Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

e decedentes sunt quidem separati à Deo perpetuò, aulem necessc non est, ut omnes et singulas maleri a quantum ad amissionem gloriæ quam ignorant : particulas seu, ut vocant, moleculas quibus corpora e non tamen quantùm ad participationem naturalium nostra constant, Deus restituat, sed ad eam identi« bonorum, quæ cognoscunt. )

talem restituendam satis est, ut illas Dcus excitet, CAPUT VII.

quze partem corporum nostrorum constituunt essen

•tialem per quam unius corpus à corpore alterius diDE FUTURA CORPORUM RESURRECTIONE..

stinguitur et secernitur, et cujusque individui propriui Fiducia Christianorum, resurrectio mortuorum, optimè

efficitur. Hæc enucleatiùs postea exponemus. III. Fue inquiebat Tertullianus (1). Hæc enim spes semper

turam proinde dicimus in universali resurrectione aluit Christianorum pietatem, addiditque ad fortia

sexuum diversitatem, quam planè tollendam nonnulli quæque ferenda stimulos validissimos. Præter Sad

obscuri hæretici fabulati sunt (1). Corpora enim reducæos, corporum resurrectionem irriserunt Ethnici,

stituentur in suå respectiva perfectione quże unicuique impugnarunt antiquissimi Hæretici (2). Increduli eam

competit. IV. Diversa tamen erit corporum resurimpossibilem traducunt. Horum omnium partes tuen

gentium conditio pro diversitate status uniuscujusque. das sibi sumpserunt rationalistæ. Duo hic à nobis

Gloriosa enim erunt justorum corpora, seu iis prapræstanda sunt. Ac primd hunc gravissimum fidei

dita dotibus quas recenset Apostolus , impassibilitate nostræ articulum propugnare ex Scripturis ac per

videlicet, claritate, agilitate et subtilitate (2), non peluâ Ecclesiæ traditione debemus; secundò osten

tamen, ut aliqui commenti sunt, impalpabilitate et dere ipsum nullo modo rectæ rationi adversari.

invisibilitate (3). Reproborum autem corpora gravia Quæ priusquàm aggrediamur, ut nobis moris est,

adeò atque deformia erunt, ut istorum respectu renonnulla ut germanus totius controversia status etiam

surrectio potiùs ad ignominiam et novum suppliciun, atque etiam patescat præmittimus. I. Resurrectio

conferat quam ad ipsorum bonum. V. Hæc rata sunt. quam tuemur est universalis tam justorum scilicet, quàm impiorum (3). II. In eà nos corporum physică apud omnes Catholicos. Cetera autem quæ spectant :

ad ætatem, formam, staturam, ut vocant, parles coridentitate resurgemus quam ex hâc vità decedentes obtincbamus, adeò ut omnes idem physicè corpus re

poris integrales, aliaque ejusmodi majori vei minori. sumpturi simus quod per mortem amisimus. Ad hoc probabilitate à theologis, Scholasticis præsertim, statui:

solent (4). Quæ cùm fidei dogma non atlinganl, ideò (1) Lib. de resurrect. carnis n. 1.

missa facimus, etsi non improbemus quæ communi. Tales fuerunt Simon Magus, Cerdo, Marcion, præsertim calculo probantur. Manes aliique apud S. Epiphan. hæres. 64, ed. Petav.

Cùm interim, quibus constringimur, angustia non n. 12, seqq. Eosdem hæreticos resurrectionis impugnatores pariter recenset S. August. lib. De hæres. patiantur nos quæ recensuimus sigillatim vindicare,

18, seqq., qui præterea inquit : ! In nullâ re tam hinc in tuto posito præcipuo ac fundamentali dogmate e vehementer contradicitur fidei christianæ, quàm de corporum resurrectione, cætera veluti totidem co« de resurrectione mortuorum. , Conf. opp. Origen. ed. maur. t. 1, p. 859. not.

rollaria ex vindicatis colligemus. Sit igitur (3) Eo sensu diximus fore universalem resurrectio

(1) Hic error tribuitur Origeni et nonnullis Armencm, quatenùs non solùm justi sed improbi quoque nis. Hunc errorem scmper Patres impugnârunt. Conf. debent resumere corpora sua, tum ut nos opponere inter cæteros Hier. ep. 108, n. 22, 23, edit. Vallars, mus nonnullis antiquis Hebræis et hæreticis auluman August. 1. 22. De civ. Dei c. 17, Chrysost. Fəm. 80. libus solos justos esse resurrecturos, secùs ac fides al. 71, in Matth. Euthymium Comm. in 4 evanz. in docet, lum ut declinaremus discrepantes Catholico biblioth. mar. Patruin, ed. Lugd., t. 19, c. 53. Sanè rum sententias circa quæstionem de morte ab om Christus Luc. 11, 31, ait : « Regina austri surget in nibus subeundà. Etenim non pauci ex antiquis cen « judicio cum viris generationis hujus, » ergo hæc sent non esse morituros eos, quos dies supremus inter regina retinebit suum sexum muliebrem, surget enim vivos reperiet, etsi existimant omnes fore immutandos

cum viris, adeòque non erit vir, ut alia non minùs juxta Græci textûs lectionem 1 Cor. XV, 51 : « Non

perspicua omillam. i omnes quidem dormiemus, omnes tamen immuta (2) Ait enim Apostolus 1 Cor. 15, 42, seqq. : 4 se• bimur. : Πάντες μεν ου κοιμηθησόμεθα, πάντες δε αλλαγη i minatur in corruptione, surget in incorruptionc: copeda. Quo pariter sensu intelligunt illud ejusdem e scminatur in ignobilitate, surget in gloriâ : seminatur Apost. 1, Thess. 4, 15, seq. : ! Mortui, qui in Christo e in infirmitate, surget in virtute : seminatur corpus • sunt, resurgent primi. Deinde nos, qui vivimus, qui ( animale, surget corpus spiritale. , Has dotes mani• relinquimur, simul rapiernur cum illis in nubibus ob festavit Christus in suo corpore è morte excitato, ipse • viàm Christo in aera;' 87. v. 16:0l vexpoi év Xprotão autem est causa exemplaris resurrectionis justorum. αναστήσονται πρώτον. Επειτα ημείς οι ζώντες οι περιλειπόμε Conf. S. Th. in suppl. q. 92 et seqq. conf. etiain Esνοι, άμα συν αυτοίς αρπαγήσόμεθα εν νεφέλαις εις απάντη tium in 4 sent. d. 44, § 15. HLV TOű Kuplou eis átpa. Ubi Apostolus loquitur in per (3) Ita quidem censuit Eutychius Constantinopolitesonâ corum qui tunc vivi reperientur. Quod signifi nus antistes, qui sub Tiberio Constantino imperatore calum pariter contendunt in symb. Apostolico, Con an. 582, docuit corpus humanum post resurrectionis stantinopolitano et Athanasiano illis verbis : « qui gloriam fore impalpabile et invisibile. Agente tamen

venturus est judicare vivos et mortuos. , Consula S. Gregorio Magno, qui tunc temporis Constantinopoli tur Estius in 4, dist. 43, 8, 7, qui ingenuè fatetur quod legatione fungebatur apud Tiberium, Eutychius ab hoc bæc « quæstio non parùm habet difficultatis, sive Ścri

errore se recepit, atque, ut nolum est, morti proxia (pluras sive Patruni sententias consulamus. ) Expen mus, multis präsentibus, pellem suam manu tenens sis verò utriusque sententiæ momentis longè proba aiebat : « Confiteor quia oinnes in hảc carne resurgebiliorem arbitratur opinionem eorum qui sentiunt omnes omninò esse morituros. Conf. etiam S. Th. (4) Conf. de his Suarez in 3 p., q. 53, disp. 14, scç suppl. q. 78, art. 1.

[ocr errors]

(mus. )

1, seqq.

PROPOSITIO PRIMA.- Dalur futurn universalis corporum 12, 2: Et multi de his qui dormiunt in lerræ pulvere , nostrorum resurrectio.

evigilabunt : alü in vitam æternam, et alii in opprobrium, De fide est, ut patet ex fidci nostræ symbolis; nam ut videant semper. Sed luculentissimè hæc fides expriIn symbolo Apost. dicitur : Credo carnis resurrectionem; mitur à septem illis fratribus, qui fortiter sub Antiocho in Constantinopolitano : Expecto resurrectionem mor martyrium passi sunt dicentes : Rex mundi desunctos nos tuorum; in Athanasiano : Omnes homines resurgere ha pro suis legibus in æternæ vitæ resurrectione suscitabit... bent cum corporibus suis ; tum ex conc. Later. IV, cap. potius est ab hominibus morti datos spem expectare à Deo, Formiler definiente : « Qui omnes (tam reprobi quàm iterùm ab ipso resuscitandos (2 Machab. 7, 9-14.). Hinc

electi) cum suis propriis corporibus resurgent, quæ Martha juxta avitam fidem dicebat Christo : Scio quia i nunc gestant (1). » Hæc autem lides viguit tum apud resurget (frater meus) in resurrectione in novissimo die. antiquos patriarchas, tum apud Judeos. Etenim Job, Quùm verò Sadducæi ab eâ non secùs ac à fide de 19, 25 : Scio, inquit, quòd Redemptor meus vivit, et in animorum immortalitate recessissent, Christus, Matth. novissimo die de terrâ surrecturus sum : et rursùm cir 22, 31, ipsis utrumque dogma confirmavit illis verbis : cumdabor pelle meå, el in carne meâ videbo Deum De resurrectione autem mortuorum non legistis quod dimeum, quem visurus sum ego ipse et non alius : re clum est à Deo dicente vobis : ego sum Deus Abraham et prsila est hæc spes mea in sinu meo (2). Sic Daniel Deus Isaac et Deus Jacob? infert autem : Non est Deus

mortuorum, sed viventium, omnes enim vivunt ei. Hinc (!) In Act. conc. Harduini t. 8, col 15, 16.

Apostolus 1 Cor. 15, 16, collegit resurrectionem geneNihil intentatum reliquerunt Neoterici quidam interpretes, præsertim inter Protestantes, ui nobis

ralem ex resurrectione Christi scribens : Nam si moreriperent celeberrimum hunc Jobi textum, per quem

lui non resurgunt , neque Christus resurrexit. Quod si adstruitur recepta apud veteres resurrectionis fides. Christus non resurrexit, vana est fides restra... ergo el Adnituntur isti totum hunc locum exponere de spe

qui dormierunt in Christo perierunt. Hoc item argumento quam alebat Job de restitutione sià in pristinum felicem statuin. Ita Henke in Narratione criticâ de inter utitur ad excitandos fideles, et ad ipsos exhilarandos pretatione loci Job. 19, 25-27. Antiqua Ecclesia. Hel ab amicorum familiariorumque amissione 1 Thess. 13: mstad 1783. Doederlein in Actuario H. Grotii An

Si enim, inquit, credimus quod Jesus mortuus est et renotal, scu scholiis in libros poelicos 5, t. ad h. i. et Joan. Hallenberg in disquisitione, qualis sit dogmatis de (rai Jobus, se jamjam depositurum esse corpus hoc resurrectione corporum mortuorum origo, et nùm in libro i tabe vermibusque consumptum, atque obsolete veJobi ejusdem mentio facta sit? Stocholmiæ 1798 , re (stis instar exuturum suam carnem, totamque adeò petità in Sylloge commentat. theologic. edità à Joar.. mortalitatem suam , nunquàm denuò induendam, Polt. vol. 4, p. 325, seqq. Jam verò ejusmodi auctores Cùmque ex sepulcre redivivus egrederetur, tum aerem verberare ac frustra in id eluctari constat : « Deum sibi etiainnùm adstantem visurus esset, qui

1. Ex eo quòd ejusmodi expositionem excludat sim ( ipsum mox benignè ad se reciperet, nec de pristina plex verborum sensus, quibus Joly significat spem apud c in ipsum inimicitiâ quidquam servâsset. 1 se aluisse mortis suæ somnum non æternum fore, sed !I. Ex contextu patet eximium quid et singulare esse, ab ipso Deo se aliquando expergefactum iri, et futile quod hic Job profitetur, ut evincit solemnitas illius ruin esse ut Deus mortuo ipsi advigilare non desinat, proæmii, quo præfatur, oplans ut sermones hi sui scriipsum olim in vitam revocatum ut amicum amicè re berentur et sculperentur in libro, et stylo ferreo in omnium cepturus. Ita enim se habet hebraica veritas : Ego novi @tatum memoriam in rupe inciderentur. Restitutio anvindicen meum viventem et poslea, (seu postremum) tem fortunæ et sanitatis tanti profectò momenti non super pulvereni staturum (vel adstabii), et postquàm cu erat, ut lam solemni ratione memoriam ejus ad postctem meam corroserint aut consumpserint scilicet cor ros transmittere oplaret. rodentcs seu consumentes vermes) hanc (hanc ossium III. Quod plurimùm momenti addit illud est, Jobum meorum compagem, corpus meum); tamen è carne meâ tam longè à spe fortune sanitatisque restituende ab(id est, corpore meo redintegrato) videbo Deum. Quem suisse, ut potius mortem à sc vehementer exoptatam egu videbo mihi (scilicet propilium, in bonum meum), certissimè expectaverit, et nihil prorsùs habuerit, quod ei oculi mei viderunt (nempe videbunt, præt. pro futuro) in hanc vitam speraret. Id quod pluribus clarisque el non alius (seu alius mei loco). Defecerunt renes mei sermonum suorum locis evincit I, A. Voigulacnder in in sinu meo (præ vehementi Deum videndi desiderio). Isagoge ad interpretationem Jobi cap. 19, 23-27. DresEx quibus patet versionem vulgatam optimè exprimere de 1809, quam secuta est interpretatio ipsa hujus loci sensum Jobi, quamvis majorem adhuc vim præ se ferat ib. 1810, Conf. Job. 3, 20-26. 6, 8-12. 7, 13-16. 9, hebraicus textus. Testatur enim Job spem suam, ut 21. 13, 15. 17, 15, seqq. 21, 25. 30, 23. Jam verò observat Pareau apud Rosenmuller in h. l., et quidem quùm hoc de vindice oraculum spem certissimam et duplicem; alteram de vindictà Dei in censores iniquos inconcussam fiduciam præ se ferat, inde sic arguitur : aliquandò post suam mortem, ut opinabatur quidem, quandò Job ærumnarum finem et requiem in his terris proximam, exercendà, alteram de favore Dei, sibi unà non expectavit, et nihilominùs spem omnimodæ libecum meliori vilà restituendo. « Itaque, ait cit. auct., rationis vindicis seu judicis sui ope fovit indubiam; e imagine usus, quà nulla gravior excogitari potest, eum oportet de venturo judicio , corporum resurreo nulla in summa brevitate locupletior, nulla denique, ctionc ultima, et rerum omnium instauratione cogia quae spem animo Jobi comprehensam magis ct con tàsse. <spectui totam simul subjiciat, Deum immortalem, Hæc libuit ferè ad verbum ex Rosenmullero decercipsique per omnes hominum ætates secuturas super pere, qui adversariis suspectus esse non potest. Pro• slitem collocat veluti juxta suas reliquias, sive ad lixiùs præterea hæc deduximus eò quòd agatur de re « sepulcruin, quo illae condendæ essent. Ibi igitur fin maximi momenti, cujusmodi est lides antiquissima • gil stare Deum, qui non tantùm stricto gladio mor tum de animorum immortalitate, tum de futurâ cor. tuum se custodiat, quo defendat ab aliorum con porum resurrectione. Conf. præterea de hoc textu Joan. • templu ac vituperio. . . . . sed verò qui simul etiam Pineda S. J. qui non tantùm lotum hunc locum illu* pulveri so advigilet perpetuò ex co novum itcrùm strat, verùm ctiam germanum cjus sensum apprimè hominem formaturus. Enim verò hoc quoquc nove vindical.

surrexit : ita et Deus cos qui dormierunt per Jesum, ad

Difficultates. ducet cum eo; ... mortui, qui in Christo sunt, resurgent 1. Obj.: 1° Dubitari nequit, quin hæc opinio de rom primi ; ac deniam, cæteris omissis 2 Timoth. 2, 18, surrectione corporum è notionibus mancis et imper vocat fidei subversores et à veritate excisos dicentes sectis hominum incultiorum originem traxerit; quippe. resurrectionem jam esse factam. Nihil proinde in Scri qui justå supremi numinis ideà destituli, vitam post plurà magis exploratum est dogmate resurrectionis, mortem futuram è solâ vitz terrestris naturà fingere quod Christus et Apostoli proposuerunt tanquàm fun solerent, quo factum est, ut apud complures gentes damentum, ut ita dicam, totius religionis, quam præ barbaras, itemque in Zoroastricà disciplina, è cujus dicabant. Hac igitur fide quùm enutrita Ecclesia fuisset, fonte Judæi hausisse videntur, eadem illa deprehennunquàm destitit eam proponere et inculcare filiis suis, datur. Deinde 2o resurrectio corporum in libris nov. ut æquanimes ipsos faceret ad omnium virtutum ge Test. tradita, quæ inde ab ipsà apostolicâ ætate (Act. nera excolenda , et ad vitam ipsam spernendam , sæ 17, 32, 1 Cor. 15, 12; 2 Tim. 2, 17), haud à paucis vientibus præsertim tyrannorum persecutionibus, ut improbata fuit, tam arctè conjuncta cernitur cum opi. ex symbolis superiùs recitatis constat, atque ex marty nionibus de Messiâ mythicis et cum narratione de Jesu rum actis (1). Vix quisquam hæreticus eam fidem ne in vitam restituto (1 Cor. 15, 12 seqq.), ut non aliâ ragavit, aut labefactare quoquo modo aggressus est, ut tione ac mythi isti judicari et explicari possit. Hinc ipsum illicò repulerit è sinu suo (2). Strenui semper 3° vel Jesum, ubi doctrinam de resurrectione propone insurrexerunt hujus pretiosi dogmatis propugnatores, suisse perhibetur, popularium opinionibus indulsisse, qui illud sive ab hæreticorum sive ab ethnicorum im

vel potiùs discipulos ipsi tanquàm Messiæ, cujus propugnationibus vindicârunt, inter quos eminent Origc vinciam (Conf. Jo. 18, 36.) è vulgaribus Judæorum nes (3), et Tertullianus (4). Hanc passim Christiani in

commentis et quibusdam ejusdem effatis allegoric's suorum epitaphiis, seu inscriptionibus sepulcralibus atque obscurioribus perperàm judicarent, ejusmodi antiquissimis exprimere ac declarare consueve

sententiam subjecisse censemus ; 4° neque dubitamus, runt (5).

doctrinà de resurrectione corporum tanquam imagine Quoad subsequentia secula persequi velle omnia do reviviscendi post mortem (1 Cor. 15, 36.) proposita, cumenta, quæ perpetuam banc fidei nostræ professio eademque ad sententiam universalen, ei substratam da nem evincunt, supervacaneum omninò esset, cùm novo aliquo viti stadio, eoque perfectiore post mornotissima et obvia illa omnibus sint (6).

lem homini ineundo revocatà, in simpliciore illà nov.

Test, de immortalitate institutione acquiescere: quá (1) Conf. Ruinartium Acta MM. sincera.

animum post mortem statim novam in alio rerum or(2) Conf. S. Epiphan. I. c. 3) Contra Celsum, lib. 5, n. 14, seqq.

dine initurum esse vitam eamdemque veram et ac(4) Lib. cit. de Resurrect. carnis , in quo ostendit

luosam edocemur. Ita Wegscheider, aliique rationahominis dignitatem carnis resurrectionem exigere, listæ cum ipso (1).- Resp.: ad primum, nego gratui. Deum eam operari posse, ipsiusque justitiam et in promissis que fecit fidelitatem exposcere. Quæ argu

tam assertionem adversariorum, quæ vel ex ipså rei menta sigillatim evolvit ac fusè persequitur.

natura destruitur. In primis enim ipsi conjecturis ex (5) Conf. Gener.op.cit.t. 4, p. 2, lib. 3, c. 1, § 1 Mo solo systemate rationalistico depromptis nituntur, nec numenta antiquit. classis 4.

ullum proferunt argumentum etsi tenuissimum, quo (6) Conf. Nat. Alex. diss. 25, art. 2 in sec. 1. Eccl. Perperàm Beausobrc llist. de Manich. tom. 2, liv. 8,

illas sulciant. Insuper quò populus magis rudis ct inch. 5, n. 3 seqq. contendit unanimem minimè fuisse cultior est, eò etiam minùs idoneus est ad excogitanPatrum sententiam de futurâ corporum resurrectione. dam corporum resurrectionem, quæ, ipsis adversariis Quod ut evincat profert Origenem negantem resurrectionem carnis, eisi admittat resurrectionem corporis ; narem (quem omnium primus vulgavit Zaccagnius ex tum Gregorium Nyssenum, qui excludit à Christi cor biblioth. Vaticana), prout ostendit eruditus hic editor, pore glorioso figuram, sormam, extensionem, aliasque non loquitur de proprietatibus humani corporis specia partes internas et externas humani corporis, ac demùm ficis sed de iis quze accidentales vocantur , e. g., coraflirmat nihil corporale nunc reperiri in Christo Jesu ruptibilitate, mutabilitate, etc., quibusgloriosum Chri(in Antirrhet. c.57.); demum Synesium, qui protesta sti corpus carere censet Nyssenus. Conf. Collectanea ius est se de resurrectione minimè credere aut sentire monumentorum veteruni eccles. græc. ac latin. Rome, ut vulgus solet. Verùm ad Origenem quod spectat, et 1698. p. 270. not. 2; necnon præf. $.20 seyq. ubi si, prout ostendit Muelius in Origenian. lib. 2, q. 9, S. doctorem egregiè defendit. Quod demùm ad Synecap. 2, interdum circa hunc articulum minùs cauté sium spectat, conf. Petavium in edit. ipsius opp. Paris. scripserit, attamen, fatente Wetstenio, lib. 5, cont. 1633, tum in not. pag. 84, tum de vita scriptisque Sy. Celsum veram sententiam luelur cum Ecclesia Christi nesii, pag. 4. Hæc enim protulerat Synesius cùm ad. el pluribus argumentis adstruit : « Nos autem creden huc Paganus esset : cùm verò nemo ad baptismum « les Scripturis, ait, non vivilicari quod satum est, nisi admitteretur, quin professus esset articulum de mor

moriator priùs. . . . relinemus cum Ecclesiæ Christi tuorum resurrectione, hinc à Theophilo aliisve sapiensententiam, tum promissionis Dei amplitudinem, » Nec tibus viris edoctus veritati victas dedisse manus dinon in Dialogo de rectå in Deum fide, seci. 5, ubi cum cendus est, antequàm christianus ct multò magis Marinus bardesianista interrogåssel : « Slaluat Ada- episcopus fieret; quod apertè testatur Photius in Bi

mantius quodnam corpus resurgat, idnc quo circum bliothecâ N. 26, necnon Evagrius lib. 1, c. 15, ut alia « dati sumus, et in quo vincli sumus, an aliud spiri. præteream. 1 luale? » Resp. Origenes : « Hoc ipsum quo amicii (1) $ 195. Et cum eo Morus Prælect. in Epit. 2, 762. • sumus dico excilari. Quæ omne dubium submo Doederlein Inst. theol. christ. 299. De Wetle Bibl. « vent. » Conf. opp. Orig. ed. Maur. tom. i, p. 859. dogm. 298. Ammon Summa thcol. christ. 303. Fluggo,

S. Greg. Nyssen. I. c. ex Antirrhctico adv. A polli Beck, etc.

fatentibus, longè excedit mentis nostræ captum. Hinc Judxos ex Zoroastricà doctrina hanc fidem resurresi qui fuerunt populi, qui admiserint ejusmodi dogma, ctionis hausisse. Etenim præterquàm quod longè ante ipsum profectò ut alia non pauca ex antiquâ traditione Zoroastrum Job eam apertissimè profitetur, nunquam acceperunt. Vidimus enim Job firmissimam hujus ad Sadducæi ejusmodi exceptionem, quod sciamus, advitam reditus spem in sinu suo retinuisse. Attamen versùs Pharisæorum doctrinam objecerunt, et, quod Moshemius contendit nulli horum populorum innotuisse caput est, Christus Dominus redarguens hos ipsos SadOrthodoxam, seu genuinam fidem futuræ hujus resur ducæos non dixit illis : Erratis nescientes doctrinam 20rectionis, qualem Christus et Apostoli tradiderunt (1). roastricam, sed : Erratis NESCIENTES SCRIPTURAS, neque Absurdum denique est et ab omni veritate alienum virtutem Dei. Ad secundum, dist. : Apostolica ætate im

(1) Diss. in Hist. Eccl. edit. Antonaviæ 1743, tom. 2, probata hæc doctrina est ab Epicureis, aut ab obscuris quam inscripsit : Dissert. quà docetur Servatorem 110 quibusdam hæreticis, conc.; ab aliis, nego. Mirum sanè strum J.C. resurrectionem mortuorum corporum, quae

est, posse revocari in dubium dogma aliquod testatislem Christiani credunt, de tenebris in lucem revocàsse el demonstrasse, p. 583. Quod spectat ad ea quæ scri

simum, eò quòd nonnulli insani ethnici aut hæretici, bit de Judæis certum est ea esse hyperbolicè, imò falsò qui nec admittebant animorum immortalitatem, ipsi.m dicta, ut liquet ex colloquio Marihæ cum Christo, et improbaverint, quos propterea Christus ipse in Sadex 2 Machab. libro, aliisque documentis. Quod ad rejuos populos speciat, viri quidam eruditi censent Per

ducæis confutat, Apostolus vocat fidei subversores. sis, Ægyptiis, Indis, Arabibus hanc futuram corporum Hoc semel admisso principio, tum Dei existentiam, instaurationem innotuisse. Moshemius contendit eas tum animorum immortalitatem, veram Christi carnem gentes non habuisse resurrectionis nisi quamdam ve

aliaque ejusmodi deberemus rejicere, cùm nunquàm luli umbram. Verùm quidquid de hoc sit, illud mirandum subest rationalistas qui neque in Jobi luculentis

defuerint qui illa improbaverint; tunc omnia flagitia, simo testimonio deprehendunt doctrina de futurà re quæ illi commendårunt, tanquàm honesta prædicare surrectione vestigium, dùm præterea neque admittunt

possemus. Quare rationalistas non pudet causam comeam fuisse à Christo traditam, postea omni ambage seposità affirmant à Zoroastri commentis sententiam

munem cum ipsis Epicureis et fidei subversoribus agere? de mortuorum resurrectione prodiisse, sic Flugge Utique dogma resurrectionis generalis arctė connexurn Gesch. Che Glaubens an Unsterblichkeit, etc., seu Historia est cum Christi resurrectione, quod Apostolus declade immortalitatis lide. 1, 280, seqq. Berthold christologia Judæorum p. 176, 4.

ravit; at quis sobrius inter mythos referat resurrectioGesenius verò Cominentar üb. den Is. nempe Com nem Christi, quæ factum est testalissimum, ut suc mentarius in Isajam 1, 805, ad Is. 26, 19, scribit : « Ut loco ostendimus (1) ? Si Christus non resurrexit, me« ænigma circa sortem perpetuam sæpè infauslam pio

ritò clamabat idem Apostolus, vana est fides vestra; tota « rum virorum, qui vilà jam functi sunt, solverent ipe sosque gaudii participes redderent ex messiano re

religio christiana non est nisi fraus turpissima. En quo igno, doctrina Žendavestica de mortuorum Resurre devenerint rationalista ! Ad tertium, nego, Tota enim i ctione cum spe et ideis de Messiæ regno conciliaba

hæc quà latè patet argumentatio, non est nisi blasphei tur, quum ejusmodi ideæ jam ad res sensum transi« lientes extendi, et vulgarem naturæ cursum præter.

miarum congeries, à quibus aures christianæ abhor«gredi,cæperunt. Quapropter Judæorum dogmatica ab rere debent. Ergo Jesus (nunquàm enim ipsum Domi(exilii epochà non omnes mortuos, pios videlicet ac num aut Christum vocant ejusmodi homines , scd per ( impios resurgere docet (quæ Parsismi utique est do( ctrina), sed pios duntaxat, et post regnum messia

summum contemptum eum nominant, ac si ageretur « num sequi tandem secundam humani generis resur de vili aliquo mancipio) decepit nos indulgendo falsis (rectionem. ,. Verùm ista sunt somniantium figmenta; popularibus commentis in re lam gravi? Ergo A postoli Daniel enim 12, 2, luculenter omnium indiscriminatim hominum tum piorum tum impiorum resurrectionem

ad unum omnes decepti sunt in assequendo sensu dodenunciat. Lib. 2 Machab. solùm negatur Antiocho re ctrinæ Christi? Doctrinæ, inquam, non jam, ut adversurrectio ad vitam, id est, gloriosa; Martha loquitur in sarii mentiendo effutiunt, allegoricis aut obscurioribus genere de resurrectione universali; Christus alloquens Jud:ros de utrorumque resurrectione disserit. Paulus

effatis velut obiter enuntiatæ, sed sæpiùs inculcala, eamdem prædicat, quamvis rationalistä eum Phari repetitæ, apertissimè toties traditæ, e. 8., Jo. 5, 28 : sæorum dicant doctrinis abreplum. Hinc meritò Ter Venit hora in quâ omnes qui in monumentis sunt, aulull. I. c. c. 39 scribebat: « Ergo servabat (Paulus) re

dient vocem Filii Dei, et procedent qui bona fecerunt, in ( surrectionem quoque, qualem prophetæ annuntiàrant... Itaque talem prædicabat, qualem et Pharisæi

resurrectionem vitæ : qui verò mala egerunt, in resurresusceperant, et Dominus ipse defenderat, et Saddu ctionem judicii; et alibi passim (2). Quæri etiam posset I cæi, ne talem quoque crederent, in totum esse no

quibus adminiculis rationalistæ demùm meliùs Christi « luerant. ) Sed quod magis mireris in rationalistis, est summa

doctrinam assecuti fuerint, et cognoverint deceptos securitas quâ asseverant Judæos, id est, sacros scripto onines fuisse Christi discipulos et universum christiares ex Parsismo, seu doctrina Persarum suam hausisse

num orbem, donec ipsi facem attulerint ad tenebras de futurâ justorum resurrectione opinionem ac decre

has dissipandas? Superbi homunciones, qui ne prolis suis accommodàssc. Attamen incertum adhuc est, num Persze hanc doctrinam admiserint. Jo. Clericus priis deliramentis nuncium remittant, traducunt uniIndice philolog. Th. Şlanleii de hoc dubitat; Moshe versa biblia velut paganorum mythologiam, seu, ut mius l. c. et Jac. Boulier, Traité de l'âme des bêtes, tom. 2, c. 19, p. 420, Not. ed. sec. id negant. Sanè Theopompus in cujus fide Diogenes Laertius, Eudemus ed. Francof. 1620, fol. Gaz, in Theophrasto p. 77 eu.

Barthii. Rhodius, Plutarchus ac postea Æneas Gazæus referunt doctrinam Zoroastri nec sibi constant, ambiguè

Tract. de vera relig. P. I. n. 251, seqq. loquitur. Conf. Diog. proæm. ad vit. philos. Segm. 9, (2) Conf. Jo. 6, 39-44, 55, 11, 23 seqq. Matth. ed. Menagii: Plut. de. Iside, clc., p. 370, tom. 2 opp.

29 seqq. Marc. 12, 19 seqq. Luc. 20, 28 seqq., etc.

ipsi loquuntur, mythograpkiam. Satius esset illa apertè denique (1). Ad secundum nego. Neque id evincunt, rejicere ac se incredulos apertè et absque ambage pro quæ allata sunt; siquidem sensus Psal. 1, ad summum fiteri. Ridiculum porrò est quod ex Jo. 18, 36, addu ostendit impios ad gloriam minimè resurrecturos, ut citur ad ostendendum Apostolos Messiæ provinciam è ex subsequentibus verbis colligitur : Neque peccatores vulgaribus Judæorum commentis eruisse; Christus in concilio justorum, quoniam novit Dominus viam justoenim ibid. alloquitur Pilatum, ethnicum homincm, qui rum, et iter impiorum peribit; nec non ex hebraicà vefortasse nunquàm quidpiam audierat de Messia. Ad ritate, in quâ objecta verba ita se habcnt: Non surquartum: Eslo quòd rationalistä non dubilent doctri: geni, seu, non stabunt impii in judicio (2). Id est nec namn de resurrectione corporum non esse nisi quam audebunt caput et frontem attollere. Vocem multi apud dam imaginem propositam reviviscendi post mortem. Danielem usurpari ad universam multitudinem signiVidendum superest, num ipsi, qui Christo et Apostolis ficandam superiùs ostendimus. Ad tertium dist.: Caro fidem detrahunt, non decipiantur in hâc suà persua et sanguis, id est, opera carnalia, seu homines secunsione. Etiam insani non dubitant se esse reges aut prin dùm carnem, flagitiosam ducentes vitam, regnum Dei eipes, quandoque vitreos, etc. Nemo tamen sanæ men non possidebunt, et incorruptionem, seu impassibilitis est, qui, si non rideat de ejusmodi ipsorum persua tatem electis propriam, conc.; ipsa carnis substantia sione, eis tamen non compatiatur. Porrò ne nos ac nego. Quod ipse contextus ostendit (3); alioquin nec quiescamus huic persuasioni, obstat doctrina Christi ipsa Christi caro ullam haberet in cælo partem, ut Teret Apostolorum, doctrina et fides totius Ecclesiæ, tra tullianus rectè jam arguebat (4), quod nec adversarii ditio et fides omnium seculorum, quibus qui non ac

contendunt. Sic clecti in resurrectione erunt sicut anquiescit, Apostolo teste, superbus est, nihil sciens, sed geli in cælo quoad modum scu rationem vivendi, conc.; languens circa quæstiones... ex quibus oriuntur invidiæ, quoad modum seu rationem subsistendi, nego (5). Hinc contentiones, blasphemiæ... conflictationes hominum apposite Tertullianus : « Non dixit (Christus), inquit, mente corruptorum, et qui VERITATE PRIVATI SUNT (1). i erunt angeli, ne homines negaret : sed, nquàm an

II. Obj.: Scriptura non in uno loco contrariam do i geli, ut homines conservaret. Non abstulit substanctrinam adstruere videtur. 1° Etenim Ps. 77, 39, Deus etiam, cui similitudinem altribuit (6). 1 pepercisse dicitur Israelitis, eò quòd Recordatus est quia Eodem sensu Apostolus ait resurrecturum corpus caro sunt : Spirilus vadens et NON REDIENS, nempe ad spiritale quoad dotes, nempe aliquas simile futurum corpus suum; item Ps. 113, 17: Non mortui lauda spiritui, utpote immortalitate, incorruptibilitate, agibuni le, Domine; et clariùs adhuc Eccli. 3, 19, dicitur: litate, etc., donandum, Hoc autem, inquit S. Irenaus, Unus interitus est hominis et jumentorum, et æqua utrius non secundùm jacturam carnis, sed secundum comnuque conditio ; jumenta porrò non resurgent. 2° Vel sal

nionem spiritus fit (7). sem non omnibus communem Scripturæ exhibent fu PROPOSITIO II. - Dogma de futurâ corporum resurreturam corporum resurrectionem, ut patet ex Ps. 1,5,

clione rectæ ralioni non adversatur. ubi legitur : Non resurgent impii in judicio; ac Dan. 12,

Ad ostendendam possibilitatem corporum resur2, non omnes, sed multi dicuntur evigilare de his qui

rectionis diversi diversas inierunt vias. Nec desuere, dormiunt in terræ pulvere. 3° Quæ quidem cohærent

qui à recto tramite catholicæ doctrinæ hâc de causa cum Apostoli verbis, qui, 1 Cor. 15, 50, Caro, inquit,

delexerint confugientes ad quamdam παλιγγενεσίαν el sanguis regnum Dei possidere non possunt, neque cor

(palingenesiam ) seu renascentiam, secundum ortum, ruplio incorruptelam possidebit ; et Christo teste Matth.

instaurationem introducendam, vi cujus homines quasi 22, 30, electi erunt sicut angeli Dei in colo; quòd si

papiliones ex nymphả, chrysallide aut brucho landem datur resurrectio corporis, mutabitur istud priùs in

prodire debeant ex germine quodam præformato spiritum juxta illud : Seminatur corpus animale, surget

etiam post obitum animæ inseparabiliter inhærente, corpus spiritale. Ergo.- Resp.: Nego ant.; ad primum,

quæ est hypothesis Bonneti (8). Alii conati sunt eam dist.: Pepercit Deus populo suo, spectatâ ipsius infirmilate ac vitæ brevitate, conc.; alio sensu, nego. Talem (1) Conf. Calmet in h. l. verò eşse şensunı horum verborum ex contextu patet;

(2) Hebr. enim babet nopeas non slabunt, non subnec proinde illa pertinent ad præsens argumentum. sistent, etc. Conf. Lorinum S. J. hic. Idem dicas de altero textu, quo Psaltes Deum orat, ut

Conf. Bern. à Piconio in b. I.

Lib. cit., c. 51, vehementer porrò inquit : « Se. justos diù in hâc vitâ conservet, ut per ipsos illius no

i curæ estote, caro et sanguis; usurpâstis et cælumen men ritu publico celebretur; quod nonnisi in präsenti regnum Dei in Christo. Aut si negent vos in Christo, vità præstari potest. Ecclesiastes verò, si tamen ex ( negent et in cælo Christum, qui vobis cælum nega

( verunt. ) sensu suo hic loquitur, et non potiùs ex impiorum

(5) Recol. superiùs dicta n. 19 seqq. persona, docet æquam esse hominis et jumentorum (6) Lib, cit. cap. 62. conditionem quoad vitæ hujus ærumnas et interitum Lib. 5, cont. Hæres c. 8, n. 1. Vid. S. August,

de Civ. Dei, lib. 20, c. 21. (1) Apprimè ejusmodi hominibus collimant verba (8) Ricerche filosofiche su le prove del cristianeTertull. 1. c. de Resurr. carnis c. 63 : « Tu potiùs illi simo. Trad. dal franc. Venez, 1771. Ut melius aucto.« ..(corpori) exorare debueras resurrectionem; per te, ris systema dignoscatur, juverit ipsius verba in me. isi fortè deliquit. Sed nihil mirum si odisti, cujus dium afferre, quibus ipsum exponit. Cùm præmisissot ( auctorem quoque respuisti; quam et in Christo, aut se pro certo habere hominem in resurrectione non negare, aut mutare consuêsti. i.

resumpturum esse corpus crassum quocum mortalis

[ocr errors]
« VorigeDoorgaan »