Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

gcnus hamanum er historicis documentis antiquius lia. Indorum verò tabulas recentiores adhuc esse, esse cpocha à Moyse constituta (1).

ac ipso Ptolomeo posteriores idem clar. astronomus Difficultates.

cvincit (1). Delambre autem longè probabilius censet

Sinenses mulualos esse suam doctrinam astronomi1. Obj. 1° : Chaldæi jam ab Alexandri ætate, teste

cam ab Indis primò, deinde verò à Mahumedanis (2). Diodoro Siculo (2), astronomicas observationes serva

lloc porrò certum est, omnes antiquas observationes, bant quadringentorum septuaginta duorum annorum

ipsis fatentibus, periisse, nec nisi an. 104 ante Chrimillium. 2, Herodotus præterea resert, se accepisse à

slum Sse-Ma-Tssien nonnulla documenta ac præcesacerdotibus Ægyptiis à primo ipsorum rege Vulca

pta collegisse ad metiendum planetarum motum, et no 330 reges regnåsse usque ad Mærim, qui juxta

ad eclipses delerminandas (3). Unde nec demonstraillos regnabat 1350 an. ante J.-C. et usque ad Setum

lur necessitas confugiendi cum Montuclâ vel c! alios 344 regnåsse per annos 11340; eosdemque ei ostendisse 345 lignea simulacra, imagines prie se le

P. Tourneminio ad diversas chronologias versionis rentia totidem pontificum, qui à patre in filium alter

Alexandrinæ aut codicis Samaritani, ut rationem redalteri successerat; addebant lanto illo temporis spatio

damus observationum Sinensium, quæ factz perbibis solem ortum esse ad occidentem, bis invicem ad

bentur tum sub Fo-Hi, an. 2858 ante Christum, orienlem occidisse (3); quibus si accedant obscrva

lum an. 2608 sub Hoang-Hi, ac præsertim eclipsis, tiones astronomică Indorum atque Sinensium, tan

quæ contigisse fertur an. 2159 juxta P. Mailla, vel tùm non confecta res erit (4). Hæc autem confirman

an. 2155 juxta P. Gaubil, quæ cùm ab astronomicis tur ex zodiacis et planispherio non ita pridem dete

oscilantibus vel indoctis lli et Ho prænuntiata non ctis in templis Tentyræ atque Lalopolis (Esne), ex

fuerit, ab Imperatore Tchong-Kang misso contra quibus patel juxta regulas præcessionis æquinoctioruni

eos exercitu, capite damnati dicuntur. Quæ certè á duodecim fermè annorum millibus ea exculpta

omnia vel fabulosa, vel saltem valdè incerta sunt (4). suisse (5). Ergo.

Idem præterea Delambre ostendit omnes recensitos Resp. ad primum, et secundum dist. : Ea referunt

populos adhuc in infantià scientize astronomicæ vermemorati historici mendacibus narratiunculis dece

sari, nec nisi elementares aliquot atque imperfectas pli, concedo ; veridicis ducli, rego. Ad observationes

illius notiones habuisse, vel etiam adhuc habere, que enim astronomicas Chaldæorum quod spectat, quæ

nec scientiæ nomen merentur (5). His positis ad teque ad nos pervenerint, La-Place ostendit, eas octin

stimonium Diodori Siculi reponimus ipsum fortasse genlis annis non excedere æram christianam (6), ne

numeris illis designåsse quosdam Chaldæorum cyclos, que antiquiorem essc astronomiam Egyptiorum;

quos Suros, Neros et Sossos vocabant (6). Observaquæ de ortu et occasu solis ipsi retulerunt, satis

liones Chald:eorum prolati à Ptolomeo sunt decem ostendunt, quanta fuerit veterum Ægyptiorum scien

eclipsium satis ineptæ, nec antiquiores an. 721 ante

Christum (7). De ænigmatica mysterioque plenà nar(1) Etsi ex dictis vix quidquam aut nihil omninò bis

ratione sibi invicem contradicentium sacerdotum ægyindigeamus, a imadvertendum tamen est posse etiam qucmque catholicum sequi chronologiam septuag.

priorum dicimus nondùm liquidò inter doctos conslare, vel textùs samaritani, adcoque tam licet, salvå fide, ponere circiter 4000. an. inter Adamum et J. C. seu (1) Ibid. p. 294, ubi rejicit assertiones Bally, supæram christianam, quàm 4891, cum P. Tournemine;

presso tamen ejus nomine. vel 5199, cum Eusebio Cies., Beda, et martyrologio Sic Delambre, Histoire de l'astronomic ancienne. Rom. vel etiam 5504 , cum Ecclesià Alex.; 5508, cum Paris 1817, liv. 1, ch. 1, p. 11 suiv, ubi prolatis ine'Theophilo antioch. et chron. Alex.; 5510, cum Eccle plissimis astronomicis Ægypliorum doctrinis consià Consta itinopolitana; 5604, cum Clem. Alex.; 5800, cludit : cum Lactantio ; 5972, cum P. Pezron ; 6000, S. Cypriano ; 6004, cum Isaaco Vossio; 6011, cum

Tout ce que nous avons d'ailleurs de l'astronoS. Juliano Tolet.; vel 6311, cum onaplio Panvi

mie des Egyptiens ne prouve que l'ignorance de nio : adcóque si reverà lantam humani generis anti

( ces prêtres si vantés. » Quod confirmat cap. 6 ubi

agit de Manethone, et ridet de conatibus Bally. Conf. quitatem certa monumenta demonstrarent, nil inde

eliam Cuvier, liv. 2, $ 257-280; $ 506-319. delizio cl sacrorum codicum auctoritas detrimenti

(2) Delambre, op. cit., liv. 2, ch. 1, p. 398. caperel. (2) Biblioth. lib 2, p. 118, ed. Laur. Rhodomani.

(3) Conf. Gerdil Saggio d'istruz. teolog. de Dco Hanov. 1604.

creatore. Cinesi. (3) llerod. lib. 2, edit. Henr. Stephani 1566. p. 55,

(4) Delambre liv. ch. p. 350, suiv. et p. 64.

(5) Ibid. ch. 2 suiv., ubi p. 400, loquens de Histo(4) Mirum est quantùm tribuat astronomicis obser riâ astron. Indorum, Bally sic scribit de hoc auctovationibus Indorum, Sinensium, etc. Bally in suo 19 : « Quelquefois et surtout dans ce dernier ouvrage, 'Traité de l'astronomie indienne et orientale, Pa cil s'appuie sur une masse imposante de calculs, ris 1787, 4; Conf. Discours préliminaire p. 110 suiv., I dissimulant avec soin tout ce qui pourrait nuire à 12.) suiv., 140, etc., ast non leviler vapulat à De ( sa cause, ainsi que les objections qu'on pourrait lambre, quem inferiùs proferemus.

lui faire et qu'il a dû sans doute apercevoir lui(5) Noinine præcessionis æquinoctiorum venit molus ( même. » Conf. quoque, Disc. prélim. p. 17. peně insensibilis, quem habent stelle fixæ ex oriente (6) Conf. La-Place, Exposition, etc., liv. 5, ch. 1, in occidentem, cujusque circulus complelur spatio

(7) La-Place ibid. Quarum tres lunæ eclipses pre(6) Exposition du système du monde liv. 5 ch. 1,

cipuie sunt, queque à Babylonensibus observatie sunt p. 291 ; Conf., Cuvier, Discours sur les révolutions du an. 619 et 720 anle æram christ. Conf. etiam Delamslobe, 281-293, § 320-326.

bre op. cil. liv. 1, ch. 1, p. 4.

cum

p. 291.

25960 an.

quid sibi per illam volucrint; alii enim aliter cam in argumento sunt invictissimo inepla prorsùs esse, quæ terpretantur, seu polius divinare contendunt. Aliqui increduli non ita pridem exinde cotra revelationem suspicantur eam non fuisse nisi sacerdotum illorum

intorquebant, classicumque canebant, quasi triumphum sycophantiam, quod quidem mihi omnibus perpensis adversùs Mosaicam historiam retulissent. Quàm miYchementer probalur (1). Saltem ex parte certè fabu seri sunt, geminare prorsùs juvat, incredulorum losa cst.

conatus! Inter eos, qui definire conati sunt epocham zodiaco II. Obj. : Impossibile est tam angusto temporis sparum et planisphærii Tentyrensis , tot sententiæ quot tio , quale ab Adam , scu polius à Noe ad nos usque capila. Planisphærium Lutetiam delatum accuratè

finxisse supponitur, adeò multiplicari homincs po. esaminavit Delambre, qui decernere non dubitavit tuisse, ut universum terrarum orbem occupaverint. Alexandro M. posterius esse , et præsertim clar. Biot, Ergo. -— Resp., nego; ctenim Eulerus inito calculo qui ex accuratis mensuris et calculis deduxit, illud

ostendit, quod si homines à diluvio, vel à crcatione cxhibere cæli formam seu statum, prout erat à septin- singulis annis ( prout lunc temporis fieri poterat ) per gentis ante Christum annis; addit tamen post æram decimam sextam partem multiplicati fuissent , solà christianam constructum. Et reverà, quæcumque cæli quadringentorum annorum periodo, integer corm forma seu status ab his monumentis referatur, non

numerus excedere debuisset ingentem sumn:am cciidcò sequitur tempore stalui illi respondente con

tum sexaginta sex iniHe, sexcentum sex decies censtructa esse; uti si picta tabula referat antiquum ali

tena millium, ad quam multitudinem continendam cujus urbis vel regionis statum, non idcircò illo tempore alendamque non sufficeret lolius terraquci orbis icla fuit. Verùm hæ disquisitiones ferè inutiles sunt. amplitudo (1), cujus quidem calculi veritas confirmaArchitectura enim et sculpta vel picta signa ostendunt tur ex facto multiplicationis Israelitarum in Ægyad epocham non valdė remolam pertinere templa

plo (2). Tentyra et Latopolis. Templi Tentyre, ubi eral pla III. Obj. : Nullum saltem est argumentum, quod ex nisphærium, porticus in quà adhuc zodiacus superest, artium et scientiarum ortu et progressu eruitur ad sacra eral Saluti l'iberii, ut docet græca inscriptio. In adstruendam generis humani novitatem. Fieri enim minori templo Latopolis (quod jactabant ædificatum

poluit, ut ob diversas nobisquc incognilas vicissil!!saltem an. 2700 vel 3000 ante Christum ) adest colu

dines vel generales cataclysmos oblivione penitis mna sculpta et picta (et quidem eo stylo, quo proxi

obrute fuerint, ac denuò postea ac pluries invenmus zodiacus ) anno 10 Antonini, seu an. 140 ure

ta (3). Ergo. christianæ. Præterea divisio illa zodiaci, quam puta

Resp. : Nego ant. ; ad prob. vero, animadverto liant solstilium indicare, nullam cum eo relationem

1° hìc non agi de possibilitate, sed de facto; ostendant habet. Arca cadaveris juvenis defuncti an. 19 Trajani, proinde adversarii monumentis certis tum illas vicisscu 116 æræ nostræ, præ se sert zodiacum cum distributionc signorum ut in templo Tentyræ (2). Quæ omnia Conf. insuper Letronne Recherches, etc., p. 180. ct

in Observations etc., p. 30. Cuvier I. c. $ 335-385. (1) Sic enim loquitur Delambre I. c. p. 11. Hé Legi etiam possunt D. Testa Diss. Il zodiaco di Den(rodote avait appris d'eux (prêtres égyptiens) que dera illustr. Roma et Genova 1822. Gussman S. J. Su« le soleil avait changé quatre fois les points de son gli antichi zodiaci d'Egitto traduz. dal ted. Vencz. 1802 « lever, qui étaient devenus ceux de son coucher; cum addition, traductoris Potzobut S. J. Recherches I ou llérodote ne les a pas compris, ou ils étaient sur l'antiquité du zodiaque de Denderah etc. Brocchi « des hableurs ignoranis, ou bien ils se sont moqués Biblioteca italiana t. 18, p. 338. Correspond., astrod'Hérodote. )

nom. du Baron de Zach, vol. 6, n. 5, ubi legitur (2) Conf. Biot , Recherches sur plusieurs points de epistola D. Riccardi cum notis eiusdem Bar. de l'astronomie égyptienne. Paris 1823, avant-propos, Zach. p. 31 suiv., ubi inter cætera scribit : Pendant l'imi

(1) Eulerus, lom. 1 Introduct. excmpl. 3, cap. 4 de pression de l'ouvrage que je soumets ici au public, qualitatibus exponentibus et logarithmis, lumexeinpl. 4. i deux savants distingués, M. Champollion le jeune et M. Letronne, ont, par des découvertes fort diverses,

(2) Ducentos quindecim annos in Ægypto degit Ja• jeté une lumière toute nouvelle sur l'époque véri

cobi familia juxta eruditiores chronologos; ita tamen 1 table à laquelle ont été faites les sculptures astro propagata est, ut in exilu Israelitaram ex Ægypło ( nomiques de Denderah et de Latopolis..... M. Cham

sexcenta et amplius hominum millia el eò amplius pollion.... a trouvé qu'il reproduisait (l'alphabet

fuisse referantur, et ea quidem bellicir lantùm juven« hiéroglyphique) les titres et les noms de plusieurs

tutis, demplis nempe mulieribus, pucris et senibus, i empereurs romains, tels que César, Tibère, Domi quibus per sexum aut per rtalem arma tractarc milien, Claude, etc. Il a cru même reconnaître, sur le

nimè liccbat, imò et Levitarum viginti duo millibus Iconlour extérieur du zodiaque circulaire de Dende

ad ministerium custodiamque excubantium. Dixi 215 i rah, le mot autocrator , exprimé dans ce genre de

an. Nam an. 430 peregrinationis Hebræorum, de qui( caractères; ce qui établirait que ce monument a été

bus Galat. 3, 17, cruditiores chronologi non ad servisculpté sous la domination romaine. Le travail de

tutem illorum in Ægypto referunt, sed å promissione « M. Letronne, quoique conduisant à des résultats équi- repetunt factà Abrahamo Gen. 12, secundùm quam , valents, est fondé sur des preuves d'une nature

stalim à Charan egressus in Chananæam commigraloute disférente. Il repose sur la discussion des in

vit. Conf. Jo. Bapt. RiccioliiS. J. Chronologia reforinascriptions grecques trouvées en Égypte, et dont quel

ta Bonon. 1669 tom 1. lib. 6, c. 6, concl. 6, p. 259 I ques-unes étaient sculptées sur les temples mêmes

scqq. Vid. etiam Petav. de Doctrina. temp. Antv. . de Denderah et de Latopolis. » Act præstat consulere

1703 , tom. 2, lib. 9, ch. 25. inl.grum opus, in quo confutat prescrtim lourier, qui (3) Bally, llist. c!c., Celsus apud Origencin lib. 1. eatiquissimam epocham his monumentis assignat.

n. 20.

[ocr errors]

situdines, lum generales illos cataclysmos reipsà locum universum humanum genus perierit, non amplius opus habuisse, alioquin nullam vim habet proposita difficul esset, qui vel aratrum inveniret, vel qui nos artein falas. Porrò nonnisi unum universalem cataclysmum brilem doceret , vel qui vitem ostenderet; neque memorant omnium gentium annales, quem nec anti ampliùs in deorum album referrelur, qui nos de litquissimum jactant. Animadverto 2° nonnullas artes terarum usu instrueret (1). Sed hæc satis sunt. lantæ necessitatis esse ac in usu quotidiano positas, ut

(1) Conf. Brocchi Conchiologia fossile, ctc. Introdatà etiam qualicumque vicissitudine, nunquàm possint duzione, p. 39 seq., ubi absurdain adversariorum oblitterari. In quacumque propterea hypothesi, quin hypothesim abundè confutat.

DE HOMINE.

(EODEM AUCTORE).

Perfecerat operis sui partes omnes, quùm sese Deus Quidquid ad philosophiæ ac sacrarum litterarum proad hominem condendum convertit , perinde ac si illi fessores spectat, omninò omittimus . quidquid est antea domum cxstruere atque exornare voluisset :

quæ importat influxum in existentiam alterius ( Suarez illius enim causâ facta sunt omnia, ut scilicet eorum Metaph. disp. 12, sect. 3, n. 3.); rursùs finis usurpaomnium et usu et contemplatione frueretur ; atque hic, tur pro eâ ratione aliquid volendi, quæ nomen linis

habet, quatenùs est aliquod bonum per se appetibile', veluti per gradus, ad Dei notitiam, admirationem ,

sed præscindit ab co, quòd hoc bonum possideællic amorein denique ac prædicationein assurgeret (1). vel desideretur, et passim dicitur finis quia. Præterea

finis usurpatur pro subjecto, cui volumus aliquod sive (1) Coinmunis ac recepta catholicorum sententia è bonum sive malum : atque hic dicitur finis cui, qui sacris litteris deprompta hæc est , Deum hoc univer rursùm in duos distinguitur, ultimum et non ultiinum sum ad gloriæ suæ manifestationem condidisse. Dici sive proximum. Insuper finis id etiam dicitur , quod tur enim, Prov. 16,4 : « Universa propter semetipsum alicui volumus : atque hic appellatur finis qui. Tandem < operatus est Dominus. 1 Altamen ex recentioribus finis vocatur possessio boni, quod intendebatur, atque Kantius autumat Deum in constituendo summo mundi hic audit finis quo. His positis : 1° Finis creationis creati fine naturarum tantùm intelligentium habuisse mundi per modum causæ à Deo, vel realiter , vel per rationem. Kritik der prakt. Vernunft seu Critica ra nostrum cogitandi modum à Deo distinctæ, nullus esse tionis practicæ, p. 235 seqq. Krit. d. Urtheilskr. seu potest. (Conf. S. August. de Genes. cont. Manich. c. 2, Critica facultatis judicandi, p. 338 scqq., 421 seqq. p. 316, et quæst. 83, q. 28, p. 211, et S. Th. 1 p., In camdem sententiam concesserunt Chr. Will. Snell

q. 19 ad 5.) 2° Finis creationis, quâ Deus ex nostro Drei Abhandlungen, etc., seu : tractatus tres de Ma intelligendi modo illam voluit, est divina bonitas terià philosophize ; tr. duo de Optimismo Lips. 1796 (Conf. S. Aug. de Gen. ad litt. lib. 1, c. 7, n. 13 col. Jacobi Allg. Religion seu Religio gener., p. 416 seqq. 121, et de Civ., lib. 11, c. 21, col. 288; necnon S. Th. I Ammon. Summa theol. Christ. p. 131 segg. Wegschei p., 9. 44. ad 4, et coni. Gent. 1. 2, c. 35, et alibi pasder Inst. theolog., § 96. Horum potiùs protestantium sim; Vasquez in 1 p. Disp. 82, c. 2 seq. ). 3° Deus in et rationalistarum vestigiis quàm catholicorum insi creatione mundi babuit pro fine cui omnium ultimo stere maluit Georg. Hermes , qui in Introduct. philo- gioriam suam, id est, cognitionem divinarum perfesophicà Monast. 1819, quæst. 2, $ 71, p. 470 repudiatå ctionum, ex quà creaturæ intelligentes in Dei laudem communi theologorum sententià , qui affirmant Deum assurgunt, quie est notio propria hujus nominis juxta gloriam propriam in creatione rerum veluti finem ha S. Th. 2-2. q. 132 ad 1. Quod expressè declaratur : birisse, post plura satis obscurè disputata concludit : Isai. 43, 7; Dent. 26, 19: Ezech. 28, 22; Prov. I. • Deus ilaque creavit hominem propter hominem , et C., Ps. 18; Baruch 3, 35; Apoc. 1, 8, etc. 4° Deus · quidem ad ejus felicitatem : nam Deus, ut ens mora in constructione hujus terræ ei omnium brutorum ani• liter perfectum et bonum, non potuit ei malè, sed malium, quže in ipså sunt, habuit homines pro fine im« unice bene velle. Dixi, et quidem ad ejus felicitatem, mediato , ut Scripturæ apertè declarant : Ps. 113; « hoc est, non ad sensibilem felicitatem, nam fruitio Ps. 8; Gen. 1, 26, 28. (Conf. Suar. oper. Sex Dier. ( sensibilis non habet valorem immutabilem pro ente lib. 3, cap. 17, n. 13. seqq.; Pallav. Del. bene lib. 2, « rationali-sensibili, et nunquàm crit eo digna, sed ad c. 2 seq. ) Hæc enucleatiùs exponenda erant adversùs « felicitatem que oritur ex convenientià moraliter li eos quos omnia permiscere juvat, ut absurda quaque • berè acquisità. Caetera omnia super terram non pos obtrudant , ex quibus deinde pessimæ consecutiones · sumus admittere nisi propter hominem facta esse. deducuntur, ut videbimus disserendo adversùs Bayle, « Homo igitur erit inter omnes creaturas unicum ens, ubi de æternitatc pænarum, quæ necessariam habet • propter quod Deus hunc mundum condidit. , Verùm cum hic dictis connexionem. Videsis Andr. Spagni prieterquàm quod identica hac do trina est cuin Kantii S. J, Diss. de mundo Romæ 1770. Prop. 9, sect. 1 cæterorumque rationalistarum placitis, quie ducunt seqg. Cæterùm , cùm agatur de re summi momenti ad optimismum , ut patet ex Wegscheider I. c. nempe de fine hominis et totius universi, nos non piget erinde oritur, quòd non benè dignoscuntur diversi ti unum vel alterum ex S. Thomå depromere argumennes, qui simul consunduntur. Interdum enim finis tum, quo ostendatur adversùs Hermes, Deum debuisse nomine intelligitur id, cujus obtinendi gratià eligitur omninò hominem propter se creare, nec alium in hoc medium, et à scholasticis dicitur finis cujus; interduin sibi finem præstiluere posse, neque in hoc respicere renit causa finalis, eò quòd participet rationem causx. corninodum proprium, ut llormes aulumat, sed bonum

theologi, in postremå hàc tractatus parte, in qua de quàm istud de anthropogoni seu hominis origine; homine disserimus, nos consectabimur, ne longiùs circa quam, quidquid absurdi ac ridiculi ægri somniis quàm par est, disputatio discurrat. Ut igitur præslitu excogitari potest, commenti sunt. His acccdunt ratiolis finibus contineantur , quæ de homine disceptari nalistä ac neoterici biblici , qui in Mosaicâ anthroposolent de ejus em inprimis creatione, felicitate et gra gonià non agnoscunt nisi mylhum, ac Moysem propterea tà, seu gratuità elevatione; de ipsius deinceps lapsu, primum mythographum appellare non verentur (1). Alet peccati originalis propagatione et affectibus; de fu tererror eorum est, qui autumant ante Adam alios homilurà demùm pro meritis hominis sorte ac resurrec nes fuisse conditos, qui propterea præadamitæ audiunt. tione ex ordine agemus. Atque håc porrò ratione, Hujus erroris instauralor fuit Isaacus La Peyrere (2) è quæ poliora sunt ac scitu maximè necessaria complec Calvini disciplinâ , qui tamen ad meliorem postea timur pro diverso hominis statu ac multiplici con frugem revocatus, errorem hunc unà cum hæresi CalJilione.

vinianå ejeravit. Parùm ab hoc errore abludunt ii qui CAPUT PRIMUM.

censent non omnes homines ab eodem parente pro

genitos esse, sed contendunt in qualibet mundi plaga DE HOMINIS CREATIONE.

suos fuisse aborigenes, qui specie distinguerentur, à Duo potissinùm errores adversantur Mosaicæ crea

quibus diversæ hominum gentes prodierunt (3). Ad tionis historie. Alter eorum est, qui hominem à Deo,

ejusmodi errores convellendos sit saltem immediatè, creatum negant, sed vel ab terræ

PROPOSITIO PRIMA. Primi parentes immediatè à Deo ipsius fecundilale, vel ab ovo, vel limo sicut rane ex

conditi sunt. Nilo eum prodiisse affirmant (1). Nullum ferè argu

Dùm immediatè à Deo conditos progenitores asserimentum est, quo magis increduli el athei torqueantur,

mus, non solùm de animâ, sed etiam de corpore pronostrum. Sic igitur loquitur S. doctor l. 2 cont. Gent., positionem hujusmodi intelligi volumus, seu de toto ho. c. 35 : 1 Finis divinæ voluntatis non potest esse nisi mine. Rursùm, dùm dicimus hominem , etiam quoad

cjus bonitas; non autem agit propier hunc finem producendum in esse.... cùm bonitas ejus sit æterna

corpus, id affirmamus per oppositionem ad memoraret immutabilis, ita quod ei nihil accrescere potest;

tum incredulorum errorem , qui hominem repetunt ex ( nec etiam potest dici quod propter ejus meliora causå immediatâ naturali, nec enim propositum nobis lionem Deus agat : nec etiam agit propter hunc fi

est manus miscere cum scholasticis illis , qui opinati e nem acquirendum sibi ; ipse enim est sua bonitas. < Restat igitur, quòd agat propter finem, in quantum

sunt Deum ministerio angelorum usum essc ad proto( effectum producit ad participationem finis. , Rursùm parentis corpus è terræ limo plasmandum (4), cui ipse ib. lib. 1, c. 93 : « Deus nobis non benefacit ut sibi

postea vitam et animam communicavit (5), atque ini exinde aliquid accrescat, sed quia ipsum communi( care est sibi conveniens, ut fonti bonitatis. Dare au (1) Ita Wegsch. $ 98, n. (a), p. 321. ( tem non proptcr aliquod commodum ex datione (2) In op. Præadamitæ, vel exercitatio exegetica in ( exspectatum, sed propter ipsam bonitatem et conve Ep. ad Rom. 5, 12, seqq., 1655, in 4, quem nonnulli ( nientiam dationis, est actus liberalitatis. , Conf. alii in eâdem sententiâ præcesserunt, quos recenset præterea in locis cit : « Sanè , ut inquit P. Rogaccius Colovius in System. Locor. theol. tom. 3, p. 1041, i S. J. in op. Unius necessarü, p. 1, c. 25, ullane li necnon Von Irwing ueb. d. Ursprung, etc., seu « beralior esse potest ac beneficentior voluntas, seu de Origine cognitionis veritatis et scientiarum Be« lucis erga hominem cæcum, quàm si illum spectato rol. 1781. ( rem sue pulchritudinis cupiat; seu fontis erga sili (3) Telliamed, seu De Maillet in op. de Orig. mundi, i confectum, quàm si ad gustandos suos latices eum p. 201, affirmat Ægyptios, Indos, etc., seu viginti popui provocct? ; Sed consul. idem auctor, qui non minùs los docere homines indigenas et aborigines fungorum piè quàm solidè id evincit.

ad instar è terrà prodiisse. Alibi asserit pisces in ho(1) Neeldham et Buffonius negant saltem immediatè mines mutatos, præsertim in regionibus septentrionaà Deo hominem conditum esse, sed prodiisse affirmant libus. Sublimis sanè philosophia ! Alio sensu aborigeex particulis vel essentiis, ut vocant, organisatricibus, nes admiserunt Carli, Fabroni et Aloys. Bossi Dell' aut vi vegetativa, quibus Deus naturam ditavit. Conf. istoria d'Italia antica e moderna, Milano 1819. Sed de Spalanzani Osservazioni microscopiche, etc., Mila

his postea. no 1826, t. 2, Aristoteles modò cmittit hypolesin de (4) Conf. Corn. à Lap. hic. Similia habet Philo de bumano genere nunquàm cæpto, modò cam vocat Opif. mundi. Ast. S. Basil. Nexa. hom. 9. Ambr. Hex. risti, persuasionem. Denique lib. 3, de Generat. anim. lib. 6, c. 7, n. 40; S. Aug. de Genes. ad litt. lib. 9, concludit : « Quare et de hominum ac quadrupedum c. 15; Theodor., in Gen., q. 19, angelos exclu1 ortu non absurdè quis conjiciat, si olim ex terrà dunt. 1 editi sunt, id duorum modorum altero evenisse, aut (5) Nonnulli contendunt distinguendum esse princi« ut ex verme ás cuenxos primùm existerent, aut pium vitale ab animâ, atque ab Apostolo tres homini i ex ovis dę wr ederentur ; » expositis autem his partes tribui câuae corpus, yuxin vitam animalem, et modis, inquit : « Quare si quid initium existendi ani AtveŪuc vitam spiritualem , rationem, 1 Cor. 15, 44 « mantibus fuit, id altero de duobus istis modis con seqq. Coll. 2, 14, lib. Thess. 5, 23. Heb. 4, 23. Vele« tigisse manifestum est. » ότι μεν ούν είπερ ήν τις αρχή teres philosophos distinctionem instituisse inter aniτης γενέσεως πάσι τοις ζώοις εύλογον δυεϊν τούτων είναι την mum et animam certum est, ut testatur Cicero tum iripar, gave pov, ed. Paris 1619, tom 1, par. alt., p. 1113. alibi tum Tusc. 4,5, quos imitatus Josephus Arch. Aliquả tamen veniâ dignus est, utpote revelatione lib. 1, cap. 1, (T)05Ev , inquit , ó beòs » »BFW Tow your destitutus, si ita desipuit. At nullà venià digni sunt re από της γής λαβών, και πνεύμα ενήκεν αυτώ και ψυχήν; « fincentiores illi, qui ut revelationem abjicerent, nihilo ( xit Deus hominem, accepto ex terrà limo; immisitminùs desipuerunt circa hominis originem , quorum i que in eum spiritum et animam.) -S. Irenæus cont. alii ex ovo, vel putredinc, vel mari, vel piscibus ortum Hicr. lib. 5, c. 6, « anima autem, ait, et spiritus pars cum autumårunt : alii infinitam successionem admi < hominis csse possunt, homo autem nequaquàm. serunt, quos vel recensere inane omninò opus esset. Origenes de Principiis lib. 3, c. 4. Neidesius de Nat.

didit. Itaque in primo sensu sumpla propositio ad ti esse, ac propterca, quod inde sequitur, primos pareir dem spectat, ut patet ex superiùs recitato decrelo con tes immcdiatè à Deo conditos fuisse. cilii Later. IV.

Dificultates. En autem quomodò ejusmodi veritatem evincimus revelatione duce : Gen. 1, 27, apertè traditur quòd, I. Obj. 1°: Homo è lerrå suapte naturå oriri potuit conditis omnibus animalibus , Creavit Deus hominem

per fortuitam molùs ac materiæ conjunctionem. Plura de limo terræ , et inspiravit in faciem ejus spiraculum enim corpora organis instructa à naturà ipsà quotidiè vitæ, et factus est homo in animam viventem. Deus pro produci nemo est qui non videat (1). 2° Quod verò inde lolum hominem condidit , per se enim corpus è refert Moyses Genes. 2, 7, ostendit hominem humili limo terre formavit , animam verò per inspirationem nimiùm origine snâ minimè contentum sibi à Deo eam indidit. Et hæc quidem de mare, de feminæ autem accersivisse. 3o Sanè commentarii Mosaici duplicem formalione et ortu legimus ib. 2, 21 : Immisit Dominus exhibent hujus originis historiam : alteram Genes. 1, soporem in Adam ; cùmque obdormisset , tulil unam de 20, quâ Deus uno aclu, alteram minùs puram atque costis ejus, et ædificavit cam in mulierem. Si hæc porrò perfectam, Gen. 2, 7, 21, 22, quâ primò arem è in sensu bistorico ac litterali intelligantur, satis super pulvere terræ, deinde feminam è costâ illius deduque perhibent utrumque protoplastam à Dco ipso for ctam formåsse traditur. 4° Quæ quidem ex incultiomatum et conditum fuisse; jam verò prout jacent ac ris ætatis ingenio et aliarum gentium de Anthropogocipicnda ea verba esse , ipse contextus, sensus tradi niả mythis accommodata sunt (2). Ergo. — Resp. ad !ionalis hebræorum et cælerorum librorum sacrorum primum, nego; satis est enim vel leviter anatomie irrefragabilis auctoritas ostendunt. Ac inprimis con principia degustare, ut quisquc sibi persuadeat abIeslus postulat : nisi enim litteralis sensus ratio ha surdam esse hypothesin materialistarum comminiscenleatur , cum iis verbis nulla ratione cohærent, quæ lium casu hominem è terrà prodire potuisse. Tam sequuntur; vix enim Adam expergefactus à sopore affabrè enim omnia in humano corpore membra sinsuo Evam conspexit , ut in illas voces eruperit : Hoc gula disposita sunt, ut nonnisi opus planè divinum nunc os ex ossibus meis, el caro de carne meâ : hæc vo ipsum csse quisque intelligat, et altissima sapientiæ rabitur virago, quoniam de viro sumpla est (1). Ad hæc consilium in eo elucere. Quod autem de hâc hypoporrò verba alludit apertissimè Apostolus 1 Cor. 11, thesi dictum est, idipsum tutò quivis pronuntiare po8, ubi ait : Non cnim vir ex muliere est, sed muliir ex terit de aliis similibus somniis incredulorum, qui, viro (2), et 1 Tim. 2, 13. Neque Jud:vi, si fabulatores dummodò possint sibi persuadere se à Deo conditore nonnullos excipias rabbinos, ab eodem sensu unquàm non prodiisse, absurda quirque devorant multò faciliùs recesserunt (3). Quod spectat ad veteres Ecclesiæ Pa libentiùsque, quàm infantes fabulas ac historiolas adtres, supervacaneum est ipsos sigillatim recensere, miltunt : altamen obducto supercilio philosophi amcùm una omnium sententia sit, formationem Evæ ex bitiosum nomen adsciscunt (3). Ad secundum , negu latere Adam dormientis fuisse typum Ecclesiæ ex lalere Cliristi Domini in cruce morlui efformatæ. Hinc et traditions, croyances, superstitions et reste de traipsis adversariis falentibus, ex hoc veluti fonte per

ditio!is primitives observées par M. Dumont d'Urvilie

dans son voyage autour du monde à bord de l'AstroVulgali sunt ac recepti apud Orientales mythi de semi labe, dans la nouvelle Zélande et les iles de Tonga, ne formatione Mosaice historiæ affines, præsertim ubi inter cæteras traditiones servala est : « La femme apud populos Asie superioris (4), nec desunt hujus

tirée de la côle de l'hoinme. )

(1) Sic auct. Réflexions philosophiques sur le systraditionis documenta penès populos recens dete lème de la nature. Nec valdè abludit Neeldham, qui clos (5); quæ quidem omnia apertè evincunt Mosti omnia ferè corpora organis instructa repetit à vi vewin anthropogoniam in nativo sensu accipiendam

gelativå, ut ipse eam vocat, à quâ repetit corpus Adam,

imò et Evæ formationem, quæ ad instar polypi juniohom., c. 1, usus lamen obtinuit vocabula quan et faveu ris ab alio dissecti, prodiit ex corpore Adaun. Conf. use promiscuè usurpari , non secùs auque hebr. voces Spalanzani Opuscoli di fisica animale. Milano 1826. wpi el 1717. Conf. Lactant. de Opific. Dei, c. 18, cum Opusc. 1, P. 1, pag. 17, 18. notis Jo. Bapt. Le Brun et Nic. Lenglet Dufresnoi l. 2 (2) lla Wegsch. $ 98, ubi concludit : « Ei verò, qui Opp., Par. 1748, ubi plura in hanc rem congeruntur.

narrationes islas Mosaicas ad institutionem vilr Lucretius fusè discrimen inter animum et animam pro ( communis transferre studet, maximè cavendum est sequilur, lib. 3 a v. 136-161.

i ne hoinines nostri puriore numinis idea imbuti, quàm (1) Gen. 2, 23.

I quæ in libris illis passim significata est, singula (2) ου γάρ έστιν ανήρ εκ γυναικός, αλλά γυνή έξ ανδρός. « nimiùm premendo offendantur, neve à pio in Deuin Conf. etiam Tob. 8, 8.

( crcalorem amore et reverentià abducaniur debità, , (3) Philo Jud. allegoricè exponit lib. 2 Legis al Ex quibus quanta sit hominis impudentia salis eluleg., p. 109 seq. apud Calmet, nonnullique rabbini ; cet. Ceterùm Josephus 1. c. Judæique passim universi (3) Quæri etiam posset quare illa fortunalissima sensu litterali accipiunt.

tellus, quae homines ultrò è sinu suo producebat, le(4) Ita Wegsch. $ 98, n. (a), sic Ei. Art. Adam in cunditatem suam amiserit? Forsản respondebunt quod Ersch u. Gruber Encyklopadie 1, seu Introductio, art. olim Epicuræus Lucretius lib. 5, v. 824, seqq. , Adam, in Encyclopediam Ersch et Gruber. Sane ejus Taur. 1831 : traditionis documenta apud Sinenses non pauca pro Sed quia finem aliquam pariendi debet habere, fert Windischmann l. c., et apud Indos, ib. P. 1, seci. Destiiit, ut mulier spatio de fessa relusto, 2, p. 386, scan

Mutat enim mundi naruram lotius alas ; () Conf. Annales de philosophie chrétienne, Paris 1834, année 5, n. 43, tom. 8, janvier, art. Voyages Sic igitur mundi nuluram lolites a tlls

« VorigeDoorgaan »