Pagina-afbeeldingen
PDF
[ocr errors][merged small][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[merged small][ocr errors][merged small][merged small]

Julianum. ergo , fi defit vera fides in_,
fniniftro , non perficitur facramen- *° dat per id , quo

tum. 4 2. Prætereà. Si minifter ecclefiae veram fidem non habeat, videtur effe hæreticus: fed hæretici , ut videtur, non poffunt facramenta conferre: dicit enim Cyprianus in epift.* contra haereticos: Omnia, quæcumquefaciunt hæretici, car

ca veritatem facramenti, quod exhibet ,
ta, fi aliquis credat jurâmentum effe
in omni cafü illicitum: & tamen credat
baptifmum efficaciam habere ad falu-
tem, & fic talis infidelitas nó impedit in-
tentionem conferendi facramentum. Si
verò patiatur fidei defe&um circa ipfum
facramentum, quod exhibet, licèt cre-
? agitur exteriùs: nul-
lum fequiinteriorem effe&um, non ta-
men ignorat, quòd ecclefia catholica
intendit per hujufmodi, quæ exteriùs a-
guntur, praebere facramentum. unde,
non obftante infidelitate, poteft inten-
dere fàcere id, quod facit ecclefia, licèt
aeftimet id (nihil efle. Et talis intentio

[ocr errors]

nihil eorum , quæ illi geßerint, à mobis probari debeat:& Leo Papa dicit *in epift. ad Leonem Auguftum : manife$tum eft per crudeliffimam, & infaniffimam vefamiam im J4lexandrina fede ommium cæleflium facramentorum lumem extinftum, interceptaeft facrificii oblatio, defecit chrifmatis famétificatio, &-parricidialibus ma

prà diéium eft, * minifter facramenti a-
git in perfona totius ecclefiae, ex cujus
fide fuppletur id, quod deeft fidei mini-
ftri.
M Ad fecundum dicendum, quòd hæ.
reticorum quidam in collatione facra-
mentorum formam ecclefiae non fervant,
& tales neque facramentum conferunt,

nibus impiorum omnia fubtraxere my- 3o neque rem facramenti, quidam verò

feria. ergo vera fides miniftri eft de ne

ceffitate facramenti. 4 3. Praetereà. Illi, qui non habent

veram fidem, vidétur effe per excommu

; nicationem ab ecclefia feparati: dicitur

enim in fecunda canonica Joannis. Si quis venit ad vos , &* hanc dottrinam mon affert, molite eum recipere in domum, mec J4ve dixeritis ei, & ad Tit. 3. Hæreticum hominem poft primam , &* fecumdam correífionem devita : fed excommunicatus non videtur poffe conferre ecclefiæ fa

, cramentum, cùm ab ecclefia fit fepara

tus, ad cujus minifterium pertinet facramentorum difpenfatio. ergo videtur,

uòd vera fides miniftri fit de neceffitate É;

fervant ecclefiae formam, & tales con-
ferunt quidem facramentum , fcd non
conferunt rem facramenti: & hoc dico,
fi funt manifeftè ab ecclefia praecifi , quia
CX ;i;? , quòd aliquis áccipit facra-
menta ab eis, peccat, & per hoc impe-
ditur, ne effeétum facramenticonfeqüa-
tur. unde Aug.* dicit in lib. de fide ad

„ Petrum: Firmiffimetene, & nullatenùs

dubites, extra ecclefiam baptizatis, fi ad ecclefiam mom redierint, baptifmo cumulariperniciem. Et per hunc modum dicit Leo Papa: * im fede JMlexandrina facramentorum lumem effè extinétum, fcilicet, quantum adrem facramenti, non autem quantum ad ipfum facramentum. cypriamus* autem nullo modo facrameh

4 S E D c o NT R A eft, quod Augu- so tum conferre hzreticos poffe credebat :

ftin.* dicit contra Petilianum Donatiftam: * Mementote, facramemtis Dei mibil obeffe mores malorum hominum, * quòd illa mom fint, vel minùs fanéta fint. • R E s P o N D E o dicendum , quòd, ficut fuprá diítum efi*, quia minifter in facramentisinftrumentaliter operatur , non agit in virtute propria, fed in virtute Chrifti. Sicut autem pertinet ad propriam virtutem hominis charitas, ita & fides. unde, ficut mom requiritur ad perfeétionem facramenti, quòd minifler fit in charitate, fed poffunt etiam peccatores facramenta conferre, ut fuprá diíium e$t, * ita mom requiritur ad perfe&iiomem fäcramenti fides ejus: fed infidelis poteft

fed in hoc ejus fententia hon tenetur. unde Aug. dicit:* martyrem cyprianum, qui apud hæreticos, vel fchifmaticos datum baptifmum molebat cognofcere, tanta merita ufque ad triumphum martyrii fecuta fimt, ut cbaritatis , qua excellebat, luce obumbratio illa fugaretur, &, fi uid purgandum erat, paffionis falce tolCretur. * Ad tertium dicendum, quòd poteftas miniftrandi facramenta pertinét ad fpiritualem charaéterem, qui indelebilis eft, ut ex fupraditiis *patet, & ideò Per hoc, jÉ aliquis ab ecclefia fufpenditur, vel excommunicatur, vel etiam degradatur, non amittit poteftatem .

verum facramentum præbere, dummo- 7o conferendi facramentum, fed licentiam

dò cætera adfint, quæ funt de neceffitate facramenti. •[ AD P R I M u M ergo dicendum, quòd poteft contingere, quòd aliquis patiatur defeótum fidei circa aliquid , & non cir

[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]

pfius, qua intendit facere, quod facit ecclefia, etiamfi crcdat , id nihil effe. “N NOT. Per locum à proportione, feu à fimili, intellige tu etiam de fufcipiente facramcnta, hoc idem,quod in praefenti textu dicitur circa miniftrum facramentorum ita, quòd ad fufcipiendum fácramentum ordinis . baptifmi , & çonfirmìtionis requiritur . quidem ex parte ordinandorum , baptizandorum, & că rum intentio recipiendi illud , quod tradit ecclefia: non autem dc neceffitate requiritur fides eorundem . Non obftante enim ipforum infidelitate circa fufcipienda illa facramenta ii poffunt intendere id recipere, quod tunc dat ecclefia, licèt (utdicitur in text. ) £ffimemt , id mihil e/7e : & talis intentio fufficit ad recipiendum facramentum, ideft, chara&terem facramenti, quamvis non fufficiat ' ad recipiendam gratiam facramenti, ideft , gratiam juftificantem, aliàs à facramento in eis caufandam. Vide infrà q. 9. art. 7. 8. Quod verò dicitur ibi de baptifmo. intellige etiam de cæteris duobus: quoniam affimilantur adinvicem tria hæc in hoc, quòd & fingula imprimunt chara&erem, $ in fingulis virtus Chrifti operatur. Non enim (ut ibi q. 9. dicitur ) facramentum perficitur per juftitiam hominis dantis, vel fufcipientis illud,fed per virtutem Dei. II. m DE MINORI. Sed haeretici. ß. Non fervantes formam ecclefiae in collatione facramentorum.§. i. non utentes tunc materia, & forma verborum, quibus utitur ecclefia, & non habentes intentionem faciendi, quod facit ecclefia. ut.in ad primum . Adeò, quòd per ly formam eccleßa ifla tria fimul intelligit refponfum iftud . Tunc nihil, &c. Nam quidam hæretici fervant ecclefiae formam : & tales comferunt quidem facramentum, fed mon,&c. ut in text. Pro cujus favore ftat Concilium Nicænum primum canon. 19. Si quis iat ad ecclefiam cat fií. . Stat & Papa Innocentius cap.' Tauliani£iae in nominc. Vide in lub. decret. 1. quaeff. 1. capitulis nunc annotatis. Quæ auté dicuntur in tex. de opinione Cypriani, vide diffuVide &

[ocr errors]

8o Nam, illa Cypriani in concilio , provinciali di&a per cornelium Pa

pam in Concilio majori Romæ celébrato funt revocata : & confèquéter ergo ex his textum præfentem confirmari noveris.

III. m DE MINORI. conferre po//e. B. Licitè,

[ocr errors]

Tunc, &c. Adyeritatem enim conclufionis articuli fufficit:quöd tales poffint abfolutè, ideft verè facramentum conferre. Et hoc utique joffunt. Nam poteftas miniffrandi [acramenta pertinet ad fpiritualem

charaéferem , &c. ut in text.

[ocr errors][ocr errors][merged small]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[graphic]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][subsumed][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]
[ocr errors]

ipfum facramentum, vel relata ad finem, aut motivum, quòd adminiftret facramentum. Exemplum primi, fi quis non intendehdo facere, quod facit ecclefia , fed facere aëtum exteriorem fimilem a&ui, quemi facit ccclefia yel deriforiè, vel deleétationis focialis gratia aliqüo§ baptizaret : hujufmodi enim jocofa intentio tollit veritatém facraménti:quia tollit intentionem miniftri, & de tali loquitur Auétor in litera. Exem70 plum fecundi. Si quis focialis deleétatiónis gratia aliquos baptizaret: intendens tamen facere, quod facit ecclefia : ficuîè contra , fi quis deleéta

miniftri. Secunda conclußo juxta fecundum membrum eft. Terverfa in- tionis gratia permitteret, fe baptizari. Hujufmodi enim intentio jocofa tentio minifiri circa eonfequentia mgm. tollit veritatem facramenti. Proba- non tollit véritatem facramentis ficut nec, fi fuiffct intentio avara, putur, quia prius non dependet à pofteriori. - ta, fi propter pccuniam conferret, aut füfciperet quis baptifma. Et ra•Annotaf. *] in refpgnfione ad fecundum adyerte, quòdintentio ludicra,, fcu jq- tio eft : quia jocofitas talis non tóllit intcntionem' miniâri refpeâu fa

cofa in collatione facramcnti poteft inyeniri dwpliciter, jvel relata ad

cramenti.

[graphic]
[graphic]
[graphic]
[ocr errors]

- De numero facramentorum, in quatuor articulos divifa.

WE 1N D E confiderandumeftde numero facramento-;
rum. - - -
Et circa hocquæruntur quatuor.

[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]

M Tertiò. De comparationc eorum.

'M Quartò . Utrum omnia fint de neceffitate ' falu

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

¤îiiiiinií, qui per mero pauciora, quàm facramenta veteris
mortem accidit. legis: fed in veteri lege non erat aliquod

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

Inumerum facramentó- debuit inftituifacramentum matrimonii.
rum attendit f;cuudutn ' M 6. S E D coNTRA videtur, quòd

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

áefáciámentisintelligas minem in his, quae pcrtinent ad cultum
lyfecundum congruen- Dei fecundum religionem Chriftianae

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[merged small][ocr errors]

pedimentâ vitæ, puta ggritudines, yel âliquid hujufmodi. Per fé autem perficiturcorporalis vita tripliciter. Primò quidem pcr generationem, per quám homo incipit effe, &yiyere: & loco hujus in fpirituali vita eft baptifmus, quieft fpi; ritualis regeneratio,fecundum illud ad Tit. 3. Per lavacrum regenerationis , &£. 3° Secundò per augmentum, quo aliquis perducitür ad perfeétam T quantitatem, & virtutem, & loco hujus in fpirituali vita eft confirmatio,in qua datur Spiritus Sanétus ad robur. unde dicitur difcipulis jam baptizatis, Luc. ult. Sedete in civitate, quoadufque induamini virtute ex alto. Tertiò per nutritionem, qua confervatur in homine vita, & virtus.Et locohujus invita fpirituali eft euchariftia : unde diciturJoan. 6. Nifi manducaveritis carnem Filii hominis, & biberitis ejus fanguinem, non habebitis vitam in vobis, & hoc quidem fufficerct homini, fi haberet & corporaliter, & fpiritualiter impaffibilem vitam: fed,quia homo inccurrit interdùm & corporalem infir3o mitatem, &fpiritualem, f. peccatum,ideò neceffaria eft homini curatio ab infirmitate, quæ quidem eft duplex. una quidcm eft fanati6, quæ fanitátem reftituit, & loco hujus in fpirituali vita eft poenitentia, fecundum illud Pfalm. 40. Sama J. animam meam, quia peccavi tibi. .£liaautem eft reftitutio váletudinis priftinæ per ., convenientem diætam , & exercitium, & loco hujus in fpirituali vita eft extrema ü&io, quæ removet peccatorum reliquias, & hominem paratum reddit ad finalem gloriam: unde dicitur Jacob.5.Et,fi i peccatis fit , dimittentur ei. Perficitur autem homo in ordine ad totam communitatem dupliciter, uno modo per hoc , quòd accipit poteftatem regendi multitudinem, & 7o exercendi aétus publicos. Et loco hujus in fpirituali vita eft fàcramentum ordinis, fecundum illud Hebr.7. quòd facerdotes hoftias offerunt mom folùm profe, fèd etiam pro populo. Secundò, quantum ad naturalem propagationem, quod fit per matrimonium tàm in corporali, quàm in fpirituali vita, eo, quòd eft non folùm facramentum, fcd naturæ officium. Ex his etiam patet facramentorum numerus, Éî quòd ordinantur contra defeétum peccati: nam baptifmus or

ad effe facramentum , in utraque lege. Nam

[ocr errors]
[ocr errors]

legem

[graphic]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small]

tra concupifcentiam : fortitudini con- 3° rationem abforbet.

firmatio , T& ordinatur contra infirmitatem. - 4 AD P R 1 M u M ergo dicendum,quòd idem agens principaleutitur diverfisinftrumehtis ád diverfos effeétus, fecundum congruentiam operum. Et fimiliter virtu$ divina, & paffio Chrifti operantur in nobis per diverfa facramenta, quafi per diverfâ inftrumenta. 4 Ad fecundum dicendum, quòd culpa, & pgna diverfitatem haberit , & feçundum fpeciem, inquantum funt diverfæ fpecies culparum,& pœnarú,& fecundum diverfos hominum ftatus, & habitudines. Et fecundum hoc oportuit , multiplicari facramenta, ut ex diítis patet.* - M. Ad tertium dicendum, quòd in a&ionibus hierarchicis confiderantur & agentes, & recipientes, & aétiones. Agentes autem fünt miniftri ecclefiæ, ad quos pertinet ordinis facramentum. Recipientes autem funt illi, qui ad facramétum accedunt, qui producuntur per matrimonium. A&iones autem funt purgatio, illuminatio, & perfe&io: fed folaL purgatio non poteft effe facramentum hovæ legis, quod gratiam confert: fed figi; ad quædam facramentalia, quae unt catechifmus,& exorcifmus. Purgatioautem, & illuminatio fimul,fecüdum

[ocr errors]
[ocr errors]

4 Ad quintum dicendum, quòd contra concupifcentiam venereorum oportuit fpecialiter remedium ' adhiberi per aliquod facramentum: primò quidé, quia per hujufmodi concupifcentiäm non foiùm vitiatur perfona, fed etiam natura : fecundò propter vehementiam ejus, quae

4 Ad fextum dicendum, quòd aqua benedióta, & aliæ confecrationes non dicuntur facramenta: quia non perducunt ad facramentieffeótum, qui eft gratiae confecutio : fed funt ÄÈÉ quædam ad facramenta, vel removendo

prohibens, ficut aqua benediéta ordina

tur contra infidias demonum, & contra peccata venialia, vel etiam idoneitatem' uandam fàciendo ad facramenti perfe&ionem, f & perceptionem, ficut confecratur altare , & vafa propter reverentiam euchariftiae. 4 Ad feptimum dicendum,quòd oblationes,& decimæ erant tã in lege naturæ,

[ocr errors]

fed etiam in figuram,& ideò erant facramenta 5 nunc autem non remanferunt, inquantum funt figuralia 5 & ideò non funt facramenta. 4 Ado&avum dicendum,quòd ad deletionem venialis peccati non requiritur infufio gratiæ: Ê cùm in quolibet facramento novæ legis gratia infundatur,

6o nullum facramentum novæ legis inftitui

tur dire&è contra veniale, quod tollitur per quædam facramentalia: puta per a

çuam benedi&am, & alia htijufinodi: quidam tamen dicunt , extremam un&tionem contra veniale peccatum ordinari : fed .,.„.„.

de hoc fuo loco * dicetur.

[ocr errors]

Comm. Itulusclarus eft.

Commentaria Cardinalis Cajetani.

[ocr errors]

propriam do&rinam,fecundò juxta aliorum traditionem.
“I. Quoad primum diftinguit duos fines facramentorum, unus eft perfe-

&tio hominis in his, quae Chriftiani funt cultus: alter eft remedium pecca

torum.Et probat fic conclufionem:facramenta ecclefiae ad utrumq; di&um

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][subsumed]
[ocr errors][ocr errors]

phantafig fuadebant,mo

dò facramentum efse unum , modò efse duos, modò efse tria ; & ipfè mifellus, utpote jam fa&tus indo&tus,& inftabilis, z.Tetv. 3. iis diabolicis fallaciis delufus errabat,& in errorem alios íéôåííÝíïí. 3. Quòd fi vidifset fan&i Thomæ Ecclefiâ Catholicam , ut femper in tota do&rina facit, contra Satanicos infultus, atque aftutias (trenuiffimè, ac fidelißimè defendentis folutiones ad 1. 2. 3. agnovißet profe&ò, fi tamen rebellis lumini efse cum impiisnoluifset, job 24. quòd fimilia argumenta nihil contra veritatem valebant. At nemo cgcus magis eo, qui vult efse cæcus. Secundò habes : quomodò per rationem dftendas, hærefes illas meritò damnari à Concilio Florem. im Decreto Armenis dato, feu( ut aliàs prætitulatur)in có£itut. fuper union. Armenor. N9vae legis feptem funt facramenta, fcilicet Baptifmus, Confirmatio, Euchariffia , 1Penitentia, Extrema un&iio, ordo,& Matrimonjum. Hæc ibi. Item à Concilio Trident. fefs.7. de facramétis,quod,poftquàm in procmio dixeiat ly facrofan£ia ßnodus Janétarum fcripturarum do&rinae,-4poffolicis traditionibus,atque aliorum Conciliorum, c%* ?atrum confenfui inherendo : hos præfentes canones ftatuendos cenfuit, pofteà cano. 1. fubjungit. Si quis dixerit ; Âcramenta movæ legis non fuiße omnia à jESU chrifio ' domiho noftro inßituta : Aut effè plura, vel pauciora, quàm feptem,videlicet,Baptifmum, Confirmationem, Eucharißiam, Pænitentiam, Extremam unéiiomem, Ordinem, &* Matrimonium : Aut etiam aliquod horum feptem effe vere, &• propriè facramentum $ anathem4 fît. Hæc ibi. Tertiò vides: quomodò,&c.

unius perfonae, süt natu-
raliter priora illa : quæ
per fe ordinátur ad perfe-
&tioné fpiritualis vitae ,
quàm illa: quæ ad hanc
ordinantur per accidens.
“T PROB. Quia patet
ex terminuS .
“T CONCL. 3. Inter
factamenta, quae ad per-
fe&ionem unius perfonae
ordinantur , baptifmus
eft prior, deindè confir-

in tex.
•T NOT.

ptionem.

[ocr errors]
[graphic]
[graphic]
[graphic]
[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

cato mortali, non indigeret pgnitentia ad {umptionem eu- **°*w* chariftiae , Et fic patet, quòd É accidens poenitentia præparat ad euchariftiam, fcilicet fuppofito peccato : undc dicitur in 3. Paral, ult. Tu, domine juftorum, nom pofuifti pgmitem

[ocr errors]
[ocr errors]

nem, quo numerata funt facramenta in præcedenti arriculo, videlicet, baptifmum, confirmatio, euchariftia, pœnitentia, extrema un&io,ordo, & matrimonium. Quæritur enim, an fic convenienter ordinentur.' “ In corpore 1. conclufîo eft: Inter facramenta ultimò pomnmtar ordo, &• matrimonium, matrimonium tamen poß ordinem . Probatur conclufio quoad primam partem: quia, ficut unüm eft prius multitudine,ita facramenta, quae ordinantur ad perfe&tionem unius perfonae, funt naturali

[ocr errors]
[ocr errors]

ter priora his, quæ ordinantur ad perfe&ionem multitudinis s fed reliqua 6o minat præceptuin illud ad tale temfius, ad toties, &c. putafemel in anno,

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

&c.Scd præceptum divinum non obligatad conf em hominem fine, mortali peccato. ergo determinatio illius præcepti per ecclefiam non obliÉ talem hominemi. Et ftat vis rationisin hoc, quòdnullus comprehenitur fub praecepto ecclefiae, qui non corhprefienditur fub præcepto divino, quod per (èrìotum eft efíé veriffimum ex co, quòd præceptum ecclefiae fe habet ad divinum præceptum, ut contra&io, & limitatio quædam: quòd autem divinum præcéptum de confeffione obliget folos homines in peccato mortali, probatur & ex hac litera fulta auétoritate facrae fcripturæ, & ex calce præcedentis articuli, nbi diétum eft, nullura facramentum dire&è ordinari contra peccatum veniale : &, quicquid fit de extremna unétione, conftat hoc verum effe de facramento pœnitentiæ, & ex communi theologorum do&rina inter conditiones confeffionis ponente, quòd fit integra, quòd nonnifi dc mortalibus intelligi,potcft. Et confirmatur: quia canoni5fe exprefsè dicit,quôd quilibet confiteatur peccata fua omnia, quod eft impoffibile intelligi, nifi dc mortalibus. ipfa ergo verba canonis teftantur, quòd ad folos cxiftcntcsin pcccato mortali diriguntur.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]

vicem; & ex ritu eorun- prium fumentis. ergo non eft pot1111mu

dem , ut de his tribus facramentorum. mcdiis declaratur 1 tex. - . ,. icé * CoNCL. z. Aliorü ab euchariftia facramcntoiü comparatio adinv

[ocr errors]

fe videntur, quæ per majorem miniftrum *° conferuntur:fedfacraméntum eonfirmationis, & facramentü ordinis non conferuntur, nifi pcr epifcopum , qui eft major minifter, quàm fimiplex facerdos, per quem confertür cuchariftiae facramentü. crgoilla facramenta funt potiora. 'Τ 3. Praetcreà. Sacramenta tantò funt otiora , quantò majorem virtutcm 9O É : fed quaedam, facramenta im

[graphic]
[graphic]
« VorigeDoorgaan »