Pagina-afbeeldingen
PDF
[merged small][subsumed][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][subsumed][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[merged small][ocr errors]

A R T I C U L U S

[ocr errors]

Utrum pænitemtiafit prima virtutum.

D s E x T u M fic proceditur.
% Videtur, quòd pgnitentia
$ fit prima virtutum, quia fu-
á, per illudMatth. 3. Teniten-
tiam agite, dicit gloff. *Tri-
ma virtus eft,per pænitentiam * punire ve-
terem hominem, &* vitia odiffe.
4 2. Præter. Recedere à termino prius
effe videtur , quàm accedere ad termi-
num: fed omnes aliæ virtutes pertinere
videntur ad acceffum ad terminum, quia
per omnes ordinatur homo ad bonum a-
gendum ; pgnitentia autem videtur ordi-
mari ad rcceflum à malo. ergo pgnitentia
videtur effe piior omnibus aliis virtutib.
4 3. Prætereà. Ante pgnitentiam eft
peccatum in anima:fcd fimul cum pecca-
to nulla virtus animæ ineft. ergo nulla
virtus eft ante pgnitentiam : fed ipfa vi-
detur effe primâ, quæ aliis aditum aperit,
exciudendo peccatum.
4 S E D c o N T R A eft , quòd pgni-
tentia procedit ex fide , fpe,& charitate,
ficut jam diëium eft. * non ergo eft pgni-
tentia prima virtutum.
M R E s P o N D Eo dicendum , quòd
in virtutibus non attenditur ordo tem-
poris quantum ad habitus, quia , cùm
virtutes fint connexæ , ut in fècunda par-
te habitum efi, * omnes fimul incipiunt
effe in anima: fed dicitur una earum effe
prior altera ordinc naturæ , qui confidc-
ratur ex ordine d aétuum, fecundum

[ocr errors]
[ocr errors][merged small][merged small][merged small]
[merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[graphic]
[ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small]
[ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

O C T U A G E S I M A

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

- * datorum Dei. Secundâ fecunda parte habitum eft. vides: quomodò,&c.

conclufiones duas, alteram negativam abfolutè, alteram affirmativam, fecundum aliquid, & fecundum aliquidnegativam, ibi: Sic igitur, &c.

[ocr errors]

De effeótu penitentiæ quoad mortalium peccatorum remiffionem, in fex articulos divifa.

< E 1N D E confiderandum eft de effeétu pgnitentiae. Et primò, quantum ad remiffionem peccatorum mortalium: fècundò, quantum ad remiffionem peccatorum Venialium. tertiò, quantum ad reditum peccatorum dimif

forum: quartò, quantum ad reftitutionem virtutum. Circa primum quæruntur fex.

[ocr errors]
[ocr errors][merged small]

omnia peccata mortalia per poeniten

[merged small][ocr errors]

tiam auferantur. M Secundò. Utrum poffint fine poenitentia tolli. 4 Tertiò. Utrum unum poffit remitti fine alio. M Quartò. Utrum pgnitentia auferat culpâ, remanente reatu. 4 Quintò. Utrum remaneant reliquiæ peccatorum. 4 Sextò. Utrum auferre peccatum fit effe&us pœnitentiæ,

inquantum eft virtus, an inquantum eft facramentum.

definitionem hominis effe verum hominem : id, quod (ut patet) eft - impoffibile. Vide defi'Primo quidem modo non poffunt perpa- nitionem pgnitentiæ venitentiam deleri peccata d dæmonum, &• £, 333; *f**. 3. •*

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

- Hebr. 12. quòd Efau mom imvenit pænitentiæ locum,quamquam cum lachrymis inquififfet eam} glo.* ideft, non invenit locií veniæ, &- bemeditiionis per parnitentiam.& 2.Macha.9.dicitur de Antiocho: orabat fcelefius Deum, â quomon erat mifericordiam confecuturus non ergo videtur, quòd per pgnitentiam omnia peccata tollantur. - 4 2. Praetereà. Auguftin.* dicit in libr. de fermone dominiin monte, quòd tanta labes illius peccati, fcilicet, cùm poft agnitionem Dei pergratiam Chrifti oppugnat aliquis fraternitatem, & adverfùs ipfam gratiam inyidiefacibus agitatur, ut déprecándi humilitatem fubire nonpoffit, etiamfi peccatum fuum mala confcientia agnofcere,&- annuntiare cogatur. non ergo 6mne peccatum poteft per pgnitentiam tolli. • 3. Præter. Dominus dicit Matth.12. qui âixerit contra Spiritum fantium verbùm, non remittetur ei meque in boc/?culo, neque infuturo. non ergo omne pcccatum remitti poteft per pgnitentiam.

[ocr errors]

fpe veniæ : fed cum defperatione: tale au4o tem d non poteft effe aliquod peccatum

hominis viatoris,cujusliberum árbitrium flexibile eft ad bonum,& ad malum. Unde dicere, quòd aliquod peccatum fit in hac vita, de quo quis pgmitere mom poffit, erromeum eft. Primò quidem, quia per hoc tolleretur libertas árbitrii. secundò, quia per hoc derogaretur virtuti gratiæ, per , quam moveri poteft cor cujufcumque peccatoris ad pœnitendum, fecundùm illud Proverb. 21. cor regis in manu Dei, &, quocumque voluerit, vertet illud. M Quòd autem fecundo modo non poffit per veram penitentiam aliquod peccatü remitti, etiam erroneum: £? uidem, quia repugnat divinæ mifericordiae, de qua dicitur £; 2. quòd benignus , &*

[ocr errors][merged small][merged small][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

Utilitas

pro Eccl.S, Pei

[graphic]
[graphic]
[graphic]
[graphic]
[graphic]
[graphic]
[graphic]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors]

catum, etiam maximü,

quale eft {imonia , perfuaderi debet poenitentia, fecundum catho!icum dogma à principe Apoftolorum immediatè procedens. Item à fa&to Chrifti circa ipfum Petrum jam ab eo baptizatum, 3. de Sal. q. 36. art. 6. ad fecundum . Nam Petrus negaverat Chriftum. Mat. 26. ideòque mortaliter peccayerat (ut d. S. Doctor Quodlib. 9. artic. 14. ) & tamen Chriftus non folüm ei trinam negationém per ejus veram pœnitentiam remifit, fed & eum in promiffam Matuh. 16. dignitatem paftoralis officii exaltavit. 3oann.21.ut dicamusim eo mirificè adimpletum ly ubi abundavit deliéfum, fuperabundavit & gratia, Rom. 5. Item ab eodem Chrifto per hoc, quòd Thomæ Apoftolo voluntarie magis.i. obftinatione quadam , non pura fragilitate, ut Petrus, peccanti, joanm.zo.ipfe Chriftusculpam,media pœnitentia,condonavit. Unde intclligendum neceffariò relinquitur, quòd praediétis non ob(lat illud Hcbr. 1o. /oluntarie peccantibus poft acceptam notitiam veritatis jam non relinquitur hoftia pro peccatis. Quem verò fenfum genuinum habcantifta verba Apoftoli(ut ex abundanti loquamur : quoniam propofito fufficit, quòd non obftent ) monftrat expreffus Apoftoli contextus. Poftquam cnim dixerat ly abluti corpus aqua munda teneamus fpei noßrae confeffionem indeclinabilem, mox, paucis interjectis, fubjungit, & quidem cum conjunétionc caufali ly voluntarie emim peccamtibus, & cæt. Contextus ergo,addita etiam ibi ad majorem hujus rei claritatem cau{ali, feu rationali conjunétione, demonftrat apertè, quòd de baptifmo, ubi corpus aqua munda abluitur, intelligitur illa fententia, fcilicct : /oluntarie peccantibus, & cæt. Ac fi fecundum planum fenfum literae dicat. Ablutis corpus aqua munda per baptifmum, ideft, baptizatis, fi poftcà voluntariè peccent,non relinquitur locus iterùm fufcipiendi baptifmum, tanquam ho

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

fia fanéta manifeftiffime habes, quòd peccantes poft baptifmum poffunt per

[ocr errors]
[merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][graphic]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

tit offenfam fuam hominibus non pgni-
tentibus.
4 Sed co N T R A eft, quod Domi-
nus dicit Hier. 18. Si paenitentiam £gerit
gens illa à malo, quodfecit, agam & ego

deteftatione converfionis praediótæ, & propofito emendæ, quod pertinet ad rationem poenitentiæ, fecundum quòd eft virtus, & ideò impoffibile eft, quiòd pecio catum alicuiremittatur fine pgnitentia,

[ocr errors]
[ocr errors]

remifit Chriftus mulieri adulteræ, ut legitur foam.8.& peccatrici, ut legiturLuc.7. quib. tamen non remifit peccata fine virzo tute pgnitentig , nam,ficut Greg. * dicit inhom. pergratiam traxit intùs, f. ad pgnitentiam , quam per mifèricordiam fufce

[ocr errors]

poffibile eii, peccatum aäuale mortale fine
penitentia remitti, loquendo depenitentia,
|quæ ef virtus. Cùm enim peccatum fit
Dei offenfa,eo modo Deus peccatum re-

mittit, quo remittit offenfam in fe com- d prin.

miffam. Offenfa autem direétè opponi-
tur gratiæ,ex hoc enim dicitur aliquis al-
teri effe offenfus,quòd repellit eum à gra-
tia fua. Sicut autem habitum eft in fècun-
da* parte,hoc intereftinter gratiam Dei,

enim caufa hujus diver-
fitatisin pueris,& adul-
tiseft majoritas,vel mi-
noritas virtutis Dei, ut
argumentum prgtende-
bat, fed eft diverfa con-

[ocr errors]

pitforis.
M A D P RI M u M ergo dicendum,quòd
in pueris non eft , nifi peccatum origina-
lc, quod non confiftit in a&uali dcórdi-
natione voluntatis, fed in quadam habi-

[ocr errors]
[graphic]
[graphic]
[merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

sum alicui remitti fine pænitentiae virtute : & fimiliter quòd non poteft
contingere, quòd Deus remittat offenfam alicui abfque ihmutarij, „..
Iuntatis ejus, vel de poffibili fecundum potentiam ordinariam, vela« pof-
fibili fecundum potentiam abfolutam. Et,fi quidem fit fermo de poffibili
fecundum potentiam ordinariam, nulla relinquitur difficultatisdiverí-
pinio: omnes enim fatemur, quòd, qui creavit te fine te,non falvabit teß-
ime te: fed,fi de poffibili abfolutè fit fermo, accedit quæftio&um Scot.t;.
&ata à nobis fuperius in commentariis fuper prima fecunde, q. i;.......
2. & ideò nunc repetendam hanc difficultatem non puto: fed pro pręlenti
propofitofufficit verificare ea, quæ in literadicuntur, sccundüm poffibile,
vel impoffibile penes potentiam ordinariam.
4 Iheodem àrticulo, & fpecialiter in refpgnfione ad primum, pro quan- Dui,
to ad omnem remiffioncm peccatorum a&ualium » a&tualis immutatio
voluntatis concurrens attribuitur poenitentiæ etiam in baptifmo,dubium
occurrit: quoniam falfum hoc videtur, quia propofitum emendá,inqua
ratio formalis poenitentiæ dicitur confiftere, non habet locum inadulto
confequente per baptifmum plenam remiffionem omnium peccatorum ;
quoniam, ut Ambrof. docuit, baptifmus omnia condonat,nullumque lu.
cium, S;c. requirat. -
* Ad hoc dicitur, quòd baptifmus non praefupponit, fedaffert fecum MV, dui,
aétum pœnitentiæ virtutis perfectum : quoniam, ficut bäptifmus daturin
remiffionem peccatorum, ita qui baptizatur, fufcipit illum in remißionem
peccatorum : ac per hoc in ipfâ fufceptione baptifmi fubjiciendo feiIli , &
fatetur fe peccaffe, & deteftatur priorem vitam, moriendo illi, & fubjicit
fe Deo, ut novum Chrifti membrum. Et, quia hoc totum eligitin remif.
fionem peccatorum, evidenter conftat, intervenire in baptifmopropofi-
tum emendae, non futurae , fed præfentis, quæ magis voluntas, äc eleâio
emendae dicenda eft : eligere fiquidem haec in remiffionem peccatorum, eâ
eligere emendam pro peccatis quoad culpam, & quoad pœnam ratione
tanti beneficii,quantum eft baptifma. Non igitur eft intelligendum baptif-
mum omnia condonare, fic, quòd nullum a&tum in adulto requirat, fed
fic, quòd opportunos aétus fecum affert, ncc eget adminiculo àlieno. Et
hic eft optimus modus omnia condonandi.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

££? $ Å. prohibet , quin Deus diligat hominem
cont. quantumad unum,& fitei offenfus quan-

[ocr errors]

eft intelli - Ê Ę tum ad culpam. ergo videtur poffibile ,

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[graphic]
« VorigeDoorgaan »