Pagina-afbeeldingen
PDF
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

ftulus o&avi artic. clarus eft. •I In corpore una eft conclufio refponfiva quæfto affirmativè. convemientiffimum fuit perfonam filii incarnari. Probatur tripliciter. T>rimò, ex parte unionis. $imilia convcnicnter uniuntur ; perfona filii, & humanâ natura, tàm fecundum communem creaturæ rationem , quàm fecundum propriam rationem funt fimilgs. ergo . Minor quoad primam partem & probatur fimpliciter, quia yerbum Dei eft exemplaris fimilitudo omnis çreaturæ : quia verbum artificis eft exemplaris fimilitudo corum, quæ fiunt ab artifice ; & probatur, applicando ad dcducendam indc convenientiam incarnanationis, primò in cómuni,quia artifex pcr conccptâ formam, qua condidit, reftaurat collapfum. Secundò in fpeciali ex tribùs inventis iii epcndentia crcaturarumà yerbo. Primum eft participatio fimilitudinis excmplaris. Secumdum conftitui in propriis naturis. Tertium modus, quo mobilitcr conftant. Quibus convcnicnter adjunguntur tri.t perfc&tiorá.f. fuper participationcm unio non participativa,fcd pcrfonalis:fuper conßitu

participationcm hujus fimilitudinis creaturæ funt in propriis fpeciebus inftitutæ,

o - - - fed mobiliter , ita per unionem verbi ad

creaturam non participatam, fed perfonalem, conveniens fuit reparari creaturam in ordine ad æternam, & immobilé perfeétionem. Nam & artifex per formâ artis conccptam, qua artificiatum condidit,ipfum,fi collapfum fuerit, reftaurat. JMlio modo habet convenientiam fpeciali

,., ter cum humana natura,ex eo, quòd ver

buum eft conceptus æternæ fapientiæ, à qua omnis fapientia hominumidcrivatur. Et ideò per hoc homo in fàpientia perficitur, qüae eft propria ejus perfeétio,prout eft rationalis,quòd participat verbum Dci: ficut difcipulus inftruitur per hoc, gp recipit verbü magiftri; unde Eccl. I.dicitur. Fons fapientiæ verbum Dei in excel

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

gruum fuit, ut per eum, qui eft filius naturalis, hoies participarent fimilitudiné hujus filiationis fecundum adoptionem, ficut Apoft.ibidcm dicit; Quos præfcivit, €• praedeiiinavit conformes fieri imagini filii fui.

4 Tcrtiò poteft accipi ratio hujus con

,., gruentig cx peccato primi parentis , cui

per incarnationem remedium adhibetur. Peccaverat enim primus homo appctendo {cicntiam , ut patet ex verbis ferentis promittentis Ë fcientiam Ε , & mali. UInde conveniens fuit, ut per verbum vcrg fapicntig homo reduceretur in Dcum, qui per inordinatum appctitum fcicntig reccfferat à Deo.

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]

malitia non poffit abuti, quandò etiam ipfa Dci bonitate abutitur, fecundum illud Rom. 2. JAm divitias bomitatis ejus contemmis? Unde, ctiamfi perfona patris fuiffet incarnata , potuiffet cx hoc homo alicujus erroris occafionem fumcrc, quafi filius fufficcre non potuiffet ad humanam naturam re

arandam.

M Ad fccundum dicendum,q, prima rerum creatio faéta eft à otentia Dei patris per verbü. Unde & recreatio per verbum

7* ficri debuit à potentia Dei patris, ut rccreatio creationi re

fponderet fecündum illud 2. Cor. 5. Deus erat in Chrifio mun

dum reconcilians fibi.

M Ad tertium dicendum, quòd Spirituifànóto proprium eft, uòd fit donum Patris, & Filii. Remiffio autem peccatorum É per Spiritumfanétum, tanquam per donum Dei, & idcò convenientius fuit ad juftificationem hominum, quòd incarnaretur Filius, cujus Spirituffanétus eft donum.

[merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors]
[graphic]
[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Utrum matura humama fuerit magis affumptibilis à filio Dei,
quäm aliqua alia matura.

D P R 1 M u M fic proceditur. zo eft contingere aliqualiter ipfumverbum

Videtur,quòd humana natu-
ra non fuerit magis affumpti-
bilis à filio Dei, quàm quæli-

bet alia natura. Dicit enim Auguft. in
Epift. * ad Volufianum, in rebus mi-
rabiliter faétis tota ratio faéti ef? potentia
facientis : fcd potentia Dei facientis in-
carnationem, quæ eft opus maximè mi-
rabile,non limitatur ad unam naturam,
cùm potcntia Dei fit infinita. ergo natu-
ra humana non eft magis affumptibilis à
Deo, quàm aliqua aliâ creatura.
4 2. Praet. Similitudo cft ratio faciens
ad congruitatem incarnationis divinæ
perfonæ, ut fuprá diífum efl : * fed,ficut
in creatura rationali invenitur fimilitu-
do imaginis , ita in creatura irrationali 4o curabilem, non quia non poteft curariâ
invenitur fimilitudo veftigii. ergo crea-
tura irrationalis aflumptibilis fuit, ficut
humana natura.
M 3.Praet. In natura angclica invenitur
expreffior Dei fimilitudo,quàm in natu-
ra humana, ficut Greg.dicit in hom.*de
centum ovibus, introducens illud Eze-
ch.28. Tu fignaculum fimilitudinis : inve-
nitur etiam in angelo peccatum, ficut in so imaginis attenditur in natura humana,
homine, fecundum illudJob 4. In ange-
lis fuis reperit pravitatem. ergo natura
angelica fuit ita affumptibilis, ficut na-
tura hominis .
M 4. Praet. Cùm Deo compctat fumma
perfc&tio, tantò magis cft Deo aliqnid
fimile, quantò eft magis perfeétum:fed
totum univerfum eft magis perfeétum,
quàm partcs ejus, inter quas eft huma- °° lam fuam óperationé. Quod áuté deficit
na natura. ergo totum univerfum eft

[ocr errors]

magis affumptibile, quàm humana na

4 S E D c o N T R A eft, quod dicitur Proverb.8.ex ore fapientiæ genitæ: Delitiæ meæÉ cum filiis hominum. Et ita viè quædam congruentia unionis filii Dei ad humanam naturam.

• R E s P o N D E o dicendum , quòd
aliquid affumptibile dicitur, quafi aptü
affümi à divina perfona . Quæ ά
aptitudo non ÉÉ intelligi fecündum

otentiam paffivam naturalem:quæ non
extendit ad id, quod tranfccndit or-
dinem naturalem, quem trâfcendit vnio
erfonalis creaturæ ad Deum. Unde re-
nquitur, quòd afsumptibile Ę di-
catür fecundum cógruentiam a
nem praediétam. Quæ quidem congrué-
tia attenditur fecundum duo in humana
natura, f.fecundum cjus dignitatem , &
neceffitatem , Secundum dignitatcm ,
quidem, quià humana natura, inquan-
tum cft rationalis, & intellcétualis,nata

unio

per fuam operationem,cognofcendo, f.
& amandoipfum. Secündüm íéêëìíîtâ–
tem autem, quia indigebat reparatione,
cùm fubjaceret originali peccato . Hæc
autem duo foli humanæ naturæ conve-
niunt : nam creaturæ irrationali deeft
congruitas dignitatis , naturæ autem
angelicæ deeft congruitas prædiétæ nc-
ceffitatis. unde relinquitur, quòd fola
matura humana fit affumptibilis.
4 AD P R I M uM crgo dicendum,quòd
creaturæ denominantur aliquales ex eo,
quod competit eis fecundum proprias
caufas : non autcm cx eo,quod convenit
cis fecundum caufas primas, & univer-
fales:ficut dicimus aliqué morbü effè in-

Deo,fed quia pcr propria principia fub-
jc&ti curari non poteft . Sic ergo dicitur
aliqua creatura non cfse afsumptibilis,
non ad fubtrahendum aliquid potentiæ
divinæ , fed ad oftendendum conditio-
nem creaturæ , quæ ad hoc aptitudinem
non habet. -
4 Ad fccundum dicendü, g, fimilitudo

fecuihdum g) eft capax Dei, fipfum at-
tingendo propria operatione cognitio-
nis,& amóris.Similitudo autem veftigii
attcnditur folùm fecundum repræfenta-
tionem aliquâ ex impreffione divina in
creatura exiftentcm:non autem cx eo, q.
crcatura irrationalis,in qua eft fola talis
fimilitudo,poffitDeum attingere per fo-

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

jaceat gcncrationi, & corruptioni,

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

Com

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[graphic][graphic]

Commentaria Cardinalis Cajetani. '

Awat. Itulus artic. !. q. 4. in corporis principio declaratur, quòd intelligitur 'T de affumptibili non fecundum potcntiam paffivam naturalem, & in refponfioncad primum,ncc fecundum potentiam obedientiæ ad omnipotentiam Dei, fed fecundum potentiam cogruitatis ad unioncm pcrfonalem. Et ratio omnium in locis fuis patebit. $. In corpore artis. eft unica conclufio. Sola natura humana affùmptibilis. Probatur. Haec duo, f. congruentia dignitatis, & neceffitatis, foli haturæ humanæ conveniunt. ergo fola natura humana eft affümptibilis. lAntecedens quoad Š affirmativam probatur, quoad dignitatem quidem : quia natura humana nata eft attingere per propriam operationé, çognofccndo,& amando, verbum Dei, quoàd neceffitatem verö, quia fubjaccns peccato originali indigebat reparatione. Quoad exponehtem autcm ncgativam, probatur: quia creáturæ irrationali deeft dignitas: naturae autcm angelicæ deeft congruitas neceffitatis. Comfequentia probatur, quia affumptibile dicit aptum natum affumi à divina pérfona non per potentiam paffivam naturalem. ergo per potentiam congruitatis ad unioiicm pcrfonalem divinam. Hoc uItimò àffumptum pröbatur: quia potentia paffiva naturalis non fe extendit ad id, quod tranfcendit ordiiicm naturalem.

[ocr errors]

Num valeat haec confequentia: affumptibile non attenditur fecundum potentiam paffivam naturalem . ergo/ecundum congruentiam. Irca hæc duae dubitationes funt, quæ ex di&is literæ in refponfonibus argumentorum folvuntur. T>rimum dubium eft circa confequentiam illam : affumptibile non attenditur fecundum potentiam paffivam naturalem. ergo fecundum congruentiam , cùm ÉÉ refponderi, comfequentia non valet : quoniam poteft attendi fecundum potentiam obcdientiæ. “ Ad hoc ex refponfione ad primum in litera refpondetur, quòd crea^®*' turæ denominantur aliqualcs ex eo, quod convenit éis fccundümi propria, & non ex eo, quod convenit eis fecundü primas, & univerfales caufas, potcntia autem obcdicntiae convenit crcaturæ in ordinc ad primam caufam , ut patet : potentia autem congruitatis attenditur fecundum propria ipfius creaturae : & idcò creaturæ dcnominantur aliquales, hoc eft, affumptibilcs fecundum congruitatem, non fecundum obcdientiam. “ Sed hgc refponfio non videtur folida, tùm, quia etiä fecundum au&orem humana natura dicitur affumptibilis per pótentiam obedientig , tum, quia affumptibilis eft.denominatio conveniens creaturæ folum ex ordine ád Deum caufam univerfaliffimam, cum dictum jam fit, proprium effe di•.,.a ,. vinæ perfQnae fubfiftere in pluribus naturis, tum, c nantur aliquales ex eo, quod convenit illis Éî caufas primas, & univerfales, dicuntur enim creaturæ & confervatæ , ac confervabiles ex prima caufa, dicitur ctiam natura reparatacx prima, & univerfaliffima caufa Deo, &c. *| Ad hæc dicitur, quòd propofitio in refponfione ad primum allata, f. áreaturæ denominantur aliquales ex eo , quod convenit eis fècundum proprias caufas,nom autem ex eo, quod convenit eis fecüdum primas , & uni¥erfales caufas , intelligenda eft cum granofalis, f. quandò oppofitæ dgnominationes conveniünt illis fccundum proprias, & fecundüm primâs caufas. Et hanc gloffam manifèftat Au&or effe fuæ intentionis in fubjun&o exemplo de morbo,qui fecundum propria dicitur incurabilis, quamvis fecundum Dcum oppofitam denominatiónem habeat, & dicatur curabilis.Ita,quòd intendit Auétor, quòd, quandò dénominatio aliqua fic fe habet ad creaturas, quòd fecundum propria affirmative,& fecundum primä caufam negativè, aut è contra fecundum propria ncgativè, & fecundum primam caufam affirmativè funt ÉÉÉ, tunc creaturae denomiiiantur aliquales fimpliciter fccundum propria, & non fccundum primam caufam, fed cum additione,ut patetin exemplo literæ,morbusdenominari pót curabilis, & incurabilis, fecundü propriâ incurabilis, & fecüdü primâ caufam curabilis, & ideò fimpliciter dicitur curabilis, vel incurabilis, attédendo ad propria, fecundum primam auté caufam dicitur cum additione curabilis per Dei potentiam. Et fimile eft in propofito, creaturæ fimpliciter dicuntur affumptibiles, quæ congruitatem habcnt ad unionem perfonalem, & inaffumptibiles, quæ illa carent: cum quo tamen ftat, quod omnes naturæ dicantur affumptibiles cum additione, fcilicet pcr Dci potentiam. •I Ad primam ergo obje&tionem dicitur, quòd potentia obedientiæ, quia refpondet omnipotentiæ divinæ, clauditur in propofito fubdenomifiatione ex omnipotehtia Dei : ejufdem.n. rationis cft , quòd dcnominetur natura affumptibilis ex potentia Dei, & cx potentia obcdientiæ, qua creatura fubditur Dei potentiae abfolutè : & ideò prætermifla cft in hoc proceffu, ficut & potentia Dei. • Ad fecundam dicitur, quòd, licèt affumptibile dicatur folummodò in ordine ad Deum, attendi tamen poteft etiam ex parte congruentiæ naturæ fecundum illius propria, & ex parte omnipotentiæ Dei, & fecundum hoc oppofito modó natura aliquâ eft dcnominabilis :.& ideò fecundum proprià dicitur congruè affumptibilis, vel inaffumptibilis. « Ad tertiam conceditur, quòd creaturæ denominantur fimpliciter aliquales ex Dei potentia, quandò ex propriis non funt oppofito modo indcnominabiles. Ncc oppofitum habetur ex litera fanè intellecta.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

Sal. 05. 1.

[ocr errors]
[ocr errors]
[merged small][merged small][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

°[ Nota in diétis hujus art.illam propofitionem de potentia paffiva naturali, quòd non fe extemdit ad id, quod tramfcemdit maturalem ordinem: quoniam veriffima eft, & formalis, & propria,& fecundum illa judicãda, quæ hic,atque illìc inveniuntur dicta.Sccundum quam patet, quòd potentia naturalis intelleétus noftri non fe extendit ad vifionem Dei, &c. Unde & hìc dicitur de natura humana, quatenus intellc&ualis, quòd nata cft aliqualiter contingere per operationem verbum Dei.

* In refponfione ad primium ejufdem 1. art. notandú cft , quòd hinc apparet Auétorem non contradicere fuis di&tis im 3. Semt. d. 2. q. 1. art. 1. nec fetra&are illa,fed altius, ac Theologo digniùs iocutus eft dé affumptibili,

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

lapidis naturam, tanquam communiter acceptam,& fufficicnter difcuffam, &quafi offenfivam piarum aurium, in illius difcuffione relinquendam duximus . Vidc hæc, fivis, in Auctorein loco allegato , & in Caprcolo ibidem.

[ocr errors]
[ocr errors]

virgine dicitur, quod beatior fuit concipiendo fidem Chrifti, quam car- .

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][merged small][merged small][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][subsumed][subsumed][subsumed][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][graphic][graphic][graphic][graphic]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[merged small][ocr errors]
[ocr errors]

fubffamtia, ficut fubftantia pro efsentia eft res, cui dcbetur talis modus effendi, quem circumloquimur per efse per fe, hoc eft non in alio, ficut accidens eft in fubje&to ; ita fubftantia prò fubftantia prima fit res, cui debetur talis modus efsendi, quem circumloquimur per efse per fe feparatim ita, quòd repugnet ei efse in alio, ut in quod, five, ut quo: in quod, five, ut pars, aut quafi pars in toto. Sic cnim ponendo, quemadmodum fubftantia pro efsentia non ex modo cfsendi affirmativo, vel negativo conftituitur, fed ex conftitutiva intrinfecè realitate, cui debetur efse tali modo, ita fubftantia pro hypoftafi non aétu cfscnditali modo, fed ex realitate conftitutiva ipfius intrinfecè , cui debetur aétus cfscndi, tali modo conftituitur. Nec tacita à Philofopho hujufmodi realitas, fed exprefsa eft in pro

[ocr errors]

ftantiam pro hypofafi, & fubflantiam proefscntia fubftantiali,& in pr£-
dicamentis fubftantia prima propriè, principaliter, & maximè fubftantia
.dicitur, idem autem fignificatur per fubftantiam primam, hypoftafim, fup-
pofitum, & pcrfonani; nifi, quòd perfona in folis rationalibus locum ha-
.bet, ut patct ex antedi&tis.
Accédit ad hæc, quòd nomen Hypoftafis, aut perfonæ, & fimiliter
. nomina propria naturarum cum pronominibus, ut hic homo, hic bos ;
& fimiliter pronomina demonftrativa perfonalitcr , ut cgo, tu, ille,omnes
confitemur fignificare formaliter fubftantiam, & non negationcm , aut
accidens, aut extranea. Si omncs hoc fatemur, cur ad quid rei fignificatæ

3° perfcrutántes divertimur à communiconfeffione? & , fi perfonalitatem

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

mens terminavcrit, ut ultimus terminus, fed terminos multiplicat cxtSB

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
« VorigeDoorgaan »