moti sunt pedes, particulare stare non potest cum bono communi, Deus pacem peccatorum videns..... ecce ipsi peccatores et ita præfert bonum commune, ut semper amet bonum abundantes obtinuerunt divitias. Et dixi : Ergo sine causâ particulare, et nonnisi permissive se habeat ad illud justificavi cor meum, et fui flagellatus lotâ die ? conservandum. Resp. : Nego ant. : Nam nec Job, nec Jeremias, neque Inst. : Vel bonum privatum creaturæ singularis conDavid ex dubitatione loquuntur, sed ex zelo potiùs di cordat cum bono totius, vel ei non concordat : in vinæ justitiæ. Justitiam hanc Dei ibi expressè agnoscit priori casu ad illud sufficit providentia generalis, in Jeremias : Justus quidem tu es, inquit, et Job amicos posteriori autem nihil prodest providentia specialis, suos, refellit qui eamdem Dei justitiam calumniaban quæ est omninò ineslicax ; ergo. Resp. providenLur, additque de impiis v. 13 : Ducunt in bonis dies liam specialem eatenùs semper prodesse, quòd desuos, et in puncto ad inferna descendunt; et David Psal. monstret amorem Dei erga omnes creaturas, vi cujus 36, v. 17: Brachia peccatorum conterentur. V. 1 dixe præparat omnibus media ex se aptissima ad finem, rat : Noli æmulari in malignantibus, neque zelaveris fa quamvis per accidens et præter ejus intentionem , cientes iniquitatem : quoniam tanquàm fenum velocuer eorum efficacia nonnunquàm impediatur. Præterea Arescent, etc.

ordo momalis meriti et demeriti est planè diversus ab Obj. 3° : Si omnia essent per divinam Providentiam ordine physico causarum naturalium, neque ab co neordinata, nihil casu et fortuitò accideret : atqui falsum cessariò dependet; ergo admittenda est saltem proviconsequens ; ergo et antecedens.

Resp. : Dist.

denția specialis respectu creaturarum rationalium. maj. : Nihil casu et fortuitò accideret respeclu Dei ,

ARTICULUS II. concedo: respectu rerum creatarum, nego; nam, ut ait S. Augustinus, lib. 1 contra Academicos cap. 1 :

Quædam dubia circa providentiam Dei resolvuntur. Quod vulgò fortuna nominatur, occulto quodam ordine Dubia bic resolvenda ad hæc capita revocantur : ad regitur, nihilque aliud in rebus casum vocamus, nisi cu quam facultatem Providentia pertineat, an sit æqualis jus causa et ratio secreta est. Rem explicat S. Thomas respectu omnium, an imponat rebus necessitalem, an hic q. 22, art. 2, comparatione duorum servorum, semper suum assequatur effectum? Horum solutioquorum occursus, licèt casualis respectu ipsorum, est

nem suppeditabunt sequentes observationes. 1° Thotamen provisus à Domino, qui ex certo fine in unum mistæ docent providentiam esse actum solius intelleclocum ita misit, ut uterque rem pariter ignoraret.

tūs; Scotistä hanc soli adscribunt voluntati ; recliùs Obj. 4° : Omnis sapiens provisor excludit malum ab dicitur ad utramque facultatem pertinere, namque dijis quorum curam gerit; sed Deus à rebus singulis vinæ Providentiæ est non tantům media cognoscere malum non excludit : non quidem à rebus naturaliter apla ad finem consequendum, verùm etiam et illa agentibus, quarum pleræque sese invicem destruunt ; præparare; prior actus ad intellectum pertinel, postenon etiam ab agentibus liberis, sinit enim hominem rior ad voluntatem. Confirmatur, quia prædestinatio, peccare et tentari; ergo. — Resp. : Dist. maj. : Omnis que est præstantissima Providentiæ species, in provisor particularis, concedo : universalis, nego. Dis Scripturis modò per actum intcllectûs, modò per crimen est quia provisor particularis ad unum respi actum voluntatis exprimitur. Per actum quidem intelsit, ac proindè ejus bonum procurare debet, quantùm lectůs, Rom. 8: Quos præscivit et prædestinavit conforpotest; at verò provisor universalis respicit ad omnia mes fieri, etc.; per actum verò voluntatis, Ephes. 1: simul, et juxta sapientiæ regulas permittit defectum Elegit nos in ipso ante mundi constitutionem..... prea aliquem in rebus particularibus, ne impediatur bonum destinavit nos.... secundùm consilium voluntatis suæ; et lolius. Speciatim verò Deus permittit hominem peccare,

Rom. 9 : Jacob dileri, Esaü autem odio habui. ne libertas destrualur, sine quâ meritum bonorum non 2° Sex numerantur actus speciales ad divinam eluceret. Deus omnipotens, ait S. Augustinus, Enchir. Providentiam requisiti : primus est cognitio possibilicap. 1, nullo modo sineret malum aliquod esse in ope

talis tum finis, tum mediorum; secimdus, cognitio

18

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

connexionis mediorum cum fine; tertius, ex parte vo

Quaestio octava. luntatis, est intentio finis; quartus, electio mediorum fini assequendo proportionatorum ; quintus, usus et DE PROVIDENTIA IN ORDINE SUPERNATURALI, SEU ME applicatio mediorum; sexlus, scientia visionis quà

PRÆDESTINATIONE ET REPROBATIONE. cognoscitur finis assecutio. Quatuor primi actus viden Providentia supernaturalis est ordinatio creaturarum lur Providentiam divinam constituere, duo postremi rationalium ad finem supernaturalem per media supeream supponere. Si tamen Providentia integraliter su naluralia. Ex quâ definitione liquet providentiam hanc matur pro ipso regimine et gubernatione, quintus ac latiùs patere quàm prædestinationem; etenim prædetus ad eam pertinet, ultimus verò est extra ipsam. stinatio respicit solos electos, involvitque decretum 3o Certum est ex jam dictis, atque ampliùs ex dicen efficax illos perducendi ad beatitudinem supernaturadis de praedestinatione manifestum fiet, providentiam lem. Providentia verò supernaturalis extenditur ad Dei non esse æqualem respectu omnium ; unde hæc ipsos etiam reprobos, quibus præparat media verè et verba Scripturæ, Sap. 6: Æqualiter ei cura est de om relativè ad eorum salutem sufficientia : itaque pronibus, non significant quòd æqualcs sint effectus pro videntia supernaturalis se habet ut genus, prædestividentiæ Dei respectu omnium, sed tantùm quòd ea natio verò et reprobatio sunt veluti illius species. providentia ad omnes sine exceptione extenditur. Id Quòd verè existat mox dicta providentia superpatet ex verbis antecedentibus : Judicium durissimum, naturalis genericè considerata, probatum est supra his qui præsunt, fiet.... non enim subtrahet personam astruendo voluntatem Dei sinceram salvandi omnes cujusquam Deus, nec verebitur magnitudinem cujus homines : nunc de speciebus disputandum. quam : quoniam pusillum et magnum ipse fecit, et æquas

ARTICULUS PRIMUS. liter cura est illi de omnibus. 4° Providentia Dei actione

De prædestinatione. suà nullam rebus imponit necessitatem, sed suaviler omnia disponit, et rebus sese accommodat quarum cu

Prædestinare, secundùm vim nominis, nihil est ram gerit ; scilicet causis necessariis subministrat

aliud quàm rem aliquam decernere, seu definire anmedia quorum præsentiå necessarið ac sine electione

tequàm fiat; unde prædestinatio aliquandò sumitur determinantur ; causis verò liberis media præbet, quo

in malam partem, sicut in bonam, ut apud S. Augurum usns et applicatio relinquitur liberæ voluntatis

stinum, Enchir. cap. 100, et tract. 48 in Joan. Comelectioni. 5° Providentia divina non semper assequitur

munis tamen ac pervulgata acceptio est in bonam finem rerum specialem ad quem præparat et ordinat

portem, scilicet pro electione et destinatione aliquo media. Ratio est quia id pertinet ad conditionem pro

rum ad gratiam et gloriam : atque hoc sensu definitur visoris generalis; scilicet ex unâ parte debet omnibus

à S. Augustino, lib. de Dono persev. c. 14: Præscientia suppeditare media apla ad proprium corum finem ,

et præparatio beneficiorum Dei, quibus certissimè libealiunde verò debet præferte bonum universale bono

rantur quicumque liberantur. Hujus definitionis .verum privalo, adeòque permitlere debet ut quædam singu

sensum in decursu disputationis apericmus; uno verbo laria priventur finibus suis, quando id exigit aliarum

nunc observamus nomine beneficiorum Dei hic intclcausarum ordo, vel usus libertatis, ubi agitur de crea

ligi complexionem omnium donorum quibus electi lurâ rationali. Hinc monstra et naturæ errata, hinc

efficaciter liberantur à masså perditionis in quâ omnes etiam in pluribus hominibus peccata quibus ab æternâ

homines continentur propter peccatum originale. Ista felicitate excluduntur. 6° Providentia semper assequi

autem liberatio consummatur per gloriam, quæ proinde lur linem communem ad quem omnia dirigit, qui finis

præcipuum in definitione Augustinianâ locum obtinet. est manifestatio bonitatis aut justitiæ, aut aliorum at

Similiter cùm idem S. doctor, lib. de Prædest. SS., tributorum divinorum ; enimverò in ipså impiorum

breviùs prædestinationem definit præparationem grareprobatione elucet perfcctio justitiæ, sicut in sancto

tiæ, eo nomine gloriam quoque comprehendit; nam rum felicitate actus misericordiæ. Similiter cùm virtu et gloriam meritò dici gratiam alibi non semel obserles agentium naturalium deficiunt à propriis effectibus

vat : Cùm vita æterna redditur, inquit cap. 107 Enchiad quos ordinantur, v. 8., cùm virtus membrorum for ridii, quid nisi gratia pro gratiâ redditur ? et ipse Apomatrix à perfectâ membrorum conformatione deficit, stolus, Rom. ait : Gralia 'Dei vita æterna. Juxta S. ex illo ipso defectu elicit Deus aliquod bonum ad glo

Thomam, hic q. 23, art. 1, prædestinatio est ratio riam suam externam procurandam maximè efficax, li

transmissionis creaturæ rationalis in vitam æternam, et cèl nonnunquàm id ignoremus. Sæpè etiam quando art. 2, ralio ordinis aliquorum in vitam æternam, quihomines videntur reluctari consiliis divinæ Providen bus definitionibus Angelicus doctor non explicat nisi tiie, ea pleniùs exequuntur , sicuti fusiùs ostendit prædestinationem ad gloriam. Addit tamen ibidem S. Gregorius, lib. 6, Moral. cap. 18, ubi in eum sen prædestinationem, prout est in Deo, esse præparatiosum explicat illud Jobi : Comprehendit sapientes in as nem gratiæ in præsenti statu, et gloriæ in futuro; quæ tutiâ eorum ; deinde, adducto Josephi exemplo, sic definitio est prædestinationis adæquatè sumptæ, prout pergit : Ideò à fratribus venditus fuerat Joseph, ne ado respicit et gloriam, et media omnia ad assequendam raretur ; et ideò est adoratus, quia vendiius.... sic divi- gloriam necessaria : atque hæc duo pariter conjunxit num consilium , dim devitatur, implctur ; sic humana Scotus in tertiam dist. 7, q. 3, ubi hanc affert dcfisapientia, dùm reluctatur, comprehenditur.

nitionem : Prædestinatio est præordinatio alicujus ad

[ocr errors]

gloriam principaliter, et ad alia in ordine ad gloriam. per opera bona merè naturalia, vel saltem aliquod

Breviter igitur et accuratè, juxta mentem doctorum bonze voluntatis initium, mereantur ad gratiam proAngelici et Subtilis, definiri potest prædestinatio : vchi; 3° ut propter prævisum bonum liberi arbitrii Æternum decretum quo Deus efficaciter providet qui usum per graliam, vel ob antecedentem quamdam disIusdam de grațiis largiendis in hâc vità, et de assecutione positionem negativam, seu non resistentiam ex parte regni cælorum in altera. Unde sequitur duplicem esse nostri, conferatur eadem gratia : atqui nullus ex bis prædestinationem : unam ad gratiam, alteram ad glo modis admitti potest; ergo. Primus quidem modus; riam; vel, si unica sit, illam posse considerari, vel quem invexit Origenes, lib. 2 Periarchon cap. 9, facile adequatė, prout respicit simul gratiam et gloriam, vel refellitur, quia sententia hæc fundatur in duplici supinadequatè, prout respicit, sive gratiam solam, sive positione erronea : prima est quòd animæ priùs etstisolam gloriam. Utraque autem plures continct actus,

terint quảrn infunderentur corporibus; contra verò, quorum alii pertinent ad intellectum, alii ad volunta in sextà synodo generali, et in concilio Lateranensi V; lem, eo modo quo dictum est de Providentià in nalu

definitur animam verè esse formam corporis quae anto

ipsum producta non fuerit; secunda est quod fiat præralibus. Opus non est bic fusiùs probare quòd reipsà existat

destinatio ad gratiam intuitu meritorum quæ præcesdivina prædestinatio ad gratiam et ad gloriam; quæ

serunt unionem animæ cum corpore, qui error directe enim Scripturarum testimonia afferuntur in expen

pugnat cum doctrina Apostoli Rom. 9, ubi totam prædendis prædestinationis causis, ea non solùm suppo

destinationis oeconomiam explicat typo Jacob et Esaï, nunt necessarið illius existentiam, verùm etiam hanc de quibus, cùm nondum fuissent, aut aliquid boni egiscertissimè demonstrant. Tale est inprimis istud S. Pauli,

sent aut mali, dictum est : Jacob dileri, Esaü autem odio Rom. 8, v. 30 : Quos prædestinavit; hos et vocavit, et

habui. Secimdus modus, qui Pelagianorum est ct Sequos vocavit, hos et justificavit; quos autem justificavit;

mipelagianorum, copiosiùs explicatur et refellitur in illos et glorificavit; quo textu clarè exprimitur præde

tractatu de Gratiå. S. Augustinus, hos hæreticos restinatio adæquatè sumpta.

fellens, vim faciebat præsertim in his Rom. 11, v. 13 : Verùm quàm certa est divinæ prædestinationis exi

Quis prior dedit illi, et retribuetur ? I Cor. 4, v. 7: stentia, tam incerta est et occulta hujus mysterii ratio.

Quid habes quod non accepisti? et Joan. 6, v. 44: Nemo Præcipuum igitur præsentis disputationis caput est de

potest venire ad me, nisi Pater meus traxeril eum. Quir

loca clarissimè excludunt omne initium meriti quod causis prædestinationis, non quidem physicis, nulla

sit à nobis sine præveniente gratia. Tertius modus, à quippe est causa decretorum divinorum, sed de moralibus, seu meritoriis. De utraque prædestinatione

quibusdam theologis excogitatus, à Semipelagianismo ad gratiam et ad gloriam quæstionem hanc agitabimus

non multùm discedit : quod præsertim verum est de in duobus sequentibus paragraphis, quibus tertium

opinione eorum qui naturalem quamdam dispositionem adjungemus de effectibus et proprietatibus prædesti

negativam admiserunt; si enim intuitu illius supponationis.

nalur gratia concedi, jam gratia non erit gratia, ut

sæpè contra Semipelagianos arguebat S. Angustinus. § 1. An detur aliqua causa meritoria prædestinationis Idemque cum proportione dicendum de iis qui finxead gratiam.

runt consensum dandum gratiæ sub conditione præMeritum generatim definiri potest, opus honestuni

visum esse Deo motivum dandi gratiam : valet insuper ct mercede dignum; et duplex est : unum quod dicitur

contra eos exemplum Tyriorum et Sidoniorum, do de condigno, vel meritum simpliciter; alterum quod

quo non semel diximus in quæstione de scientia Dei. dicitur de congruo, vel meritum secundùm quid. Me

Cæterùm, licèt nemini gratia ulla debeatur ex merito,

gratiam tamen sufficientem infallibiliter Deus largitur, ritum de condigno, est opus ejusdem conditionis cum mercede, eamque ex justitiâ postulans, supposità pro

virtute providentiæ generalis quâ vult omnium salumissione divind : meritum de congruo nullam habet

tem, ut probatum est supra.

CONCLUSIO II. Omnes gratiæ efficaces sunt olijeannexam promissionem, neque illi debetur merces, nisi ex quâdam condecentiâ, et favore qui maximè

ctum gratuitæ prædestinationis.

Probatur : Mud gratuitò prædestinatiir à Deo, quod congruit bonitati divinæ. Quæritur igitur utrùm ex aliquo merito sive de condigno, sive de congruo,

datur in tempore sine ullo creaturæ merito propriè

fiat prædestinatio ad gratiam : id, inquam, quæritur præ

dicto : atqui omnes gratiæ efficaces sic à Deo confe

runtur; nullum quippe est bonum opus cui Deus proscrtim de primà gratiâ, quà scilicet inchoatur nego

miserit gratiam suam efficacem; tanquàm mercedem , lium nostræ salutis, et de dono perseverantiæ quo

quod tamen requiritur ad meritum propriè dictum. illud idem negotium consummatur.

Inprimis verò id manifestum est de primà gratia effiConclusio 1.—Predestinatio ad primam gratiam est gratuita.

caci, quia ante hujusmodi gratiam nullum existit boProbatur quia triplex modus cogitart potest quo sit

num supernaturale et meritorium. Dicunt quidem in nobis meritum prædestinationis ad primam gra

aliqui theologi gratiam suficientem nonnunquàm in

facilibus assequi eum effectum ad quem datur, v.g., tiam : 1' ut animæ priùs creatæ sint, quàm infusæ corporibus , et secundùm ea quæ gesserint priusquàm

ad orandum ; sed 1° ii gratiam ejusmodi dicunt dun

taxat sufficientem per oppositionem ad gratiam et essent in corpore, primam gratiam acceperint ; 2° ut nal'ıra sua efficacem seu infallibilem; agimus autesh

hic de gralià cfficaci generatim, undecumque oriatur Inst. 2° : Si facienti quod in se est per gratiam non ejus infallibilitas ; 2° iidem simul agnoscunt tali ora denegetur gratia, ergo gratis efficaces usque ad pertioni non deberi gratiam efficacem cx merito de con severantiam erunt infallibiliter connexæ inter se. digno, quod solum est meritum propriè dictum. Resp. : Nego illationem : Enimverò Deus facienti

Conclusio III. — Gratia efficax perseverantiæ, qua quod in se est per gratiam non semper concedit notenùs importat conjunctionem mortis cum statugratie vam gratiam efficacem , sed uberiorem duntaxat in habitualis, est peculiari modo objectum gratuite præ genere grati sofficientis, vel proximam ad agendum, destinationis.

cùm antea non fuisset data nisi remota ad orandum. Probatur : quia non solùm nullum est opus bonum cui sit promissa talis gratia , sed nequidem est pro

§ 2. Utrùm prædestinatio ad gloriam fiat ex prærisis missa ulli numero bonorum operum, quantuscumque

meritis. fucrit; aliàs enim post cxactum certum quoddam

Constat ex jam probatis omnia gratiæ dona quatetempus in exercitio bonorum operum , aliquis de

nùs sunt principium efficax meriti, esse objectum ælernà salute suà posset esse securus , quod directe

gratuitæ prædestinationis divinæ. Nunc investigandum contradicit Scripturis, Rom. 11 : Tu autem fide slas,

est utrùm idem dicendum sit de æternâ sanctorum noli allum sapere, sed time. 1 Cor. 10, v. 12 : Qui se

felicitate, an verò secundùm aliquem ordinem raexistimal stare, videat ne cadat. Ad Philipp. 2 : Cum

tionis Deus prævideat priùs merita ex gratiâ Dei orimelu et tremore salutem vestram operamini. Apocal. 3 :

lura , quàm efformet decretum prædestinationis ad Tene quod habes , ut nemo accipiat coronam tuam. Mis

gloriam. non obslantibus, meritò asserunt theologi in tractatu

Nihil, hic moramur Pelagianos et Semipelagianos, de Gratià donum perseverantiæ cadere sub merilum

qui dixerunt prædestinationem fieri ex prævisis meritis de congruo , idque concludunt ex S. Augustino, qui,

naturalibus; amplior enim hujus erroris confutat.o lib. de Dono persev. cap. 6, expressè ait : Hoc ergo

pertinet ad tractatum de Gratiâ , ubi etiam convellitur Dei donum suppliciter emereri potest ; et cap. 16 : Cùm

hæresis veterum et recentiorum Prædestinatianorum , constet, inquit, Deum alia etiam non orantibus , sicut

qui non simpliciter admittunt prædestinationem ante initium fidei , alia nonnisi orantibus præparásse , sicut

prævisa merita, sed talem esse volunt, ut imponat ncusque in finem perseverantiam, etc. In his verò nihil est

cessitatem operandi : de hoc errore recurret dicendi quod nostrx adversetur conclusioni , namque meritum

locus in sequenti articulo de reprobatione. Tota igitur de congruo , cùm non sit sundalum in divinâ promis

scholastica est præsens controversia inter catholicos sione, neque supponat veram rationem mercedis in re

theologos agitata. Quorum opiniones ut faciliùs inteldatà, nullo modo impedit gratuitatem prædestinationis. ligautur, in memoriam revocanda sunt quæ superiùs, Dices ex vulgari axiomate : Facienti quod in se

quæst. 5, art. præsertim 2 et 3, dicta sunt de scientiæ est Deus non denegat gratiam; ergo prædestinatio ad

et decretorum divinorum divisione et ordine , de inprimam gratiam lit ex meritis. — Resp. : Dist. ant. :

stantibus rationis et de systematibus diversis theoloFacienti quod in se est per gratiam prævenientem,

gorum circa usum scientiæ divinæ et actionem Dei in concedo; per vires liberi arbitrii , nego. Nam opera creaturas liberas, etc. naturalia non sunt proportionata cum gratiâ promerenda quæ est ordinis supernaturalis. Neque opus est

Duo autem in antecessum annotari volumus de qui

bus theologi, quamcumque sententiam amplectantur, ut Deus tali motivo delerminelur ad gratiam suam

consentire debere nobis videntur. Primum est Deum impertiendam; ad id enim, ut dictum est supra, suf

in eliciendo decreto quo præsens rerum ordo condilus ficit ipsa ejus bonitas, et voluntas generalis salvandi

et constitutus est , directum fuisse scientiâ perfectis'omnes homines.

sima qua cognoscebal non modò res omnes possibiles Inst. : 1' S. Thomas , quæst. 14 de Verit. art 11,

in se spectatas , sed etiam varias earum dispositiones ad primum , manifesté supponit facienti quod in se

possibiles , varios ordines possibiles naturæ et gratiæ, est per vires naturæ non denegari gratiam ; ait enim

quid in unoquoque contingeret si institueretur, quid quòd si quis in sylvis nutrilus sequeretur ductum ra

Petrus, v. g., faceret, quid ei accideret, si tali ratione, lionis naturalis , certissimè ei fides revelarclur vel per

tali iempore, in hoc ordine, cum tali auxilio, elc. colinternam inspirationem, vel per aliquem Evangelii

locaretur, et sic de singulis. Enimverò, seu dicantur prieconem, sicuti missus est S. Petrus ad Cornelium

hæc conditionata in præmotionis et auxiliorum natura Centurionem, Act. 10, ergo. — Resp. : Nego ant. , fundari, sicque referantur ad scientiam simplicis innam aliud est legem naturalem servare, et aliud ser lelligentiæ sensu Thomistarum, seu eadem explicentur vare solis naturæ viribus : prius supponit S. Thomas sensu Molinæ et Suaresii (vide supra), certè bac in exemplo allato, non posterius; quippe responsio- cognovit Deus, cùm præsentem rerum universitanem suam confirmat facto Cornelii, qui orationibus et tem et ordinem condere et instituere voluit ; aliàs eleemosynis fidei gratiam impetravit ; porrò Corne cæco modo et consecutionem sui decreti inscius illud lius non sine gratiâ et fide implicità orabat, el erogabat lulisset. Alterum de quo theologi consentire debent , cleemosynas, ut docet idem S. Thomas 2-2, q. 11, illud est, unicum actum simplicem quo Deus decrevic art. 4 ad tertium , post S. Augustinum, lib. de Præ ex variis gratiæ ordinibus possibilibus eum constituere dest. SS. cap. 7.

quem propter rationes sapientissimas sibi soli per

fectè cognitas instituere voluit, in varia decreta nostro ejusmodi gratiis resistere. 4° Scientià visionis præri. concipiendi modo esse dividendum pro diversitate ob det alios benè acturos et in statu gratiæ morituros, jectorum que spectat. Nempe si spectetur in ordine alios in peccato mortali ex hâc vita discessuros. yo pa ad creaturas intelligentes antecedenter ad peccatum sità hâc meritorum et demeritorum futuritione et carum actuale et præsertim impænitentiam finalem , previsione, bonis gloriam, malis gehennam decerest voluntas antecedens, vera et sincera, eas salvandi, nit. Ita opinantur multi plurium scholarum theologi , vi cujus eis dantur aut saltem offeruntur media salutis de quibus legere est Commentarium super hâc quæproxima vel remota. Idem actus spectatus in ordine stione unà cum operibus Grandini editum, à D. d'Arad eos quos Deus novit et vult in isto ordine media gentré, qui postea episcopus Tutelensis exstitit. Consalutis efficacia habituros , est przdilectio, priedesti tendit ex adverso magnus etiam theologorum variis natio ad gratias ejusmodi, ad perseverantiam finalem. scholis addictorum numerus, Thomistä videlicet, Quæ quidem prædestinatio in presenti ordine vel sup multi Augustiniani , multi quoqne ex Molinianis et ponit, vel comitem habet prædestinationem efficacem Congruistis, prædestinationem ad gloriam solitariè ad gloriam, aut saltem eam necessariò inferre conci sumptam fieri ante prævisa merita. Quod tamen non pilur. Spectatus etiam ille actus in ordine ad eos qui omnes eodem modo explicant. gratiis sufficientibus et effectu carituris duntaxat do Thomistä, ut supra dictum est , quæst. 5, art. 5, nandi sunt, est decretum iis concedendi illas gratias in statu naturæ innocentis gratiam physicè præmoex intentione inefficaci effectûs, est etiam decretum ventem necessariam statuunt, ac proinde quotquot permittendi peccatum, impoenitentiam, et reprobatio arbitrantur ex ejusmodi gratiæ necessitate nexam esse nem ejusmodi creaturarum. Uno verbo ille actus, elsi prædestinationis ad gloriam solitariè sumptæ omnimosiinplicissimus in se, singula tamen et diversissima dam gratuitatem, tenentur illud decretum in utroobjecta considerat , et pro eorum diversitate vario que statu perinde gratuitum statuerc. Hunc verò demodo definiendus et explicandus est, et multa æqui cretorum ordinem constituunt : 1° Deus creaturas valenter decreta constituere intelligendus , quorum omncs rationales ordinat ad æternam felicitatem, eisunium ordine quodam rationis aliud supponere meritò que eum in finem præparat media verè sufficientia ; concipitur ubi id exigit relatio volitorum inter se, seu 2o decreto ahsoluto et efficaci quosdam præ aliis ad habitudo quam ad se invicem dicunt objecta. Vide gloriam eligit,et est decretum quod vocant intentiodicta superiùs, quæst. 5, art. 3.

nis; 3° electis decernit media per se efficacia in quiJam verò tres generatim exstant thcologorum opi bus certò videt eorum bona opera futura, et perniones de questione proposità. — Prima eorum cst severantiam finalem ; 4° per decretum executionis qui docent prædestinationem ad gloriaja , seorsim statuit illis gloriam et mercedem æternam conferre. sumptam, fieri ex meritorum prævisione. -Secunda, li ex Augustinianis qui in utroque statu volunt eorum qui ex adverso prædestinationem hanc volunt deleclationem suam victricem fuisse necessariam, esse gratuitam, et antecedentem prævisionem omnium codem modo sentire debent de prædestinationis ad meritorum saltem absolutè futurorum.Tertia opinio gloriam gratuitate respectu utriusque stalus. Alii auduplicem distinguit salvandorum ordinem : unum sci tem qui gratiam natura suâ efficacem seu infallibilicet insigniorum , quorum prædestinatio præcedit lem à statu naturæ innocentis eliminant, eamdemprævisionem meritorum , quales fuerunt beata Virgo, que in isto ad omnes quoscumque actus bonos superProphetæ , Apostoli et alii numero pauci; alterum naturales necessariam putant, plerumque censen' verò ordinem esse cæterorum electorum , quorum prædestinationem ad gloriam in statu innocentiæ prædestinatio non fit nisi ex prævisis meritis : ita fuisse post prævisa merita , et in isto ficri ante præsentiunt Catharinus è familiâ Prædicatorum , Biel, visa merita. Plures verò ex Augustinianis mollioriOchamus, etc.

bus, id est, qui sine gratiâ ex se infallibili quædam Qui prædestinationem ad gloriam asserunt fieri

agnoscunt bona opera facilia quandoque exerceri, ex prævisis meritis , sic decreta divina ordinare so decretum prædestinationis ad gloriam seorsim sumplent : 1° Deus scientià simplicis intelligentiæ et con lic opinantur post prævisa merita conditum. Sed non ditionatorum cognoscit omnia possibilia , et quidquid omnes unanimiter sentiunt. in singulis gratiae ordinibus, si instituerentur, con Congruistæ plurimi, post Suaresium lib. 2 de Prelingerct. 2° In isto ordine quem selegit , vult, etiam destinatione, eamdem prædestinationem ante prævisa supposito peccato originali, voluntate antecedenti , merita absolutè futura constituentes, ita existimant verà et sincerà, omnes salvos fieri, eoque sensu est decreta divina inter se componenda : 1° Aiunt Deum actuosa illa voluntas, quòd vi ejus dentur omnibus, scientià simplicis intelligentiæ necnon scientiâ media maximè fidelibus, mcdia saluti remotè vel proximè seu conditionatorum omnia possibilia tum in se , tum sufficientia. 3o Ex speciali prædilectione aliquibus in systemala seu ordines varios redacta cognoscere: destinat gratias ad salutem cfficaces, quas certissimè quid proinde faceret, v. g., Petrus, si in tali circune scit habituras effectum suum. Unde sequitur, dùm stantiâ ipsi hæc vel illa gratia impertiretur, ipsumque ejusmodi ordinem gratiarum instituit in quo multis posito tali ordine benè vel malè acturum, in slalu solùm destinat gratias suo affectu carituras, eum gratiæ sanctificantis ex hâc vità cripiendum vel non concipi simul velle permittere eosdem suâ culpå eripiendum, etc. ? Docent in hoc ordine, quem prop:

« VorigeDoorgaan »