Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

cap. 36, ullus inferior invidebit.... tamque nollet esse fircultas intelligendi, non autem ut habens talem vel unusquisque quod non accepit, quàm nec in corpore vull talem perspicacitatem, sicque elevantur omnes gradus oculus esse qui est digitus; et S. Gregorius : Tanta vis activitatis sumpti quoad entitatem, non autem foramoris, inquit, in illâ pace nos social , ut quod in se maliter quatenùs aliquid præstantius naturaliter posçuisque non acceperit, hoc se accepisse in alio exultet. sunt emoliri.

Dices 3° : Bcatitudo est summum bonum : sed bono Inst. 2° : Vis intellectiva in eliciendå visione Dei summo nihil datur majus; ergo._Resp. : Dist. maj. : nullâ ex parte manet oliosa; ergo influit secundùm Est summum bonum objectivè, concedo : formaliter, tolam suam perspicacitatem et activitatis gradus. quasi actus beatificus futurus sit in summo gradu, nego; Resp.: Dist. ant. : Nulla ex parte reali, concedo ; virverum quidem est hunc actum futurum esse quid per tuali, nego; cùm enim vis intellectiva non influat in fectissimum comparatè ad alios actus ejusdem sup visionem, nisi ut elevata per lumen gloriæ, limitari posili, non autem simpliciter et absolutè.

debet in suâ operatione per gradus ejusdem luminis. Inst. :Omnes beati Deum videntut in se est; ergo nulla Inst. 3°: Intellectus non se habet ut causa instrupolest esse inter eos inæqualitas.— Resp.: Dist. ant. : mentalis respectu luminis gloriæ; ergo non debet liVident ut in se est, modo tamen finito, qui possit esse mitari per ejus gradus. -Resp. : Dist. ant. : Non se habet perfectior in uno quàm in alio, ut definit concilium ut causa instrumentalis ad producendam visionen ul Florentinum supra , concedo : modo infinito, nego; est actus vitalis, concedo; ad eamdem ut est actus susolutio planior fiet ex dicendis paulò post ubi de com pernaturalis, subdistinguo : Non se habet ut instruprehensione.

mentum strictiori sensu, concedo; latiori sensu, qua§ 2. Unde repeti debeat inæqualitas visionis beatificæ.

tenùs est illi subordinatus, nego; nam intellectus in

visione intuitivå exerit quidem suas vires sicut aliæ Certò constat ex dictis causam moralem inæquali

causæ principales, sed eas non exerit nisi secundùm pro tatis visionis beatificæ esse meritorum inæqualitatem,

portionem elevationis quam mutuatur à lumine gloriæ. dillicultas est de causâ physicâ.

Dices 2° : Duorum intellectuum inæqualium eodem Conclusio. — Inæqualitas visionis beatificæ à solå

habitu fidei instructorum, perspicacior in håc vità eliinæqualitate luminis gloriæ est repetenda, minimè verò

cit actum fidei perfectiorem; ergo etiam in alià vità ab intellectuum inæqualitate ; ita S. Thomas cum suis

cum eodem lumine gloriæ poterit elicere perfectiorem interpretibus contra Scotum ejusque discipulos. Pro

Dei visionem. Resp. : Nego ant., et dico posse quibatur, quia intellectus perspicaciores nihil possunt ad

dem ab intellectu perspicaciori faciliùs apprehendi vo dictam inæqualitatem conducere, si in visionem in ritates naturales præsuppositas ad fidem, non posse. fluant, non ut inæquales, sed ut virtutem habent æqua verò præcisè propter majorem perspicacitatem elici lem; atqui rem ila se habere videtur certissimum ,

perfectiorem actum fidei; hujus enim perfectio, utpote cùm non operentur secundùm vires naturales , sed

supernaturalis, refundi debet in causam supernaturasecundùm virtutem supernaturalem, et potentiam quam lem, scilicet in habitum fidei magis intensum, vel mavocant obedientialem, quæ in omnibus est æqualis; jorem ardorem voluntatis adjutæ per gratiam. ergo. Et verò in sententiâ adverså dicendum esset eos Inst. : Voluntas cum eodem habitu supernaturali vel qui intellectum habent perspicaciorem, cum merito eådem gratiâ actuali, potest actum magis vel minùs æquali perfectiùs Deum visuros, sicque non servaretur intensum elicere; ergo similiter intellectus in præsenti æqualitas in mercede; responderi quidem potest in negotio. — Resp. : Dist. ant. : Id potest voluntas intra illis minui lumen gloriæ secundùm proportionem viva limites auxilii supernaturalis per quod operatur, concitatis intellectùs; sed illa diminutio videtur merum cedo; ultra limites istius auxilii et virtute suæ persefigmentum omni destitutum fundamento.

ctionis naturalis, nego; sicut enim dicitur de intelleDices 1°: Quando causa aliqua totalis ex duabus ctu, ita et de voluntate dicendum, quòd non possit coalescit, atque una ex illis incrementum accipit, excedere supernaturales vires quibus est instructa ; actio quoque debet esse intensior : atqui ex intellectu

potest tamen non adæquare easdem vires rationc suæ et lumine glorize fit una causa totalis respectu visionis libertatis, in quo differt ab intellectu, qui est facultas beatificä; ergo ubi intellectus est perfectior, visio si necessaria et operatur quantùm potest. militer perfectior sit necesse est. — Resp.: Dist. maj. : Facile est ex dictis resolvere quæstionem quæ solet Si causa perfectior influat ratione sui incrementi, con hic proponi, nempe utrùm visio beatifica in angelis et cedo; si non ila influat, nego; porrò intellectus non hominibus sit ejusdem speciei ; sicut enim jam dictum influit in visionem ratione majoris perfectionis natu est quòd intellectus non influant in visionem Dei secunralis , ut probatum est; ergo.

dum majorem vel minorem perspicaciam, ita prors'is Inst. 1°: Tota vis intellectiva cum omnibus suis dicendum est quòd actum hunc non eliciant secundum gradibus elevatur per lumen gloriæ; ergo debet influere diversam rationem specificam, sed quatenùs elevantur secundùm totam suam perfectionem naturalem qua, per lumen gloriæ, quæ elevatio in omnibus est ejusdem mediante lumine, gloriæ sit supernaturalis. — Resp. :

rationis specificæ. Dist. ant. : Tota vis intellectiva velut materialiter sumpta elevalur, concedo; formaliter, ut est major

§ 3. An Deus possit ab intellectu creato comprehendi. vis intellectiva, nego; najn elevatur præcisè ut est De Anomais qui Deum, cliam in hâc vità, compre

[ocr errors]

hendi asserebant, diclum est supra, agitur nunc de ter, nego; porrò Deus est quidem simplicissimus , ac comprehensione in slatu beatitudinis. Quâ de re id ad totus quoad substantiam videtur, sed non videtur eu buc certum est, bealos frui comprehensione latiùs omni modo quo potest videri. sumptå pro assecutione alicujus termini: dicuntur si Inst. 1° : Tunc res videtur totaliter, quando nihil ilquidem comprehensores eò quòd assecuti fuerint termi lius latet videntem; nam, ut ait S. Augustinus epist. num ad quem nos viatores tendimus. Ad istam com 147, id videtur quod præsens utcumque sentitur, totuin prehensionem horlatur Apostolus Cor. 9, v. 24, his autem comprehenditur videndo, quod ita videtur, ut niverbis : Sic currite ut comprehendatis; nullum quoque hil lateat videntem; atqui nihil Dei latet beatos; ergo. dubium de comprehensione sumptà pro clarà et per - Resp., quando nihil latet tum quoad substantiam, spicuâ Dei cognitione; difficultas est de comprehen tum quoad modum cognoscendi, concedo; quando nisione propriè dictâ , scu de notitiâ ita perfectå ut ad hil latet quoad substantiam tantùm, nego. Porrò, licet adæquet omnem rei cognoscibilitatem, sive quâ cogno beati videant totam Dei substantiam quæ est quid simscitur res eo omni modo quo cognosci potest, et exigil. plicissimum, non eam tamen vident omnibus modis

CONCLUSIO. — Deus non comprehenditur à beatis, quibus videri potest. nec potest comprehendi.

Inst. 2° : Fictitius est novus modus videndi, ubi niProbatur 1° ex Scripturis. Job. 9, v. 10, opera Dei hil ampliùs in objecto superest videndum; atqui revocantur magna et incomprehensibilia; porrò, si hæc spectu beatorum nihil in Deo videndum superest ; comprehendi nequeunt, multò minùs Deus; et c. 11, v. ergo nullus alius illis possibilis est videndi modus. 7, amicus Job rem impossibilem exprimens ait : For Resp. 1°, juxta doctrinam S. Thomæ, quam vulgò scsitan vestigia Dei comprehendes, et usque ad perfectum quuntur hìc theologi, possibilem quidem non esse moOmnipotentem reperies? Jerem. 32, v, 19, Deus voca dum cognoscendi novum extensive, sed possibilem tur magnus consilio et incomprehensibilis cogitatu. Rom. esse novum intensivè, qui nimirùm consistat in ma11, v. 33 : Quàm incomprehensibilia sunt judicia ejus et jori claritate et perspicuitate visionis : quia tamen hoc investigabiles viæ ejus ! Agitur quidem hoc in loco de difficilè admodùm intelligitur, resp. 2° : Dist. min. : decretis divinis; at si ipsa non possunt comprehen

Beatis nihil realiter distinctum videndum superest, di, quomodò comprehendi poterit ipsa Dei substantia? concedo; nibil virtualiter distinctum, nego. Licet Denique, quando Apostolus, 1 Timoth. 6, v. 16, de Deo enim beati vidcant totam Dei esscntiam, omniaque absolutè pronuntiat quòd lucem habitet inaccessibilem, attribula quoad substantiam, non tamen vident omnem haud dubiè non excludit visionem intuitivam; ergo er altributorum æquipollentiam; nam non solum Deus cludere debet comprehensivam. 2° ex conciliis : Late est infinitus, sed omnia etiam et singula cjus attribula ranense sub Innoc. III, cap. Firmiter, sic decernit : sunt infinities infinita ; V. g., sapientia Dei est ita infiFirmiter credimus quòd unus sit Deus.... incompre nila, ut æquivaleat infinitis entibus habentibus sapienhensibilis. Basileense, an. 1415, proscripsit proposi. tiam majorem et majorem in infinitum; porrò intelleLionem Augustini de Roma, quâ dixerat, animam Chri ctus beatorum non penetrat immensam abyssum istius sti videre Deum tam clarè et intensè quàm clarè et intense infinitatis, eamque non videt nisi niodo quodam geneDeus videt se ipsum. 3o ex SS. Patribus, qui uno rali, licet longè perfectiùs quàm nos cognoscimus. ore banc veritatem tradunt, ut videre est in Prælec Enimverò hujusmodi infinitas est veluti profunditas Lionibus. Nobis satis erit proferre S. Augustinum qui uniuscujusque attributi, quam beati penitiùs intueri serm. 117, aliàs 38, de Verbis Domini, ait : Attingere non valent, eo ferè modo quo oculus corporeus ita vialiquantum mente Deum, magna beatitudo est, compre det intuitivè objectum sibi præsens, ut illius non vahendere autem omninò impossibile. 4° Ratione : etenim leat penetrare profunditatem. Ex eo igitur repetenda comprehendere est rem cognoscere quaniùm cogno videtur impossibilitas comprehendendi Deum, quòd scibilis est, et ejus cognoscibilitatem exhaurire; atqui

nullus intellectus creatus habeat infinitatem necessaDeus est infinitus , et infinità cognitione opus est ut riam ut possit commensurari virtuali multiplicitati ejus cognoscibilitas exhauriatur; ergo comprehendi uniuscujusque attributi ejusque æquivalentiæ infinequit, nisi ab eo qui vim intelligendi infinitam habue nitæ. rit, qualem habere non potest ulla creatura.

Dices 3° : In Christo divinitas unitur modo perfeDices 1° : 1 Cor. 13, v. 12: Nunc coynosco ex parte, ctissimo humanitati; quidni ergo poterit similiter uniri ait A postolus ; tunc autem cognoscam sicut el cognitus intellectui per comprehensionem ? Resp. unionem sum, scilicet à Deo; atqui cognitus est à Deo cognitione hypostaticam divinitatis et humanitatis in Christo esse comprehensiva ; ergo. — Resp. comparationem cum perfectissimam secundum quid tantùm, non simplicidivinâ cognitione cò loci non esse adæquatam et as ter, quia non est infinita. Præterca unio hypostatica sumi tantùm ad excludendam cognitionem obscuram nullam supponit actionem in humanitate, ac proinde et in ænigmate, ut patet ex antecedentibus.

minùs repugnat ut sit perfectissima ; at verò visio Dices 2 : Objectum quod est simplicissimum et lo Dei est vera actio; maxima autem est disproportio intum videtur quale est in se, comprehenditur ; atqui ter facultatem finitam et actionem infinitam, qualis esDeus est simplicissimus, atque à beatis videtur ut est set visio Dei comprehensiva. in se; ergo. — Resp. : Dist. maj. : Si videtur folum Dices 4° : Beati vident actum ipsum quo Deus se et totaliter, concedo; si videtur totum, sed non totali comprehendit; ergo co mediante Deum comprehen

dunt. -- Resp. : Dist. ant. : Vident modo finito, non limites concluderel, sed sensu negativo et perfectiori, atlingendo omnem ejus terminum, concedo; vident eò quòd Deus seipsum perfectè cognoscat nullis limimodo infinito, nego.

libus circumscriptum, visione similiter nullis limitibus circumscriptâ ; non debent igitur ad rigorem litlere

Deo applicari verba S. Augustini lib. 12 de Civit. Dei Quaestio quinta.

cap. 18 : Quidquid scientiâ comprehenditur, scientis com

prehensione finitur ; undè rursùs patet quòd Deus dici DE INTELLECTU DEI EJUSQUE SCIENTIA.

non debeat exhaurire suam cognoscibilitatem; nam Intellectum et scientiam Dei non sine causå jungi

exhaurire est finem alicujus rei invenire; atqui nulgimus : intellectus quippè in Deo totus est actus, et

lum Deus invenit finem suæ cognoscibilitatis, sed eam ille actus totus esl scientia perfectissima. Id indicat videt omni expertem fine, cognitione cujus itidem nuloraculum Scripturæ Regum 2: Deus scientiarum Do lus est finis. 2o Deus certò cognoscit creaturas omnes minus est, id est phrasi hebraicâ , scientissimus; et possibiles, et quidem sigillatim ac distinciè; etenim Psalm. 138 : Mirabilis facta est scientia tua ex me, id nulla est quæ non sit terminus omnipotentiæ; cum est, super me, et plus quàm intelligere possum; addi igitur Deus, juxtà mox dicta, seipsum suamque omnitur : Confortata est, et non potero ad eam, id est, inva- potentiam perfectè comprehendat, omnes quoque luit suprà modum , atque ità exaltata est, ut ad eam creaturas possibiles comprehendat necessum est. usque pertingere non valeam. Multa sunt autem discri Undè Eccli. 23, v. 29, dicitur : Domino Deo, antequàm mina scicntiæ divinæ ab humanâ : etenim 1° non est crearentur, omnia sunt agnita, sic et post per sectum resaccidens, sed ipsamet Dei substantia. Non aliud ipsi picit omnia ; ct Rom. 4, v. 17: Vocal ea quæ non sunt, est esse, inquit S. Augustinus epist. 169, et aliud intel tanquàm ea quæ sunt. 3o Deus cerið novit omnia exisligere ; 2° non est successiva, sed lola simul. Cùm de tentia, etiam vilissima; nihil passere vilius, nihil cacedant et succedant tempora, ait idem S. doctor lib. 6 pillis minutius, et tamen Matth. 10, v. 29 et 30, dicide Trinit. cap. 10, non decedit aliquid vel succedit tur : Nonne duo passeres asse veneunt , et unus ex illis scientiæ divinæ ; 3° non est discursiva, quasi à n:inùs non cadet super terram sine Patre vestro ? vestri autem noto gradum faciat ad magis notum : omnia siquidem capilli capitis omnes numerati sunt. Eccli. 1, v. 2 : AreDeo sunt æqualiter nota ; 4° non est præcisiva , quasi nam maris et pluviæ guttas et dies seculi quis dinumeunam perfectionem possit attingere sine aliâ, sed om ravit? unus Altissimus creator omnipotens; et Hebr. 4, nia unico intuitu pervadit, eò quod sit infinita ; 5° cst generatim de omnibus existentibus dicitur : Non est placiè invariabilis omnisque incrementi ac decrcmenti ulla creatura invisibilis in conspectu ejus, omnia auprorsus incapax; ista omnia fusiùs prosequitur S. Au tem nuda et aperta sunt oculis ejus. 4° Divina sciengustinus, lib. 2 ad Simplic. quæst. 2, et alibi sæ tia extenditur non solùm ad omnia bona de quibus dipiùs.

citur Gen. 1 : Vidit Deus cuncta quæ fecerat, et erant His prælibatis, plura sunt capita de scientiâ Dei ac valdè bona, sed etiam ad omnia mala, sive naturæ, sive curatiùs pertractanda , scilicet 1° quòd sit ejus obje pænæ, sive culpæ. De malis naturæ dicitur Sap. 8, ctum; 2° quæ divisio seu quotuplex scientia Dei; v. 8: Signa et monstra scit antequàm fant; de malis 30 quid sit scientiae Dei usus in condendis decretis di pænæ Eccli. 11, v. 14 : Bona et mala, vita et mors, vinis circà liberas creaturarum actiones; 4° quo in paupertas et honestas à Deo sunt, et Amos 3, v. 6 : Si medio Deus omnia cognoscat; 5° an scientia Dei sit erit malum in civitate quod Dominus non fecerit; denicausa rerum.

que de malis culpæ David Psal. 68, v. 6, ait : Tu scis

insipientiam meam, et delicta mea à le non sunt absconARTICULUS PRIMUS.

dita; et Gen. 6, v. 5, dicitur : Videns Deus quòd multa De objetlo scientiæ divinæ.

malitia hominum esset in terra. 5° Denique occullas corPræcipua difficultas circà objectum scientiae divinæ dium cogitationes scrutatur Deus et clarè cognoscit. Hoc est de futuris contingentibus et de conditionatis, de disertè inprimis exprimit David instruens filium suuna quibus seorsim dicemus, postquàm breviùs alia obje 1 Paral. 28 : Omnia, inquit , corda scrutatur Deus , a cla exposuerimus.

universas meniium cogitationes intelligit ; quod et repe

tit Psal. 7: Scrutans corda et renes Deus, et Psal. 138: § 1. Varia scientiæ divinæ objecta sigillatim recen

Intellexisti cogitation?s meas de longe ; fusiùs idipsum sentur.

explicat Ecclesiasticus cap. 23, ac demùm sic conclu1° Dubium non est quin comprehensive seipsum co dit: Oculi Domini multò lucidiores sunt super solem, gnoscat Deus, imò ipse se habet ut objectum prima hominum corda intuentes in absconditas partes. rium suæ cognitionis; etenim tota ejus substantia est Dices 1°, ex S. Hieronymo in caput 1 Habacuc: Ab. ipsius intellectui perfectissimo præsentissima, et sum surdum est ad hoc deducere Dei majestatem, ut sciat mè intelligibilis, quod sufficit ad comprehensionem; per momenta singula , quot nascantur culices, quotve solusque Deus se ità cognoscit, dicitur enim 1 Cor. 2, moriantur, etc.; his consentit S. Chrysostomus Homil. v. 11 : Quæ sunt Dei nemo cognovit , nisi Spiritus Dei. 35 in Matth., ubi ait : Deum humano more capillos non Dixi comprehensivè , quæ vox non accipitur sensu po numerare ; ergo. - Resp. S. Hieronymum ibi non sitivo, quasi Deus seipsum suà cognitione intrà certos agere de simplici cognitione, sed de cognitione juncea

cum singulari providentià ; mensque illius est quòd beros, fecit sacrilegos. Joannes Hus e contrà , ne prænon tanta sit Dei providentia erga cæteras res, quanta scientiam de medio tolleret, negavit liberum hominis est erga homines; sic enim pergit : Non sumus tam arbitrium; denique gravissimus est Socinianorum erfatui, ut dùm potentiam ejus ad ima detrahimus , in nos ror, quòd Deus non nisi conjecturaliter cognoscat fuipsos injuriosi simus , eamdem rationabilium quàm irra tura libera, eò quòd veritatem determinatam non bationabilium providentiam esse dicentes. Ex his palet verba beant. in objectione laudata non esse absolutè intelligenda, CONCLUSIO. Deus certissimè cognoscit futura omsed comparatè tantùm ad singularem et paternam Dei nia contingentia et libera. providentiam erga homines, quo etiam sensu Apostolus Probatur 1° ex Scripturis, Psal. 138 : Intellexistico1 ad Cor. 9, ait : Numquid de bobus cura est Deo? gitationes meas de longè...., el omnes vias meas prævi

Quod spectat ad S. Chrysostomum, vult tantùm sub disti. Daniel. 13 : Deus æterne, qui absconditorum es movere à Deo anxiam et per singula momenta moro cognitor, qui nôsti omnia antequàm fiant. Isaiæ 48 : Scio sam capillorum enumerationem; etenim ibidem rerum quia prævaricans prævaricaberis, et transgressorem er etiam vilissimarum cognitionem Deo manifestè adscri utero vocavi te; denique Joan. 6, v. 65 : Sciebat ab bit : Quid vilius passeribus ? inquit, sed tamen nunquàm initio Jesus qui essent non credentes, et quis traditurus ignorante Deo capiuntur.

esset eum ; perspicua sunt hæc neque ullâ indigent Dices 2° : Gen. 22, v. 1, Deus dicitur tentâsse Abra elucidatione. 2° Ex prædictionibus futurorum liberoham ut ejus fidelitatem exploratam haberet, quo fine rum à Deo vel inspirante Deo factis. Sic Christus, obtento, ait, v. 12 : Nunc cognovi quòd times Deum; Matth. 26, prænuntiavit proditionem Judæ et negatioergò anlea non cognoscebat secreta cordis Abraham; nem Petri ; et in veteri Testamento non solùm libri et cap. 18, v. 21, de Sodomitis sic loquitur Deus : De prophetarum pleni sunt hujusmodi prædictionibus, siendam et videbo utrùm clamorem qui venit ad me com sed et in aliis libris plurimæ habentur, quas cerlus pleverint, an non est ità, ut sciam; ergo antequàm descen eventus comprobavit. Egregiè id exprimit Tertullianus deret, id ignorabat. Habacuc 1 : Mundi sunt oculi tui ne his paucis verbis : Præsc entia Dei tantos habet testes, rideant malum , el respicere ad iniquitatem non poteris ; quantos secit prophetas, lib. 2 contrà Marcion cap. 5. crgo Deus non videt mala; denique Matth. 7 de repro 3° Præscientia futurorum contingentium maximam bis dicitur : Nunquàm novi vos; ergò reprobi scientiam arguit perfectionem quæ denegari non potest enti Dei effugiunt. — Resp. ad singula : ad primum, falsum summè perfecto, eaque præscientia debet esse absolutè est Deum tentåsse Abraham, ut ejus fidem exploratam certa; etenim conjecturalis, quam Sociniani comminishaberet; jam enim illi erat perfectè nola, ut patet ex cuntur, cum summå perfectione conciliari nullo modo c. 18, v. 19; sed ideò lentavit, ut ipsi occasionem potest. Confiteri Deum, inquit S. Augustinus lib. 2 de subministraret heroicam suam fidem et obedientiam Civit. Dei cap. 9, et negare præscium futurorum, aperinanisestandi; cùm ergò Deus ait : Nunc cognovi, etc., tissima insania est. 4o Futurorum liberorum scientia phrasis est Scripturæ familiaris, quæ significat tantùm non tantùm necessarið fluit ex infinità Dei perfectione, quòd Abrahami fides tunc publico experimento palam sed est etiam proprius divinitatis character et arguomnibus fuerit declarata ; ità exponit S. Augusti mentum. Indè est quod apud Isaiam, cap. 41, eo prænus serm. 2 de Tentatione Abraham cap. 3 et 4. sertim nomine ut falsa exploduntur gentilium numina Ad secundum, certum est, ex dictis ubi de immensitate quòd futura prænuntiare non valercnt : Accedant et Dei, hæc figuratè et metaphoricè esse intelligenda. nuntient nobis quæcumque ventura sunt....; annuntiate Loquitur igitur Deus humano more, eâque figurâ mo quæ ventura sunt in futurum , et sciemus quia dii estis net homines ac præcipuè judices, certo gradu et cum vos; similia habentur cap. 42; rectè igitur Tertul. in diligenti examine procedendum esse, ubi agitur de pe- Apologetico ait : Idoneum testimonium divinitalis, verinis decernendis, quamvis atrocia videantur crimina. tas divinaticnis. Ilæc est interpretatio S. Chrysostomi in hunc locum et Obj. 1°: Quandò Deus futura contingentia prædixit, S. Gregorii lib. 19 Moral. Ad tertium et quartum, dist. usus est sæpiùs particulis fortè, forsitan , quæ dubium conseq. : Deus non novit mala , nec videt reprobos et conjecturam exprimunt. Jerem. 26, v. 3: Noli subscientià approbationis et amoris, concedo; prorsùs trahere verbum, si fortè audiant et convertantur unusignorat, nego; scilicet non rarò in Scripturâ dicuntur

quisque à viâ sud malà; Ezech. 2, v.5: Hæc dicit Docognosci quæ placent et approbantur, ignorari verò minus : Si fortè vel ipsi audiant , et si fortè quiescant ; que displicent et vituperanda judicantur. Id observat

Joan. 5, v. 46: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan S. Augustinus quæst. 152 in Exodum, et constat ex

el mihi; et cap. 4, v. 10: Forsitan petisses ab eo, et Apostolo 1 Corinth. 14, v. 38 : Si quis ignorat , igno dedisset tibi aquam vivam ; ergo.— Resp. his verbis, si tabitur.

fortè, aut similibus, non significari rem dubiam ex parle § 2. An Deus cognoscat futura contingentia. Dei, sed tantùm respectu nostri, ut observat S. AuNonnulli veteres, non valentes conciliare præscien gustinus in Psalm. 2, ad hæc verba : Nequando iratiam Dei cum libertate humana, divinam non dubitârunt scatur Dominus ; sic enim loquitur : Cum dubitatione mutilare scientiam, ut integram servarent hominis li positum est , non secundùm visionem prophetæ cui cerbertatem. Ità præ cæteris Tullius Cicero, qui, juxtà tum est, sed secundùm eos ipsos qui monentur ; voluit observationem sancti Augustini, ut honines faceret li etiam Deus humanum usurpare loquendi modum, ut

meliùs ostenderet suå præscientiâ nullam imponi ne dum est de scientià futurorum in Deo. Sicut enim 1:6, cessitatem. Verbum ambiguum, forsitan, inquit S. Ilie inquit S. Augustinus lib 3 de libero Arb. cap. 4, meronymus in cap. 26 Jerem., majestati Domini non po moriâ tuà non cogis facta esse quæ præterierunt, sic Deus irst convenire, sed nostro affectu , ut liberum hominis præscientiâ suâ non cogit facienda quæ futura sunt. Et servetur arbitrium, ne er præscientia ejus quasi necessi verò, nedùm præscicntia divina adimat libertatem , tate facere aliquid vel non facere cogeretur; denique eam contrà illæsam servat; Deus enim non præscit quandò Deus loquitur de conversione peccatorum, uti tantùm res, sed et earum modum, nempè necessarias lur verbis ambiguis , ut rei difficultatem et humanam ut necessarias, liberas ut liberas. Quandò igitur præ pervicaciam demonstret. Hâc responsione utitur S. Au noscit actus nostros liberos , ii non possunt non esse gustinus tract. 37 in Joan., ad hæc verba capitis 8 : liberi; alioquin falleretur præscientia ; ità arguit S. AuSi me sciretis, Patrem meum forsitan sciretis. Non du

gustinus lib. mox cit. cap. 3 ct 4 ; ibi enim loquens de hilat, ait S. doctor, sed increpat. Confirmari potest

voluntate strictiùs sumplå pro liberâ et indifferenti responsio, quia cadem sententia absolutè enuntiatur

electione, sic habet : Cùm sit præscius voluntatis nostræ, Joan, 14 : Si cognovissetis me, et Patrem meum utique cujus est præscius ipsa erit ; voluntas ergo erit, quia vocognovissetis.

luntatis est præscius; nec voluntas esse poterit, si in poObj. 2° : Non omnia Dei vaticinia fuerunt impleta. lestate (electivå scilicet et indifferenti ) non erit; ergò Etenim Isaia 38, propheta ad Ezechiam ait: Dispone et potestatis est præscius. domui tuæ, morieris enim tu et non vives ; et Jon. 3 : Inst. 1°: Quod prævidetur à Deo non potest non Adhuc quadraginta dies, et Ninive subvertetur ; neutrum evenire; ergò est necessarium necessitale absoluta. tamen accidit; ergò. — Resp. : Dist. ant. : Vaticinia Resp. : Neg.; nam de futuro contingenti et libero duo conditionala et comminatoria non fuerunt impleta, Deus prænoscit, scilicet illud certò eventurum, illudconcedo; absoluta nego; nam Ezechiæ nors prædicta

que posse non evenire. fuit sub hâc tacità conditione, nisi precibus longiorem Inst. 2° : Si res prævisa à Deo posset non evenire, vitam obtineas; et Ninivitis subversio urbis, nisi con posset supponi non evenire, siquidem possibili posito in verterentur.

aclu, nihil sequitur absurdi; falsum consequens ; ergo Obj. 3° : Nonnulli ex antiquis Deo præscientiam ab et antecedens.--Resp. : Dist. maj.: Potest id supponi abiudicant, præsertim S. Augustinus lib. 2 ad Simpl. solutė, et seclusâ hypothesi præscientiæ Dei, concedo; q.2,et S. Greg. lib. 10 Moral. c. 32, aliàs 24; ergò. – factà tali hypothesi, nego: nam hypothesis præscienResp. : Disting. ant. : Abjudicant quoad nomen , tiæ importat quòd res eadem quæ potest non evenire, concedo; quoad rem, nego : nempè sensus SS. Patrum certò tamen sit eventura consequenter ad eloctionem est, quòd respectu Dei omnia sint presentia, neque libertatis; ergo non potest ampliùs fieri hypothesis in eo tam sit præscientia quàm scientia. Quid est præ contradictoria, nempe quòd res non sit eventura. Ad scientia, inquit S. Augustinus, nisi scientia futurorum ? probationem distinguo : Possibili posito in actu, nihil quid autem futurum est Deo qui omnia supergreditur sequitur absurdi, si non sit facta hypothesis contratempora ?.... Ac per hoc non jam præscientia, sed tan dictoria, concedo; si facta sit talis hypothesis, nego; tùm scientia dici potest.

porrò in præsenti casu facta est contradictoria hypoObj. 4°: Quidquid à Deo prævidetur est necessa thesis, nimirùm quòd res sit certò eventura, licet rium; ergò prævidere non potest futura contingentia. possit non evenire.

Resp. : Dist. : Est necessarium necessitate hypo Inst. 3° : Saltem factâ hypothesi præscientiæ divinx, theticà et consequente liberam hominis determinatio res non potest non evenire; ergo non est ampliùs nem, concedo; necessitate antecedente et absoluta , contingens et libera. -Resp. : Dist. ant. : Non potest ubi agitur de actibus humanis, nego; nam cùm Deus non evenire consequenter ad liberam voluntatis deprævidet hujusmodi actus, eos prævidet futuros liberè terminationem, concedo; independenter à tali determiet dependenter ab indifferenti voluntatis electione ; natione, nego. Probatur siquidem rem non posse non aclus igitur sic prævisi nullam habent necessitatem evenire, non quia Deus prævidit, ideò autem Deus prænisi dependentem à libertate et quæ sit effectus liber vidit, quia voluntas sese ad id est determinatura ; ergo. tatis, quod sufficit ut in tuto eadem libertas consti Inst. 4° : Si actu non evenirent quæ Deus præ vidit, tuatur. Hinc fluxit axioma celebre in hâc materia : falleretur actu scientia divina; ergo si possint non eveNon ideò res sunt futuræ , quia prævidentur à Deo, sed nire, Deus poterit falli. — Resp. : Nego conseq.; disideò ab ipso prænoscuntur , quia futuræ sunt. - Confir paritas est quia in hypothesi antecedentis, aliquid fiematur responsio comparatione quà utitur Boetius lib.5 ret actualiter quod Deus non prævidit : at verò in de Consolat. proså 4, scilicet : Cùm respectu Dei om hypothesi consequentis, falsum est aliquid fieri posse nia futura sint præsentia, se habet in iis quæ prævidet aliter quàm Deus prævidit, cùm illud ipsum, quòd res futura, sicut nos in iis quæ videmus præsentia ; atqui, possit non evenire, fuerit à Deo prævisum, ct quodlicet ea quæ à nobis videntur non possint non existere, cumque tandem futurum sit, hoc non possit à Deo non satis quisquis intelligit necessitatem hanc esse tantùm prænosci. consequentem, nec nocere libertati, eò quòd non ideò Ex his patet quàm vanum sit argumentum eorum res existant, quia videntur, sed ideò videantur, quia qui præscientiam divinam ex co oppugnant quòd omnem existunt, et præsentes sunt; ergò idem prorsus dicen curam ac sollicitudinem humanam redderet inutilem;

« VorigeDoorgaan »