Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

Re. $.

Ad hoc dicitur, quòd offensa poteft dupliciter considerari. Primò tum alicui remitti fine pænitentie virture : & fimiliter quòd non poteft d'ob, i.

ex parte actus, quo infertur offensa , & fic offensa direétè opponitur cha contingere, quòd Deus remittat offen sam alicui absque immutatione voritatis rectitudini in actu debitæ : eft enim deformitas actus privans perfe luntatis ejus, vel de possibili fecundum potentiam ordinariam, vel de por ctione charitativa . Alio modo ex parte suppositi offendentis: persona fibili fecundum potentiam absolutam. Et, fi quidem fit fermo de poffibili cnim ett, quæ primò offendit, actus autem, quo offendit, quafi inftrumen secundum potentiam ordinariam, nulla relinquitur difficultatis diversa otum personæ eft,& fic propriè, &formaliter consideratur offensa; & fic of pinio: omnes cnim

fatemur, quòd, qui creavis te fine te, non falvabu te for fensa directè opponitur gratiæ, demeritoriè tamen:nam offendens co ipfo , ne te; sed, li de possibili absolutè sit sermo, accedit quæstio cum Scot, traquòd offendır, demeretur,& quantum in se est, privat se gratia ejus, quem Crata à nobis fuperiùs in commentariis super prima secunde, 9. 13. art. offendit. Unde,quia offendens, ut fic, quantum in se cft, abjicit à se gratiam 2. & ideò nunc repetendam hanc difficultatem non puto : fed pro prælenci offensi, rectè dicitur, quòd offensa directè gratiæ opponitur, privative propofito fufficit verificare ca, quæ in litera dicuntur, secundum poffibile, demeritoriè, ubi etiam videre potes , salyari identitatem subiecti primi 19 vel impoflibile pencs potentiam ordinariam. denominati tàm à gratia , quàm ab offenfa : nam persona eft, quæ primò In codem articulo, & fpecialiter in refponfionc ad primum, pro quan- Dub. offendit, & quæ primò grata cst.

to ad omnem remissionem peccatorum actualium, actualis immutatio Sel.ob.a.

q Ad fecundum verò dicitur, quòd procedit ex malo intelle&tu literæ ; voluntatis concurrens attribuitur pænitentiæ etiam in baptismo,dubium
aliud eft enim, formaliter loquendo, effc offenfum ab aliquo, & aliud eft occurrit: quoniam falsum hoc videtur , quia propofitum emendæ , in qua
ultra hoc, quod est essc offensum,habere se, ut offensum. Primum enim, ratio formalis pænitentiæ dicitur confiftere, non habet locum in'adulto
fcilicet, elle offenfum, nihil ponit, aut tollit in offenso, fed folam denomi consequente per baptismum plenam remiffionem omnium peccatorum :
nationem . Secundum autem addit actum, quo fe habet, ut offensum quoniam, ut Ambrof. docuit, baptifmus omnia condonat,nullumque lu-
Objectiones igitur fecundo, & tertio loco inductæ acceperunt esse offen ctum , &c. requirit.
tum , quoad primum , litera verò utitur effe , seu dici oftenfum quoad Ad hoc dicitur, quòd baptismus non præfupponit, fed affert fecum Ref. dub.
utrumquc, scilicet & ad esse offensum, & quoad habere se, ut offenlum. actum pænitentiæ virtutis perfectum : quoniam , ficut baptismus datur in
Conftat autem, quòd in hoc confiftit offensum habere se, ut offensumi remissionem peccatorum, ita qui baptizatur, fufcipit illum in remiffionem
quod abjicit à sua gratia offendentem : quantumcumque enim offensus peccatorum : ac per hoc in ipsa susceptione baptismi subjiciendo fe illi, &
quis fit, nisi abjiciat offendentem à sua gratia, non se habet, ut offensus. fatetur fe peccafle, & deteftatur priorem vitam, moriendo illi, & fubjicit
Et ad hoc fortè denotandum usurpavit Auctor novam constructionem fe Deo, ut novum Chrifti membrum. Er, quia hoc totum eligit in remif-
grammaticaliter dicens , offenfum alteri abjicere eum à sua gratia, dia fionem peccatorum, evidenter conftat, intervenire in baptismo propofi-
cendo, offensus alteri, intelligi voluit habens le, ut offensum ad alterum , tum emendæ , non futuræ , fed præsentis, quæ magis voluntas, ac electio
Et juxta hunc sensum intellecta litera omnes excludit objectiones, quo emendæ dicenda eft:cligere fiquidem hæc in remiffionem peccatorum, eft
niam omnes in æquivoco laborant.

eligere emendam pro peccatis quoad culpam, & quoad pænam ratione So1.05.3.

1 Et ex hoc fenfu patet ratio solutionis ad primum: nam offensa,ut fic, tanti beneficii,quantum eft baptisma. Non igitur eft intelligendum baptifmeretur, ut offenfus fe habcat, ut offensus, quod nihil aliud eft,quàm quòd mum omnia condonare , fic, quòd nullum a&tum in adulto rcquirat, fed offensus repellat à fua gratia offendentem

fic, quòd opportunos actus fecum affert, nec eget adminiculo alieno. Et Annotat.

1 In codem articulo adverte : quòd dupliciter loqui poffumus de possi hicest optimus modus omnia condonandi . bili,feu impoffibili in hac materia , dùm dicitur, quòd impossibile eft pecca

20

30

528 1.2.9.73.4. 1.63.0.36. ar.s. 4.

di, 15.9".

re

rum

QR

asi.

40

[ocr errors]

so

non

Capr.4. /ent,dift.16.qu.i. ART I CU L U S TE RT I U S.

non attenditur corum
concl.z.

connexio, quantum ad
Scot.4.8.d.15.9.1.2.3.
Utrum posht per pænitentiam unum peccatum fine alio remitti.

conversionem dictam ,

secundum quam, ut arSUPER QU. LXXXVI. D TERTIUM fic proceditur. num peccatum fine alio:

guicur , unum mortale Videtur , quòd pofsit per peni SED CONTRA eft, quod Auguft

. peccatum potest esse fi- *In l.de ART. III.

tentiam
unum peccatum sine a-
dicit in lib. de penitentia: Sunt plures, ne alio: sed attenditur reGiallo

Pen.c.6

corum connexio, quă-
lio remitti. Dicitur enim Amos 4. Plui quos pænitet peccaße , sed non omninò,
ONCL. Impossibi-

C9
o di.16.q. le eft, unum pec- super unam civitatem, & fuper alteram ci- servantes sibi quædam , in quibus dele&tan- bono incommutabili,
2:4, 1:9;. catum

fine alio per po- pitatem non plui: pars una compluta eft, cor.Od.18.

tur:non animadvertentes, Dominum fimul fecundum quam dici91.0.509.3. I PROB. Quia & re- & pars,Super quam non plui, aruit , quod

mutum,& furdum à dæmonio liberassé,

per tur, quòd unum non * Him. 1o. miffio peccati per gra- exponens Gregor. * super Ezech. dicit: hoc docens , nos nunquam, nisi de omnibus, los Nam, remanenin Ezec.cir. tiam, cui quodcumque Cùm ille, qui proximum olit , ab aliis vitiis fanari.

te quocumque alio ,
peccatum mortale con- se corrigit, una, eademque civitas ex parte TRESPONDEO dicendum, quòd im- remaneret semper aver-
penitentia , cujus veris compluitur, & ex parte arida manet : quia possibile eft,per penitentiam unum peccatum 10.. DE MAJORI.
tas consiftit'in
detestari, sunt, qui,cùm quçdam vitia resecant, in aliis sine alio remitti:

Debita. k. Contraria
quodcumque eft contra graviter perdurant . ergo poteft unum Primò quidem, quia peccatum remit- amicitiæ . $. Tunc,
Deum, & perfectio di- peccatum per pęnitētiam dimitti sine alio.
viræ misericordiæ , cu-

titur, inquantum tollitur Dei offensa per &c. Non enim eft ca*In Ps.118. jus est totaliter misereri

( 2. Prætereà . Ambr. * super pfal.Beati gratiam. Unde in secunda parte * habi- cuniæ hominis ad ho- &9.1134 . Jer. 18. in ci, cujus miseretur, & immaculati in via, dicit,q prima consolatio tum eft, quòd nullum peccatum potest minem, & de debito, s. prins.a.v. auctoritas B. Augustini eft,quia non obliviscitur mifereri Deus , fe remitti sine gratia;omneautem peccatum ideft peccato, hominis confec.d.7

. conclusionem ipfam cf. cunda per punitionem , ubi, etsi fides desit, 6.6.cöfula, fe veram oftendunt, ut

mortale contrariatur gratiæ , & excludit ad Deum, ut putat ar-
de his quatuor mediis pæna satisfacit, & relevat. Potest ergo a cam. Unde impossibile est, quòd unum enim exterioris rei,
declaratur in tex. liquis relevari ab aliquo peccato, manen peccatum sine alio remittatur. Secundò, puta pecunia
1. " ILLATIO CON- te peccato infidelitatis.

quia, ficut oftenfum * est , peccatum mor- contrariatur, & cæt. *er.præc, CL. Ergo poteft unum ,

3. Prætereà. Eorum, quæ non necesse tale non potest fine vera pęnitentia re- ridiculum videtur, &c.
&c. &. Negatur illatio.
S. Procedit .n. ex præ- est effe fimul , unum potest auferri fine a mitti , ad quam pertinet deserere pecca- vult dicere , quòd, lo-

mislis malè intelleétis. lio: fed peccata , ut in fecunda parte * ha*1.2.9.73.

tum , inquantum est contra Deum, quod quendo , etiam in huNam illud verbis Gre- bitum est, non funt connexa, & ita unum

quidem est commune omnibus peccatis manis

, de debito consex. Ex quo dic, quòd eorum potest esse fine alio. ergo etiam co mortalibus: ubi autem est eadem ratio, offenfa hominis ad hodebuit interrific: Ergo unum eorum potest remitti sine alio per & idem effe&us. Unde non poteft effe minem, tenet hoc, scipoteft quis ab a&tu u- pænitentiam.

verè penitens,qui de uno peccato penitet, licet, quòd una offenceflando ab actu alte 94. Prætereà. Peccata sunt debita,quç

& non de alio. Si enim displiceret ei il- Sa

: non remittitur fine rius. Quod quide vides nobis relaxari petimus,cùm dicimus ino lud peccatum, quia est contra Deum su- que videretur, quod esse extra propositum. ratione Dominica : Dimitte nobis debita per omnia dile&um ( quod requiritur ad ab homine, &c. ut in 11. . EX D. AMBRO: noftra, &c. sed homo quandoque dimit

rationem veræ pęnitentiæ) sequeretur , ".-ILLATIO CONfcientia. 9. Tunc nihil, tit unum debitum sine alio . ergo etiam

quòd de omnibus peccatis

peniteret

. Un- CLUSIONIS. Ergo vi. &c. ut de fe patet. Am- Deus per penitentiam dimittit unum de fequitur, quòd imposibile sit, unum detur possibile, &c. R. brosius ergo fumpfit fi- peccatum fine alio.

peccatum per penitentiam remitti sine a. Negatur illatio. 9.Fa-
mitur, Roman. 14. 0-
5. Prætereà. Per dile&ionem Dei rela-

lio. Tertiò, quia hoc esset contra perfe- cit enim judicium imne , quod non eft ex fi- xantur hominibus peccata , secundum il ctionem misericordiæ Dei,cujus perfe&a quibus diverfum eft fade , peccatum eft. Hoc lud Hierem. 31. In charitate perpet ua dile sunt opera, ut dicitur Deuteronom. 32. un- ciendum . Nam dilecrt. Omne, quod eft co- xi te , ideò attraxi te miserans: fed nihil de cujus miseretur, totaliter miséretur, &tio , qua Deus diliquaft. 19. artic. s. arg. prohibet , quin Deus diligat hominem

& hoc est, quod Augu.* dicit in lib. de gis homines , &c. ut in de on quantum ad unum,& fitei offensus quan poenitentia : Quædam impietas infidelita

11, do fobi

Ja pen.c s. TEXAM. Ly cujus tum ad aliud, sicut peccatorem diligittis eft ab illo,qui justus, & juftitia est, di

non longe à

A P PENDIX, f.6.4. Hoc eft intelligendum quantum ad naturam: odit autem quan- 8. midiam sperare veniam. modo illo, quo tale di- tum ad culpam. ergo videtur possibile, AD PRIMUM ergo dicendum ctum declarabatur in q. quòd Deus per penitentiam remittat

Utili'as quòd illud verbum Gregorii non est EX artic. habes prin 79.ar.3. corp. & ad pri

pro s.Euch, mum ab Elucid. Ex textu ergo præsenti notato, quanta fit & bonitas Dei in rationem ostendas, meritò effe infinuatum à fcripturis, Concilio, & flagellando nos peccatores, & utilitas patientia , tanquam perfectum opus Auguftino , quòd non remittitur unquam unum peccatum mortale finc habentis, Jacobi primo, in fuftinendo patienter ipfa flagella.

alio. A Divo Auguftino quidem , secundum quod ponitur in argumen. III. DE MINORI. Non funt connexa. R. Quantum ad conversionem cont. A scripturis verò per hoc,quod dicitur Ro.13. Quæcumque à Deo funs, crga bonum commutabile. S. Tunc nihil, &c. În proposito enim articuli or dinasa sunt.Hoc eft. Illa,quæ sunt convenientia, à Dco funt, & è contra,

scilicet,

[ocr errors]

70

.

text.

cont.

sci

[ocr errors][ocr errors]

20 non de alia.

1.- MAJOR, Remota poft remislionem culpæ remanet aliquis tabile e finita, nó habet ex hac parte pec- lus per ly quorum Deus f. quæ no funt cõvenientia,illa, ut fic,à Deo effe nó poffunt.Si igitur ad pro mnis utriusque fexus omnia fua peccata confiteatur. Ex có enim, quòd prę. policum præsens particulare applicetur illud Apoftoli, eft idem:ac si, red cipit peccata omnia confiteri, ut abfolvatur peccator, fecundum quod dita causa, in qua implicitè continebatur,diceretur. Quia, unum peccatum

ex fubjan&is ibid. patet , relinquit pro manifesto intelligendum, quòd mortale sinc alio remitti, eft inordinatum, i.jaconvenicns: ideò à Deo non de monte lua est, non posse peccatum unum mortale sinc alio mortali repoteft unum illorum remitti finc alio. Quòd autem, ut fupponitur, hoc i mitti. Item fimiliter infinuatur à Concilio Florentino lic. Ad quam , psum sit inconveniens,

licet oris confeffionem, constat ex terminis suis, intelligendum quantum ad remissionem conveniunt omnia peccata mortalia, & pertinet, ut peccator o 1. peccatum mortale, & culpæ , fed quantum ad cessationem ab a ex hac parte habent rationem offenfæ, mnia peccata, quorum mortale

eft illud , quod &u: quia interdùm ille, qui plura pec quam oportet per pænitentiam tol sur integraliter .Hçc in inducit mortem animg, cata consuevit committere,deserit unum, 10 li.

decreto luper unio. Areft. Mors autem animæ divino , quod tamen non pertingit usque in qua ipsum peccatum non tamen aliud, quod quidem fit auxilio q Ad quartum dicendum, quòd de- menorū. Dic, ut fup.Có

bitum exterioris rei, puta pecuniæ non miffis Concilium Trid. folus eft fpiritualis vita ad remiffionem culpæ.

contrariatur amicitiæ, ex qua debitum fell.14.cap. s. Universa animæ : juxta illud Ec ( Ad secundum dicendum, quòd in remittitur: & ideò potest unum dimitti Ecclesia semper intelleclesiæ in hymno Ange- verbo illo Ambr. Fides non potest accipia fine alio, fed debitum culpæ contrariatur xit, inftitutam effe à Dom lorum; Tibi Chrifte

mino integram peccatoSplendor patris, Vita, qua creditur in Chriftum: quia, ut Aug. amicitiæ: & ideò una culpa, vel offensa

rum confeffionen. Sao virtus cordium,&illud *dicit super illud Joan.15.Sinon venisem, non remittitur fine altera, ridiculum e- cerdotes suiipsius vica-' *Traf7.8o. Deut.3o. Diligas domi Glocutus eis non fuissem,peccatum non ha nim videtur, quòd etiam ab homine ali- rios reliquit, ad quos ou

mnia mortalia crimin ter prin.c enim eft viratua. Alcer berent , l. infidelitatis : hoc enim eft pecca quis veniam peteret de una offensa, &

na deferantur : quò pro mor.9: verò terminus, 1, remit- tum,quo tenentur cunta peccata: sedacci

poteftate clavium reti; eft, ftando in propo- pitur fides pro conscientia: quia interdùm q Ad quintum dicendum,quòd dile&io, misionis, aut retentiosito,prçdictam mortem i. averfionem à Deo ex per penas, quas qui patienter sustinet,

qua Deus diligit hominis naturam non nis peccatorum fentenordinatur ad bonum gloriæ, à quo impe- ibi. Ex quibus patet , 8c

siam pronuntient.Hæc anima tolli: & conso consequitur remiffionem peccati, cujus quenter vitam, i.con- conscientiam non habet.

ditur homo per quodlibet peccatum mor- quòd Concilia præmifversionem, ipli animæ q Ad tertium dicendum, quòd pecca tale: sed dile&tio gratiæ, per quam fit re- la loqucbātur de morreddi . Declaratis his terminis, nonnè vides ta, quamvis non sint connexa, quantum

mislio peccati mortalis, ordinat homi- talibus, dicendo ly oinconveniens, quod ibi ad conversionem ad bonum commutabi

mnia;& quòd ad finem, nem ad vitam æternam, fecundum illud

fecundum illud ut poffit remiffio fieri, latebat? Nam ex decla- le: funt tamen connexa, quantum ad Roman.6. Gratia Dei vita æterna. Unde dicuntur omnia. Aliter rationc facta subitò, ve! aversionem à bono incommutabili,in qua 30 non est similis ratio ,

ergo, fecundum planam tenuiter consideranti

Concilii sententiam, repatet, quòd dicere , u

mitti non possent : nisi aum peccatum mortale fine alio posle remitti, eft dicere contradi&oria, f. omnia fimul.Cæterùm cave, ne ex veritate prædi&torum incidas in crrocandem animam, in qua sunt illa peccata , effe fimul vivam,& mortuam, rem Jacobi Prepofiti: hoc est, ne exinde inferas, quòd pænitentia, seu dohoc eft,fimul esse conversam ad Deum, & averfam à Deo. Quia enim unum lor de uno peccato finc dolore omnium, eft peccatum. Multùm enim dipeccatum mortale eft remiflumci, ideò de necessitate conftat, quòd ipfa ftant inter fe illa veritas , f. unum peccatum per penitentiam remitti non vivic,ideft,quòd eft conversa ad Deum:quia autem aliud mortale peccatum poteft fine alio,& ifta falsitas, fcilicet penitentia de uno peccato finc doloin ca remanfit, utpote non remissum ci, ideò de necessitate conftat, quòd re omnium eft peccatum . Quam quidem falfitatem & ipse Jacobus præpoipfamet non vivit, sed est mortua, i. quòd non est conversa ad Deum, sed

situs pro errore recognovit, ac revocavit, ut refert Bernardus à Lutzemb.
ab ipso aversa. A Concilio quoque Lateranensi sub Innocentio III. illud in luo Catalogo hæretic. Secundò vides : quomodò ex iis benè pensatis , &
in principio appendicis dictum inlinuatur per hoc, quod dicit cap. 21. o applicatis doctrina , &c.
I .

Ncorpore duo. Primò directè quæsito respondet negativa conclusione. Secundò conclufionem tripliciter probat, ibi : Primò quidem , &c.
Dur 4.8.0.17-9.3

qui de remotionc pęnæ Arg.2.fent.dift. 42. art. A RT I CU L U S Q U A R T U s.

temporalis, quandò lo3.

quimur de remotione Utrum,remissa culpa per pænitentiam,remaneat reatus pena.

culpæ mortalis, ut fic, SUPER Q. LXXXVI.

DQUARTUM fic procedi. peccati , ut ibidem dicitur. ergo, remiffa eft tranfire de formali tur. Videtur , quòd, remis- culpa,remanet reatus alicujus pænæ.

ad materiale: id, quod ART. IV.

eft vitiofum in ratiocisa culpa per pænitentiam, RESPONDEO dicendum, quòd, niis, reddens illa omniper gratiam remit

non remaneat reatus pænę, sicut in secundu* parte habită est, in pecca- nò invalida, fecundum 69 a.io.ad titur culpa, tollitur a

Remota enim causa, remo364...4. versio animæ à Dco.in vetur effe&us: fed culpa est causa reatus 40 mutabili bono, & conversio ad commuta

to mortali sunt duo, s.aversio ab incom- Philosophum dicētem

in lib. Poster, non licet 9.2.4.1.6 R9.11.6.4.

transcendere de gener gratiam Dco conjungi- pænæ: ideò enim est aliquis dignus pena, bile bonum inordinata, ex parte ergo a- re in genus. 31 Heb. 6. tur, & per consequens quia culpam commisit.ergo, remisla cul versionis ab incommutabili bono conse- 1 EXAM. Ly reme

quitur peccatum mortale reatus pænæ æ

net tamen illud, quod ternæ pęnæ: potcft cam pa, non potest remanere reatus pænæ.

est materiale, rinordiq 2. Prætereà. Sicut Apostolus dicit ternæ,ut qui contra æternum bonum pec- nata conversio,&c. Hoc mcn remanere rcatus alicujus pęnæ tēporalis . Rom.5. Donum Chrifti eft efficacius , quàm cavit, in æternum puniatur . ex parte et- eft: manet id, quod in T PROB...Quia patct peccatum : fed peccando homo fimul in iam conversionis ad bonum coinmuta- conversionc est quid fiautem pars,l.& per co- currit culpam, & pænæ reatum.ergo mul- bile, inquantum est inordinata , conse- nitum, feu quod inifequens, &c. probatur: tò magis per donum gratiæ funul remit

so

quitur peccatum mortale reatus alicujus ordinata converfio caQuia reatus pęnæ æter- titur culpa,& tollitur pænæ reatus. pænæ: quia inordinatio culpæ non re- tenùs, quatenùs fecum pæ consequitur culpam 3. Prætereà. Remiffio peccatorum fit

ducitur ad ordinem juftitiæ , nisi per poe averfionem à Deo. Ankõc averfionis à Deo, in poenitentia per virtutem passionis, nam:justum est enim,ut,qui voluntati suę tequam.n. gratia morbonü peccavit, in çter- secundum illud Roman. 3. Quem propo- plus indulsit,quàm debuit, contra volun- tali peccato delēdo

adnum puniatur. serria suit Deus propitiatorem, per fidem in fan tatem suam aliquid patiatur: fic.n.erit æ- veniat, mens peccatoris probatur. Quia reatus guine ipfius, propter remißionem præceden- qualitas.unde Apoc. 18. dicitur. Quantum in creatura, ad quam inpęnæ temporalis confe- tium deli&torum :sed pallio Christi est suf- glorificavit se, in delicüs fuit,tantum da- constituebat fuum ulquitur culpā rõne alia,f. ficienter satisfa&oria pro omnibus pec te illi tormentum, & lu&tum.

timum finem, habens coversionis inordinatæ catis , ut fuprà * dictum est. non ergo 60 Quia

tamen conversio ad bonú cómu- proptereà illā pro Deo: ad crcaturam, ut *q.68.6 69.69.79. caufa , removetur effe. reatus pænæ.

catum,quòd debeatur ei pęna eterna, un- vehter est, Philippen.3. Etus.B.Removetur ta. (SED CONTRA est, quod 2. Reg.12. de, fi fit inordinata conversio ad bonum Cùm verò per gratiam caufa'eft remota...Túc, xiffet ad Nathan: Peccavi Domino, dixit men, sccundum quòd dicitur, quòd, cùm David pænitens di- commutabile sine aversione à Deo, ficut deletur ipfum mortale, &c. Nam culpa, se cun

est in peccatis d venialibus, non debetur mens in codem instanti dum quod dicit aver- Nathan ad illum : Dominus quoque trans- peccato pęna æterna, sed téporalis: quãdò pro fine ultimo, i. pro fionem à Dco, remove tulit peccatum tuum , non morieris:verun- igitur per gratiã remittitur culpa , tollitur Deo:quoniam non alitur per gratiam: & idcò tamen filius ,qui natus efttibi , morte mo aversio animæ dDeo,inquátú per gratiã asa ter posset converti ad mais effectus culpæ re- rietur: quod fuit in pænam præcedentis 7o Deo cójūgitur. ūde e per confequës simul

Deum verum, ideft ac.

. mevcatur : fed folùm

Deo, cùm impoflibile cffc&us, qui consequebatur culpam ex parte averfionis. Sic enim fingula fit, voluntatem unius hominis ferri simul in plura , ficut in ultimos fines, singulis formaliter correspondent fine confusione alicujus confiderationis 1.2.9.1.2.5. Priùs ergo illa conversio sic inordinata erat,ut nullo modo porextraneæ, ideft rei materialis,qualis est effectus consequens culpam ex par fet stare cũ gratia,poft verò ablaro illo, per quod inordinatio ipfa non potete conversionis ad bonum commutabile,dùm loquimur & de culpa ex par: rat stare cum gratia, i. ablata constitutione ultimi finis in crcatura, mox te averfionis à Deo,& de effectu confequente culpam ex parte averfionis à potest ipsa converfio inordinata stare cum gratia, ut à fimili clarè patet in Deo. Talis verò cffc&tus est reatus penæ æternæ, non autem reatus pęnæ

peccãtibus solū venialiter. Remanéte aute conversionc inordinata, etiá poft temporalis,cùm ifte non consequatur culpam ex parte ayerfionis, Unde lo deletioné mortalis, ut fic factā per gratiá , est neceffe,quòd remarcat rea

Tertia S. Thoma,

Mmm 3

529

Sup.2.674 CONCL. Quandò

[ocr errors]
[ocr errors]

D.159

tus

Urillia

20

de inordinata conyeto homo,cum auxilio divinæ gratiæ patien- culpa, folvitur reatus totius pænæ:fed pro qua juravi patribus

tus pænæ temporalis. Nam, posita causa, ponitur effe&tus, sicut &, illa fui, ideft , quantum eft de fe.S.Tunc nihil , &c. Quòd enim in pænitentia remota , ifte remoyetur. Nec obstar, si replicetur, ut in argumento, quòd non fiat remissio totius pænæ temporalis per virtutem passionis Chricausa, ideft , peccatum mortale, estremorum: quoniam ipfum mortale, fi, non eft ex insufficientia passionis ejus : fed eft ex modo homi. ut mortale, non eft pro

nis, quo participat virpriè causa huius

pænæ tollitur reatus pænæ æternæ , poteft tamen reatu panç temporalis,ficut igitur priùs turem iplius, uc decla-
temporalis, fed eft causa remanere reatus alicujus pæne temporalis , eft effc&us gratiæ operantis, quàm gra- fatur in textu.
pænæ æternæ.Relinqui.

APPENDIX.
surcrgo, quòd mortale, ÇADPRIMUM ergo dicendum, quòd tiæ cooperantis,ita etiam priùs eft remif-
quoad fuum materiale, culpa mortalis utrumquc habet,& avera 10 fio culpæ, & poenæ æternæ , quàm plena Epineticulo

habes
ideft, quòd inordina. fionem à Deo, & conversionem ad bo absolutio à pæna temporali : utrumque per rationem interimas Dei.
sa conversio ad bonum
commutabile,qug priùs

nym creatum:sed , ficut in secunda parte enim est à gratia, fed primum à gratia hæresim Lusberi dicen* 1.9.11. crat cum mortali,ideft, * habitum est, averlío à Deo eft ibi, ficut

fola , fecundum ex gratia, & libero arbi- tis , ut refert Alphonfus

de Castro adversus hæc cum averfionc à yeró formale: converfio autem ab bonú crea trio.

ref.cit.pçnitentia,quòd, Deo, sit, propriè loquc- tum,est ibi, sicut materiale. Remoto au Ad tertiuın dicendum est, quòd dimilla culpa, limul temporalis. Ex omnibus tem formali cujufcumque rei, tollitur passio Christi de se fufficiens eft ad tol. etiam dimifla cẢ omnis

poena peccaro debita. his in textu vittualiter fpecies, sicut, remoto rationali

, tollitur lendum omnem reatum pænæ non Et propter hoc (inquit) inclusis cuique ftudiofe species humana: & ideò ex hoc ipfo dici folùm æternæ , sed etiam temporalis:& nulla debet fieri fatisfa. patere jam poteft, quòd, tur culpa mortalis remitti, quòd per gra secundum modum,quo homo participat ctio pro delictis perpe. fi distinguenda diftin.

tracis . Secundò habes: guantur, & libi invicem tiam tollitur averlio mentis à Deo fimul

virtutem passionis Christi , percipit etiã

quomodo per rationem reddenda reddätur,ideft, cum reatu penę æternæ: remanet tamen absolutionem à reatu panz. In baptismo oftendas , eam meritò prout oportet, inter fe illud , quod eft materiale , scilicet, inordistribuantur, nulla,vel dinata converfio ad bonum creatum,

autem homo participat totaliter virtu- damnari a 2.Reg.12.per minima difficultas eft

tem passionis Christi,utpote per aquam, quòd cum David penis intelligere veritatem pro qua debetur reatus pænæ tēporalis. & fpiritum Christi commortuus pecca- jens, &c. ut in argum. hanc, Icilicet, quòd, c q Ad secundum dicendum, quòd, to,& in eo regeneratus ad novam vitam, contr. Item per di&tum

moto per gratiam pec- sicut in fecunda parte habitum * eft, ad *.

& ideò in baptismo homo consequitur Numer.!4. Ait Moyses 4.7 . &*qú, poffit adhuc reacus poca gratiam pertinet operari in homine ju30 remissionem reatus totius pænæ. In pæ, ie

, obfecro , peccatum næ temporalis . Dicoly Itificando ipsum à

peccato, & cooperari nitentia verò conlequitur virtutem pal- populi huius fecundum poffit , quia in aliquibus homini ad rectè operandum. Remislio fionis Christi secundum modum pro- magnitudinem miferiIcilicet in illis, qui tanta igitur culpæ, & reatus pænę æternæ perpriorum actuum, qui sunt materia per minus Dimić juxta: 23.84,01

, vehementia gratiæ toti tinet ad gratiam operantem,fed remifsio nitentiæ , ficut aqua baptismi, ut suprà verbum tuum: Attamen c* 3: feruntur in Deum, ut reatus pænæ temporalis pertinet ad gra, * di&tum est. Et ideò non statim per pri- omnes hommes, qui,&c. nihil in ipsis remancat tiam cooperantem, inquantum fcilicet mum actuin pænitentiæ , quo remittitur non videbunt terram, fione priori , ut patet

. enim
de B.Magdalena,
Luc.7. ter panas tolerando, absolvitur etiam à

completis omnibus pænitentiæ actibus. ad planam literæ textuRegulariter ergo, idet,

40

rā, quòd,dimifla culpa, de communi curfu, feu de pænitentia fufficienti folùm, non de superabun

remanet adhuc pæna temporalis,puta, non videre terram promifsionis. No danti loquenda, remifsa culpa mortali remanet temporalis pænæ reatus: autem putemus, quòd hoc,fcilicet prenam temporalem post culpæ deletiofed comprehendendo utrumque, scilicet,& cursum conversionis communē,

nem remanere, proveniat ex parva misericordia Dei,fignanter ibi scriptura & privilegiarum , ut loquitur textus, tunc, remissa illa , poteit hic remane ad deletionem illius peccati appoluit ly secundum verbum tuum; hoc est re. De conversione, & aversione prædictis vide fundamentum in Veri ( ut peticrat Moyses, fecundum magnitudinem misericordiæ meæ . ) Acfi taribus aureis super coram legem veterem , Genef. 3. concl.22.

in proposito hujus articuli clariùs dictum sit. Quod, dimiflo peccato morII. DE CONCLUSIONE, Tollisur pæne. R. Ærernæ. S. Tunc nihil,&c. tali, reatus pænæ temporalis remaneat, non eft ex defectu misericordiæ ? ut patet. Nam & articuli conclufio hoc concetlit. Quod fi argumenti con divinæ, sed aliunde, puta ex defectu poenitentiæ hominum,quia fcilicet illoclusio perly pæne intelligat etiam temporalem, formalizetur fic ipfa , & rum conversio ad Deum non eft tanto spiritus fervore facta , ut fufficiat ad responsum, Secundum de conclusionc. Simul remittitur. Respond. Vel tollendum etiam pænam temporalem. Vide exam. poft ad primum. Item suo tempore. $. Quandò fcilicet prccaroris jam iuftificati liberum arbitriú so meritò damnari à Concilio Trident. feff.6.cap. 14. Docendum eft : Chrin concurrerit poftca ad sufferendum pænas satisfactorias. Utrumque cnim fiani hominis pænitentiam poft lapfum continere cessationem à peccasis, çst à dono Christi, de quo loquitur major, idest, à gratia, sed primum, sci eorum detestationem, cor contrirum, & humiliatum, eorumdem facramenlicet remissio pænç æicinæ, est à gratia sola, quamvis non fine consensu talem confeffionem , faltem in voto, a suo tempore faciendam, facerdosa. hominis; fecundum aurem, scilicet remissio prenæ temporalis, est à gratia lem abfolutionem , itemque satisfactionem, non propena eterna, que vel fimul cum libero hominis arbitrio, non tantùm consentiente , ut faciebat facramento , vel facramenti voto una cum culpa remittitur , fed propæne in primo, fed etiam cooperante. Tunc nihil, & cæt. Nam ad verifican temporali:quæ, ut facræ literæ docent, non tota semper dimistisur Hæc dam auctoritatem illam Apostoli Rom.s. fufficit, quòd per gratiam re ibi. Et cano: 30. Si quis poft acceptam justificationis gratiam cuilibet pecmittatur pæna utraque , nec requiritur, quòd fimul, quoniam, quæ à Deo catori pænitenti culpam remitii, Grearī æternæ pænse deberi dixeris, ite: sunt , ordinata sunt, ut primò de cursu communi remittatur æterna , post ut nullus remaneat reatus peene temporalis exfolvendie vel in hoc fæculo, modùm temporalis , & tamen adhuc semper eft efficacius donum Christi, vel in futuro in purgatorio, antequă ad regna celorú aditus patere poffet : quàm peccatum : quoniam & gratia operans non tantùm tollit maculam, 60 anathema fit. Hæc ibi

. Et fess. 14. cap.8. Sancta Synodus declara: falsum & pænam æternam, quæ peccatum caulavit, sed etiam confert fimul mes omninò effe, o à verbo Dei alienum, culpam à Domino nunquam remitti, ritum vitæ æternæ, & gratia cooperans non solum collit pænam tempora quin universa etiam pæna condonet ur. Perspicua enim, illuftria in ( lem , quam eriam caufaverat peccatum, fed etiam confere meritum au cris literis exempla reperiuntur, quibus hic error quam manifeftujime re. gmenti gloriæ in vita æterna. Vide 9.69.art.3. Et pro hoc ulimo dicto vide vincitur . Hxc ibi . Ubi per totum capitulum contra hanc erroncam in Concilium Trid.fefl.6.cano.32. Ex quo Concilii canone fimul & articulo fide pofitionem quàm pulcherrimè, & efficacissimè multis rationibus inpræsenti interimes hæresim Catharorum dicentium, ut refert Cardinalis vehitur, quæ omnia vide tu, ne nimis in longuin protrahatur hæc ElucidaTurrecremata, De Eccl. lib.4.cap.35. quòd per pænitentiam nec gloria tionum formula. Et cano.is. Siquis dixerit: fictionem effe , quod , virouse augetur, nec pæna inferni minuitur.

clavium sublata pæna eterna, pæna temporalis plerunque exfolvenda JII. DE MINORI, Sed paffio Chrifti, Resp, Considerata cx parte remaneat ; anathema fit. Hæc ibi. Tersiò vides: quomodo ex iis, &c,

til, ar, 2.

Commentaria Cardinalis Cajetani.
I
Ncórp.duo. Primò juxta duo, quæ funt in peccato, averfionem scilicet, manere hujusmodi conversionem, fed poteft fimul totum tolli . Et fimili-

& conyersionem , duplicem pænam assignat , æternam ex parte aver ter dato, quòd non totum fit fublatum, non eft necelle remanere iplam cofionis: temporalem ex parte conversionis

. Secundò refpondet , rem illa cul versionem, sed inordinationem, quæ fuit ipsius converfionis. Poteft enim, pa, non remanere rcatum pænæ æternæ, pofse tamen remanere reatum qui peccato avaritiæ deliquit, ante remiffionem peccati, dimilsis aya ritix penæ temporalis, ibi : Quia tamen, &c.

70 actibus, & inclinationibus in oppolitos actus converti, & tunc apparet,

quòd, adveniente gratia remittente peccatum prioris avaritiæ non remanet Annoin

I

Nart.4. ejusdem q. in respons. ad 1. pro quanto ibi dicitur, quòd, remif conversio illius habitualis ad commutabile bonum , fed inordinatio ipfius
so peccato mortali, remanet inordinara conversio ad commutabile bo incurfa , per pænam temporalem ordinanda: ratione liquidem illius inor-
num, pro qua debetur reatus pænæ temporalis , adverte, sententiam hanc dinationis remanet reatus pænæ temporalis tamdiu, quousque culpabilis
intelligi de possibili, & quoad inordinationem : non enim necelle est re inordinatio ordinata futficienter fucrit per pænam .
Sot. 4. f. d. 15. quæft. 2. A RT I CU L U S Q U I N T u s.

I PROB. 1. Quia, .

fublato co, quod in SUPER QU.LXXXVI.

Utrum, remissa culpa mortali, tollantur onenes reliquiæ peccati.
Sup. 4.4.ad
3. Et 4.1,
AR T. v.

D QUINTUM sic proccditur. non liberavit: totum enim hominem fa- remanere id, quod 14.1.2.2.1.

Videtur , quòd remissa culpa navit in fabbato : quia & corpus ab in- ibi erat cx parte.com

mortali, tollantur omnes reli firmitate & animam ab omni con. 4. ad primum: & id; la culpa, remancant dil* In 1. de positiones x præce- August. in lib. de pænitentia: Numquam

quiæ peccati . Dicit enim * 80 tagione : sed reliquiæ peccati perti- quod ibi tanquam in verga con dentibus actibus caufa- Dominus aliquem Sanavit , quem omninò

nent ad infirmitatem peccati . ergo peccato ipfo caufarum falfa pen. tæ, quæ dicuntur peça

non videtur possibile , quòd , remissa fionis, eft quædam dif 6.9.7 of me.

cati reliquiæ, remanent
tamen debilitatæ , & diminutæ.

positio in anima, ctiam habitus, ad talis peccati fimiles actus, ut patet . Hæc aurem,

[ocr errors]
[ocr errors]

peccato mortali est ex parre averfionis , potest

Cor. 11. Sect.7.

Chibet, quin,temir

ut paiet art.

cum

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

que defcriptio data à spiritualem, adhuc remanent in eo alique 30 perantem fucceffivè tollit peccati reli. catore, cui dimiflum est

cum relinquantur ex peccato, rectè vocantur peccati reliquiæ. Secunda

Α Ρ Ρ Ε Ν DI X.

primò, Util.pro S. Nam ex praefentia

gratiæ, per quam Femida fit culpa , procedit, quòd E inlinuacum à fcripturis : quòd remilla culpa quandoque non folütuse etiam ipfæ reliquiæ debiliten

omnes reliquiæ peccati: tur, ac diminuantur. culpa ,

culpa, remaneant reliquiæ peccati. dispositiones ex præcedentibus a&tibus cau- quandoquc autem lic. S COROLL.Ergo re* 1-4.par.4. liquiæ peccati quando de divi.*nom. bonum eft efficacius, quàm

( 2. Prætereà. Secundum Dionyf. 4.c. fátæ, quæ dicuntur peccati reliquiæ . Rema. Us per id, quod à fimili inter print , quc tolluntur, quando

nent tamen debilitate, & diminut& , ita, quod cum difcurfu po@med.

quc autem non.cùm rc- malum : quia malum non agit , nifi virtute quòd homini non dominentur. Et hoc nitur in arg.cont. ltem
mittitur culpa . Hoc.n. boni: sed homo peccando fimul totam magis per modum dispositionum, quàm per hoc, quod legitur
totuin importatur vir- infe&ionem peccati incurrit.ergo multò 10 per modum habituum; sicut etiam rema-

Plal.37. Putruerunt, ea

corruptæ sunt cicatrices manere, per ly nih.pro- magis pænitendo liberatur etiam abo

net fomes post baptismum.

mee a facie infipiensia
hibet, quin remaneant, mnibus peccati reliquiis.

I AD PRIMU mergo dicendum, quòd mer l'ater fiquidem,
1 EXAM. Ly boc
{ 3. Prætereà. Opus Dei efficacius

Deus totum hominem perfe&tè curat: sed quod cicatrix ex vulne
magis per nadše diposita est, quàm opus hominis : fed per exerci quandoque lubitò,ficut

locrum Petri fta- eling

, our
habituum. Hoc eft, De- tium humanorum operū ad bonum tol tim reftituit perfe&tæ fanitati, ita, ut sur- trices, de quibus loqui-
bilicatæ magis remanét luntur reliquiæ peccati contrarii. ergo gens ministraret illis, ut legitur Luc. 4. tur Propheta , funt re-
ipfæ reliquis lifucrint multò magis
tolluntur per remissionem quandoque autem

successive, sicut

* di- baguhin ti dicains in anima caularæ, quã culpæ , quæ est opus Dei.

čtum est de cæco illuminato, Mar. 8. Et bus reliquiis lamenta- ada, si tanquam habitus. De SED CONTRA est, quod Marci 20 ita etiam spiritualiter quandoque tanta biliter dicit, quòd prbilitatur.n. faciliùs, & 8. legitur , quòd cæcus illuminatus à Do commotione convertit cor hoininis, ut truerunt, á corrupræ minuitur id, quod cft mino primò restitutus est ad imperfe&ú

subitò perfeè consequatur fanitatem funt. Nam fecundum D. id, quod eft magis radi- visum, unde ait; Video homines velut ar spiritualem, non folùm remiffa culpa, sed mos, ficut per imperită cacum, & faciliùs vin- bores ambulantes : deindè reftitutus eft sublatis omnibus peccati reliquiis, ut pa- medici quandoque incitur aliquid parva vir- perfectè, ita, ut videret clarè omnia. Illu

firmitas generat intùs tet de Magdalena, Luc.7. Quandoque au

putredinem, & corrumjoris vigotis. Taliter fe minatio autem cæei significat liberationé

tem priùs remittit culpam per gratiam o- pit aliquod membrum : habent dispositio,& ba- peccatoris. Post primam ergo remissione perantem , & pofteà per gratiam coo- fic eft quädoque in pecbitus, ut patet, si utrius culpæ, qua peccator reltituitur ad visum

peccatum , & adhuc re.

mansit pronitas ad pec-
mentis confideretur , reliquiæ peccati præteriti .

Ad secundum dicendum, quòd pec- candum; quafi cicatrix
Quod autem peccatum ( RESPONDEO dicendum , quòd catum etiam quandoque ftatim inducit ex vulnere. Quandò
causet inclinationem
in malum, & diminuat inordinatæ ad bonum coinmutabile qua-
peccatum mortale ex parte conversionis debilem dispositionem, utpote per u- peccatum illud non cum

num a&um causatam: quandoque au- i, per fructus dignos pe-
inclinationem in bonú,
que duo funt ipfius pec? dam dispositionem caulat in anima , vel tem fortiorem, causatam per

multos a- nitentiæ,

f. satisfa. cati reliquiæ. vide 1. 2. etiam habitum, si actus frequenter itere

stus.

&tionem, & exercicium kar.prac. 9.85.ari. 1.

tur: ficut autem dictum *ejt , culpa pec-
1.W EX D. AUGUST. Cati mortalis remittitur, inquantum 40 a&u humano non tolluntur omnes reli- dele&tatio peccati præ-

Ad tertium dicendum, quòd uno bonorum operum: tunc
raverit . R. Vel fubitò, tollitur per gratiain aversio mentis à quiz peccati: quia, ut dicitur in Prædi- teriti , & confentit ina-
vel successivè. S. Tunc Deo.

camentis,* pravus ad meliores exercitatio- liud timile . Hoc eft, ut nihil,&c,ut patet in tex.

brevius dicatur . Sicut 10.-. :

Sublato autem eo, quod eft ex parte
II. m DE MINORI,

nes dedućtus ad modicum aliquid proficiet,

quandoque per insipienConirahit . B. Quando: aversionis , nihilominùs remanere potest ut melior sit . Multiplicato autem exercitio tiam medici vulnus puque itatim , quandoque id, quod eft ex parte conversionis inor ad hoc pervenit, ut sit bonus virtute acqui- grefit: ita ex insipientia

non fic. s. ut textus di- dinatæ, cùin hanc contingat effe sine il. sita. Hoc autem multò efficaciùs facit di hominis, in quo reli* sv.prac. cit. Tunc nihil,&c. ut la , ficut priùs dictum * eft, & ideò nihil patet ex dictis ad prin

yina gratia, five uno, live pluribus a&i- quiz peccati remanfe

runt , nefcientis fibi prohibet, quin , remißa culpa, remaneant bus.

benè cavere, continIII.“ ILLATIO CON

git recidivum. Hæc S. CLUSIONIS. Ergo multò magis tolluntur, &c. R. Negatur illatio.S.Non Doctor in fententia . Item, quòd quandoque rollantur ipie reliquiæ ro.n.ex præmissis debuit sic inferri , sed aliter, fcilicet. Ergo multò cthcaciùs missa culpa, per hoc insinuatur, quod ex persona Dei culpam remittentis tollit reliquias peccati divina sive uno, live pluribus actibus. Nam ad veri ad animam dicitur, Hierem. 30. Obducam cicatricem sibi, e à vulne. ficandum, quòd opus Dei lit efficacius, quam opus hominis, non requiri ribus tuis fanabo te. Ecce, quòd Deus ex bonitate sua promittit aliquitur, quòd gratia delendo culpam tollat fimul omnes culpæ reliquias: fed bus: se non tantùm in eis sanaturum yulnera, ideft peccata, sed eriam vulfufficit, quod gratia quandocunque operatur tollendo culpæ reliquias, sive nerum cicatricem, ideft peccatorum ipsorum reliquias . Vide tex. ad fimul, Tive successive : tunc operetur earum ablationem efficaciùs, quàm primum . Secundó vides : quomodò ex his benè pensatis, & appliopus hominis, i.quàm exercitium humanorum operum . Vide limile quid 60 satis doctrina, præsens Angelica vicillim declarctur, atque confirmein ar.4. ad 2. Elu.

.

1

per

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

mum.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

tur.

[ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors]

,537 4.di, 14.90 2. ar.1.4.

,

[ocr errors]

D. Alb. 4.fent.d.14.art. ARTICU Η L

U S SEX TU S.

productionis effectus
13.

fui.
Sot.4.8.d.15.9.1.ar.6.
Utrum remifsio culpæ fit effe&tus pænitentie.

NOT. Diligenter
D Sextum sic proceditur. ( 3. Prætereà. Remisfio culpæ non illa textus,l.Tamen pro-

pensanda eft specificatio
SUPER Q. LXXXVI,
ART. VI.

Videtur, quòd remissio cul est, nisi ex virtute passionis Christi, se ut hi actus aliqualiter
pæ non fit effe&tus pæniten cundum illud Hebr.9. Sine sanguinis effu- ordinantur. ad claves

tiæ , fecundum quod eft vir- 70 fione non fit remissio: sed pænitentia , "in- Ecclefiæ. Limitatio hæc
culpæ eft effectus
pænitentiæ , fecundum tus . Dicitur enim pænitentia virtus quantum est facramentum, operatur in clarandü præsentem lo-
quòd eft virius: princi- secundum quòd est principium huma virtute paflionis Chrifti, sicut, & cæt. fa- cum, ideò que di&ta in
paliùs tamen , secundū ni actus: sed humanus actus non ope-
quòd eft facramentum .

cramenta,ut ex supraditis *patet.ergo re- 9.84.1.1. ad primumised * 7. 62.4 3.
I PROB. Quia pæni- ratur ad remislionem culpæ, qui est

missio culpz non eft effe&tus pænitentiz, ctiam ad difcernendum tentia, fecundum quòd effe&tus gratiæ operantis . ergo remis inquantum eft virtus, sed inquantum est virtus, fructuosă abineft virtus, est quid ma- fio culpæ non est effectus pænitentiæ , se facramentum

fructuofa , live catholic teriale respectu poenitc cundum quòd est virtus.

[
riæ, secundum quòd est

SED CONTRA. Illud est propriè corum ab hæretico-
2. Prætereà. Quædam aliæ virtutes causa alicujus, fine quo esse non poteft : naturali ratione mo-
quid formale , ut patet funt excellentiores pænitentia: sed remif- 80 omnis .n. cffc&tus dependet à sua causa: veatur homo ad peeni-
ex eo , quod in sacramő- fio culpæ non dicitur effectus alicujus al fed remiffio culpæ poteft effe à Deo fine tendum de malis, quae
to pænitētiæ actus pec- terius virtutis. ergo etiam non eft effe-
caioris sc habent mate-

penitentiæ facramento, non autem sine fecit, qu. 84. artic.7.&

malum numquam aurialiter, 9.84.ar. 1.vir- &us pænitentiæ , secundum quòd est pænitentia, fecundum quòd eft virtus, ferat totaliter bonum tus autem claviū se ha- virtus.

ut suprà * dictum est: unde & ante sacra- naturæ

1. 2. qu.eft.
bet formaliter,484.2.3.

85. articul. fecundo, *ar.prac.
& omne sacramentum producit effectum suum non solum vi formæ, sed potest hæreticus dolere de aliquo suo peccato : fed, quia ille luus humanus
etiam vi formæ, & materiæ, ut patet ab exemplo de baptismo respectu actus, fcilicet dolor, non ordinatur aliqualiter ab co ad claves Ecclefiæ,id-

Coi

[ocr errors]

&c.

. 90. 113.4

[ocr errors]
[ocr errors]

cò ipfa ejus pænitentia non eft vera , idest infructuofa , hoc eft , fecundum principaliùs effectus gratiæ ; quàm faeramenti penitentiæ. Quod gratis
præsentem textum, non trahit secum remiffionem culpæ. Quo contra conceditur: sed nihil eft contrà:-
catholicus, poenitendo

APPENDIX.
peccatis, quæ fecit

X art. habes primò: Utility dolor ejus hujufmodi peccata remittebat. ergo remiffio

culpæ etiam motus liberi arbitrii in Deum, qui
eft adus fidei tormatæ, & motus liberi tò else infinuatu a Tatia

tionem oftendas, meri- Dei.
habet pro effe&u fuo eft præcipuè effectus pænitentiæ, fecun-
remiffionem peccati : dum quod est virtus.

arbitrii in peccatum, qui est a&us pee- pturis, & à Concilio, non præcisè, quia do Y RESPONDEO dicendum , quòd nitentiæ. Hi tamen actus humani sunt quòd remifsio culpæ no quia talem fuum dolo- pænitentia est virtus, secundum quòd 1. ibi, ut effe&us gratiæ operantis , fimul eft fine ordine ad claves rem ordinat ad claves est principium quorundam a&uum hu.

produđi cum remissione culpæ: unde re- principaliùs cft cffe&us Ecclefiæ. Ex his patet manorum. A&us autem humani , qui mislio culpæ non fit fine a&u pæniten- penitentiæ , fecundum facilior tenfus conclu- funt ex parte peccatoris, materialiter fe tiæ virtutis, licèt fit effe&us gratiæ ope- quod facramentū, quă, fionis. Videlicet : Re

fecundum quòd virtus

rantis.
mislio culpæ est ,
habent in sacramento pænitentiæ .

eft. A Concil. quidem
Idet: Penitentia virtus Omne autem facramentum produ ( Ad secundum dicendum, quòd in Trid.feff.14.c.4. Decla
habet pro effectu fuo cit effectum suum non folùm virtute for justificatione impii non folùm est actus rat sancta Synodus

, com
remiffionem culpæ: dū-
modò ordinetur ad cla. mæ, sed etiam virtute materiæ , ex utro-

pænitentiæ, sed etiam a&us fidei, ut di- sritioně non solüm cef-
ves Ecclefia . Quod eft

: que enim est unum facramentum, ut fu- Etum* eft:& ideò remissio culpæ non po- vitanova propoficum op.60.0.6. quandò dolens de pec- pra* habitum est: unde , sicut remiilio zo nitur effe&us folùm pænitentiæ virtutis : & inchoationë, Jed vead 2.0 am

teris etiam odium consed principalis fidei,

& charitatis . lentem fubjicere clavi culpæ fit in baptismo; non folùm virtute

Ad tertium dicendum , quòd ad jicite à vobis omnes

ini

tinere; juxta illud. Pro-
bus Ecclefiæ , i.confite formæ , fed etiam virtute materiæ , fcili-
si ministro Ecclefiæ , ab cet aquæ , principaliùs tamen virtute for- passionem Christi ordinatur a&us pæni- quitates veftras, in quia
co abfolutionem facra- mæ, ex qua & ipfa aqua virtutem reci tentiæ virtutis & per fidem, & per or- bus prævaricati eftis,
métalem humiliter ex-
pectare , fatisfacereque pit: ita etiam & remislio culpæ eft effc-

dinem ad claves ecclesiæ, & ideò utro- facite vobis cor no

vum, spiritum novũ. pro peccatis ci confellis &us pænitentiæ, principaliùs quidem ex

modo causat remissionem culpæ vir- Doces preterea : etfi co

que
fecundum arbitrium e virtute clavium, quas habent ministri, tute passionis Christi.

tritionem hăc aliquãdò
jufdē ministri Ecclefiæ ,
1.- DE MINORI.

ex quorum parte accipitur id, quod est Adid autem, quod in contrarium charitate perfectam ef

formale in hoc facramento, ut fuprà * di- 30 objicitur , dicendum est, quòd a&us poe- que Deo reconciliere,
* q. 84. a. Sed humanus actus, R.

Ut fic, ideft, ut præcisè Etum est : fecundariò autem ex vi actuum nitentiæ virtutis habet, quòd sine eo non priusquam hoc panitě
humanus. S. Tunc ni- pænitentis pertinentium ad virtutem poffit fieri remissio culpæ , inquantum sia sacramentum a£tu
hil, &c. Cum hoc enim pænitentiæ, tamen,prout hiactus aliqua. eft inseparabilis effe&us gratiæ , per qua fufcipiatur; ipsam mihi
actus, ut gratiæ opc- liter ordinantur ad claves ecclesiæ : & fic

principaliter culpa remittitur, quæ etiam nem ipfe contritioni fine
fantis effectus, opere- patet, quòd remifsio culpe est effectus pee operatur in omnibus sacramentis: & ideò sacramenti voto , quod
tur ad remiffionem cul- nitentiæ, secundum quòd est virtus, prin per hoc non potest concludi, nisi quòd in illa includieur, non
pæ:& fic intelligit con-
clutio articuli lyremif
. cipaliùs tamen, secundum quòd est facra gratia est principalior causa remiffionis effe adfcribendam Hæc

ibi . Quorum ultima
fro culpæ fit fine actu mentum.

culpæ, quàm pænitentiæ sacramentum fententia, ly docet pre-
pænitensie virtutis.

CAD PRIMU M ergo dicendum,quòd Sciendum tamen, quòd etiam in veteri tereà , &c fufficiebat
Hoc confirmatur, ex effe&us gratiæ operantis est justificatio

lege, & in lege naturæ erat aliqualiter proposito demonstran

facramentum pænitentiæ , ut supra* di- du&a fuit, ut omnibus *q.m.e. 9. 113. in cap. 4. Quidam falso impii, ut in secunda * parte dićtum eft : in divi fuae calumniantur catholi- qua, ut ibidem di&um est, non folùm Etum est .

patefieret, quòd fub no: 7. ada. qually cos fcrip:ores, quasi tre

mine contritionis ibi diderine , Sacramentum Pænitentie absque bono motu suscipientium gra accipitur penitentia virtus:fecundum quòd manifestat ejus descriptio præsiam conferre. Quod nunquam Ecclefia Dei docuit , nec Senft. Hæc ibi. sens, fi conferatur descriptioni penitentiæ virtutis datæ suprà 4.85.2.1.2.3

. Quæ , ut opus est, applica tu.

A scriptucis verò insinuatur per hoc, quod dicitur Joan.20. Accipite Spiri11. MINOR. Remisio culpe non dicitur effectus alicujus alterius vir tum sanctum quorum remiseritis peccata, remittuntur eis , & quorum retutis

. R. Negatur. S. Nam in juftificatione impii non folùm, &c. ut in tex. so tinueritis, recenta funt. His.n. verbis Christus instituit facramentum pe: Vide 1. 2.9. 103. art. 8.

nitentiæ secundum Concil

. Trid. sell.14.C. 1. tanquam Lapsis poft bapsismis III.- DE MINORI. Pænitentia, inquantum eft facramentum R. Et ad salutem necessarium,ut nondum regeneratis ipse baptismus, fecundum ctiam, inquantum eft virtus. 9. Ad paffionem enim Chrifti ordinatur actus idem Conc.ibid.c.2.ex cujus inftitutione universa Ecclefia semper intellepænitentiæ, &c. ut in tex. Tunc nihil, &c. ut de fe patet.

xit, inftitutam etiam effe à Domino integram peccatorum confeffionem, cu iv.. CONT. ILLATIO CONCLUSIONIS. Ergo remissio culpæ ,

omnibus post baptismum lapsis jure divino necessariam existere , ut docet R. Negatur illatio. S. Procedit enim ex non pleno intellectu præmissarum.

idem Conciliū ibid c.5. Stante igitur tali inftitutione per ly Accipite, &c. Nam, quandò ibi dicit ly non autem fine pænitentia , fecundum quod eft

fic explanata ab Ecclefia, facilè conftat ex fcriptura illa propofitum, quod virtus, non refpicit ad fundamentum talis dicti: ex quo tamen fundamen quæritur. Nã, fi remiffio peccati posset esse effectus penitentiæ virtutis abfq; to provenit id, quod ab argumento ipfo dicitur, fcilicet, quòd remiffio cul ordine ad claves, ideft ad penitentiam , fecundum quod est facramentum: pæ poteft effe à Deo fine pænitentiæ facramento, non autem sine pæniten

jam pęnitentiæ sacramentum non esset'ncceflarium, neque integra confes
tia virtute. Fundamentum verò tale eft gratiæ connexio cum virtute peni- 60 Chrifto factam, ut dictum et . Ex præmissis quoque patet , quòd illud

Tio facramentalis esset necessaria : quorum utrunque est contra institucione
tentiæ, ideft, quod gratia non potest dari peccatori finc hoc, quod pecca-
tor peniteat de peccatis suis. cùm tamen ipfa non fic necessariam habeat emendationis propositum, de quo loquitur q.85.4. 3. cadens in definitio-
connexionem cum facramento penitentiæ, inquantum, fcilicet gratia pot ne penitentiæ virtutis, est intelligendum fecundum ordinem ad claves

. Ac
est dari peccatori à Deo, etiam quòd peccator non suscipiat actualiter

fi ibi dictum

sit. Penitens dolet de peccato commiffo, in quantum cft offacramentum penitentiæ, artic. 2. E hoc est, quod intendit dicere textus fensa Dei, cum proposito emerdationis, ideft confitendi facramentalizer ly actus pænitentiæ virtutis habet , quod fine, &c. ut ibi.Ex quo dic,quòd ipsum

peccatum, & pro ipfius menfura satisfaciendi secundum arbitrium argumenti illatio debuerat fic fieri . Ergo remiffio culpæ est præcipuè, ideft

confessarii ministri Ecclefiæ . Secundò vides : quomodò ex iis, &c.

[ocr errors]
[ocr errors]

40

[ocr errors]

1.

&c.

[ocr errors]

IT
Ncorpore duo. Primò notat, penitentiam , ut virtus est , se habere, esse penitenciæ effectum, & ut virtus eft, & ut facramentum; principalius

tamquam materiale respectu penitenciæ , ut sacramentum est. Şe- 70 tamen, secundum quòd facramentum est, ibi: Omne autem, &c.
cundò, allato exemplo de Baptismo , refpondet , remissionem culpæ

e U Æ STIO 0 C T U A G ES I M A S E P T I'M A.

De remissione venialium peccatorum , in quatuor articulos divisa.
EINDE confiderandum eft de remiffione venia, q Tertiò. Utrum peccata venialia remittantur per aspersio-
lium peccatorum.

nem aquæ benedictæ , & episcopalem benedi&ionem, &
Et circa hoc quæruntur quatuor .

tunsionem pe&oris , & orationem Dominicam , & alia
Primò. Utrum fine pænitentia peccatum ve hujusmodi
niale possit dimitti.

Quartò. Utrum veniale peccatum possit remitti sine
Secundò. Utrum possit dimitti sine gratiæ infusione.

mortali,

[ocr errors]

fionem ad bonum creatum , ut patet, Alio

Sot.4.8.0.15-9. 2. 4. 1.
ART I C u L S PRI MU S.

imperfecte, à Deo per
532 Capr.484.16.9.1.cöcl.i.

immoderaiam converInf 8.2.nd

Utrum peccatum veniale possit remitti sine pænitentia .
26 ya.

SUPER QU.LXXXVII.
3. Ur. E. 4.
1.16.7.2.a.
ART. 1.

D PRIMUM fic proceditur.Vi Pertinet enim , ut suprà * di&tum est, ad quin veniale non eller 84. 6. 27.2 ada.

CONG
ONCL. 1. Pecca-

detur , quòd veniale peccatum rationem veræ penitentiæ, quòd folùm peccatum, cùm pecca- 1.0.63 4.
tum 'veniale per
2 Corp: penitentiain remittitur.

possit remitti sine penitentia.

homo doleat de peccato præterito , fed cum lit ipsa inordinatio arg. El Mal.. 7.4,12,cor,

PROB. Quia per peccatum yeniale voluntas hominis separatur , licèt 9.71.4.6. per penitentiam autem , tanquam per removens prohibens, ici

Eid.zi.q.

90

licet

« VorigeDoorgaan »