Pagina-afbeeldingen
PDF
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

id, quodremiffùm eft,recidit, nec gro originali peccato damnabi-
eu*, fubdit : qui tamen propter poffrena crimjngea morte afficie-
tur, queeipropter illa, quâ eiremiffafunt, debebatur: quia, fin-
currit mortem aeternâ, quam meruerat per peccata praeterita.
4 Ad fecundum dicendum , quôdin illis verbis non 1I1-
tendit dicere Beda, quòd culpa priùs dimiffa hominem op-
primat per rcditum reatus pręteriti, fed per itcrationcma-
ôtus.
4 Ad tertium dicendum, quòd perfequens peccatum ju-
mitiæ priores oblivionitraduntur, inquantum erant meritoriae

[ocr errors]

... - W Ad quartum dicendum, quòd gratia fimpliciter tollit

maculam, & reatum pgnæ æternae. Tegit autem a&us peccati præteritos, ne, fcilicet,propter eos Deus hominem gratia privet,& reum habeat pgnae aeternae : &, quod gratia{eriielf:cit, perpetuo manet.

[merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[graphic]
[graphic]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][graphic][graphic]
[ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small]

hóminum ingratitudinesad duobeneficia ab eis de manu Dei,vel alterius benefa&oris fécepta : quid dicemus, proportionaliter loquendo ? Quòd, caeterisparibus, ünaingratitudo eft tantò major, vel minor altera ingratitudine, quantö beneficium unum cft majus, vel minus altcro bcncficio.

[ocr errors]

micidia, feu facrilegia)five etiam loquamur de gravitate, quâ habet ex ingratitudine ánnexa. nofi enim oportet, quòd quantitas ingratitudinis fit abfolutè æqualis quantitatibeneficii fufcepti, cujus quantitas attcnditur fecundum quãtitatem peccatorum riùs dimifforum, contingitenim, quòd contra idem beneficiumünus eft multùm ingratus, vel fecundum intentionem contemptus beneficii , vel fecundum gravitatem culpæ contra benefa&orem commiffae, alius autem parùm,vel quia minùs contemnit, vel quia minùs contra benefaétorem agit: fed proportionaliter quantitas ingratitudinis adæquatur 'quantitatibenecii: fuppofito enim æquali contemptu beneficii, vel offenfa benefaétoris, tantò erit gravior ingratitudo, quantò beneficium fuit május. M Unde manifefìumeft, quòdnon neceße, quòd propter ingratitudinem fèmper per peccatum fèquens redeat tantus reatus, quantus fuit præcedentium peccatorum ,

II.-n DÉ MINORI. Servus manum iffìs. %. Aliquam gravem ingratitudi

nem committens contra

dominum fuum. §. Non enim reducitur in pri

ftinam fervitutem pro qualicumque ingratitudine. Tunc nihil, &c. ut patet benè confideranti articuli concfufionem cum coroll.

[blocks in formation]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

eft ,* & ideò ratio non fequitur. 4 Ad fecundum dicendum, quòd etiam fervus manumiffus non reducitur in priftinam fervitutem pro qualicumq; ingratitudine : fed pro aliqua gravi. q Ad tertium dicendum, quòd illi, cui peccata dimiffâ replicantur propter fubfequentem ingratitudinem, redit univerfum debitum, inquantum quantitas peccatorum præcedentium proportionaliter invenitur in ingratitudine fubfequenti,nó auté abfolutè,ut diäum eft.*

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

Utrum ingratitudo, ratione cujus /equens peccatumfacit redire peccatapriùs dimiffa, fit /peciale peccatum.

[ocr errors]
[ocr errors]

cit aliqualiter redire peccata priùs dimif.

[ocr errors]

M S E D c o N T R A. Illud, quod confequitur omnia 5j; , non eft fpeciale peccatum: fed per quodcumqué peccatum mortale aliquis efficitur Deò ingratus, ut ex præmiffis patet :* ergo ingratitudo non eft fpeciale peccatuifm.

4 R E sP o N D Eo dicendum , quòd

cialis virtus. ergo ingratitudo eft fpe-,., ingratitudopeccantis quandoque efi ffecia

ciale peccatum. 4 2. Prætereà.* Tullius in z. Rhetor. ponit, quòd gratia eft fpecialis virtus : fed ingratitudo 9pponitur gratiæ. ergo ingratitudo eft fpeciale peccatum. T 3. Praetereà.Specialis effe&us à fpeciali caufa procedit : fed ingratitudo habet fpecialem effe&um, fcilicet, quòd fa

cata recipiunt fpeciem ex intentione peccantis , Eth. 5.) secunda verò pars, fcilicet,fcd eft, &c. relinquitur clara tùm ex negatione, quòd tunc fit fpeciale peccatum, tùm ex eo, quòd generaliter confequitur ómne peccatüm, ut patet per Aug. in lib. de nat. & gra. dicentemi, quòd in omni

peccato Deus contemni
I. m DE CONCLUISIO

tur in præceptis fuis.
NE. Ergo ingratitudo. B. Confiderata fecundum

fe. §.Sic enim fequitur ex praemiffis, fcilicet ex eo, quòd juftitia fecundum

fc cft fpecialisvirtus, z.

2. qu«fi, 3*,«rf. 6. Tunc nihil,&c.ut patct cxar

[ocr errors]

lepeccatum, quandoque autem mon, fed eft circumftantia generaliter confèquens omme peccatum mortale, quod contra Deum committitur : peccatum enim , fpeciem recipit ex intentione peccantis. unide,ut* Phil. dicit 5. Ethic. ille, qui mechatur,ut furetur, magis effur, quàm maechus. M Si igitur aliquis peccator in con

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

bet. III.* DE CONCLUSIO N E. Ergo ingratitudo. &. Confiderata fe

X. Utilitus

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[graphic]
[graphic]
[graphic]
[graphic]
[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]

temptum Dei, & fufcepti beneficii ali-
quod pcccatum committat , illud pec-
&atum trahitur ad fpeciem ingratitudi-
nis, & hoc modo ingratitudo peccantis
eft fpeciale peccatum. fi verò aliquis in-
tendens aliquod peccatum committere,
uta homicidium, aut adulterium, non
retrahitur ab hoc propter hoc,quòd per-
tinet ad Dei contemptum, ingratitudo
non erit fpeciale peccátum , fed trahetur
ad fpeciem alterius peccati, ficut circun-
ftantia quaedam. "
4 Ut autem *.Auguß. dicit in lib.de natu-

etenim yerbis monftratur, quòd peccata. Davidis ratione ingratitudinis
aggravabantur proportionaliter ad ipfa fufcepta bcneficia. Et, licèt hæc

[ocr errors][merged small][merged small][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

mo, non effe fpcciale

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

fcilicet irigratitudinis, & fornicationis, fedeapotiùs ratione, quia huju£-
modi ingratitudinis circunftantia non $ circa peccatum poft poeni-

tentiam deformitatem alterius fpecieia

[ocr errors]

Commentaria Cardinalis Cajetani,

do ifta trahitur ad fpccicm peccati , quod circunftat, puta fornicationis, fi peccatum poft poenitentiä eft fornicatio,& fic de aliis: fimile eft enim defifi auâorit.Aug.pro majoii explicatione, repetit conclufionem in prima 20 milibus cgnfequentibus ad omnia peccata mortalia, puta odio Dei,& contemptu divini præcepti;quilibet enim peccans mortaliter, interpretativè & contemnit divinum præceptum , quod tranfgrcditur, & in odium inimicitiae divinæ charitati oppofitum incidit Hæ tamen circunftantiæ ad eandem pertinent fpeciem peccati, in qua eft peccatum, cujusfunt circunftantiae,& non trahunt peccatum in fpeciem oaii divini,& fpccié inobcdicntiae, [?:; fccundum fe haec funt fpecialia peccata, ad quas tamen fpecics tracrent, fi quisex Dei odio, & contcmptu præcepti fornicaretur.

[ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]

A R T I C U L u S P R I M u S.
Utrum per pænitentiana virtutes reftituantur.

[ocr errors]

go per pgnitentiam omnes virtutesrefti-
tuuntur.

[ocr errors]
[ocr errors]

tiam reftitui,nifi pgnitentia virtutes cau-
faret: fed pgnitentia, cùm fit virtus, non
poteftef{e cáufa omnium virtutum: prae-
fertim, cùm quædam virtutes fint natu-
raliter priores pgnitentia, fcilicet fides,
fpes, & charitas, ut fuprà ditium eft. *
ergo per penitentiam non rcftituuntur
VIrtuteS.

tium eft : * remiffio autem peccatorum
non poteft effe , nifi per infùfionem gra-
tiae , unde relinquitur, quòd per pgniten-
tiam homini gratia infündatur.
M d Ex gratia autem confequuntur o-
mnes virtutes gratuitæ, ficut ex effentia
animae fluunt omnes potentiæ, ut in fe-
cunda parte habitum eft: * unde relin-

[ocr errors]

a&ibus pgnitentis confiftit : fed virtutes
atuitæ non caufantur ex a&ibus no-
É : dicit enim * Auguft.in lib. de liber.
arbit. quòd virtutes Deus in nobis fine mo-
bis operatur. ergo videtur, quòd per p£-
nitentiam non reftituantur virtutes.
4 3. Prztcreà. Habens virtutem fine
difficultate,& delectabiliter a&us virtu-
tumopcratur, unde Phil, dicit in 1. Eth.
quòd hom efi juftus, qui non gaudet iufta
operationes fed multi pgnitentes adhuc
difficultatem patiuntur in operando a-
&usvirtutum. non ergo per pgnitentiam
reftituuntur virtutes.
4 Sed cont R A eft,q>ficut Luc. 1 5.
legitur : Pater mandavit, quòd filius pg-
nitensindueretur ftola prima,qug fecun-
dum Ambr. eft amiòius fàpientiæ, quam
fimul confequuntur omnes virtutes, fe-
cundum illudSap.8. fobrietatem, & jufti-
tiam docet, prudentiam, & virtutem , qui-
bus utilius nihil eii in vita hominibus .er-

[ocr errors]
[ocr errors]

tutes reftituantur.
* Ad PRiMuM ergo dicendum, quòd
eodem modolpœnitentia reftituit virtu-
tes, per quem modum eft caufa gratiae,
ut jam ditium * efi. Eft autem caüfa gra-
tiae , inquantum eft facramentum, näm,
inquantum eft virtus,eft magis gratiæ e£

[ocr errors]

tentia, fecundum quòd eft virtus , fit
caufa omnium aliârum virtutum : fed
quòd habitus pgnitentis fimul cum habi-
tibus aliarum virtutum per facramen-
tum pgnitentiæ caufetur. -

M Ad fecundü dicendum, quòdin facra-
mento pgnitentiæ a&us humani fe habent
materialiter, fed formalis vis hujus facra-

[ocr errors]

virtusclaviüeffe&ivè caufat gratiam, &
virtutes inftrumétaliter tamen, fed a&us
primus pgnitentis fe habct,ut ultima dif-
pofitio adgratiam confequendam, f.con-
tritio : alii verò fequentes a&us peniten-

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors]
[graphic]
[graphic]
[graphic]
[merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small]

N corpóre duo facit. Primò ex remotione peccati dicit gratiam infun

di, & hoc profundamento. secundò ex infufione gratiæ concludit,per poenitentiam virtutes reftitui, ibi : Ex gratia autem, &c.

N quaeft. 89. quatuor notanda occurrunt. Primum in artic. 1. adfecundum, ubi dicitur, quòd contritio fe habet, ut ultima difpofitio ad gratiam confequendam. Sciendum cft enim, dupliciter fumi contritioíem : vel pro ipfo a&u nudo, vel pro ipfo a&tu informato charitate : perfe&us fiquidem dolor de peccatis commiffis cum voluntate fatisfaciefidi, &c. contritio dicitur, formata quidem, fi charitate veftita confideretur, abfolutè verò, fi nüda fumatür . Et fic nudè confideravit eam Au&or, cùm dixit, quòd eft ultima difpofitio ad gratiam : formata autem chari

tate confideratur, cùm defcribitur, quòd eft dolor charitate informatus. 4T Secundum notandum eft in 2. art. in calce cor. ubi dicitur;& eadem raaio de virtutibus, quæ ex gratia confequuntur. Poteft fiquidem hoc dwpliciter intclligi, vel referendo fingulas virtutesad fingulas pro eisdifpofitiones in ÉÉÉÉÉÉe , vel referendo quantitatem virtutum ad quantitatem gratiae. Et primo quidem intelle&u fenfus effet, quòd refurgens à peccato recuperat aliquam infufam virtutem majorem , & aliquam minòrem, fi ad unam magis fe difpofuit, quàm ad aliam: ficut recuperat gratiam majorem, vel minorem, prout magis, vel minùs fe difpònit ad illam. Juxta fecumdum verò intelleétum ÉÉÉÉçfîè , quòd recuperans gratiam minorem recuperat etiam virtutes minores, & fi recuperat gratiam æqualem deperditæ, recuperat etiam virtutes æquales, & fi mäjorem, ma.ores. Quicquid autem de veritate primi di&i fecundum fe fit, præfenti tamen literae fecundus folus fenfus'confonat : quoniam in litérâ redditur ratio, quare eft eadem ratio de gratia,& virtütibus. Et ratio, quæ redditur, eft {equela virtutum ex gratiâ: ex hoc enim, quòd virtutes cònfequuntur ad gratiam, abfque fcrupulo ambiguitatis cujufque deducitur,

[ocr errors]

“T Tertiò advertendum eft in 3. ar. in cor. ubi de irregularitate homi

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

zo omnia opera meritoria, quæ mortificata crant, revivifcunt: quoniam ifti,

in quo revivifcunt debita, eft vita æterna ex vi illorum priorum operum, & non foium ex vi praefentium operum, ita, quòd hoc óperatur revivifcere, quod ex pluribus capitibus debetur huic vita æterna, fcilicet ex meritis prioribus, & ex meritis pofterioribus, fed quantitas operis meritorii non femper revivifcit fimpliciter: quoniam non fémper recuperat propriam e£ficaciam, quæ eft perducere hunc ad tantum gradum beatitudinis æternae, ut patet in eo, qui refurgit in minori gratia, ita,quòd in illa minore decedit. Talis enim numquam perveniet ad illum beatitudinis gradum , qucm quantitas prioris meriti dcbitum fibi fecerat. Etin promptu caufa hujus non revivifcentiae eft ipfa refurgentis indifpofitio : ficut enim, fi non refur

go rexiffetà peccato, miortificatâ merita non fibi revixifíent, quia peccatum

proprium impediviffet meritorum efficaciam, ita refurgendo à peccato, çum minore tamen gratia,ex hoc ipfo indifpofitus eft ad fufcipiendum fru&um majoris meriti, ipfe enim minor conatus refurgentis, & ad majora non progredientis impedimentum præftat efficaciæ quantitatis magni mcriti præcedentis. Et fàcit, ut quantitas illa non revivifcat fibi fimpliciter,& abfólutè : cum quo tamen ftat, quòd revivifcit illi fecundum quid, hoc eft quoad gaudium accidentale: quiâ, ut in litera dicitur, plus gaudebit de ma

jore merito præcedente, quàm de minore, quod fubfequutum eft.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][merged small]

tur. Videtur, quòd poft pgnitentiam rcfurgat homo in * æquali virtute. Dicit enim Apoft. Roman. 8. Diligentibus Deum oimnia cooperantur in bonum. Ubi dicit glo. * Aug. quòd hoc adeò verum eß, ut,fi qui horum devient,&- exorbitent, hoc ipfumeis Deus faciat in bonum proficere: fed hoc non effet , fi homo Ę in minori virtute. ergo videtur, quòd pgnitens numquam refurgat in minori virtute. M 2. Prætereà. * Ambr. dicit, quòd pemitentia res optima eß, quæ omnes defeäus revocat adperfeítum : fed hoc non effet, nifi virtutes in æquali quantitate recuperarentur. ergo per pgnitentiam femper recuperatur æqualis virtus. 4 3. Praetereà.Super illud Gen. 1.Fa£ium efi vefpere, & mane dies unus, dicit glo.* Vefpertima lux eft, à qua quis cecidit : Imatutina, in qua refurgit : fed lux matutina eft major vefpertina. ergo aliquis refurgitin majori gratia,vel jÉ quâ priùs habuerit: quod etiam videtur per id,quod Apoft.dixit Roman.5.Ubi abundavit deliäum, fuperabundavit & gratia. M SED co NT R A. Charitas proficiens, vel perfeéta eft major, quàm charitas incipiens:fed quandoq;aliquis cadit à charitate proficiente, É autem in charitate incipiente. ergoTfemper refurgit homoinminori virtute. M. R E s P o N D E o dicendum, quòd, ficut ditium efl *, motus liberi ar6itrii, quieft in juftificatione impii, eft ultimâ

[ocr errors][merged small][merged small]
[ocr errors]

ftanti eft gratiæ infufio cum praedi&o motu liberi arbitrii (ut in fècunda parte

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small]
[ocr errors]
[ocr errors]

qui, quotiefcumque cadunt, finaliter ta- miffis non bcnèinfelle

[ocr errors]
[ocr errors]

jori gratia refurgant:fed,quia refurgütin permanentiori gratia : non quidem ex

`JORI. major. 8. In eodem, non autem femp hil, &c. ut patctconfideranti. Tertia S.Thom,

[ocr errors]
[ocr errors]
[graphic]
[graphic]
« VorigeDoorgaan »