Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

Annotat. Ti

Comm,

"Itulus art.1. intelligendus est, ut fonat ita , quòd non oportet,quòd ly

gratia limitetur ad gratiam singularis hominis: quoniam ftatim , ut Num gratia habitualis in Chrifto conveniat ei, ut quidam fingularis
dicetur,gratia habitualis sufficienter exprimitur,quòd de perfectione animą

homo est .
in seipla eft quæft. habitus enim est perfectio ejus, cujus est habitualis per-
fetice. Et ne idem fæpiùs repetatur, hoc.codem modo intelligendi funt ei codemo art-circolazione gentia mohibinecutinin

, quoniam qua-
| Incorp.artic.eft unica conclufio responsiva quæsito affirmativè. Ne laris homo : ratio autem ista procedit de Christo, secundum quod eft caput
ceffe eft ponere in Chrifto gratiam habitualem. Probatur tripliciter:primo aliorum hominum : divertere igitur videtur a gratia fingulari ad gratiam
quia anima illa maxiinè propinqua est principio gratixe. Secundò,quia ani- capitalem,
ma illa nobilissimas operationes videndi, & amandi Deum habet. Tertiò, | Ad hoc dicitur primò, quòd, quia alia cst ratio medii, alia ratio capi- Ref. 1. Qu,
guia Christus mediator gratiam in alios redundantem habere debet. Ubi 10 tis, ideò, quùm in litera fit fermo de Christo , fecundum quod cft mediator,
nota, quòd ly necesse in conclusione positum non denotat neceffitatem la non fequitur, quòd divertatur ad Chriftum fecundum quod eft caput. Di- Ref.2.qu.
gicam, hoc eft,quòd impoflibile omnino eft aliter fe habere : quoniam non citur secundo, & meliùs, quod gratia Christi in ordine ad genus huma-
eft hic quæstio de tali necessitate , nec rationes in litera allatæ ad hoc ten num, sive secundum ordinem mediatoris, five capitis,five aliquo alio simili
dunt : fedett fermo de necessario secundum ordinem rebus consonum, feu modo habet in fe duo, primò eft bonum habentis, quoniam idoneum, ac
fecundum potentiain Dei ordinatam ita, quod impoffibile eft aliter fe ha dignum formaliter redditur ipsum, ut fit mediator, vel caput, &c. fecundo
bere stante ordine à divina sapientia ftatuto , sicut dicimus in naturalibus eft bonum aliorum, dùm mediat, & influit, &c. Et licet fecundo modo
neceffarium efle, quod homo fiat ab homine, & leo à leone, & in artificia spectet ad gratiam capitalem , primo tamen modo spectat ad gratiam fin-
libus,quòd domus fiat ab artifice, &c. & hoc concludunt rationes literæ . gularem. Et proptereà optimè in litera concluditur ex effectu mediationis,
Utrum autem id, quod in secunda ratione dicitur,fcilicet, quòd necesse est vel influxus in alios esse habitum in Christo dignificantem ipsum formali-
sationalem creaturam per gratiam elevari ad videndum,& amādum Deū, ter,& constituentem in tali eminentia, ut ex ipfo in alios redundet gratia.
dicat neceffitatem fimpliciter, non eft præsentis propofiti, cui fat eft, quod 20 Conftat enim bonitatem , & dignitatem hanc magnum elle bonum lingu-
dicat necessitatem secundum ordinem rebus statutum, & consonum : lic laris hypoftafis, vel animæ:ficut, fi ex neceffitate illuminandi alios infer-
cnim animæ Chrifti condonationes exquirimus, & non femper de divina rem,quod illud in se valdè lucidum oportet elle. Nulla crgo est divisio, sed
omnipotentia differimus.

gratia fingularis ex effectu concluditur.

[ocr errors]

ad i.

.

44

4.2.6.

[ocr errors]

Dei.

.7

[ocr errors]

so

[ocr errors]

Alens.p.3.9.12.memb.3. A RT I CU LUS SE CU N D U S. buerit, hoc non offendit

conclusionem de virtu-
Pet.de Pal.4.8.1.14.9.4.
Umum in Christo fuerint virtutes.

tibus, non de iis, quæ
Medina 9.7.4r.2.

funt minus virtute, lo-
SUPER QUÆ. VII.

D SECUNDUM sic pro- 30 mnia, quibus ordinatur ad beatitudine: quentem.
Inf.z. z.ad
ART. II.
ceditur. Videtur, quòd in horum tamen quædam perficit gratia

APPENDIX.
1, Erd,1s.
.

Chrifto non fuerint virtu immediatè per feipfam , ficut gratum E primis quomodo progetting 0.13.9.1.ar. habuit omnes virm

tes. Christus enim habuit tutes.

facere Deo , & alia hujusmodi, quædam per rationem oftendas,
PROB. Quia ex

abundantiam gratiæ : fed
gratia procedunt virtu- gratia fufficit ad omnia re&tè agendum, gratia procedunt.

autcm mediantibus virtutibus, quæ ex meritò esse à fcripturis

insinuatum:quod Chrites, sicut ex essentia ani- fecundum illud 2. Cor. 12. Sufficit tibi

sus habuit omnes vir-
Ad fecundum dicendum, quòd ha- tutes : ut per hoc, quod

q
mæ potentiæ ejus . Et
gratia in Christo fuit gratia mea. crgo in Christo non fuerunt

bitus ille heroicus, vel divinus non dif- dicitur Joan.1. Plenum
perfectissima.

virtutes.
( COROLL. Plus ( 2. Prætercà. Secundum Philofophum

fert à virtute communiter dicta, nisi se- gratie. De plenitudine
40 cundum perfectiorem modum , inquan- Auunt virtutes plenæ.i.

fiquidem gratiæ pro*1, E:b. pofuerat . Non foluin 7.Ethic . * virtus dividitur contra quen

tum f. aliquis est dispositus ad bonum proportionaliter ad ilin princ.s. enim probat , quòd o- dam heroicum , five divinum habitum, quodam altiori modo, quàm communi- lam plenitudinem permnes virtutes in Christo qui attribuitur hominibus divinis: hić ter omnibus competat. Unde

fectæ. Item per ly unxit hoc

per fuerunt , quod erat in autcm maximè convenit Christo . ergo

te Deus Deus tuus oleo

non oftenditur , quòd Christus non ha- lætitie pre confortibus
conclusione propofitú:
fed etiam,quod virtutes Christus non habuit virtutes, lcd ali-

buerit virtutes , fed quòd habuerit eas tuis.Plal.44. Nam, cùm
illas Christus perfectif- quid altius virtute.

perfectissimè ultra communem modum: hoc lætitie oleum,ideft, simè habuit . Talem'? 3. Præt. Sicut in secunda parte dićturn

ficut ctiam Plotinus pofuit quendam Chrifti,i.hominibus juprobandi exuberantiam

* virtutcs omnes simul habentur: sublimem modum virtutum, quas effe ftificatis caufet virtutes,
multis in locis à S. Dom est,
@rin .
atore nobis exhibitam fed Christo non fuit conveniens habere

dixit animi purgati
.

patet, quòd multò maultra promiffum per omnes virtutes , ficut patet de liberali

Ad tertium dicendum,quòd liberali- gis in Chrifto illas cauteipfum , fi ftudiolus

tate,& magnificentia,quæ habent actum fucris, facile comperies.

tas , & magnificentia commendátur cir- do heroico, ut ad secun1.- DE MINORI. Ad suum circa divitias, quas

Christus con ca divitias

, inquantum aliquis non tan- dum. Item per id, quod
omnia recte agendum. tempsit, fecundum illud Matth. 8. Filius
R. Vel mediatè , vel hominis non habet, ubi caput suum recli-

tum appretiatur divitias, quòd velit eas dicitur Hebr.7.Talisde

retinere , prætermittendo id , quod fieri Çifex Sanctus, innocens, immediatè. S. Tunc ni

net: temperantia etiam , & contincntia
hil, &c,ut patet in tex.

oportet. Ille autem minimè divitias ap- impollutus,legregatus á
II.m ILLATIO CON- funt circa concupiscentias pravas , quæ pretiatur, qui penitùs cas contemnit, & peccatoribus. Ite A&.10.
CLUSION. Ergo Chri- in Christo non fuerunt . ergo Christus 60 abjicit propter perfectionis amorem.'Et Jefuma Nazareth
stus , &c. R. Negatur non habuit virtutes .

ideò in hoc ipfo, quòd Christus omnes tusanfto, & virtute, Itě
ex mala intelligentia . SED CONTRA est , quod fuper

divitias contempsit, oftendit in se sum- per ly discite à me, quia præmissarum. Nam ha- illud Psal. 1. Sed in lege Domini voluntas

mū gradum liberalitatis, & magnificen- misis fum, á humilis *glo, ordin. bitus ille à philosopho ejus , dicit glof. * Hic ostenditur Christus tiæ: licèt etiam liberalitatis actum exer- enim, quòd in Chrifto

corde, Matth.11. Ex hoc fiodoro, Linus, dec. ut in text. Ex plenus omni bono : fed bona qualitas cuerit, fecundum quòd fibi conveniens fuerunt hæ virtutes,kiquo dic, quòd conclufio mentis eft virtus. ergo Christus fuit ple

erat, faciendo pauperibus erogari, quæ licet,mititas,& cordialis
debucrat licinferri.Ergo nus omni virtute.
Christus habuit virtu- (RESPONDEO dicendum,quòd, sic-

sibi dabantur. Unde cùm dominus Judæ humilitas , docemur;
dixit Joan. 13. Quod facis,fac citiùs, di-

iplo: quoniam virtutes
27.1.0: Quædam igitur proba- ut in 2. parte di&tum eft, * ficut gratia 70 fcipuli intellexerunt dominum mandal- connexæ funt. 1.2.q.65.
p 2.9,110,
tio conclufionis articu- respicit essentiam animæ , ita virtus re-

fe,quòd egenis aliquid daret. Concupi- art., &c. Item per ty li eft præsens argumen- fpicit potentiam ejus. Unde oportet,

do

fcentias autem pravas Christus omninò cere Aqu. 1. 'His enim tum 11.- MINOR. Chrifio quòd , ficut potentiæ animæ derivantur non habuit, sicut infrà patebit: * nec pro- verbis innuitur : quod *q 15.0r4.2

. non fuis conveniens ha- ab ejus effentia, ita virtutes fint quædam pter hoc tamen cxcluditur, quin habuc. Chriftus habuit perfe- & 2 bere omnes virtutes. R. derivationes gratiæ. Quantò autem ali rit temperantiam , quæ tantò perfectior ergo docuerit nos virtuNegatur. S. Ad proba- quod principium est perfectius, tantò est in homine,quantò magis pravis con- tes, scilicet,mifericordịā, tionem de liberalicate, magis impriinit fuos effectus . Unde, cupifcentiis caret. Unde secundum Phi- & cæteras,de quibus paperantia dicitur: quod cum gratia Christi fuerit perfe&tiffima, s. losophũ 7. Ethic. * temperatus in hoc dif- tet in Euangelio paflim, "...

* 7. etki. non tantùm nihil con- conlequens est,quòd cx ipla

processerint cludit contra articuli virtutes ad perficiendum singulas pot

fert à continéte, quod téperatus non ha- rutes illas modo libicó- muca fir. conclusionem : fed etiã

bet pravas concupifcentias,quas cötinés venienti habuit. Vide Atat maximè in favorem entias animæ quantum ad omnes ani

patitur . Unde sic accipiendo continen- ar. 3. ad secundum pro
cjus: ut patet confideră- mæ a&us :-& ita Christus habuit omnes

tiain , sicut Philofophus accipit, ex hoc captu de lý modo fibi.com
ti textum. De continen- virtutes .
tia verò, fcilicet, quòd AD PRIMUM ergo dicendum,quòd

ipso, quòd Christus habuit omnem vir- Christi eft quædam for-
Christus eam, ur Philo-

tutem, non habuit continentiam, quæ ma fuq probitatis,& virfophus accipit, non ha- gratia fufficit homini, quantum ad o nő.est d virtus, sed aliquid minus virtute. tutis expressa . Secundò

vides: quomodò, &c.
Commentaria Cardinalis Cajetani.
Annot.

I noticiter para que fizerades senamiesto punolophide and in theologia limuna
Ntitulo z art.quæst.7.adverte,quòd quæstio eft de virtutibus, quæ fim-90 ciunt habentem . Intellectuales aurem virtutes non simpliciter bonum,

sed secundum intelle&um faciunt hominem bonum:non enim dicitur ho-
funt morales, & rursùs in theologia funt theologales: hæ enim bonum fa mo bonus ex hoc, quod eft doctus, sed ex hoc,quòd juftus, temperatus ,

fortis,

[merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

D.389.

[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][merged small]

fortis, & cæt. Unde de illis pofteà erit quæstio , quandò , fcilicet, de scien gienti ad inftar naturæ pluralitatem, ubi unum fufficit. Constar enim, tia animæ Christi tractabitur.

quòd ad actum fortitudinis quantumcunque celsum fufficit fortitudinis Comment.

latitudo : ficut in naturalibus videmus, quod ad quantumcunque illumi( In corpore artic. unica eft conclufio responsiva quæsito affirmativè, Chriftus omnes virtutes habuit. Probatur. gratia Christi fuit perfcctilli nationis actum fufficit latitudo luminis, & ad actum frigefactionis latituma. ergo ex ipsa processerunt virtutes ad perficiendum singulas potentias do frigoris, & sic de aliis. animæ, quantum ad omnes animæ actus, ergo Christus habuit omnes vir In refponfione ad tertium adverte, quòd in virtutibus, quæ sunt pal

Annoiac, tutes. Antecedens fupponitur. Consequentia prima, quantum ad duo in ea fionum moderativæ, ut sunt iftæ,de quibus est fermo hic, duo inveniri pofcontenta probatur.primum est, quod ex gratia procedant virtutes: fecun sunt . Primum eit intùs in anima, & hoc est interior difpofitio appetitus dum eft, quòd ex perfectiffima procedant virrutes ad perficiendum omnes humani, ut fic sit difpofitus, ne abduci poflità recto propter paffiones, & actus animæ , Primum probatur. Sicut gratia est in essentia animæ , ita hoc est simpliciter necessarium haberi per virtutem. Et quoad hocomnes virtus in potentia.ergo, sicut ab effentia fluunt potentiæ , ita à gratia vir- 10 morales virtutes moderativæ paflionum optimè falvantur in Christo, tutes . Secundum verò probatur, quia, quantò aliquod principium est per dùm animum sic habituatum intùs habuit tàm circa divitias, quàm circa fectius, tantò magis imprimit fuos effectus,

venerea, ut penitùs abjecerit illa à se secundum rectam rationem, & idcò Annotat. Nota hic circa senfum conclusionis, quòd inferiùs explicandum re summè in co commendatur & liberalitas, & magnificentia, & temperan

ftat, quomodò cum hoc , quòd Chriftus habuit omnes virtutes, ftat,quòd tia . Secundum est, quoad actus exercitium, & fic non oportet Christum non habuerit virtutem fidei, nec fpei. Et Itat resolutio in hoc, quòd Chri omnis virtutis proprio actu exteriori uti: quoniam nunquam fuit tempus, ftus habuit omnes virtutes non ponentes ex sui ratione defectum aliquem quo conveniens esset personæ suæ, quòd uteretur omnibus, sed aliquibus in anima Chrifti, qui simul erat viator, & comprehensor. Cætera hujus tantùm. Nunquam enim fuit tempus utendi magnificentia , quæ eft circa rationis discussa sunt superiùs , quùm de gratia tractatum est.

magnos fumptus, quia nunquam fuit conveniens, ut eflet dives, & haberet, Annotas.

In refponfione ad secundum ejusdein artic, habes ab Auctore solutio unde magnos fumptus faceret, qui,quùın effet dominus omnium, factus nem illius quæstionis. An virrus heroica differat specie à virtute commu eft egenus propter nos . Et ideo in litera actu liberalitatis dicitur ulus, non niter dicta. hinc enim apercè habes partem negativam, dùm dicitur, quòd 20 autem actu magnificentiæ. non differt, nisi secundum perfectiorem modum. Eft ergo excellentia he In eadem responsione ad tertium attende , quòd cautè Auctor loquifoicæ in modo, non in formali differentia sita . Et hoc Auctor quafi pro

Annotat,

tur negando in Christo continentiam , dùm limitat continentiæ rationem bat ex funili apud Plotinum. Ubi patet non esse differentiam forma ad Aristotelis usum: nam sumendo continentiæ nomen, & rationem comlem, sed majoris, & minoris perfectionis tantùm. Et confonat rationi fu muniori usu, nihil prohibet Chriftum continentem appellare.

[ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors]

45

[merged small][ocr errors][merged small][ocr errors]
[ocr errors]

tuns Chi Es til

ados

[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]

Inf. art. 4. Suarez 9.7.ar.3.in Com

ART I CU L U S T E RT I U S. nens,habens. Cum hoc cur.coa, 8. ment.

etiam adaptationé quaad 2. jar. Medina 9.7. ar. 3. Utrum in Christo fuerit fides .

dam habet ad hoc,quod 9.ads.cs.

vocetur fides: quia vilio 2.265.ar..

res divina sit non visa, excluditur ratio fuccedit fidei. ad 3.Et 3,6

D TERTIUM sic procedi1391.4.2. SUPER QUÆ. VII.

tur. Videtur, quòd in Chri fidei. Christus autem à primo instanti 8. 1. ad 1.

fto fuerit fides. Fides .n. eft suæ conceptionis plenè vidit Deum Er d. 35.a.

per

APPENDIX. ART. III. 2. adj. Er

i nobilior virtus,quàm virtii essentiam , ut infrà dicetur. Unde in eo fi-
tes morales,puta temperan-

: Codeschic no potuire. cia, & liberalitas : hujulmodi autem

vir-
des effe non potuit .

quomodò per ra- pro s. ExEva eur.q.4.

AD PRIMU mergo dicendum, quòd tionem oftendas, meritò chefia. 4. 1. ad 11. | PROB. Quia ChriAr.proc. ftus ab inftanti fuæ con- tutes fuerunt in Christo, ut dičtum est. * 30 fidcsest nobilior virtus virtutibus mora- effe insinuatum à fcri

pturis ; quòd fides non

libus , quia eft circa nobiliorem materiā; fuit in Chrifto.Ut Hebr. ceptionis vidit plenè Multò ergo magis fuit in co fides. Deum per essentiam .9. 2. Prætereà. Christus non docuit vir sed tamen importat quendam defectum 11. fecundum quòd ad10.4.1. Et fides eftde Deo tutes, quas ipse non habuit, fecundú illud

in comparatione ad illam materiam , qui ducitur in argumen.cot. non vilo z. 2:1.1518. A&. 1.Cæpit facere, & docere:fed de Chri defectus in Christo non fuit. Et ideo Pro quo recolēda eft re

gula de locis dialecticis : Mulso ergo magis fuit in sto di Heb.12.quòd est actor , & cõsūma non potuit in eo efle fides, licèt fuerint quòd fcilicet à quocunco fides. B. fi fides cum tor fidei.ergo in eo maximè fuit fides. in eo virtutes inorales, quæ in sui ratione que removetur definisię non importaret defe 9 3. Prætereà. Quicquid eft imperfectio hujusmodi defe&um non important per til en guidare dichini cum comparativè ad nis, excluditur à beatis: sed in beatis est

comparationem ad suas materias.

tantum verificatur de ipfam materiam. Ş. Tūc fides,nam fuper illud Rom. 1. Juftitia Dei 40 q Ad fecundum dicenduin,quòd meritú re, fed etiam de modo : *G!o or di. nihil, &c. Nam virtutes revelatur in eo ex fide in fidem , dicit gl. fidei consistit in hoc , quòd homo ex obe- hoceft, quod & definihujusmodi defectum , de fide verborum,& fpei in fidem rerum, &

dicntia Dei afsentit illis,que non videt fe- tum semovetur ab co.
&c.ut in tex. Speciei
. ergo videtur, quòd etiam in Chri-

cundum illud Rom. I. Ad obediendum fi- nitio:& eo modo ( pura 11." DE MAJORI. Ito fuerit fides, cùm nihil imperfectionis dei in omnibus gentibus pro nomine ejus

propriè, vel improprie ) Quas. B. Vel quarum meritum.S.Tunc nihil, importet .

Obedientiam autem ad Deum pleniflimè quo temovetur defini&c. Quāvis enim Chri- {SED CONTRA est, quod dicitur He

habuit Christus secundum illud Philip.2. quoque definitum.Vide ftus non habuerit habi- br. 11. quòd fides est argumentum non appa Tactus est obediens usque ad mortem. Et fic ad tertium. Pro auctotum fidei : quicquid ta- rentium: fed Christo nihil fuit non appa nihil ad meritum pertinens docuit ; quod ritate illa Joan, ult

. Tu men ad meritum fidei

omnia nofti , adverte , pertinet , habuit. Et fic rens , fecundum illud, quod dixit ci Pe-5° ipse excellentiùs non impleret.

quod ad propofitú hoc faltem, l. quoad meritų trus Joan. ult. Tu omnia nofti . ergo in Ad tertium dicendum,quòd ficut glof- infinuandum multum intelligitur illud. A.1. Christo non fuit fides ..

sa ibidem dicit, *fides propriè est, qua cre- facit, quod Petrus hanc Armine III. MINOR . In beatis

dixerit . Si cnim fecun* 2.2.9. 1. eft fides. X. Improprie CRESPOND E o dicendum, quòd, ficut 'duntur, quæ non videntur: fed fides

? dum conditionem per- 10.4.

9.39. in pri. accepta . S. Tunc nihil, in secunda parte di&tum est, * objectum fi quæ est rerum vifarum, impropriè d dici- sonarum proferentium &c. Nam articuli con- dei eft res divina non visa. Habitus au

tur,& fecundum quandam similitudinem verba commenfurādus 1.606. clusio loquitur de fide tem virtutis, ficut & quilibet alius, recipit quantum ad certitudinem, aut firmita- cft fenfus verborum ab

cis intentus ( ut habetur

tem adhæsionis portantur in fide, f.non fpeciem ab objecto. Et ideò cxcluso,

ex contra gentes lib. 4. vifio creditorum, & fir

cap. 4. de Socrate, & Plama certitudo de creditis . Quandò utraque verificantur de fide

ut patet

tone : ) facilè dicemus quòd Petrus per ly omnia nofti , etiam vilioin fide viatorum , tunc fides dicitur propriè fides ; tamquam .S. habens totā nein divinæ effentiæ cointellexit : quandoquidem Chrifto cui tunc fidei definitionem, quæ in prædicta duo resolvitur : quandò autem ună ista dicebat , anteà à patre luminuin edoctus , excedens semetipsum, & folum de fide verificatur , ut patet in fide comprehenforum

coapoitolos dixerat Marth. 16.Tu es Christus filius Dei vivi . Secundò vivocatur improprie fides, tanquam fcilicet aliquid tantùm ad fidem perti des : quomodò ex his bene pensatis, & applicatis, &c.

1,00

[ocr errors]
[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]

Ari.

illis hoc ilto hialis

60

[ocr errors]
[ocr errors]

tunc fides

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Comment.

[ocr errors]
[ocr errors]

Commentaria Cardinalis Cajetani.
Harorat. Titulus tertii articuli clarus eft de fide, quæ eit virtus theologica in-

vis defuerit illius materia, circa quam, f. res divina non apparens, ficut fuit

in eo magnificentia, quamvis illius defuerit materia, circa quam. 9 In corpore articuli unica elt conclusio responsiva quæsito negativè. 70 Ad hoc dicitur, quod, quamvis materia , circa quam verfatur virtus, & RI Quaff. In Chrifto non potuit efle fides. Probatur. objectum fidei eft res divina objeétum coincidere inveniantur, alia tamen eft ratio formalis objecti , non vila .ergo excluso , quòd res divina sit non visa, non remanet ratio fi & alia ratio propria materiæ . Er ideò, sideficiat aliquid fub ratione matedei. ergo in Chrifto non potuit elle fides. Antecedens ex priori patet lib. riæ, non proptereà oportet deficere habitum : fed, fi deficit fub ratione forPrima consequentia probatur, quia habitus virtutis recipit fpeciem ab mali objecti, oportet habitus illius rationem formalem deficere. Et si objecto, sicut etiam quilibet alius habitus . Secunda verò consequentia impoflibile fuit, & eft, objectum aliquod formaliter locum habere reprobatur, quia Chriftus ab instanti fuæ conceptionis plenè vidit Deuin fpectu alicujus, impossibile quoque eft, & fuit, in illo locum habere habiper essentiam.

tum illum . In propofito autem totum oppofitum invenitur refpectu Aneo, quòd in Chrifto non fuit materia fidei, in eo propterea magnificentiæ, & fidei, quia refpectu fidei, res, quæ sunt materia, quæ fidei habitus non fuerit .

creduntur, inveniuntur apud intellectum Christi, ut Trinitas, & cæt, fed

non sub illa ratione formali, qua creduntur, quia non ut non visæ, quia Ed occurrit ftatim hic dubium , quùm objectum habeat rationem ma- 80 hujusmodi ratio formalis ponit imperfectionem in Christi anima : &

teriæ, circa quam verfatur habitus, quo pacto ex defectu materiæ, cir ideò nec fuit, nec efle poiuit in Christo habitus fidei . Respectu autem maca quam poteft inferri defectus habitus, quùm contingat pauperem efle gnificentiæ, res, quæ funt materia magnificentiæ, ut divitiæ , defuerunt, magnificum, & de Christo hoc jam affirmatum est, & tamen defectus di lid ratio formalis carū, quomodò, fcilicet, quando, ubi , ficut, pro quo, vitiarum, seu magnorum fumptuum , circa quos est magnificentia , inter &ic. oportet, exponendæ effent , non deerat animo Chrifti: quia hæc nulVenit ; cur non poteft fimiliter dici, quòd in Chrifto fuit fidei habitus, qua Jam imperfe&tionem ponit intus in anima ejus, ficut nec ctiam defectus

materia

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

materiæ magnificentiæ redundabat in aliquam imperfectionem animæ. Et idcò optimè ex defectu objecti formalis dcfectus fidei conclusus est: ex defectu autem materiæ magnificentiæ non fequitur defectus magnificentiæ interioris.

( In responsione ad fecundum ejusdem articuli nota gloflam aliam ,

quomodò omnes virtutes, includendo ctiam fidem, & fpem , fuerunt in
Christo, f. quantum ad meritum: implevit fiquidem excellentiús, quicquid
meritorii actus est, tàm credendo, quàin sperando, quamvis non codem

: quia non credendo, aut fperando : ficut, quicquid cognofcit fen!us,
cognofcit intellectus, fed non eodem modo.

[ocr errors]

Annotas.

E11.2.955

[ocr errors]

34

*in cor. ar.

Durand. 3. S. d.26.9.3.
A RT I CU L U S

fruitione divina, quæ

Q U A R T S.
Sware 9.7.41.4. in Cô-

participatur ab anima,
ment. & difp. 19.
Utrum in Christo fuerit spes.

redundat gloria in cor-
Medina 9.7.ar.4.

pus. 1:04. ar. 6.

D QUARTUM fic procedi ille, qui habet virtutem fidei, non folùm 11. DE MAJORI. edi. ar. Joais. G SUPER QUÆST. VII.

tur. Videtur, quòd in Chri credit Deo de rebus divinis , fed de qui- Ad ejus perfectionem . RX1.9. ad i,

sto fuerit fpes.Dicitur enim "o buscunque aliis divinitus fibi revelatis. R. Qua in ie perfectus ART. IV.

est. S. Tunc nihil, &ic. a.sind. Et

in Pfal.30. ex persona Chri Christus auté à principio fuæ conceptio. Nam ædificatio Ecclefiæ CONC

ONC. Christus yir- sti: In te domine fperavi: fed virtus spei nis plenè habuit fruitionem divinam, ut per conversionem, &c. 3.2.26.9.2. tutem fpci non ha- est, qua homo sperat in Dcuin. ergo 4.5.q.1.6 buit: tamě spem habuit virtus spei fuit in Christo.

infrà dicetur*, & ideò virtutē Spei non ha- ut in text, ubi nota in *9.34.41 4. 8.36.292,ad refpectu aliqnorum, quę

buit, babuit tamen fpem refpeétu aliquorī, ducta refertur ad rationondùm erat adeptus. 4 2. Prætereà. Spes est expectatio futu quæ nondùm

erat adeptus , licèt nó habuc- nem ab argumento ex T PROB. 1. Quia Chri- ræ beatitudinis,ut in 2.parte habitum est:* rit fidem respectu quorumcumque.

Eph. 4. nunc inductam. ftus à principio suç con- fed Christus aliquid expectabat ad beati

Quia, licèt plenè cognosceret omnia, Ac fi dixerit. Ratio in fruitionen divinam : tudiné pertinens, videlicet,gloriâ corpo- 20 per g totaliter fides excludebatur ab co, cogit ad ponendum profpes, inquantum eft vir- ris. ergo videtur, quòd in eo fuerit fpes. nó tñ adhuc plenè habebat omnia, quæ prie spem in Chrifto. tus, expectat fruitionc i- { 3. Prætereà. Unusquisque poteft ipe ad ejus perfectionem pertinebant, puta plam. Secunda autē pars rare illud , quod ad ejus perfectione per

Α Ρ Ρ Ε Ν DIX

immortalitatem, & gloriam corporis quia per spē poteft quis tinet, fi sit futurum: sed aliquid erat fu

quam poterat fperare.
etiam in aliis à fruitio- turum, quod ad perfectionem Christi
ne divina auxilium Dei pertinet , fecundum illud Ephes

. 4. Ad hoc non dicitur de Chrifto fccundü

lpé lito enter a feripturis, & CADprimum

ergo dicendum, quòd Emo artigu babes prin proficis portionaliter de haben consummationem sanctorum in opus mini quæ est virtus theologica , fed co, quòd Leone I. inlinuatu, quòd te fidem: & Christus cx- sterii , in ædificationem corporis Christi

. er quædam alia fpcravit nondùm habita , fpes virtus non fuit in pcctabat immortalita- go videtur , g Christo competebat ha- 3° ficut diltum * eft.

Christo. A scripturis qui. tem, atque gloriam cor- bere spem.

q Ad fecundum dicendum,

quòd gloria bus,ut Plalm.6 4. Beatus,

de ad Chriftü loquenti-
poris

I COROLL. Ergoin TSED CONTR A est,quod dicitur Rom. corporis non pertinet ad beatitudinem, quem elegisti, e allum-
Chrifto fpes minùs de- 8. Quod videt quis, quid fperat? Et fic pa sicut in quo principaliter beatitudo con- pisti, inhabitabit in a-
fuit, qua fides. Nam re- tet , quod, ficut fides eft de non visis, ita
fpcctu aliquorumex co- & ipes: fed fides non fuit in Christo, sic-

sistat, sed per quandã redundantiam à triis tuis. Per hoc enim
gloria animæ , ut in 2. parte diétum est. * quòd humanitati affum- *p.1.9.4. ar.

ptæ attribuit beatitudi- 6.679.67. * Ar+ prực. divinam fe habentium ut di&tum eft. * ergo nec fpes.

inde spes, fecundum quòd est virtus nem, quæ cft inhabitare ar. 4. fuit in ipso spes, quoniã q RESPONDEO dicendum,quòd ficcum fruitione ipfa ftabat ut de ratione fidei eft, quòd aliquis af

thcologica, non refpicit beatitudinem in atriis divinis: de quialiquorum carentia, quæ sentiat his , quæ non videt , ita de ratio

corporis , fed beatitudinem animæ , quæ loco spatiofo videtur

in divina fruitione confiftit.
respectu quorumcunque ne spci est, quòd aliquis expeétet id , 9 q Ad tertium dicendum, quòd ædifi- dicitur Pfal. 83. melior
non fuit in co, quoniam nondùm habet. Et ficut fides , inquan catio Ecclefiæ per converfioné fidelium eft dies una in atriis
cum plenitudine cogni- tú eft virtus theologica , non est de quo-
tionis,quam ipfe de qui-

non pertinet ad perfectionem Christi, quis super millia : per

; hoc, inquam, fatis de-
buscunque habebat,non cunque non viso, fed folú de Deo, ita et qua in fe perfectus est:sed secundú quòd monftratur intentum.
poterat manere fides iam fpes, inquantum est virtus theologi alios ad participationé fuę perfectionis Nam, dùm à Chrifto
respecta aliquorum. habet
1.- EX PSAL. Speravi: fruitionem homo principaliter expectat

pro objecto ipsu Deum, cujus inducit . Et quia fpes dicitur propriè re- tollit obje&tū spei, quod
B. Spe communiter di-

fpectu alicujus , quod expectatur ab ipfo fruitione beatificę vilioeta . S. Tunc nihil, &c. per spei virtutem : fed ex consequenti il- so sperante habendum , non propriè potest nis, code tenore fimul Ex hoc enim non habe- le , qui habet virtute spei, potest etiã in tur, quòd in Christo fuc aliis divinú auxilium expectare, sicut &

dici, quòd virtus fpei Christo ratione tollit ab co spei virtutē. *in arg s.

Vide tex. corp. & ad se

inducta * conveniat. rit fpes virtus theologi

cundum. Item quæft. 4. ca: quam in eo non fuif

art. 3. ad primum. A se dicit conclusio: objecto enim formali remoto, non potest non removeri Papa etiam Leone insinuatur idem per hoc, quod ait. Nec verbum in carid, cujus est objectum : licèt remaneat aliquo modo nomen ejus. Divina nem , ut in animam, aliqua fui parte conversum eft, cùm fimplex, dan autem fruitio absens est objectum fpei forinale , ut virtus theologica est: incommunicabilis natura Deitatis tota fit semper in sua effentia, nec daquod quidem objectum non erat in Chrifto. Ideo spei virtutis habitus ab mnum sui recipiens, nec augmentum : & fic affumptam naturam beatifico in textu jure negatur: licèt nomen spei extensione quadam usitatum cans , ut glorificata in glorificante permanent. Hæc ille in epist. num. 11. remansisse in ipfo concedatur.

ad Julianum episcopum Coensem. Ex ly beatificans, &c. discurre, ut 11. "* DE MAJORI. Futuræ beatitudinis. R. Animz. S. Tunc nihil , &c. 60 fuprà,de ablationc objecti spei . Secundò vides: quomodo ex his benè pensaNam minor transit ad beatitudinem corporis : quæ non est objectum spei; tis, & applicatis doctrina præfens Angelica yicislim declaretur, atque sed quoddam confequens ad ipsum objectum, inquantum, fcilicet, ex confirmetur.

40

[ocr errors]

ca ,

1. OS.

Commentaria Cardinalis Cajetani.
Aino?at.

TI
Itulus clarus, de spe, quæ est virtus theologica, quærens.

logicus, an moralis, sive actus, sive habitus fuerit. Et eft ratio dubii , quia Coment.

In corpore artic. duo fiunt: primò refpondetur quæsito negative, nihil prohibet fuissc habitum, quin potiùs , fi non fuit habitus, videtur , f. in Chrifto non fuit spes: fecundò ponitur differentia inter defectum fidei, quòd actus ille sperandi fuit imperfectus, utpote natus elici per habitum & defectum spei in Christo, quantum ad hoc,quòd fides nullo modo fuit in ( ut patet in nobis , & de facto elicitus sine habitu . Quòd fit ctiam theoloChristo, spes autem, quantum ad secundariò fperata , in Christo fuit. Pri gicus, videtur ex eo,quòd actus fperandi respectu secundariò fperatorum est 2.06. mum probatur fic. Spes est de Deo non habito, ut objecto. ergo in Christo cx suo genere actus theologicus, ut patet in nobis : crgo ficlt ab habitu , non fuit fpes. Antecedens probatur quoad duo,f.& quòd fpes lit de non ha- 70 oportet , quòd fit ab habitu , qui virtus eft theologica. bito, ut objecto, & quòd fit de Deo non habito, ut objecto.Primum proba In oppofitum autem est, quia, sieft habitus, oportet, quòd sit habitus Res. e. tur ex proportionalitate fidei in assentiendo , & fpei in expectando. Secun fpei , fed non eft habitus fpei, quia deficit ratio formalis objecti.ergo. Et dum etiam probatur ex convenientia theologicarum virtutum : quia o per idem patet, quòd non est habitus theologicus, quia , fcilicet, non est mnes sunt de Deo,ut objecto.Confequentia autem probatur; quia Christus virtus theologica , quæ cft fpes. Et quòd etiam non sit actus theologicus,apab initio conceptionis fuæ plenè fruitionem divinam habuit.

paret , quia, deficiente ratione formali objeđi theologici , deficit

quoquc Differentia autě secundo loco proposita inter fidē,& fpē in Christo de actus theologicus : fed constat hìc deeffe rationem formalein objecti theo claratur, ponendo primò convenientiâ extensivā fidei, & spei, qua .f. utra logici, quia non est hìc Deus non habitus.ergo actus sperandi gloriam corque est de folo Deo, ut objecto, & extenditur ad alia à Deo fecúdariò, & fub poris non est actus theologicus: par fiquidem ratio elt actus, & habitus jungendo deindè differentiā cum sua ratione , quòd fides, nec quantum ad quoad specificari ex ratione forinali objecti ita, quòd, cessante ratione objeprincipale creditum, nec quantum ad secundariò credita, locum habet in éti, ceflat specificatio tàm habitus , quàm actus ex objecto. Chrifto, quia hoc poneret imperfectionem cognitionis intùs in anima 80 Ad primum horum dicitur , quòd in Christo nullus fuit habitus fpei Sob. 05. 1. Christi. Spes autem quantum ad secundariò tantùm sperata in Christo respectu secundario fpcratorum, quia nullus habitus infusus fuit in ipso locum habuit, quia non omnia sperata habebat actu à principio, ut patet quin fimilis

fuerit in hominibus fanétis, vel viatoribus, quùm conftet, quòd de immortalitate corporis, & ejusdem gloria, quibus tamen carere nul ctiam habitus gratiæ capitalis sit fecundum eflentiam idem, quod habitus lam imperfectionem posuit in anima Christi: fed fpectat ad assumptio gratiæ (ut intrà patebit) certum est autem, in hominibus non esse talem nem defectuum corporalium, quos dispensativè ob immensam suam mi habituin spei diversum à fpe virtute theologica . igitur nec in Christo fuit fericordiam pro nobis aflumpfit.

hujusmodi habitus. Num fpes in Chrifto fuerit habitus, & qualis.

I Et quùm objicitur, quòd actus fpei in Christo fuisset imperfectus sine sol. 06. s.

habitu , negatur. Et ad probationem: Omnis actus natusinformari habiQuefto. Ccurrit hìc ftatim dubium, an spesin

Chrifto respectu secundariò spie-90 tu est line habitu imperfectus rcfpondetur dupliciter, & utroque modo bo Solid.00: ratorum fuerit habitus aliquis, an solus actus sperandi , & an thco nè. Primò, quòd ista propolítio non est vera in actu non omninò ejusdein ejusd.06.1.

rationis,qualiseft adus spei in Christo. Nam actus, quo fperatur immorta expectant enim corporis gloriam immortalem.
litas , & gloria corporis , non est omninò cjusdein rationis ex parte objem Ad fecundum dicitur, quod actus poteft dici theologicus dupliciter : Sol..,Obje,
&ti in nobis, & Christo, quia in nobis habet rationem ardui gloria illa , in vel ex parte elicitivi principii , velex parte principalis objecti . Et quòd
Christo autem non. Et ratio eft, quia habenti gloriam animæ gloria cor actualis illa spes corporis immortalis , licet ex parte elicitivi principii non
poris parvum quid est, & videtur. Secundo, quod illa propofitio non est ve sit de facto actus theologicus,quia non est actus a virtute theologica, est ta-
sa , quando principium elicitivum actus est ineliùs dispolitum ad-actum il men quantum est ex suo genere actus , fecundarius tamen virtutistheolo-
lum, quàm fi eflet habituatum. Sic autem eft in propofito , quoniam yo gicæ . Ex parte verò objecti formaliter eft magis thcologicus actus, quàm
luntas Christi fruens Deo non in fpe , fed in re , est melius disposita ad expe fi effet à virtute theologica , quoniam, fi effet à virtute theologica, fcilicet,
&andum secundariò sperata, quàin lí haberet habitum spei, quantò certior, spe, objectum formale esset Deus habendus : quia in ordine ad Deum
& excellentior et res, quàm spes. Quocircà expectatio, qua voluntas Chri habendum speramus gloriam corporis. In Christo autem , ficut & in bea-
Ni fertur in secundariò fperata, deficit à ratione actualis fpei & ex parte 10 tis ratio formalis objectieft Deus habitus: hæc enim ratio fuccedit (perato
objecti, & ex parte subjecti, & magis habet rationem desiderii , quàm spei. principali, quod formale objectum est spei, ac per hoc refpectu fperan-
Nec mirum, quia , cùm fpes sit de genere imperfectorum, quantò minùs tis Chrifti, & beatorum, loco objecti formalis suæ spei succedere vide-
fpei habetur, tantò magis ab imperfecto receditur. Utraque refponfio clara tur, & confequenter actum secundariuin 1pei remanentem magis theolo.
fit, fi ad beatos aspexeris, in quibus ipes cit, & non eft, ficut in Christo :

gicum reddit

[ocr errors]
[ocr errors]

U ilitas

pro Eccies.

Duräd.3.fent.d.34.9.3. A R T I CU L U S Q U I N T u s, nitionem viæ . S. quæfi.
Suarez 9.7.art.3.6o.

34. artic.4. Tunc nihil,
disp.20.
Utrum in Christo fuerint dona .

&c. ut de fe patet.
Medina 9.7.ar.s.

D Quintum sic procedi- Spiritusancto. Manifestum est autem,” CONCLUSIONIS. Er-
SUPER QU Æ. VII.

tur. Videtur,quòd in Chri anima Christi perfectisfimè à Spiritusan- go non,&c.2.Negatur il

sto non fuerint dona . Sicut cto movebatur,fecundum illud Luc.4.Je- latios.Procedit.n.ex fal-
ART, V.

.n.communiter dicitur, do- 20 fus autem plenus Spiritufan£to regreßus est fo in præmiffis præsup-
na dantur in adjutorium à Jordane, & agebatur à spiritu in desertī .

polito. Præsupponit fi-
CONG
'ONCL. In Christo

quidem ibi implicitè
fuerunt excellentif- virtutum : sed id, quod eft in se perfcétú, Unde manifestum est,quòd in Christofuerüt quòd dona omnia non
fime dona.
non indiget exteriori auxilio. Cum igitur excellentissimè dona

fint in patria . Quod est
PROB. Quia

anima in Chrifto fuerinť virtutes perfecta, vi-
Chrifti
perfectisfimè

AD PRIM

U mergo dicendum, quòd falfum: quoniam etiam
movebatur à Spiritusā-

detur , quòd in eo non fuerint dona . illud, quod cst perfectuin fecundum or- tex. refponfi hujus fecu-
ito, Luc. 4. Et dona funt. 2. Prætereà. Non videtur eíse ejusdem dinem suæ naturæ,indiget adjuvari ab co, di . Vidc 1.2.9.68.1.6.
perfectiones potentiarū dare dona , & recipere , quia dare est ha quod est altioris naturæ, sicut homo, qua-
animæ, fecundum quod bentis, accipere autem non habentis, fed

APPENDIX.

tumcunque perfectus, indiget adjuvari à tundum quod facile Chrifto convenit dare dona, fecundum 30 Deo. Et hoc inodo virtutes, quæ perfi- E primus quomodo funt mobiles à Spiritu- illud Psalm. 67.Dedit dona hominibus .er ciunt potentias animæ , secundum quòd per rationem oftendas, Dei. 1.- MINOR: Quod efi in go. Christo non convenit accipere dona

ducuntur ratione, quantumcunque sint meritò else à fcripturis se perfectum, non indi Spirituffancti .

perfe&tæ,indigent adjuvari per dona, quæ ito fuerunt dona fpiri-
get exteriori auxilio.R. 3.Prætereà. Quatuor dona videntur perficiunt potentias animæ , fecundum tuffancti

. Ut Isai.4.fecũ-
Ad hoc, ut perficiatur pertinere ad contemplationem vix , fcili quòd funt motæ à Spiritufancto: dum quòd est in argu.
in se co modo tantùm , cet, sapientia,fcientia, intelle&tus,& consi-
quo prius ersta: S. Tlum liuin, quod pertinet ad prudentiam, unde

ftus non fecundum idem eft recipiens, & requiefcet fuper ex [pi

9 Ad fecundum dicendum , quòd Chri- contr.liem ca. 11. Flos de
* *.Etb.c, nihil, &c. Stat.n. cum
ů 117.10. hoc,quod illud in se per- & Philof. in 6. Eth. * numerar ifta inter dans dona Spiritusfancti , sed dat, secun- ritus Domini, Spiritus

fe&um indigcat exterio- virtutes intellectuales : fed Christus ha- 4o dum quòd Deus , & accipit, fecundum sapientiæ,& intellectus
ri auxilio ad hoc ut per- buit contemplationem patriæ
ficiatur alio modo, quā
ergo quòd homo. Unde Greg.dicit in 2. Mor. Spiritus confilij

, forti

tudinis, Spiritus scientię, "lib.2.41. priùs in se perfectum non habuit hujusmodi dona .

*quòd Spiritussanctus humanitatem Chri- & pietatis, & Spiritus med, ilrat. Et fic contingit in SED CONTR A est, quod dicitur Ifa. Sti nunquam deferuit, ex cujus divinitate timoris Domini. Ac fi a- lius.

procedit.

pertè dicatur,iuper Chri Gaordin. 'ses, que perficiunt postés 4. Apprehendent

septem mulieres virum ibidem., tias anima, fecundum num. Glof.* ideft, feptem dona Spiritussan

„Ad tertium dicendum, quòd in Chri- ftum,qui de vitgine itir

pis Jelle natus eft, requod ducuntur ratione, Eti Christum.

fto non solùm fuit cognitio patriæ,scd ct- quieverunt, ideft, perfe-
&c. ut in tex.
19.6*. 11. "DE MAJORI. in 2. parte di&tum est, * dona propriè lunt

T RESPONDEO
dicendum, quòd, ficut iam cognitio viæ, ut infra* dicetur. Et &tiffiinè fine ulla umquā
tamen etiam in patria sunt per aliquem controversia habitave *9.34.68.4.

runt dona septem , fciliidem. S.Tunc nihil, &c. perfectiones quædam potentiarum ani modum dona Spirituffancti , ut in 2.parte cet,fapientia intellectus, Stat.n.fimul: quòd ejuf- mæ , secundum quòd funt natæ moveri à di&tum eft. *

consilium, fortitudo

*P 2.9.68. dem secundum diversa

scientia , pietas, timor sit dare,& recipere. Et fic fit in proposito. Nam Christus non , &c, ut in tex. Domini:quæ sunt dona unius in se,atque ejufdem fpiritusfancti,licèt ratione III. MINOR . Christus habuit contemplationem patrie. B. Et etiam cog donorum ipforum dicatur septiformis. Secundò vides ; quomodò ex his, &c.

*

[ocr errors]

so

[ocr errors]
[ocr errors]

Commentaria Cardinalis Cajetani.
Itulus 'art. s. clarus est.

dona. Antecedents probatur ex duplici auctoritate Euangelii. ConsequenIn corp. art. unica eft conclufio responsiva quæsito affirmative. In tis probatur ex quidditate donorum, scilicet, quòd sunt proprie perfeComment, 'Christo fuerunt excellentissime dona . Probatur. Anima Christi perfectif ctiones potentiarum animæ, secundum quòd sunt nati inoveri a spiri

fimè à Spiritusancto movebatur. ergo in Christo fuerunt excellentissimè tusancto.

ca, ar. 3. dub.2.

60

43

Alens.p.2.9.118.memb.3.
A RTI CU L: US S E X Tu S.

I. - DE MAJORI. art.6.

Timoris verò malum.R.
Bonav. 3.8.0.34.ar.2.9.3.
Utrum in Christo fuerit donum timoris .

Doni tameir timoris eft
Gabriel 38. d. 34.9.691-

bonum. S.Tüc nihil, &c.
Dsextum sic proceditur... non eft de impossibili. ergo in Christo Nā formaliter de dono
Suarez 9.7.ar.6.disp.2o.
Videtur, quòd in Christo non fuit donum timoris.

timoris,ideft,principaliMedina 9.7.ar.6.

non fuerit donum timolof 115.6

9 3. Prætereà. 1.Joan. 4. dicitur, quòd tet, ut donum, magis, ..dias. SUPER QUÆS. VII.

ris.Spes .n. videtur potior, perfecta charitas foràs mittit timorem : conclufio articuli: ut pa92,4,2.4 3.

quàm timor: nam fpei ob led in Chrifto fuit perfectissima chari- tet cam cõlideranti. HaART. VI.

jectum est bonum, timoris verò malum, tas secundum illud Eph. 3. Supereminen- bitus verò donorum , fic22.9.19.

tem scientiæ charitatem Christi. ergo in & per

fe,&c.ut in textu. Gral. CONCL. In Chrifto ut in 2: par. habitum * eft: fed in Chrifto fuit donum timo- non fuit virtus spei, ut sup. habitum * eft. Christo non fuit donum timoris.

II. m ILLATIO CON4 bujus fis Domini, non quidem ergo etiam non fuit in co donū timoris . quejt.

SED CONTRA est, quod dicitur CLUSIONIS. Ergo in malum feparationis à q.2. Prætereà. Dono timoris timet ali

Ila. 11. Replebit eum spiritus timoris do- Chrifto, &c. R. Negatur

illatio. S.Truncatè.n.inDeo per culpam, neque quis vel separationem à Deo, quod per- 70 mini .

fertur ex præmissis consecundum quod refpicit tinet ad timorem caftum, vel puniri ab RESPONDE O dicendum, quòd sic- clufio : & proptereà cr

malum punitionis pro ipfo, quod pertinct ad timorem servi ut in secunda parte di&tum eft, * timor re. ratur. Inferatur ergo com Aug. in refpicit divinam eminé lé,ut Aug. dicit* super Can. 3o. fed Chri- fpicit duo objecta, quorum unum est ma- pletè

, ut premiflæ

cxpo- "p.19.19.

scunt, scilicet, ergo in ais.i. Epid.fox. tiam : proat fcilicet ani- ftus non timuit feparari à Deo per pec lum terribile, aliud eft illud , cujus pote- Christo non fuit timor

ma Chrifti quodā affe- catum, neque etiam puniri ab eo pro state malú poteft inferri: sicut aliquis ti- rcfpectu mali. Et tunc itu reverentiæ moveba

met regé,inquantú habet occidendi pot- articuli conclufionc hatur in Deum à Spiritu pter fuam culpam : quia impossibile crat

estatē.

Non autétimeretur ille , qui pot- betur:fed in favorč ejus, 97.15.21.1. sancto acta .

ei peccare , ut infra dicetur. * Timor aút PROB.Quia præsup

eft f. probando partem sua ponitur clara,ut patet ex arg. 2.Secunda pars, f. sed fecundum, &c. pro primain , Natur. Ad majorem vcrò illam , f.dono timoris, &c.ut rectè inbatur,quia hoc innuitur Heb. s.

telligatur ; & per hoc patcat, ipfam non oftendere intentum articuli, ap

plicato

[ocr errors]
[ocr errors]

80

*li... Ehi, 6.6.in pric.

10.4:

[ocr errors]

.

plicato dicta in tex. in est nocere , nisi haberet quandá eminen & per se respiciunt bonum , malum au- lum sæculi. Per hoc:n.
ad secundum pro quan- tia potestatis,cui de facili resisti non pos tem ex consequenti.Pertinet enim ad ra- quod in beatis

ponitur

talis timor quæft. 34.ar.

tionem virtutis , ut opus bonum reddat, 4. Simul, immò & ma-
III. In EX JOAN. Timon sit:ea enim,quæ in promptu habemus,re-
rem.B. Servilem. $. Tuc pellere non timemus. Et fic patet, quòd ut in 2. Ethic. * dicitur. Et idcò de ratione gis in Chrifto ponitur ;
nihil,&c, ut patet in tex

, aliquis non timetur, nisi propter fuam e doni timoris non eft illud malum , quod qui adhuc in terris viEx quo dic: quòd aliud minentiam . Sic igitur dicendum eft, Q respicit timor , sed emincntia illius boni,

vens fuit omnium bea-
autem donum timoris. in Chrifto fuit timor Dei, non quidem secü- fcilicet, divini, cujus poteftate aliquod beatissimus.Item ad Hc-

APPENDIX. dum quòd refpicit malum separationis à Deo malum infligi potest: fed fpes,fecundum bra.s.ut in corp.fin. Ité
Un pros.
EX artic. habes pri, per culpam , neque etiam secundum quod *° quòd virtus eft, respicit non folùm acto- ab Ecclefia in præfatio.

Misl. Majeftatem tuam
rationem interimas hæ- respicit malum punitionis pro culpa séd se rem boni , fed etiam ipsum bonum, in-

tremunt poteftates. Itē resim Petri Abaylardi cundum quòd respicit ipfam divinam emi quantum est non habitum.Et idcò Chri- à dictis 2.2 articulorum dicentis ( ut refert D; nentiam, prout, scilicet,anima Christiquo- fto, qui jam habebat perfe&tum bcatitu- numero 104.com Elucid. Bernardus epistola 12.0? dam affe&tu reverentia movebatur in Deu dinis bonum,non attribuitur virtus spei, ex iis bene penfatis, & spiritum timoris Domi- à Spiritufanćto ata. Unde Hebr. 5. dici sed donum timoris .

applicatis doctrina præni Secundò habes : quo- tur, quòd in omnibus exauditus est pro Ad fecundum dicendum, quòd fens Angelica vicissim modò per rationem o

Jua reverentia. Húc enim affectú reverć ratio illa procedit de timore, secun- declaretur, atque confendas hanc meritò da tiæ ad Deú Christus,fecúdú quòd homo, z. dum quòd respicit obje&um, quod est 11. Replebis eum spiri- pre cęteris habuit plenioré. Et ideò ci at malum. tus timoris domini. Vide tribuit fcrip.plenitudinē timoris domini. Ad tertiuin dicendum , quòd perfecta charitas fa 18. Timor domini (an- habitus virtutum, & donorum propriè,

AD PRIMU M crgo dicendum, quòd ràs mittit timorem fervilem, qui respicit principaliter poStus permanet in fecue

nam : fic autem timor non fuit in Chrifto.

Eccl.

[ocr errors]

firmetur.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Commentaria Cardinalis Cajetani.
Titulus elarus
eft.

ftat sub determinatione divinæ voluntatis ad non causandū executivè malū, Comment.

T in corpore articuli unica cft conclufio responsiva quæsito : In Chri sic non habet rationem timendi , quia hæc conditio reddit creaturam fefto fuit timor Dei, non respectu mali, sed respectu eminentiæ Dei pre curam, & certam de impossibilitate mali in effectuin . potest ergo divina cæteris hominibus, hæc conclusio in litera primum declaratur quoad ter eminentia non solùm abfolutè, quo modo non cst objectum timoris, sed, minos duos, distinguendo duo objecta timoris, fcilicet, malum terribile, & ut caufa mali abstrahere à possibili executione mali, & fic efle objectum eminentiam potentis infligere malum. Quæ probatur: quia, nisi efletemi- 30 timoris abfque ordine ad malum possibile evenire : fed non poteft , ut caunens, non timeretur. Deinde declararur , quid fit in Chrifto ifte affectus ti sa mali abstrahere ab hoc, quod ipsa secundum fe eft potens causare mamoris eminentiæ dicendo, quòd est affectus reverentialis tantæ eminentie. lum. Et quia fic erat in Chrifto, ideò utrumque de Christo dicitur,fcilicet, Demum probatur quoad primam partem affirmativam auctoritate Apo & quòd non crat in co timor mali possibilis fugiendi, scilicet, per donum tistoli ad Hebr. & quoad comparativam auctoritate lfaiæ . Replebit eum /pi moris, & quòd erat in co tiinor eminentiæ divinæ potentis infligere maritust imoris domini.

lum. Contemplando fiquidem divinam eminentiam; ut caufam potentem, T Quanã rõe in Christo fuerit timor reverētialis ad Divină Majestatě. quantum ex fe eft,infligere malum, insurgebat timor reverentialis ad il Questio. O nentia Dei potentis infigere malum aut habuit rationem reverendi,

,

Tam : quamvis fciendo eminentiain illam essc causam determinatam ad

non caufandum in se hujusmodi malum, fecurus esset absque fufpicione quatenùs eminentia Dei absolutè, aut quatenùs eminentia elt potentis in quacumque hujusmodi mali. Higere malum. Non potest dici primum, tùm,quia eminentia Dei, ut fic, Et per hæc patet folutio objectorum , & quòd omnia consonant.

venerandum, adorandumque fonat, non timendum, quum non dicat 40 In refponfione ad primum ejusdem articuli fexti, si distinctionem jam Annoias, Objeftir. ordinem ad inalum,tùm, quia expreffe Auctor in ar.1.9.42. Primæ secunde dictam de duplici ordine causæ ad effectum applicueris ad literam , vide

dixit, quod tam Deus, quam quilibet alius potens eit objectum timo bis differentiam inter timoris donum, & fpei virtutem in litera polítam : ris, ut causa mali, ac per hoc Deus objectum timoris, ut eminens, non ab Habet fiquidem actor, five boni, live mali duplicem ordinem ad fuum effolutè: sed, ut eminentia eft causativa mali, intelligitur. Quod etiam in fectuin: primo secundum se, pro quanto eft potens causare bonum , five hac litera confirmatur, ubi eminentia ponitur ratio, quod tiineatur, quia malum etiam mihi: secundo , ut præparatus est ad executionem boni , vel

superativa est ad causandum malum. Nec poteft dici fecundum,quia Chri mali. Tunc autem tantùm timetur malum, vel fperatur bonum ex actore, 01;cf7.2: Atus nullum malum pænæ pro culpa , aut feparationem à Deo timebat, ut quandò uterque ordo intervenit, quandò autem primus tantùm, tunc a

in litera dicitur . In idem autem redit timere malum aliquod, & timere pot ctor tantùm respicitur.
entiam inflictivam mali. Nec differunt, nisi,ficut per fe, & per aliud, quia Tin litera igitur ponitur differentia inter virtutem fpei, & donum timo-
scilicet, malum per se timemus, potentiam autem inflictivam per aliud , ris in hoc, quod fpes eft refpectu boni in executione, & refpectu actoris
hoc est, propter malum , quia in ordine ad poflibile malum ab illa poten- so boni utroque modo: timor verò non eft respectu mali, nec refpectu actoris,
tia timor insurgit: unde, si subtrahatur ab eminenti potentia ordo ad ma ut executivi, fed refpectu actoris potentis fecundum fe malum causare
lum, nulla restat ratio timoris. Et quia sic fuit in Christo, quoniam cer Et ratio redditur in litcra excömuni ratione doni, & virtutis,quia.S.comune
tus, ac fecurus erat , quòd nullum poterat à Dco sibi provenire malum fu est virtuti, & dono per fe primò refpicere bonum, quia virtus priino bo-
giendum per donum timoris, consequens est, quòd nec respectu divinæ num facit. Hinc enim sequitur, quod fpes, quæ non folum,inquantum do
eminentiæ fuit in Christo timor reverentialis, nam timor reverentialis num , fed fecundum propriam rationem fpei directè refpicit bonum ;, O-
quidam timor eft.

mnia, quæ convenire nata funt fpei, retineat, ac per hoc, quòd fit boni ha-
| Ad hoc dicitur, quòd procul dubio Deus non est objectum timoris , bendi, feu non habiti. Timor autem,quia fecundum propriam rationcm ti-
Ref. Qual
Ob.

nisi in ordine ad malum : quia bonum non timetur, nisi in ordine ad ma moris directè respicit malum, sed quatenùs elevatus est in celsitudinem dolum, quod est per se primò timoris objectum , & ideò eminentia divina in ni , propriè, & per se refpicit bonum, non retinet ea, quæ fe tenent ex proposito ponitur timoris objectum, non absolutè, fed ut causa mali. Ve

parte mali, sed ad id, quod se tenet ex parte boni, tendit.Et ideò minimum rùm duplicem habet divina eminentia ordinem ad malum, ut causa ad 60 retinuit de aspectu ad malum timoris donum in Christo, dùm in folum cffectum : primò absolutè, secundò, ut substat divinæ voluntati . Si consi tendebat actorem mali, non ut executivum, sed ut in se potentem causare deretur divina eminentia secundum fuum posse, quod habet ad causan malum. Quo fit,ut virtus fpei in Christo non fuerit; utpote ponens Deum dum malum, fic procul dubio timendi rationem retinet, quia fecundum non haberi ab anima Chrifti, timoris autem donum in eo fuerit, utpote fe habet pofle causare malum, Si verò consideretur divina eminentia, ut solam reverentiam actoris mali ponensin Christi anima.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small][ocr errors]

3. conf. ea,

veri.7.27

i lec.

[ocr errors]

Durand.3. fent, dift.13. A RT I CU LU S S E P T I M U S. duntur propter rationc
9.1. ad 2.

allată in textu . Ideò có-
Medina 9.7.41.7.
Vtrum in Christo fuerint gratiæ grat is dat& .

clufio non debuit infer

ri, ut fit:fed fic. Ergo vi-
SUPER QUÆS. VII.

D SEPTIMUM sic proce ( 2. Prætereà. Quod debetur alicui,non detur, quod in Christo
ditur. Videtur, quòd in videtur efle gratis ei datum: sed debitum non fuerint divifim

gra-
ART VII.
Christo non fuerint gratię

erat homini Christo, quòd fermone fa- tactum in refponfo est, 154 fi. Es

COM
ONCL, In Chrifto

gratis datæ . Ei enim , qui 70 pientiæ , & scientiæ abundaret, & pot- illa descriptio gratiarum a i.cor. cxcellētissimè fue

habet aliquid fecundum ens esset in virtutibus faciendis , & in gratis datarum non conupale. runt omnes gratiæ gratis plenitudinē, non competit illud habere aliis hujusmodi, quæ pertinet ad gratias cum aliis fanctis : & ideò

principali fidei Dotło- fecundum participiationem : fed Chri gratis datas , cùm ipfe sit Dei virtus, & non eft defcriptio absoEpb.ile.

stus habuit gratiam fecundum plenitu Dei fapientia , ut dicitur 1.ad Cor.1. ergo lutè ipsarum gratiarum: TPROB. Quia oportet dine fecúdú illud Joan. 1. Plenum gratię,

Christo non fuit conveniens habere gra- folum funt in fanctis a-
củ, qui docet, habere ca, & veritatis . Gratiæ autem gratis datæ tias gratis datas.

liis à Chrifto.
nifertatur , alioquin dom videntur esse quędam participationes di 4 3. Prætereà. Gratiæ gratis datæ ordi- 11. n MATOR,
êtrina fua eflet inutilis: visim, & particulariter diversis attribu nantur ad utilitatem fidelium fecun- Quod debetur alicui,non

dum illud 1. Cor.12. Unicuique datur ma- darum. R. Secundum il

videtur effe gratis ei
dinantur ad fidei, spiti- tæ fecundum illud 1. ad Cor. 12. Divi-
tualisquc do&trinæ ma- fiones gratiarum sunt .ergo videtur,quòd nifestatio Spiritus ad utilitatem : non auté lam confiderationé ac-
nifestationem in Christo nó fuerint gratiæ gratis datę. videtur ad utilitatem aliorum pertinere cepto, secundum quam
1. m DE MINORI.

debeturei, S. Tunc ni-
Divifim, & particulariter diversis. R. Sanctis. S. Tunc nihil, &c. Nam hil, &c. Nam Christo secundum divinitatem considerato debebatur, quod
in Christo, de quo solo nunc loquimur , illæ gratiæ gratis datæ non divi abundaret sermone sapientiæ, & hujusmodi : quoniam eft Dei virtus,

re.

[merged small][ocr errors][ocr errors]

80

« VorigeDoorgaan »