Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

acre, atque, ut aiunt, absolutum et efficax boni ma II. 0hj. : Impossibilis est status ille, in quo homo joris, quod ejus pacem beatitudinemque turbaret , nasceretur absque peccato, ignorantiæ tamen et conprout modò beatos anxios aut mæstos non tenet cupiscentiæ obnoxius : ignorantia enim et concudesiderium perfectioris visionis atque hypostatica piscentia , ut docet passim S. Augustinus, sunt pa na unionis (1).

peccati, et Rom. 8, 20, 24, concupiscentia absolutė Sic effatum S. Augustini pro presenti conditione ac peccatum dicitur : atqui talis foret stalus puræ natucipi debet; in alio verò rerum ordine optimè congruit rx. Ergo. — Resp. : Nego maj.; ad primam autem ordini naturali, ut modò dictum est, non autem ordini prob. dist. : Ignorantia et concupiscentia sunt pora supernaturali : hunc enim homo non agnosceret, idco peccati in presenti statu , conc.; absolutè et in alio que neque expeteret, siquidem ignoli nulla cupido. Ad stalu possibili, nego. Mens enim humana utpote finita secundum, nego; ex dictis enimjam nullam vim habet ex proprià naturâ ignorantice et errori obnoxia est. propositum dilemma , homo enim non expeteret nisi Rursùm natura humana utpote sensitivo appetitu innaturalem beatitudinem quam obtinere posset. Pro structa ita affecta est, ut in bonum sensibile tendat , pensio autem quam in se homo sentit ad felicitatem, re et à malo sensibili refugiat, in quo nihil vilii habetur. spicit beatitudinem seu felicitatem in genere, non autem Quod si interdum ejusmodi appetitu homo el inclineparticularem, cujusmodi visio beatifica est. Ex hâc au lur inordinatè ad malum, et avertalur à bono, id per lem naturali propensione eruunt philosophi argumen accidens est; et si defectus in hoc reperitur, non molum ad adstruendam animorum immortalitatem. Ad ralis sed physicus est, qui suậple natura, exsurgit tum tertium , dist. : In sensu Pelagianorum, adversùs quos ex insilâ cuicumque creaturæ, seu inhærente perfectioS. doctor ad hominem, ut aiunt, argumentum insti ne, tum ex utriusquc partis animalis et rational's conluebat, concedo; in sensu proprio, subdist. : In pra junctione. Dùm verò S. Augustinus ignorantiam et consenti providentià, conc.; in alià de quà loquimur, cupiscentiam pænas peccati vocat, loquitur ut patet nego. Pelagiani enim contendebant posse quempiam de præsenti rerum ordine, quod et nos dicimus. Pænaturalibus mcritis regnum cælorum seu beatitudinem, nx siquidem nomcn relativum est ad culpam (1). quæ in visione beatificâ consistit, quamque natura Eodem sensu Apostolus concupiscentiam peccatum lem vocabant, oblinere. Meritò propterea S. Augu- vocat, quatenùs nempe à peccato est et ad peccatum stinus ces arguebat, quòd ab eâ excluderent naturain inclinat, ut declaravit Tridentina synodus, ideoque innocentem, in sensu intellige pelagiano , qui non ad nonnisi impropriè peccatum concupiscentia dicitur. mittebant peccatum originale (2). Deinde loquitur de

Inst. : 1° Si ita esset, concupiscentia non solùm naordine presentis providentie, in quo juxta ipsum,

turalis proprietas hominis dicenda foret, sed insuper ut suo loco expendemus, nullus stalus datur medius

bona : atqui S. Augustinus plurimis in locis probat inter tormentorum locum et cælorum regnum. Ad

contra Julianum , eam ex se pravam probrosamque quartum, ist. : Impropriè loquendo et habita ratione

esse : 2° eumdem insectatur, quòd eam naturalem dimajoris gratiae, quae nunc positive indignis confertur,

cere auderet ; 3o peccati præterea originalis transfuconc.; propriè et ad exclusionem omnis gratiæ, nego. sionem ex natura corruptione evincere satagit, quam Etenim in Enchiridio, c. 28, disserens de statu in

quidem corruptionem vel ipsi ethnici philosophi agnonocentiæ apertè ait : « Sine gratiâ nec tunc ullum

verunt, naturåm non matrem scd novercam appel( neritum esse potuisset. » Cur autem dixerit : « Nunc lantes. 4° Profectò, nisi ita esset, Deus tum ignorana naluram humanam accipere per gratiam, quod fuerat, rantiæ tum omnium scelerum, ad quæ sive irà sive « si non peccâsset, acceptura per meritum » ibid. expli- cupiditate homines incitantur, tum denique errorum cat respondendo : « quia post illam ruinam, major omnium, quarum fecunda mater ignorantia est, auctor « est misericordia Dei. )

esset censendus. Hæc porrò absurda sunt. 5° Hinc Inst. : S. Thomas, lib. 3, cont. gen., c. 50, et-1 p., 9. 12, a. 1, docet inesse homini naturale deside sententiæ favere videntur, in medium adductis aperrium videndi Denui, et viso essectu naturaliter desi tissimis S. Thomæ locis, imò et principiis , evi derare hominem videre primam causam. Ergo.

denter ostendit Angelicum doctorem nunquàm do ·

cuisse visionem Dei beatificam seu intuitivam, na. Resp. : Dist. ant. : Supposità ejus elevatione et fidei turalem esse hominis finem, sed ubique prorsùs illustratione, conc. ; per se, nego. Sic homo, viso

contrarium tradidisse, Deinde exponit quo sensu eiliciu, desiderat videre primam causam, dist. : Prout

dixerit S. doctor, quòd homo viso essectu naturaliter

desideret , seu appelat videre primam causam. Ades est capax ex propriâ conditione, conc.; absolutè, ut mirum sit quàm leviter nonnulli hæc S. doctoris nego. Docet enia idem sanctus cit. quæst. a. f., ne verba objiciani ad adstruendam impossibilitatem que hominem, neque aliquam quamcumque creatu

slatûs nalurie puræ. Nobis satis sit afferre que

scribit S. Thom. q. 22 de Veritale, art. 7, quibus ram naturaliter seu spectalà naturali conditione Dei

aperit mentem suam. « Homini, inquit, inditus est essentiam videre posse (3).

i appetitus ultimi finis sui in communi, ut scilicet

i appetat naturaliter se esse completum in bonitate. (1) Conf. Suaresius, l. C., 19, 20, et card Gotti l. c.

1 Sed in quo ista completio consistat, utrum in virtu(2) Conf. clar. Bernard. de Rubeis O. P. de originali

libus, vel scientiis, vel delectabilibus, vel hujusPeccato. tract. theol. Venet. 1757, cap. 31, § 1, seqq.

( modi non est determinatum à naturâ. i Vide etiam (3) Conf. de Rubeis op. cit, c. 35, ubi cùm proti

card. Golti, l. c. lisset ex Jansenio testimonia S. Thomr, que size (1) Conf. card. Gotti, I. c.

receptum illud scholarum effalum, hominem per pec homine sensisse et loculos fuisse, prout et nostri increcatum originale non solum spoliatum esse gratuitis, duli faciunt , qui eum modò brutis exæquant, modo, sed et vulneratum in naturalibus, quod pariter expres

Deo (1). sit conc. Trid., dùm per peccatum totum hominem Ad quartum dist. : Deus esset auctor naluræ, qu:c secundùm corpus et animam in deterius commuta secum trahit has imperfectiones et hos defectus, conc.; tum fuisse declarat (1). Ergo ignorantia, concupiscen esset auctor harum imperfectionum et defectuum, netia, mortalitas non proprietates, sed vulnera naturæ go. Eà enim ratione, quà faber censeri nequit auctor dicendæ sunt. — Resp. ad primum : Dist. : Si pro rubiginis, etiamsi de gladio ipso rubigo prodeat, ut dofacultate bonum sensibile appelendi et malum aver cet S. Thomas (2), quia nempe sic fert natura et consandi sumatur, concupiscentia tum naturalis proprie- ditio ferri, ita quòd homo vel creatura quælibet aut tas tum bona esset dicenda, conc. ; si pro actu ma ulteriorem perfectionem ac præstantiam non habeat, lum concupiscendi, nego. Hoc enim postremo sensu aut quod idem est, defectus insitos habeat quosdam, qui esset defectus naturæ et solùm à Deo permissus. ipsum consequuntur, non ex Deo id repetendum, sed ex Dùm verò S. Augustinus docet eam esse ex se et pra

finità et limitatâ ipsius naturæ conditione. Quod nobivam el probrosam, seu malam et pudendam, ut ipse lissimo exemplo ex fonte petito illustrat P. Casinus. met declarat, talis est quatenùs « pro appetitionibus,

Ex fonic enim repetenduin est, quidquid aquæ quis quibus caro concupiscit adversum spiritum » sumi haurit, ex vasis angustia, quidquid non habet (3). tur; seu ut idem loquitur « quando id quod non licet, Ad quintum dist. : Mono læsus in naturalibus, id « libet (2) » non verò quatenùs sumitur pro facultate est, gratuitis, et respectivè ad statum naturæ integra, appetendi. Probrosam pariter concupiscentiam vocat, conc.; in essentialibus et naturæ human:e propriis neprout naturalem defectum importat, sicut erubescere go. Neque alia cst mens concilii Tridentini. Magna solemus de corporis vitiis, quæ à culpå sejungi so tamen inter theologos contentio viget, num deterior lent, non quasi res esset moraliter mala.

nunc homo sit, ac foret in puris naturalibus; huc Ad secundum dist. : Eò quòd naturalem diceret quidam, quidam alio in diversas sententias distrahunconcupiscentiam, quæ ex defectu in malum tendit, lur. S. Thomas, Bellarminus , Suares ct communis conc. ; quæ in facultate bonum sensibile appetendi

scholasticorum sententia negant (4); nonnulli recenconsistit, nego. Multiplici porrò ratione errabat Julia tiores TT. affirmant. Ipsi viderint. Nobis videtur nus; 1° in eo quòd vellet concupiscentiam, prout est

quæstionem hanc ortam esse ex non satis perpensa defectus, esse moraliter bonam ; 2° quòd nullam agno

naturali hominis conditione, que non exposcit, nisi sceret concupiscentiam pænalem seu rebellem ; 3° quòd

facultates necessarias sive ad verum cognoscendum, fas esset ipsi assentiri aut solà sensuum delectatione

sive ad bonum sui ordinis consectandum, quibus seu et voluplate duci; 4° demùm quòd hanc ipsam naturæ

rectè seu pravè utens homo possit se vel, melioimperfectionem ad primam hominis conditionem re

rem vel deteriorem efficere, lum in håc, tum in alià ferret. Quæ omnia juré S. Augustinus adversùs Julia

providentià, fretus præsertim, ut præfati sumus, adju

mentis ad id opportunis. num insectatur (3). Ad tertium, dist. : Postquàm constituit mala ista ,

retus ( lib. 5 cont. Græcos ). Alii enim hominem miquibus alllictamur, non primordia scd supplicia esse serrimum, alii felicissimum à naturâ conditum dissenaturæ et quidem argumento conjecturali, ut vocant,

reba nt. Tullius in 3 de Repub. apud Augustinum lib. 4 conc. ; absolutè ac independenter à jam probatis, ne

in Julian. c. 12, naturam nobis novercam fuisse que

ritur. Contra Plato in 3 item de Republ. scribit homigo. Originalis siquidem noxæ existentia ct in omnes nem per corpus fieri posse beatum, esseque animantransfusio nonnisi ex revelatione, seu ex fide con

tium omnium felicissimum. Nec minùs Galenus in stare certò possunt et ostendi , prout reverà dari ori

libris de partibus celebrat auctorem naturit, ut qui

( cùm hominum genere præclarissimè egerit. ) ginalcm noxam ex his fontibus ipse Augustinus os (1) Non alià ratione sese gessisse aut gerere recentendit : hâc autem posità demonstratione, in subsi tiores philosophos circa hominis conditionem patet ex dium vocal rationem ipsam , ut non solùm originale

eo quòd Fischer, Jacobi, Schelling, Sansimoniani, novi peccatum, sed etiam adventum Salvatoris, ejusque

templarii, ut ex dictis in tract. de Deo constat, conscant,

imò tueantur hominem Deum ips!ım esse ac propterea gratiam, aliaque fidei nostræ mysteria pariter colligat profitentur autotheismum. Contra verò materialist.c ex miseriis parvulorum (4).

in nullo ipsum differre velint à brutis, si excipias orSic, philosophi naturæ corruptionem viderunt quæ

ganisationem, ut vocant, ex quả deducunt omnes ejus

operationes, quas nos dicimus psychologicas. llinc oritur ex defectu nature, conc.; quæ oritur ex peccato, Bory à S. Vincent., l. c. contendit hominem non posse subdist. : Conjecturaliter, transeat; absolutè, nego.

sibi vindicare nisi primatum inter animantia bimana Adde, ut obscrvat Bellarminus(5), ipsos diversimodè de

(perinde ac si præter hominem alia bimana existerent!); nam non nisi ex humaná snperbiâ factum est, ut non

nulli philosophiipsum donatum existimârini aliqua in(1) Sess. 5, can. 1.

telligentiæ divinæ particula, non aliter ac si vermicu(2) Enarr. in Ps. 118.

lus ex eo, quòd in ipsum sol radium immittit, jactaret (3) Conf. Diss. cit. Ant. Casini § 3, a. 4.

se esse emanationem Entis incomprehensibilis. Sic Conf. Tournely de Grat. part. 1, quæst. 2, art. ipse, qui, ut vidimus, consanguineitatem cum vesper3, obj. ex parte miserarium.

tilione affectat. (5) Lib. de Gratiâ primi hominis c. 7, n. 26, seu in (2) 1-2, q. 85, art. 6. solut. ad 11 diff. ubi ait philosophos ethnicos contra (3) Diss. cit., art. 4, § 6. raria de naturâ nostra sensisse, ut ostendit Theodo (4) Conf. Suaresius Proleg. 4 de Grat.

Ex dictis patet ignorantiam aliaque incommoda , qui- supplere posset, ut nunc in beatis supplot; deindè bus urgemur, non alio sensu vocari posse naturae vul posset Deus per donum quoad modum , ut aiunt, sunera, quàm respectu habito ad statum protoparentum ; pernaturale rursùm corpora propriis animabus conjunminimè verò absolute; quo sensu etiam pænæ aut gere. Ad sextum, dist. : Sine causà , conc.; sine culpoenalitates dicuntur.

på, nego. Porrò nos nullâ habitâ ratione culpæ cauIII. Obj.: Tum auctoritati tum rectæ rationi adver sas mortis, dolorum, etc., assignavimus ex ipså nasatur asserere, Deum hominem absque suà culpâ tum turali hominis constitutione petitas. Certè animanmortalem; tum morbis, doloribus cæterisque ærumnis tia sine culpâ malis afficiuntur, non tamen sine obnoxium condere potuisse. Auctoritati quidem, cùm causa. Hùc spectant duæ proposit. in Baio conficte , 1° conc. Arausicanum can. 2 definierit « injustitiam nempe 75: « Omnes omninò justorum afllictiones , « Deo dare , qui censent Adamum moriturum fuisse , 1 sunt ultiones peccatorum ipsorum; undè et Job et i etiamsi non peccásset ); et 2° S. Augustinus asse i martyres, quæ passi sunt, propter peccata sua passi rat « corporis mortem non lege nature, sed merito 1 sunt, » et 73 : « Nemo prxter Christum est absquc i inflictam esse peccati (1), qui 30 prætereà e cru • peccato originali; hinc B. V. mortua est propler 1 delitatis fore, inquit, si Deus hujus vitæ ærumnis peccatum ex Adam contractum , omnesque ejus

animas nullius peccati reas addiceret » (2). Repugnat , afflictiones in hâc vità , sicut et aliorum justorum, insuper rectæ rationi: anima enim, quæ pars hominis , fuerunt ultiones peccati actualis vel originalis. » est nobilior, est immortalis; 4. naturam igitur ani Hinc patet non alio sensu immortalitalem aliaquc reme potiùs quàm corporis homo consequi deberet; censita , connaturales proprietates dici posse, nisi præsertim cum homini beatitudo saltem naturalis de quatenùs eidem naturæ sunt consentanea, ei homini beatur, vita autem , si non est æterna nec est bea innocenti concessa. ta,, ut sæpè arguit ipse Augustinus : 5° alioquin anima,

CAPUT III. quæ semper trahitur desiderio corporis, vim pati

DE PROTOPARENTUM LAPSU. perpetuò deberet, quod est absurdum. Illud prætereà

Beata illa, in quâ primi parentes nostri divino muomnibus innatum et in animo quasi insculptum à na

nere constituti fuerant, felicitas ac bonorum omnium turå est, non posse , qui innocens sit, rc adverså ullà

affluentia brevi periit. Prævaricati enim sunt divinuin cruciari. Ergo tum immortalitas, tum dolorum et ærum mandatum : sensit tellus divinum anathema, quo trinarum immunitas connaturales proprietates hominis bulos el spinas ferre jubebatur : quare, in sudore sunt. — Resp.: Nego ant. Ad primum dist: Ex eo quod vultùs sui terram scindere , ex ejus visceribus viclui Deus promissis suis non stetisset, conc.; ex en quòd necessaria eruere coactus et infortuniorum societate Deus naturale aliquod hominis jus violåsset, nego. devictus exinde homo est, qui præterea originali innoLoquitur porrò concilium ex suppositione concessä centiâ amissà, pugnam in se cupiditatum experiri Adam immortalitatis. Ad secundum, dist. : Cujusmodi cæpit ac jugum grave ferre debuit, donec in eam terin Adam erat , quem Deus privilegio immortalitatis

ram reversus est; ex quâ ejus corpus fuerat efforinadonaverat, conc.; naturali spectatâ hominis condi

tum. Hanc divini mandati transgressionem increduli tione, nego. Ad tertium, dist. : Crudelitatis fore in sensu hodierni directè impetunt; neoterici biblici expungunt; Manichæorum, qui Deum peccati anctorem simul et rationalista inter mythos amandant (1). Ad doctriullorem faciebant, conc. ; in nostræ thesis sensu , nam proptereà catholicam propugnandam sit nego. Cùm verò disputans adversùs Julianum docet

PROPOSITIO.- Primi parentes mandatum sibi à Deo da« Deum fore injustum , si tam gravi jugo premeret

tum transgressi sunt, ac per ejus transgressionem grai innocentes, o id docet juxta hujus seculi dispo

viter peccârunt. silionem , ut ipse loquitur, seu in præsenti providentiæ ordine (3).Ad quartum, dist.: Nisi corporis na

Utraque propositionis pars ad fidem spectat; ut paluralis conditio aliud postularet, conc.; aliàs nego. Quod

iet ex superiùs recitatis con. Trid. canonibus. Primam verò additur de naturali beatitudine, quæ homini de itaque ejus partem, quæ factum complectitur, evincibetur, nempe pro meritis, non de hâc vità, sed de al

mus l' Ex Gen. 2, 17, collato cum c. 3, 6, seqq. Elterâ intelligendum est, nunc enim homo in vià ac ferè

enim Genes. 1, Deus hoc præceptum Adam dederat : in agone versatur. Pariter quod dicitur de beatitudine,

De ligno scientiæ boni et mali ne comedas; in quâcumaccipiendum est de beatitudine essentiali, quæ in ani

que enim die comederis ex eo, morte morieris. Genes. må speciatim consistit; non autem de beatitudine cor

verò 3 de Evâ legitur : Tulil de fructu illius, et comedit: poris, quz adventitia est et accidentalis; non esset au

deditque viro suo, qui comedit. Ad hæc autem respiiem vita beata, si non esset æterna beatitudine essen

ciens Apostolus Rom. 5, 12, scribebat: « Per unuin tiali, ut dictum est. Ad quintum, transeat, et nego

« hominem (Adam) peccatum intravit in mundum. , cons. Dato enim hoc desiderio, Deus huic desiderio

Evincimus 11° Ex communi synagogæ et Ecclesiæ

(1) Rosenmuller, quæ Genes. 3 de hominis lapsu (1) Lib. 13, de Civ. Dei, c. 15.

referuntur, exponit de usu rationis, quem tunc primùm (2) Disp. i cont. Fortunat. Manich., n. 9, et disp. protoparentes adepti sunt; sic Gablerus in prolegom. 2, n. 28.

Commentationis eichhornianæ vol. 2, p. 1, p. 137. Jo. (3) Conf. Casini Diss. cit. art. 3, § 3, ad se Thiess in Variarum de cap. 3 Genes. rectè explicando cundum.

sententiarum specimine, aliique passim.

[ocr errors]

christianie sensu. Veteres enim febræi tradunt malo meremus, rem conficimus testimonio el confessione rum dæmonum principem, quem Sammaelem vocant, ipsius increduli, nec propterea suspecti, qui sic geneEvam ad peccandum perduxisse. Horum loca è scri ratim scribit : « Casus hominis est fundamentum theoplis hebræis collegit Eisenmenger (1). Certè Sap. 2, 21, e logiæ omnium penè antiquorum populorum (1). » dicitur : « Invidià diaboli mors introivit in orbem ter Alteram propositionis partem quæ ad jus spectat, « rarum; , nempe peccatum ad quod primos parentes seu ad gravitatem peccati primorum parentum, aper. diabolus induxerat; ibid. 10, de Adam legitur : « Eduxit tissimè Scriptura testatur; Eccli. enim 10, 14, dicitur: < (sapientia) illum à delicto suo. , Nec alia unquàm Initium superbice hominis apostalare à Deo, quoniam ab fait christianæ Ecclesiae doctrina, quàm ipsa Christo et eo qui fecit illum, recessit cor ejus. Ex quibus patet priapostolis accepit. Etenim Christus, Jo. 8, 44, diabo mos parentes peccâsse superbia, quod ex promissis à luin vocat homicidam ab initio, hanc scilicet ob causam; serpente Evæ factis clariùs colligitur : Eritis sicut dir; ita etiam Apostolus 2, Cor. 11, 3, ait serpentem Evam peccâsse insuper inobedientia, recedendo à Deo; quod seduxisse astutià suå. Hisee similia leguntur Apoc. 12,9. pariter confirmatur tum ex verbis Genes. 3 : Quia au

Hæc omnia confirmantur III°, ex antiquæ traditionis distı yocem uxoris tuæ, elc., tum ex Apostolo, Rom. 5, vestigiis, quæ apud omnes gentes reperiuntur. Nec ubi peccatum Adæ vocat inobedientiam, et ex frequenti enim intra Judæorum et Christianorum fines hæc tra antithesi, quam ipse instituit inter Adæ inobedientiam ditio sese continuit: antiquissimis enim temporibus, et obedientiam Christi, ut Rom. 5, 19, et alibi; pechanc traditionem inter mediæ et superioris Asiæ po càsse, mulierem saltem, infidelitate, quia credidit populos jamdiù fuisse pervulgatam patet ex doctrina tiùs diabolo dicenti : Nequaquàm morientini, quàm Deo zoroastricà de Ahriman malorum geniorum supremo mortem comminanti; peccâsse contenptu Dei et inserpentis specie indulo, qui primos homines ad pec gratitudinis vitio, ut per se patet: Quæ certè omnia candum seduxit, ut habetur in Zendavestà à Kleukero levia censeri non possunt. Crescil verò horum multiedilo (2). Sic apud Græcos pariter diffusam fuisse li plicium peccatorum gravitas, tum ex facilitate præcequet ex antiquissimis Promethei fabulis, et Herculis pti, tum ex adnexå pænæ comminatione, de quibus cccerpentis mala aurea ex arbore unâ cum serpente disserit S. Augustinus (2). Hinc est quod Apostolus l. Ladon dicto ex arbore pendente, prout etiam visitur c. passim vocet peccatum Adæ prævaricationen utque in numo Antonini Pii, quem Spanhemius edidit et il delictum. Confirmatur denique peccati protoparentum lustravit (3); et in versibus Appollonii Rhodij descri gravitas ex illinc profluentibus pænis, de quibus fusiùs bitur hic lapsus : tum apud Ægyptios, quod non ob agit Bellarminus (3). scurè eruitur ex celebri quodam monumer:to hiero Satis superque igitur constat, tum primos parentes glyphico, quod detexit inter ruinas veterum Thebarum mandatum sibi à Deo datum transgressos esse, tum es Norde:) doctus Danus, qui Ægyptum invisit an. 1737 ejus transgressione graviter peccàsse. ac gallicè descripsit et lineari picturâ in ære referri

Difficultales. curavit (4). Demùm quin alios sigillatim populos annu

I. Obj.: 1° Nondum expositores inter sese conve(1) In op. Judaisimus deteclus vol. 1, p. 822, seqq. niurt de sensu, quo tota illa Mosaicæ narrationis pars, Conf. etiam Reinh. Rus in Diss. de Serpente seductore cui doctrina de primi hominis lapsu innititur, accinon naturali, sed diabolo, Jen. 1712 e: Zachar. Grapius pienda sit; nihil certi proinde statui potest circa proin diss. d& Tentatione Evæ ct Christi à diabolo in assumpto corpore, factà contra Balth. Bekkerum Ro toparentum peccatum. 2° Nec sanè cujusmodi peeca sloch 1712.

tum illud propriè fuerit, definiri potest : neque cuir (2) Tom. , p. 25, et 3, p. 84 seqq.

Deus, qui summè bonus cst, istud tam severè ultus (3) In notis ad Callimachum p. 670. Paris, 1795, tom. 2, p. 125, ubi inquit : « Si je

fuerit, quàm omnia in Mosaicà narratione indicent i ne nie trompe, il y est fait allusion à la chute d'Adam i et d'Eve. On y a représenté un arbre vert, à la droite sententiâ, quam non probamus, ex eâ tamen colligitur

duquel est un homme assis, tenant à la main droite pervagalum apud gentes antiquitùs lapsum protopar«quelque instrument dont il semble vouloir se défen rentum ac veram historiam, non autem aut mythug

dre contre une pelile figure ovale couverte de carac aut visioncm nobis Moysem retulisse. I tères bieroglyphiques, qui lui présente une femme qui His addi debent, quæ de antiqua Sinensium tradii est debout à la gauche de l'arbre, pendant que de tionc et characteribus historicis leguntur apud linl'autre main il accepte ce qui lui est présenté. Der dischmann op. cit. Phil. progressu historiæ mundi rière l'homme parait une figure debout, la lèle cou vol. 1, p. 1, sect. , Bonne 1827, p. 367, de imagine, verte d'une mitre, et qui lui tend la main. . llinc non seu estigie mulieris inter duas arbores consistentis, in defuit, qui Mosaicam de origine mali narrationem è quarum alterà signum cæli reperitur, in alterâ verò si.. monumento figuris hieroglyphicis inscripto haustam gnum peccati (apud grammaticos) fructus incogniti, que existimaverit, ut Georg. Rosenmuller : in commentat. apertè produnt seductionem uxoris illius, qui ab iisdem Repertorio eichhorniano lit. bibl. et oricnt. p.5, p. 158 Senensibus ib. vocatur comniunis archiparens, s'u caseqq. inserta ; sic G. Fr. Hezel Ueber die Quellen der put omniun hominum. Necnon quæ de eàdem tradimosaischen Urgeschichte id est : De fontibus Mosaicæ tione lapsùs angelorum et primorum parentum apud primigenis historiæ Lemgo 1780, p. öt seqq., et Gamg. Indos ib., p. 614-619 referuntur. in lib. Nysa, oder philosophisch historische Abhandi. (1) Voltaire, Philosophie de l'hist., ch. 17. über Elciiteropolis 1790. Quorum sententias collegit et (2) Op. imperfecti cont. Julian. lib. 3, n. 57, item, exposuit Gahler in prolegomenis Archäol. eichhor n. 65, et alibi passim. Hanr, p. 2, vol. 1, p. 288 seqq. Vid. Car. Rosenmul (3) Lib. 3, de Amiss. Grat., c. 11, et lib. 14 de Civ. ler Schulia in Gen. 3. Quidquid porrò sit de ejusmodi Dei, c. 12.

nonnisi de levissima culpâ agi et brevissimi temporis. Deus enim libero arbitrio et gratiâ protoparentes muErgo.- Resp. ad primum : Dist. : Interpretes seu ex nierat : si noluissent ipsi peccare, utique potuissent se positores liberiores ac protestantes, conc.; interpretes à peccato continere. Cur verò Deus prævisum hunc laverè catholici, nego. Quotquot enim verè catholici supt psum permiserit ?- Respondeo 1° cum S. Augustino : lieque novam Protestantium exegesim sectantur, sed Altitudinem consilii ejus penetrare non possum, sed Scripturam juxta Ecclesiæ et communem Patrum sen « longè supra vires meas esse confiteor (1). » Responsurn exponunt, unanimiter consentiunt agnoscentes deo prætereà cum codem S. doctore e quia et de pecverum et grave peccatum in illà Adami transgressione. (cante multa bona facere poterat, ordinans eum scSi qui verò singulares opiniones sectantur cirea mo cundùm moderamen justitiæ suæ, et quia nihil oberat dum, quo tale peccatum patratum est, et sinceros « Deo peccatum ejus; ct sive non peccaret, mors nulla prudentioris exegeseos fontes fastidiunt ac in absurdå s esset, sive quia peccavit, alii mortales de ejus peclabuntur, ipsi viderint. Nos ex constanti Judæorum, 4 cato corriguntur. Nihil enim sic rcvocat homines à Christianorum ac omniam penè gentium traditione, « peccato, quemadmodùm imminentis mortis cogitaalque ex clarissimis utriusque foederis biblicis docu « tio (2). » His addo eamdem expostulationem fieri , mentis ostendimus de verâ bistorià agi in Mosaicâ posse adversùs permissionem alterius cujuscumque narratione, et de diabolo sub veri serpentis larvå la peccati, et sic recidimus in quæstionem de permissione tente, non autem aut de aliquo mytho, philosophe

mali moralis, de quà consuli possunt, quæ suo loco male, ut nonnulli biblici neoterici contendunt, aut de

disseruimus (3). Ad tertium, resp. nostrum non esse allegoriå, visione, aut somnio, ut nonnulli autumant (1), judicium ferre, uter graviùs peccaverit, Adamne scialioquin de factis omnibus hac ratione reddi ratio fa licet, an uxor ejus, quum hoc soli cordium inspectori eilè posset. Ad secundum, nego; diximus enim ex Apo Deo reservalum sit. Eos tamen quos curiositas tangit slolo, Adæ peccatum esse peccatum inobedientiæ, hujus solutionis, remittimus ad Bellarminum (4) catequod plura alia superiùs enumerata comitata sunt. Ex rosque qui utriusque sententiæ patrocinatorum monu eodem Apostolo didicimus non levi, sed gravissima menta expendcrunt. culpâ protoparentes se commaculàsse, quam delictum

CAPUT IV. et prævaricationem nominat idem Paulus, quamque

De peccati originalis propagatione. proinde S. Augustinus e ineffabiliter grande peccatum , vocat (2). Quare justissimè potuit Deus graviter in pro Tola Christiana Religio duobus, ut ita dicam, cartoparentes animadvertere. Nec enim ex solo objecto dinibus volvitur, peocati nempo originalis in omnes eulpæ gravitas aut levitas dimetienda est, sed præterea homines propagatione, et lotius humani generis per ex ejusdem peccati subjecto, intentione, fine, ac cæteris Christum redemptione; magni proptereà interest huadjunctis omnibus, quæ illud comitantur.

jus fidei dogmatis vindicias suscipere adversùs acerri. II. Obj.: Si Mosaicæ narrationis cortici inhærendum mos hostes tum veteres tum recentiores, qui illud everesset, non pauca occurrerent, quæ vix, aut ne vix qui tere conati sunt. Pelagiani omnium primi originalis dem cum Dei sapicntià et bonitate conciliari queant. peccati existentiam et propagationem adorti sunt. So1° Quis enim inprimis sibi persuadeat, Deum homini ciniani post obscuros nonnullos alios hæreticos idem innocenti et justo ejusmodi præceptum dedisse, quo bellum adversùs catholicam hanc veritatem instaurarem indifferentem ac omninò innocuam vetaret? Præ runt. Protestantes recentiores ferè omnes idem error tereà 2° nonne Deus, qui hominem in iis rerum ad invasit, adeò ut in nonnullis provinciis de hoc articulo junctis collocavit, in quibus ipsum diù consistere etiam disputarc in ipsorum scholis vetitum sit(5). Neotenolle previderal, meritò peccati auctor dici posset ? rici biblici ac rationalista ad unum omnes inter obsoİniquum 3o demùm videtur, Adamum eâdeni cum Evå letas doctrinas eumdem articulum rejiciunt (6). Priuspænå mulctatum, cùm tamen ejusdem gravilati crimine minimè teneretur. Ergo.— Resp.: Nego ant.: Ad

( sed illius beneficio ac liberalitate utendum sesc acce

( pisse ; sic Dominus noster, cùm quidquid aspectabile primum, dico juxta communem Patrum sententiam, « est, homini commisisset, eique tum in paradiso domis ideò Deum cjusmodi præceptum Adæ dedisse, lum ut e cilium, um ejus delicias ad fructum animi tribuisscí ipse Deo ac Domino subjectum esse cognosceret ;

i ne paulatim animo in transversum abreplus ista ipsa, tum ut virtutum exercendarum causam eidein suppe

quæ oculis cernuntur, per se ac temerè esse crede

ret, et supra dignitatis suæ modulum de ipso senti. teret, præsertim obedientiie (3). Ad secundum nego ; ( ret, unius illi usum arboris interdixit. )

(1) Lib. 11, de Gen. ad litt., c. 4. (1) Ita Cajet. Comm. in Gen. in h. 1. quem ex recen Lib. de Gen. cont. Manich. c. 28. tioribus secutus est lahn.

(3) Tract. de Deo ejusque Attr. c. 2, prop. 3. (2) Tum alibi, tum in Enchirid. cap. 26 et 27.

De amiss. grat. et statu peccati lib. 3, c. 9. (3) Conf. Petav. lib. 2, de Opif. c. 9, $ 6. Pulchrè (5) Conf. quæ attulimus in tract. de verd Relig., S. Jo. Chrys. hom. 16 in Gen. hâc similitudine Dei p. 2, prop. 1, p. 214, n. (b) de decreto emisso ab Ec!!!n primo homine agendi rationem exposuit, dùm clesià Genevensi, die 5 maii 1817, quo prohibetur ne sum illius fructùs ei interdixit « Quemadmodùm, in quispiam in scholis agat de peccato originali. «quit, munificus aliquis dominus ædes amplas et ma (6) Ita Clericus, Hist. eccl. ad an. 180, $$ 30 et 34, (gnificas cuipiam fruendas concedens, non justum il et alibi passim. Wetstenius, Frid. Ammon, uterque

larum pretium, sed exiguam ejus particulam vult ac Rosenmuller, Georgius scilicet el Carolus, etc., quibus . cipere, ut et sibi dominii jus integrum servet, et accessit Potter, non indignus episcopi pistoriensis « usuarius iste certò sciat, non se udis esse dominum, Scip. Ricci laudator et liistoricus in op. L'Esprit de

« VorigeDoorgaan »