Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub
[ocr errors]

tale suå sese ad orandum determinaturus esset, Deus dinem cum his vel illis circumstantiis creare vellet. Hlavidet ab æterno ipsum, tali rerum ordine constituto, que, si tum scientiam naluralem, tum ejusmodi scienesse oraturum. Sin autem Petrus cum eâdem gratiâ in tiam conditionatorum seu mediam cum actu quo Deus eodem ordine non esset oraturus, Deus per scientiam omnia statuit, ac præconceplum ordinem executioni conditionatorum videret eum in eàdem hypothesi ora- mandat, composueris et conjunxeris, vera el gerinana turum non esse; sicque scientiam ejusmodi circa hanc tibi erit, ex Molinæ mente, idea divinæ Providentia potiùs quàm illam contradictionis partem versari, seu qualis reverà in Deo existit. Providentia enim, juxta hoc potiùs quàm illud habere objectum, reverà à libero ipsum pag. 289, col. 1, nihil aliud est quàm ratio seu creaturæ arbitrio pendet.

conceptio ordinis rerum in suos fines in mente divinâ Hanc porrò suam sententiam Molina suadere conatur existens, cum proposito eum per se vel etiam interventu lum argumentis theologicis ex articulis fidei quibus causarum secundarum executioni mandandi. Atque ex humana libertas asseritur deductis, tum variis theo illà scientiâ mediâ juxta Molinam oritur omnis certilogorum placitis, tum etiam multorum SS. Patrum tudo et infallibilitas quæ, respectu effectuum ex litestimoniis, quibus pag. 233 et sequenti probare ni bero arbitrio creato nexorum, in divinâ Providentia titur res contingentes non ideò esse futuras quia præ esse potest. Dixi hanc csse Providentiæ, qualis juxta sciuntur à Deo, sed ideò præsciri à Deo quia futuræ

Molinam in Deo existit, rationem et ideam, quia, pag. sunt, adeò ut præscientia objectum suum non opere

295, hanc conditionatorum præscientiam docet nonlur, sed supponat. Quibus omnibus addenda sunt ar

nisi ad perfectionem divinæ Providentiæ pertinere et gumenta Scripturae et diversi alterius generis, quibus

à ratione ipsius posse per mentem secludi, sed tune disput. 53, quæ ad eam de quâ nunc agimus appendix

nullam prorsùs in eà futuram certitudinem quantùm est, ostendit scientiæ divinæ certitudinem ex præfini

ad effectus liberos. tionibus non oriri.

Porrò is actus liber seu voluntas illa libera quæ Ne verò hæc doctrina lectorem primo aspectu con

consequitur scientiam naturalem et mediam, dividitur lurbet, ipsum statim monere curat pag. 228, hæc

in antecedentem et consequentem, conditionatam et omnia conciliari cum omnipotentiâ divinâ, quà effi

absolutam , inefficacem et efficacem. Quæ Deus vult

voluntate antecedenti et conditionatå, non semper evecere valet ut quodcumque voluerit faciamus, excepto peccato.

niunt : v. g., Deus ejusmodi voluntate vult omnes boQuo autem modo fieri possit ut Deus solus ejusmodi

mines salvari, nullum esse peccatum, nec tamen omnes futura conditionala cognoscat quæ à solâ libertate

salvantur, etc. Sed quæcumque voluntate absolutà seu creatà pendent, explicat Molina pag. 228. Nempe ob

consequenti Deus decernit, etiam circa actiones liberas servat in Deo esse altissimam atque eminentissimam

hominum, ea certò ac semper fiunt, quia ut fiant, iis

utitur mediis quæ per scientiam conditionatorum præ-
creaturarum comprehensionem, quia illæ finitæ sunt,
divinus verò intellectus est infinitus. Ex quo deducit

vidit ex liberâ voluntate creatâ suum sortitura effe-
ctum. Vide disputationes ad art. 6, q. 19, pag.

272 et
1°, ejusmodi scientiam neque angelis, neque sanctis,
neque ipsimet sanctæ Christi animæ competere, ut-

seq. pote altissimo illo modo creaturas non comprehen

Ex quibus colligendum Providentiam divinam non dentibus ; 2° omnem creaturam intelligentem, scientiâ

semper assequi fines speciales etiam propriè loquendo à

se intentos; licet tamen finem suum generalem semper futurorum conditionatorum ad se ipsam pertinentium,

attingat, atque illo sensu ejusdem consilia semper impropter eamdem rationem carere; 3° denique Deuni ipsum, cùm sese solùm comprehendat, non verò ex

pleantur; quatenùs scilicet qui ab uno Providentiæ plicatâ ratione supercomprehendat, nequaquàm posse

ordine recedit, in alium incidat necesse est. Qui non in instanti rationis aliquod decretum præcedenti co

vult benè operari ut salvetur, pænas peccatis suis de

bitas non effugict. gnoscere ejusmodi decretum à se eliciendum. Atque si illud cognosceret, jam non esset liber juxta Molinam Doclrina Molinæ de prædestinatione et reprobatione, de ibid.

permissione peccati, de ordine decretorum, etc. Doctrina Molinæ de divind Providentià.

Prædestinatio, quæ ipsa est pars aliqua præcipua Illa Dei scientia quæ circa futura libera conditio

prævidentiæ divinæ, duos, ut illa, actus juxta Molinam

includit, alterum scientiæ, alterum voluntatis. Hanc nata versatur, præcedit, juxta Molinam (ad q. 22, art. 1, disp. 1, p. 292, et ex professo ad q. 23, art. 4 et 5,

enim definit pag. 305, rationem ordinis seu mediorum disp. 1, membro 8, p. 346 et 350, et alibi), omnem

in Deo, quibus prævidet creaturam rationalem perducenactuun liberum voluntatis divinæ, quia nimirùm illa

dam in vitam æternam, cum proposito eundem ordinem scientia non est libera Deo, quamvis non omninò na

exequendi. luralis, et propter alias rationes. Quare, inquit, pag.

Undenam ex eodem certitudo prædestinationis oritur. 346, col. 2, contemplari debemus Deum, antequàm Illa autem præscientia quæ prædestinationis conquidquam liberè voluerit, intuentem infinitos ordines re ceptu includitur , Molinæ est scientia media , quâ nirum quos creare poterat, et quid in unoquoque etiam per mirùm Deus novit futurum ut mentes create hoc vel liberum arbitrium creatum, esset futurum, si talem or illud pro suâ libertate agerent, si talis ordo instiluere

sed pro

lur. Non nisi quia talis scientia præcessit et solà illius pro eâdem ipsorum libertate in vitam devenissent ælervirtute prædestinatio Dei, secundùm ipsum, certa est nam, fuissentque proinde prædestinati, itemque in finitas et infallibilis, eatenùs videlicet est certa, quatenùs illos alias noverit rationes providendi prædestinatis, quibus benè esse acturos et salvandos, quos in isto ordine suà libertate prædestinationem amitterent, fuissentque gratiæ Deus vull creare in quo scientiâ mediâ prævi- reprobi; pro suâ tantùm liberâ voluntate, et non pro dit eos gratiis consensuros et usque ad mortem per qualitate usûs liberi arbitrii prævisi nequidem ut condiseveraturos. Atque hinc asserere non dubitat pag. 302 tione sine quâ non , eum providendi modum utrisque ele et alibi passim in disputationibus de prædestina- geril, per quem prævidit illos in vitam æternam.... non tione (1) nullam in divina Providentiâ et prædestina perventuros, kos verò deventuros esse. Hæc Molina, quæ tione, quantùm ad effectus ex libero arbitrio creato quidem sæpissimè repetit; undè nullå veniâ digni vinexos, aliam esse certitudinem et infallibilitatem, dentur recentiores nonnulli, qui nimio partium studio quàm quæ in hâc ipså scientiâ mediâ seu conditiona- abrepti, ipsi hanc Semipelagianismo proximam dolorum agnosci debet.

ctrinam aslingunt : Deum idcò decernere prædesQuid sit permissio peccati juxta eumdem.

tinatis concedere gratiam quà benè usuri sunt, quia Permissio peccati eamdem scientiam ejusque usum

prævidit, si gratiâ illà donarentur , futurum ut huic ex Molinâ supponit et involvit. Varios propter fines,

consentirent. nempe attributorum divinorum manifestationem, ele

Hinc etiam perspicuum fit quàm à mente ipsius ctorum sanctificationem, etc., peccatum à Deo permitli

Molinæ et à fortiori aliorum theologorum, qui gratiam ipse cum cæteris theologis docet, nec tamen etiam ut

de se efficacem non propugnant, alienus fit recentior medium ad illos fines assequendos ullo pacto intendi.

quidam auctor furtivi opusculi cui titulus : Nouveau Deus scilicet novit quidem ubi præsentem ordinem

système sur la prédestination , dùm mysterium in præinstituit, eo constitulo futura esse peccata,

destinationis negotio nullum esse contendit. Quasi verò pler alium finem, non quia futura erant peccata, illum

clarè nobis innotesceret quam ob causam Deus eum instituit, licet peccatis prævisis utatur benè, ut ait S. Au

gratiæ instituerit ordinem, in quo hos, non illos esse gustinus. Atque inde colligit Deum, tametsi materiale

salvandos prævidit, non verò alium in quo illi, non isti peccati per concursum producit, non tamen illius cau

fuissent salvati, vel in quo plures aut etiam omnes sam et auctorem esse censendum, quandoquidem non

beatitudinem æternam assecuti essent. Paradoxum ut produceretur illud materiale, sed propter bona se

illud ut Scripturis, traditioni ac rationi theologicæ cutura, legem concurrendi posuit. Vide disp. 3, ad q.

perindè contrarium, schola ipsa celebris quæ infalli9, art. 6, pag. 283 et seq., et disp. 4, ad art. 4 et 5,

bilitatem gratiæ efficacis ab ejus naturâ non repetit, q. 23, pag. 408.

juxta sua principia rejicere debet et reverà rejicit. Prædestinationem ad gratiam et prædestinationem ad Prædestinationem ad gloriam solitariè sumptam statuit æquatè sumptam planè gratuitam profitetur.

fieri post prævisa merita. Prædestinationem duplicem cum aliis theologis di De prædestinatione ad gloriam solitariè sumptam, stinguit Molina, aliam ad gratiam, et alteram ad glo- utrùm nempe decretum illud in ordine intentionis, ut riam. Prædestinationem ad gratiam, ac proindè ipsam aiunt, ante vel post prævisa merita collocandum sit, quoque prædestinationem ad gloriam quatenus in illâ

multis non disserit Molina. Apertè tamen videtur pag. fundatur, seu quòd eodem recidit, prædestinationem 347, col. 2, pag. 348, col. 1, et pag. 353, definire adequatè sumptam planè gratuitam esse sentit. Enim

ejusmodi prædestinationem non nisi ex prævisis meritis verò, licet censeat antè omne decretum prædestina

fieri. Cujus rationem affert, quòd gloria non est finis tionis Deum cognoscere quid, si hic vel ille ordo gratiæ Dei, sed hominum , nec est duntaxat finis, sed etiam institueretur, libertas creata produceret, apertissimè præmium piè viventibus tribuendum. tamen centum in locis profitetur nullam prædestina A fortiori reprobationem non tantùm positivam, sed tionis totaliter sumptæ, esse causam ex parte præde etiam negativam contendit fieri ex prævisis demeritis. stipati, Deum non ideò hunc statuisse ordinem præ Vide membrum 8, disp. 1, ad art. 4 et 5, q. 23, et alio, quia prævidit, tali ordine posito, tales esse sal appendicem hujus membri, item membrum 11 et 12, vandos, nec ab ipso gratiam alicui tribui quia eum et præsertim 13, tum disp. 4, ad eosdem articulos.. prævidit benè illà esse usurum.

Ordo decretorum in systemate Molinæ. Prædestinatio abyssus inscrutabilis divini consilii ex

Ex dictis facile colligere est hunc esse decretorum Molina.

ordinem in systemate Molinæ : 1° Deus per scientiam Prædestinatio adulti, inquit in conclusione pag. 364,

naturalem seu simplicis intelligentiæ videt omnia nullam habet causam ex parte prædestinati. Et pag. 374:

possibilia, omnesque veritates in rerum naturâ fun-. Punctum prædestinationis abyssusque inscrutabilis divini

datas. 2° Per scientiam mediam videt fulura libera consilii in eo sunt posita, quòd cùm Deus infinitas alias

conditionata. Duplici illâ scientià Deus cognoscit omnes providendi non prædestinatis rationes noverit, quibus

ordines rerum possibiles, et quodcumque, seu necessa(1 _Vide præsertim memb. 9, disp. 1, ad art. 4 et

riò seu liberè in singulis ejusmodi ordinibus si crea« 5,9 23

rentur et instituercntur, contingeret. J' Posità hào.

plenissima cognitione et deliberatione, Deus unico quia Deus ante prævidit fuluram esse talem actionem aclu simplicissimo omnia decernit, ita tamen ut unicus Petri in hypothesi qnòd præsens ordo crearetur et ille actus ratione objectorum diversorum aut diversi institueretur, planum est ejusmodi certitudinem libermodè consideratorum, in varios actus dividendus sit, tati creatæ non magis posse officere quàm scientiam nempe in voluntatem antecedentem et consequentem, mediam, ac proinde ipsi nullo pacto obesse. Etenim in prædestinationem ad gratiam et prædestinationem ejusmodi scientiam mediam cum libero arbitrio perad gloriam, etc. Unde in tertio illo instanti varia in fectissimè congruere modò demonstravimus. slantia consideranda sunt, illud scilicet in quo Deus Eadem ratione certitudinem prædestinationis ad voluntate antecedenti circumstantias speciales singu - gratiam, necnon peccati permissionem cum liberlate lorum, consequenter verò ad peccatum originale, vult creatà Molina facilè conciliat. Jam autem docuimus omnium salutem, ipsisque media saluti verè sufficientia quomodò explicet Deum non esse peccati auctorem, concedere; illud deinde in quo voluntate speciali ab quamvis ordinem condiderit in quo multa peccata ex solutâ efficaci et consequente destinat electis gratias vitio hominum futura præviderat, si institueretur, quibus prævidit eos esse consensuros, aliis verò auxi multisque non nisi eas gratias concedat quarum abulia quibus prævidit eos malè usuros. 4° Sequitur scien sum eâdem præscientiâ cognoverat. Quod altinet ad tia libera seu visionis, quâ Deus vidct alios benè prædestinationem ad gloriam solitariè sumptam et operaturos et in stalu gratiæ sanctificantis morituros, reprobationem ab eadem glorià quocumque modo alios diem extremum in statu peccati obituros. 5° Præ consideratam, Molina, utrumque illud decrelum, ut visis meritis Deus ad gloriam sancios eligit, reprobos diximus, ex meritis et demeritis absolutè futuris et verò, prævisis eorum demeritis, à gloriâ excludit et visionis scientià prævisis poni statuit. Adeòque in flammis æternis destinat.

ulroque cum libertate creatâ conciliando non major

difficultas quàm in concorúiâ creatæ libertatis cum Quomodò gratiæ dona, et scientia, tum infallibilitas seu

scientià visionis ineundà. Porrò mox declaratum est certitudo providentiæ Dei, prædestinationisque et re

scientiam visionis cum libero arbitrio creato perfecte probationis cum libero arbitrio in systemate Molinæ

stare; ergo, etc. concilientur.

Atque hæc de Molinæ systematis expositione suffiLiberum arbitrium creatum cum gratiæ donis con

ciant. Jam facile perspicere est quem usum scientiæ ciliari in systemate Molinæ non difficulter intelligitur, divinæ ascribat Deo, et quomodò velit eum uti præquandoquidem ex naturà suâ nullam cum actibus li

sertim scientiâ mediâ in decretis suis circa liberas beris certam habent connexionem; adeò ut eadem

creaturarum actiones condendis, ut scilicet illæså lientitas gratiæ tam effectum suum sortiri quàm non

bertate creatâ , iis tamen decretis competat certitudo sortiri supponi possit, imò contingere queat ut è duo illa et infallibilitas quam iisdem Scripturæ sacræ, trabus hominibus aliàs æqualiter dispositis, unus acceptâ

dilio et ratio perinde attribuunt. minori gratiâ convertatur, alter fortiori instructus non consentiat. Pari facilitate concipitur eidem libero ar

Systema Suaresii. bitrio non nocere scientiam divinam. Non enim creatæ

Suaresii systema de scientiæ Dei usu, auxiliis gratix libertali nocere potest scientia naturalis seu simplicis ct actione Dei in creaturas, ipsum est systema Moline, intelligentiæ, quippe quæ ad actiones creaturarum

in quibusdam emendatum et ad perfectionem adliberas nihil contingit. Non scientia media ; nam ductum. scientia quæ actiones liberas facultatis creatæ suppo Circa liberum arbitrium in pluribus consentit cum nit; non efficit, quæ de se non habet ut sit potiùs hujus Molinå, ut videre est prolegom. 1, cap. 2, parte 1, actionis liberæ cognitio quàm oppositae, sed hanc

de Gratiâ; nempe de ejus naturâ ipsiusque viribus objecti sui determinationem consequitur ex libero ar bono alicui morali agendo susficientibus paria statuit, bitrio creato in hypothesi quòd existeret, scientia

uno dempto quòd non tantam ipsi virtutem tribuat : ejusmodi, inquam, profectò libertatem non lædit.

V. g., planè ncgat liberum posse arbitrium sine spcAtqui sic se habet scientia media juxta Molinam; ergo, ciali gratiæ auxilio, cum solo concursu generali, graetc. Denique nec scientia visionis libertatem destruit,

ves superare lentationes. Sed leves vincendi ipsi adsiquidem ut scientia media actiones liberas conditio

scribit potestatem. Parte 1 de Gratiâ, lib. 1. cap. 24, natè futuras, ita scientia visionis actiones liberas ab

tum maximè parle 2, lib. 4, cap. 15, necnon etiam solutè futuras supponit, non facit. Videt itaque Deus lib. 3, de Auxiliis divinæ gratiæ cap. 2, docet facienti per scientiam visionis, v. g., Petrum oraturum, si quod in se est non quidem ex viribus naturæ sibi rereverà Petrus oraturus sit; sed eum non oraturum lictze, verùm ex viribus gratiæ extrinsecè tantùm superinde contemplaretur, si Petrus pro libertate suâ pernaturalis ( id est, ejusdem entitatis ac auxilia nanon esset oraturus; ergo.

turalia, sed concessä vi meritorum Christi), Deum, Jam verò, cùm certitudo seu infallibilitas Providen propter pactum à se cum Christo initum, non deneliæ divinæ quoad effectus ex creatâ libertate nexos, à gare gratiam. Ubi vult in ejusmodi operibus intrinsecè scientià mediâ juxta Molinam oriantur : v. g., cùm naturalibus, et vi auxilii extrinsecè tantùm supernaideò certum sit et infallibile, talis ordinis crcationem turalis elicitis, non respici uilum merilum seu de conel institutioneni cum tali actione Petri esse connexam, digno scu de congruo, neque etiam rationem conditio

nis rigorosa, sed tantùm rationem puri termini. Quả et Patrum, præsertim S. Augustini, quibus Thomistas de doctrinà idem advertendum quod supra de Molinæ et alii gratiam de se efficacem astruere conantur. ferè simili opinione diximus, nempe eam à clero Gal Tantùm abest verò ut iisdem encomiis gratiam sufflicano in celebri censurâ anni 1700, parag. 2, de Gra cientem celebret Suaresius. Hæc quidem juxta ipsum tid, fuisse damnatam, sed ad systematis Suaresiani plenam agendi potentiam voluntati confert, sed solum substantiam eam non pertinere.

posse confert, nunquàm dat actum, nunquàm efficit Quod attinet ad naturam et entitatem auxiliorum, ut agamus. in paucis à Molinâ dissentit, ac in solo ferè modo lo Suaresium igitur inter et Thomistas aliosque theoquendi. Constituit gratiam excitantcm in illustrationc

logos, qui gratiam ex natura suâ efficacem propugnant, intellectus et motione voluntatis supernaturalibus et

nulla de grative efficacis seu infallibilis existentià conad consensum allicientibus. Legantur cap. 11 et 12.

tentio esse potest. Libenter ipse fatebitur, ut dogma lib. i partis 3 de Gratiâ, ubi fusè disserit de gratiâ

certum et inconcussum, esse gratiam quæ cum volunexcitante variosque excitationis modos distinguit et

tatis consensu infallibilem connexionem habeat, quæexplical, præsertim num. 10 capitis 12. Gratiam præ

que proinde sit medium certum quo Deus quos voluerit

ad bonum convertere valeat. Tota proinde quæstio venientem et operantem cum Molinâ ad excitantem revocat, sed cooperantem et adjuvantem cum concursu

eò revolvitur, undenam repetenda sit illa gratiæ effisimultaneo ad actus supernaturales concesso, quem

cacia seu infallibilis illa cum consensu voluntatis consingulari et paucis probandâ ratione exponit, confun nexio, in quo posita est ratio formalis gratiæ efficacis. dere videtur. Docel etiam cum Molinâ nullam dari

Hicc connexio ipsi naturæ seu entitati gratiæ alligata gratiam de se efficacem, seu quæ ex natura suâ cum

sit vel aliunde accersatur necesse est. Suarez, libro 5, voluntatis consensu infallibilem connexionem habeat.

jam laudato, præsertim à capite 6 ad 24, inclusive, Nullum, inquit parte 2 lib. 3, cap. 25, pag. 405, edit. omnes nervos extendit ut connexionem illam ex ipsa Lugd., auxilium excitans de se ex vi suæ entitalis est

gratiæ naturâ repeti non posse probet. Deinde cap. 25,

expendit undenam igitur ortum possit ducere, defiefficax ad determinandum voluntatem ad unum, et quocumque auxilio excitante dato, oportet inquirere per quid nitque eam ex præscientiâ Dei conditionată seu scienfiat efficat. Hinc ibid. cap. 52, pag. 512, è duobus

tià mediâ oriri. Nimirùm gratia jlla juxta ipsum est hominibus æqualiter dispositis, æquali, quantùm ad

efficax et congrua, cui etsi de se non efficaci, Deus entitatem, gratiâ præveniente donatis, censet nihil re

prævidit talem hominem, v. g., Petrum esse consenpugnare quominùs uno consentiente alter dissentiat. surum, si in his circumstantiis ipsi concederetur. Po

sità illâ scientia quæ falli nequit, planum est gratiam Imò existimat contingere posse ut is consentiat qui majora habet impedimenta, aut qui ex parte naturæ

quæ effectum suum habitura hoc modo à Deo prævisuæ vel consuetudinis minùs est dispositus, dùm alter

delur, vi illius præscientiæ certò et infallibiliter conconsensum denegabit. Fatetur tamen eodem libro

nexam esse cum ejusmodi effectu ; adeò ut si in iisdem

circumstantiis illi homini reverà detur, certò certiùs cap. 8, pag. 352, excitantem gratiam talem ac tantam esse posse, ut ex se prædeterminet moraliter voluntatem,

sit eam suum consecuturam effectum. Porrò gratia cum morali scilicet connexione et consecutione, quæ licet

cui prævidit Deus talem hominem ex suâ culpâ non physicè deficere possit, vel nunquàm, vel rarissime

consensurum, si in his circumstantiis ipsi impertiatur, deficit, quà cum gratiâ stet libertas arbitrii. Sed simul

Suaresio est gratia merè sufficiens et minimè congrua.

Certum perinde est posità illà præscientia, gratiam ibidem vult, pag. 354, tantam excitationem minimè

ejusmodi, licet verum posse conferat, minimè tamen esse necessariam. Idem docuerat lib. 3 de Auxiliis

habituram effectum in illis circumstantiis. cap. 10; cæterùm de auxilio efficaci ipsiusque à susti

Sed maximè notandum est 1° cum Suaresio cap. 25 cienti auxilio discrimine et divisione longè aliter loquitur quàm Molina, licet iste similia, stando suis princi

et 28, lib. 5 laudati, in quibus lota ferè illius doctrina piis, dicere potuisset, imò et illa indicaverit.

continetur, hanc gratiæ congruæ infallibilitatem esse Itaque affirmare non dubitat Suaresius dari juxta

consequentiæ, ut aiunt, non verò causalitatis : id est,

oriri ex suppositione seu hypothesi consequente libesuum systema gratiam quæ certò et infallibiliter faciat

ram arbitrii determinationem, non verò ex hypothesi ut faciamus, gratiam quæ habeat infallibilem cum ef

illam determinationem antecedente eamque indepenfectu connexionem, gratiam quæ det simul posse et

denter à libero arbitrio inferente. Etenim infallibilis agere, hancque appellat efficacem; eidem quoque no

illa connexio oritur, ut dictum est, ex præscientiâ men dat gratiæ congruæ, quam vocem sæpissimè usur

conditionatâ ; atqui præscientia conditionata liberam pat, tum quia hæc appellatio sententiæ suæ expri

arbitrii determinationem nec præcedit nec producit , mende maximè idonea sibi videtur; tùm maximè quia

sed hanc consequitur et supponit. Scientia namque S. Augustinus gratiam quæ effectum suum consequitur

objectum suum supponit, non facit, ac proinde prius eam definit, quâ Deus sic vocat, quomodò scit CoNGRUERE ut vocantem non respuat, atque inde systema

ratione est liberum Petri arbitrium esse tali gratiæ Suaresii congruismus nuncupatum est. Ejusmodi

consensurum si ipsa in his circumstantiis illi tribuegratiam, undequâque repetalur ejus infallibilitas, esse

retur, quàm Deus prævideat consensum ejusmodi danadmillendam latè probat parle 2, lib. 4, cap. 1, p. 238

dum in illâ hypothesi. Uno verbo, quantùm ad id neet seq., de câque explicat loca Scripturæ, conciliorum

gotii spectat, de scientiâ conditionatorum eadem Suaresius statult quæ Molina.

[ocr errors][ocr errors]

Ex hâc observatione, juxta Suaresii mentem, colli consentire, alterum dissentire, id non est accipiendum genda est concordia liberi arbitrii cum certitudine seu quasi vellet esse in utroque æqualem gratiam præveinfallibilitate omnium decretorum divinorum ad liberas nientem. Cùm enim gratia significet donum, benefiactiones crealas attinentium. Enimverò omnia illa cium, ac proinde ex intentione dantis ejusque amore, decreta, æternæ ill et infallibiles præfinitiones ac et ex fructibus et commodis ab accipiente percipiendis tuum supernaturalium quas Suaresius admittit, decre æstimanda sit, vult Suaresius lib. 5, cap. 52, gratiam tum prædestinationis ad gloriam ante prævisa merita, congruam simpliciter dicendam esse majorem quâlibet et cætera omnia decreta quæ tum ad providentiam gratiâ sufficiente etiam intensiore. Hanc igitur propogeneralem circa liberas quascumque creaturarum ac

sitionem : E duobus hominibus æquali gratiâ preventiones, tum ad prædestinationem pertinent, infalli tis, fieri potest ut unus convertatur altero reluctante, bilem cum effectu connexionem non habent nisi qua Suoresius non concederet, quia qui convertitur, habet tenùs respectum dicunt ad media virtute præscientiæ gratiam congruam, ac proinde majus donum, majus Dei infallibilia, nec nisi per ejusmodi media executioni beneficium, majorem gratiam quàm qui non converdemandantur, proindeque nullam necessitatem afferre titur. Fateretur tamen idem theologus cum æquali possunt nisi consequentem, seu consequentiæ, quæ auxilio præveniente unum poni posse converti, alterum necessitas libertatem liedere nequit, quandoquidem

non converti. liberam arbitrii determinationem supponit. Lege præ Ut illud congruismi capitale placitum magis intellisertim caput 28 lib. 5 sæpiùs jam citati. Addi possunt gatur, non abs re fortè erit verba ipsa referre quibus capita 53 et 54 cjusdem libri.

cardinalis Bellarminus eamdem rem explicat. Cùm Notandum 2°, magnum esse discrimen inter ista adversùs doctrinam lib. 12, de Gratiâ et lib. Arb. duo : quòd videlicet à libero arbitrio pendeat ut talis cap. 1, à se explicatam, nempe ex congruitate et prævocatio, v. g., talis gratiæ entitas sit congrua , vel quòd visione Dei oriri efficacitatem gratiæ sibi objecisset, ab eodem pendeat libero arbitrio ut habeat vocationem capite 13, inde sequi è duobus hominibus æquali congruam. Prius verum est in systemate Suaresii, ut gratiâ præventis unum consentire posse, dùm alter ipse explicat, falsum verò posterius et sæpissimè ab

non consentit, ibid. n. 13, ila respondet : Potest quieo rejectum. Etenim Petrum tali gratiæ in talibus cir dem fieri ut duo homines eâdem internâ motione acceptà, cumstantiis si illi detur, esse consensurum Deus præ eumdem concionatorem audiant, et eadem. signa videant, el videre non potest, nisi Petrus liberè illi gratiæ, si sibi unus credal, alter verò non credul; tamen non potest fieri daretur, reverà consensurus esset. Atque dissensus ut si eamdem omninò GRATIAM excitantem duo homines Petri prævideretur, proindeque gratia illa non esset accipiant, unus credat, alter non credat, siquidem ad gracongrua, si Petrus eidem gratiæ in illis circumstantiis

tiam excitantem non solùm pertinet motio, sive excitatio esset dissensurus. Ergo non independenter à libero interna, sed circumstantia loci, temporis, personæ, etc. Si arbitrio creato, gratia aliqua seu vocatio est congrua. enim eâdem motione acceptâ unus credit, alter non credit, At verò quòd à Deo decernatur absolutè ac detur Petro sine dubio unus accepit motionem co modo, loco, lempore, gratia illa congrua, seu cui Petrus, si sibi daretur in

quo Deus prævidit ejus ingenio congruere, alter non ita his circumstantiis, prævisus est consensurus, illud non accepit ; ac per hoc longè majorem habuit Dei gratiam is pendet ab arbitrio Petri, sed à solâ Dei voluntate,

qui credit quàm qui non credit; qui enim non credidit, cujus est creare Petrum in quo ordine voluerit, eum

habuit gratiam per quam posset et vellet credere. Tunc in his vel illis circumstantiis collocare, et gratiâ hâc enim Deus in nobis operatur velle, cùm ita vocat ut videl vel illà donare, quique loco gratiæ ejusmodi congruz, secuturos. Hanc Bellarmini doctrinam Suaresius cap. 52, potest justissimis de causis dare Petro gratiam cui sæpiùs laudato, suam facit et approbat. Præterea verò prævidit ipsum suâ culpa non esse consensurum. Ergo ibi addit eos qui convertuntur, majori et intensiori qui, inter Moline et Suaresii systema exponendum auxilio præveniente reverà ut plurimum donari. et confutandum, illa duo centum in locis à Suaresio di Superest decretorum ordo in illo systemate, quanstincta et explicata confundunt priusque illis aucto tùm præsens institutum exigit, exponendus. Ponitur ribus alfingunt, vel malà fide agunt, vel eorumdem primo loco scientia simplicis intelligentiæ; secundo mentem non satis nituntur assequi.

loco vel simul scientia conditionatorum; tertio loco Notandum 3o, quod consequens est, nempe gratiam Deus decernit aliquibus efficaciter gloriam, aliorum congruam, licet ratione suæ entitatis possit gratiæ suf verò vult salutem voluntate antecedente verá et sinficiénti esse solùm æqualis vel etiam aliquando infe cerâ; quarto Yoco, virtute voluntatis antecedentis salrior, in ratione tamen doni et beneficii eà semper vandi omnes decernit omnibus auxilia proximè vel esse majorem. Illa enim gratia quâ Deus prævidit nos remotè sufficientia ad salutem, electis verò propter benè usuros si daretur, quâ proinde certò fit ut facia decretum quo elccti sunt, decernit gratias congruas mus, majus est donum majusque divini erga nos amo et efficaces. Non omittendum singulos electorum aclus ris testimonium, quàm gratia quævis intensior cui, supernaturales à Deo juxta Suaresium predefiniri, si daretnr, restituri prævisi sumus. Itaque quando adeòque, ex ejus sententiâ, Deum decrevisse ad sinsupra diximus è duobus hominibus æqualiter dispositis gulos ejusmodi actus eliciendos gratias congruas ipsis ac impeditis æqualique auxilio prævenienti donatis, impertiri. Quintò sequitur scientia visionis. Sextò posecundum Suaresii seutentiam supponi posse unum nitur decretum exccutionis gloriæ, ac positive repro

« VorigeDoorgaan »