Pagina-afbeeldingen
PDF
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

póris abfque additione, mutationeque aliqua in ipfius fubftantiam, habemus, non quòd panis, fed id, quod fuit panis, eft, ubi eft corpus Chrifti : quia eft ipfum corpus Chrifti verum, quod cft in coelo. Ex hac parte concedendum eft, quòd converfum acquirit conditiones ejus, in quòdeft converfum; nec poteft hinc inconveniens aliquod inferri : fed duo mirabilia confpiciuntur ex hac mirabili converfione, fcilicet corpus Chrifti efle, ubi fuit panis, & id, quod fuit panis, efle, ubi eft corpus Chrißi. *| Ad objcéta contra neceffitatem converfionis ad corpus Chrifti effe in facramento, refpondendo dicitur ad primum, quòd, ut fuprà diximus, dupliciter de converfione panis in corpus Chrifti lóqui poffumus, hoc: eft, <vel abfolutè, vel facraméntali. Et, fi fit fermo de cohverfione abfolutè, fateor, me non videre neceffitatem, & fic arguentes ferè omnes de converfione loquuntur. Et proptereà non eft mirum, fi contra Auétorem, communemquc do&rinam nön militant, quia non de converfione abfolutè,fed deconverfione facramentali intelligenda eft communis do&rina, hæc enim neceffaria eft ad verificandum facramentum euchariftiae. “ Unde ad primam obje&ionem Scoti, quae eft maximum ejus fundamentum, dicitur, quòd tàm major, quàm minor eftfalfa. Major quidem, quoniam in naturalibusvidemus, quòdper eandcm mutationem habetur per fe non folùm fubftantia per fe primò terminans, fed concomitans paffio: nam per unam , & eandem generationem habetur per fe terra, & ejus ravitas, & fimiliter ignis, & ejus levitas, intantum, qüöd gravia, & levia É; ab Ari. moveri per fe à generante, & fimiliter per eandem mutationem habetur fubftantia Socratis, & ejus filiatio , cùm Socrates generatur. Falfa eft ergo major in abfolutis, & relativis, minor autem, univocè loqucndo de converfione, non eft ufquequaque vera, pro tanto : quia, licèt converfionisabfolutè terminus próprius fit folummodò corpus Chrifti, converfionis tamen facramentalis proprius, & per fe terminus eft corpus Chrifti verificans Chrifti verbum , hoc efi corpus meum , fic .n. ut ex fuperiùs diétisapparet,ab Ecclefia, & prifcis Do&oribus do&ti fumus: &,

[ocr errors]

$. eft corpus meum (quoniam vires humani intelleâus £xcedit , quomolà corpusChrifti eft in facramento hoc ) ideò pro frivolis moleftiis potiùs, quàm rationabilibus argumentis habendæ funt obje&iones } quæ contra hoc fierent, ex eo, quòd corpus Chrifti in hoc facramento non eft per fe unum, fed aggregatum per accidens, & fimilia. Sufficiat nobis addifcentibus in hac via credereÉcclefiæ, & Doétoribusprifcis, quia fic eft. Verumtamen pro aliquali quiete humani intelle&us, fcito meritò frivola hæc dici, quiâ manifeftè cónftat, terram , & gravitátem non conftituere unum per fe, utpote res diverforum prædicamentorum, & tamen per eandemn haberi mutationem. * Poffet quoque aliter folvi di&a Scoti ratio, fignificando illum effendi modum nomine relativo, puta contineri fub fpeçie panis, & dicendo, quòd converfio facramentalis in hoc differt à converfióne abfolutè , quòd facramentalis converfio eft in corpusChrifti non folùm fecundum fe , fed, , ut confequitur inter ipfum, & accidentia panis, refpe&uscontenti, & continentis ita , quòd, Ε generatio eft illativa fubftantiae geniticüm filiatione confequente, ita converfio facramentalis habet vim iIlativam ex parte corporis Chrifti cum relatione contenti fub accidentibus panis. Et fecundum hoc ad rationem Scoti dicendum effet , quòd duo funt genera rexum : quedam enim funt, quæ fecundum fe ex fuo genere perTe primò fiunt, & funt, & hæc apud Ârift. funt fola compofita, ut patet 7. Metaph. £Qyædam verò funt, quæ (ut Arift. verb. utar/ funt, & fion funt abfque hoc, quòd generentur, vel corrumpantur, &, extenfiori vocabulo loquendo, abfque hoc, quòd fiant, & hæ funt formæ omnes, & præcipuè relationes, quae regulariter aliorüm faétionem confequuntur. Quocirca,dato, quòd major Scoti fit vera, loquendo de primo genere rerum, falfa tamen eft, mifcendo omnia genera fimul: quoniam faIfa eft de relationibus concomitantibus proprium mutationis terminum , & univerfaliter falfa eft de confequentibus proprium mutationis terminum, quodlibet enim horum concomitantium, licèt fit aliud, & pofterius proprio mutationis termino, per eandem tamen mutationem pér fe fecundò haberi poteft, quamvis non habeatur per illam per fe primò. Etfequendo hæc, dicitur ih proPqfito, quòd converfio facramefitalis per fe primò terminátur ad corpus Chrifti, inferendo per fe fecundò continentiam corporis Chrifti fub accidentibuspanis, quæ continentia, licèt fit aliud quid, & pofterius Chrifti corpore, eft tamen neceffariò neceffitate facramenti confequens corpus Chrifti , ut terminum converfionis facramentalis. *| Antequam autem refpondeaturaliis argumentis, quia fuperiùs declaratas mutationes duas fupponunt, praemonftrandum éft, quid fentiendum fit de his mutationibus. Scito igitur, recolendoantedi&a', duplicem opinionem effe dc eis poffe. altera, quæ eft Scoti, ponit duas in hoc facramento mutationes intervenire : prima eft converfio panis in corpus Chrifti : fecunda eft, qua corpus Chrifti de non præfente ,"feu non contento fit praefens, feu còntentum fub fpecie panis; ältera verò opinio eft,quòd non eft hic, nifi una fola mutatio , qua ex pane fit cqrpus Chrifti , fed ad iftam mutationem fequuntur utrinqüe relationes, in accidentibus fiquidem panis ex hac mutatione fequitur relatio continentis, & in corpore Chrifti ex eadem mutatione fequitur relatio contenti, & fic hæc mutatio fufficit ad faciendum corpus Chrifti veraciter contineri fub fpecie panis. Monftraturautem multipliciter rationabilitas hujus opinionis fimul cum deftru&ione alterius, cùm ex hoc, quòd pluralitas non eft ponenda fine neceffitate, ac per hoc, cùm una mutatio hîc fufficiat, non fùnt ponendae duæ, tùm, quia fecundum Philofophorum do&rinam relatiofies fiunt confecutivè ad mutationesabfolutorüm, & non per alias proprias mutationes 5 tùm, quia tàm Ecclefiae, quàm prifcorum Do&orum do&rina tradit converfionis mutationem pro ratione verificante corpusChrifti contineri fub fpecie panis. Quae do&rina non verificaretur, nifi fortè per ac

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

cidens, fi intervenirent hic duæ mutationes, quoniam, fi duae mutationes 8o

funt, prima per accidens fe haberet, quod etiäm adveifarii fatentur, fed tunc fequitur maximum inconveniens : quòd tàm Ecclefia, quàm prifci IDoétores laboraverunt ad reddendam ratiònem per accidens, quæ ab arte, & do&rina refecanda eft. Dicamus igitur, quòâ una fola hîc intervenit mutatio, inferens novitatem continehtiae . Àn autem facramentalis converfionismutatioinferat in utroque extremo relationes reales continentiæ aétivæ, & paffivæ, vel folüm ex parte corporis Chrifti fit relatio realis ad fpecies, qua continetur fub fpeciebus, & per hoc denominantur fpecies continere corpusChrifti, quia corpusChrifti continetur fub illis , vel in fpccicbusipfis realis continentiæ relatio ad corpus Chrifli confurgit,ex qua

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]

potiùs àicendum : Hic eft corpus meum. Contra hanc, inquam, rationem
Scot. & Duran. arguunt. Scotus quidem , quia tunc ly hoc non demon-
ftraret fubftantiam panis, fed contentum fub pane , ficut modò demon-
ftrat non accidentia, fed contentum fub accidentibus, & utrumque cffet ve-
rum, hoc eft corpus meum , & hic eft corpus meum. -
•T Durädus verò,quia indefinita verificatur pro uno folo,ac per hoc fi effet
ibi panis,& corpus Ch rifti,poffet reddi locutio vera pro folo corpore Chrifti.
'j Ad hæc dicitur , quòd veritas enunciationum propriè fignificantium
ex communi fenfu propriè intelligentium , & terminis utentium propriè
pendet, & non eft àttendendum ad quidifte , vel ille poffet candem enun-
çiationém applicare. Conftat autem , quòd, propriè loquendo, & intelli-
gendo,cùm dicitur, à quocumque dicatur, íéíáêåíçíáí , five non
íácramentaliter, hóc eft corpus meum, ly hoc demonftrat hanc fubftan-
tiam, quod patet ex hoc, quôd, fi aliquis demonftrando feipfum ; dicat,
hoc eft corpüs meum, fignificatur apud omnes intelligentes, quòd hæc
fubftantia eft corpus meum. Et ad hoc fuffragatur ratio, (ecundüm quam
taliafunt fubje&â enunciationum, qualia permittunt prædicata, &pro-
ptereà, quia prædicatum eft fubftantia( nam corpus meum fignificat fub-
ftantiafm j idéntitas prædicati cum fubjeéto fignificata per ly ej}, cogit 1y
hoc, ad demonßrandam hanc fubftantiam, ut Ę fit propriè vera.
Et hinc excluditur, quòdin hac propofitione ly hoc non demonftrat ac-
cidentia, fed fubftantiam fub accidentibus, & ad hoc fuffragatur, quòd
ly hoc eft pronomen demonftrativum fubftantiæ apud Grammatico§. Rur-
sius ly hoc, quia demonftrat n9n vagè , aut indefinitè , fcd fingulariter,
oportet abfólutè prolatum fupcr. certo fenfibili demonftrató demon.
fìrare non vagè hanc, vel illam, fed fingularem fubftantiam (ub illis ac-
cidentibus exíftentem. Et, fi quidem una fola fubftantia fubfit , fola de-
monftratur ; fi verò multæ fubfint, omncs per modum unius fingularis
demonftrantur, fecundum communem intelle&tum, propriamque fignifi-
cationem nominum, ac pronominum, ut patet in exemplo allato, nam,
me dicente, hoc eft corpus meum_, fignifico hanc fubftantiam compre-
hendentem carnes, nervos, & offâ, effe corpus meum, ex quibus feque-
retur, quòd,fi remaneret fubftantia panis cum corpore Chrifti, ly hoc de-
monftráret hanc fubftantiam comprehendentem panem, & corpusChrifti
per modum unius fingularis fubftantiæ , & fic propofitio effet falfa , pro-
priè loquendo : quia fignificaret, panis fubftantiam cffe corpus chííííí »
$quod cónftat effe falfum. -
“T Unde ad Scoti obje&ionem dicitur , quòd non eft varianda de-
monftratio , quam facit ly hoc in ifta cnunciatione facramcntali ex
aliqua hypothefi , fed ftandum eft in proprietate fuae demonftratio-
nis, fecundum quam ly hoc non fignificat contentum fub hoc pane,
fedfignificat hanc fubftantiam, quæ f. continetur fub his accidentibus,
hæc enim fubftantia eft corpus Chrifti. Et notanter dico, hæc fub-

fubftantia fine qualitate. w
* Ad Duran. verò dicitur, quòd chimæricum eft, fingulare facere
2Tertia S. Thom. B b b indefini- -

0b. Sco*j confra a. rationé literae. '

Ob. Duconfra eä'. dem. ANotandumn ad /o/ut. harum

je&i.

Sol,o5.5co-
ti .

Sol, o!j&&7.
L)ur.

[graphic]
[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][graphic][graphic][graphic][graphic][graphic]
[ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors]

ut patet. Taceo, quòd & per rationem univerfalem, qua nihil ómninò : fub Innocentio III.& Florentinum , & Trid. definivit, cónverfionem ta

[ocr errors]

cramenti manet, j;i alibi, non tamen fequitur, quòd annihiletur. convertitur enim in corpus Chrifti , ficut non fequi

tur, fi aer,ex quo generatus eft ignis,non fitibi, vel alibi, quòd fit annihilatus.

forma , quae eft terminus à quo, non convertitur in aliam formam , fed una forma

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

aliquid, & ideò annihilata .

Commentaria Cardinalis Cajetani.

Itulus clarus. * In corp.ar.primò recitatur opinio disjun&iva.feeundò tra&atur prima disjun&ionis pars. tertiò tra&atur reliqua pars : & quartò traétantur ambae fimul, concludendo,opinionem effe falfàm. Primum fatis patet in litera. Sed circa fecundum, f. quòd panis, feu vinum per confecrationem refolvitur in præjacentem matefiam, Auétor procedit utensimplicitè hac diftin&ione : hanc refolutionem fieri in præjacentem materiam, poteft intelligi dupliciter, vel in materiam primam, vel in elementa manentia,vel £gredientia. Proptereà primò improbat primum membrum, f. quòd ifta refolutio non fitin materiam primä,quia materia non poteft effe fine forma. °I UIbifcito, quòd, quia opinio É ponit refolutionem puram( quoniam nullius meminit genérâtionis, cùm nüllum ponat generafis) fi ponit refolutionem in materiam primam, ponit confequenter materiam primam fine forma, quod eft impoffibile fecundum caufas fecundas, & potentiam Dei ordinariam, quicquid fit de poffibili fecundum potentiam Dei abfolutam, quoniam hoc eft extra propófitum : quoniam ftultum eft ponere in hoc facramento, quicquid Deus poteft facere, unde non oportet aliter hìc refpödere Scoto, & continuè digredi de genere in genus. •T £öåéáôçíáí Au&orfecundum membrum, f. refolutionem fieri in elementa. Et primò in elementa manentia : quia fub fpeciebus facramenti nihil remanet, nifi corpus, & fanguis Chrifti. Secundò in elementa egredientia, quia egreffus fieret per motum localem, & fic fenfu perciperetur. Et utraque exclufio optima eft. Nec ex moleftia Scotica concutitur , dùm obftat ex divina omnipotentia potente facere cum corpore Chrifti manere aliam fubftantiam, & non percipi localem egreffum ; fæpè enim jam di&um eft, quòd non traétamus de divina omnipotentia, fed quid ordo inftirutus à Deo habeat tàm in myfteriis, quàmin naturalibus. Rursùs impugnat Au&or hujufmodi præjacentem materiam ex aliis capitibus: & primò manentem ex hoc, quòd non eft dare aliquod inftans, in quo fit ibi praejacens materia: quod probatur ex eo, quòd ufque ad ultimum inftans confecrationiseftibi panis, & in ultimo inftanti eft ibi corpus Chrifti ,- ac per hoc patet, quòd non eft dare aliquod inftans, in quo fit ibi præjacens materia. Et fcito, quòd Auétor cláritati ftudens non fuit folicitus, ut loqueretur philofophicè, ut ab omnibus intelligeretur : ex exemplo tamen generationisab exercitatis in philofophia rem ipfam intelligi voluit more phyfico: fciebat .n. non dari ultimum inftans generationis. Et phyfico more dicendum fuit, in toto tempore confecrationis eft ibi fubftantia panis, & in termino illius e(t corpus Chrifti , qui terminus eft primum effe corporis Chrifti in facramento, & primum non effe panis: ficut in termino generationis eft primum effe rei genitæ, & prirhum non effe rei corruptæ. Et, fi fic Auétor dixiffct, pauci intellexiffent ipfum. Secundò impugnat præjacentem materiam in motu, & brevitatis gratia fimul impugnat tàm motum localem, five panis, five materiæ, quàm motum refolutionis: quoniam utrobique una, & eadem eft ratio ex motu fumpta, & eft ratio talis : Si hujufmodi motus interveniret, aut inciperet in in(tanti terminante confecrationem, aut ante illud inftans : fi incipiat in inftanti terminante (cùm in illo inftanti corpus Chrifti fit fub hoftia, & in eodem fit panis incipiens moveri motu locali, vel refo!utionis) fequeretur, quòd fimul effentcorpus Chrifti,& fubftantia panis : quòd autem pani§ ifi illo inftanti effet, probatur exeo, quòd motuis incipit per negationem depraefenti , & pofitionem defuturo, hoc eft, quia verum effet dicere, panis nunc non movetur,&immediatè poft haec movebitur, & quia motus non fit in inftanti, fed priùs mobile relinquit unam partem, quàm aliam, fequeretur ulteriùs,praeter fimultatem inftantaneam praediétam, fimultas temporalis, & fic fub aliqua parte hoftiae effet fimul tempore corpus Chrifti cum fub-, ftantia panis, &ad vim hanc refpexiffe videtur Auάδr in litera explicans partem hoftiae. Si verò hujufmodi motusincipiat ante terminum`confècrationis, tunc, cùm inter quælibet inßantia fit tempus interrnedium, in uo fiet ifte motus , & in quo mobile relinquet fucceffivè partes hoftiae, èquetur, quòd in illo tempore, quo aliqua hoftiae pars reliéta eft , neque erit fubftantia panis, quæ jàm párticulam illam reliquit , neque corpus Chrifti, quod ante inftans, quod terminat totum hoc tempus médium,non cft fub hoftia. “I Et vide novitie, ex contextu literae hanc argumentationem induci, excludendo refponfionem dicentem fieri refolutiónis, vel egreffus motüm, paulatim deferendo partes hoftiae.At, fi pofuiffent refolutionis motum fieri fucceffivè quidem, & per partes intenfivas tantum, ita, quòd in termino tota fimul hoftiadeferta effet (contingit enim, inquit Ariftot. totum fimul coagulari) tunc militat præcedens argumentum, quòd præjacens materia numquam effet fub hoftia. Et,fi hoc affirmatur, fuccurrünt poftremæ duæ rationes, f. quòd tollitur converfio,& quòd ponitur effe&us fine caufa. ° Quoad tertium de altero disjunétionis mcmbro, f. annihilatione, im

[ocr errors]
[merged small][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]

per fe ab effe panis ad non effe panis, & alius tranfitusà non præfentia corporisChrifti hic ad præfentiam ipfius hìc. Et tunc arguitur fic. *[ Si fecundustranfitus non concomitaretur primum, primus effet annihilatio : ergo & modò formaliter eft annihilatio: quia rátio ejus non variatur propter illud, quod per accidens concomitatur.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

Tertia S. Thom. IB b b 2 47 Circa

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][graphic][graphic][graphic][graphic][graphic]
« VorigeDoorgaan »