Pagina-afbeeldingen
PDF
[merged small][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][graphic]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][merged small]
[ocr errors]

ad 1.

Motandum ad intelli

[ocr errors]
[ocr errors]

notandum circa eamn

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

ex boc fignificat, hanc effe propriam caufam mortalis pcccati» vel nqn mortalis peccati in adminißrationib. facris, quoniam regula illa in folis propriis caufis tenet ita, quòd, cùm quaefti9 aliqua d$ pcccato, mortali in öperationib. facris contingit ex parte malitiæ miniftri, intuendum cft, an

[merged small][ocr errors]
[ocr errors]

cratióne fanétificáta (qualcs funt omnes aëtus facrorum ordinum J an non fit confecrata. Et, fi eft de numcro confecratarum, concluditur hinc mortale peccatum in malo miniftro, &, fi non eft de numero confecratarum , cxcufatur hinc minifter malus à mortali peccato. Et eft femper fermo de miniftro malo malitia peccati mortalis in fe exiftentis. “ Hanc doótrinam, quia diffusè tractayiin quolibetis, ne cadem repetátur, modò pcrtranfco: unum tantùm adjicicns, quodvidetur mihi modò, a&uim prædicandi effe denumero aétuum copfecratorum: quia cft aétus, ad quem minifter confecratur: nam ejus minifter ex officio eft epifcopus priimò,& fecundarius facerdos, Nec obftat, adum iftum exinftitutione ecclefiæ appropriatum effe facro ordini, quoniam inftitutio ecclefiæ vel divina ad differentiam originis fpe&tat, & non ad differentiam formalem : extraherefiquidem hominem ab ecclefia, facrilegium formaliter eft: licèt exinftitutione ecclefiae aétusiftc fubftratus fit fàcrilegio. Et fimiliter comederc femel in die(ut fit in Quadragefima)abftinentia formaliter eft, quävis ex ccclcfiae ftatuto (ub abftinentiae fpecie pofitum fit.Et fimiliter in firopofito, licèt prædicatio exauctoritatc ccclefiae faéta fit a&tus ordinis, fub ípecie tamen a&uum ordinis formaliter conprehenditur : ac per hoc inter ópera confecrata computanda eft ea ratione : quia adipsä, ficut & ad alios aétus ordinis confecrati oportet miniftrum. Et proptereà fecundum doctrinam hinc habitam minifter malus prædicans mortaliter pcccat, ficut qui indignè adminiftrat aliqs aétus facrorum ordinum. “T In refponfione adfecundum adverte, quòd non loquitur literadcinducentcindignum miniftrum ad facramentiexhibitioné;fcd dcaccipiéte facramcntum ab indigno miniftro: quod ideò dixerim, quia alia quæftio eft, an liceat accipere facramentum ab indigno miniftro, & alia quæftio eft, an liccat inducere ad adminiftrationcm facramentiminiftrum indignum. Trima quæftio hìc folvitur, de/ecumda nihil dicitur : fed facilè folvi poteft fecunda, dicendo, quòd, licèt nunquam liceat inducere hominem ad peccandum, uti tamen licet iniquitatcaltcrius. Et propterea in duobus cafibus licet inducere indignum miniftrum ad exhibitionem facramenti.Primus eft, fi minifter tenetur ad hujufmodi exhibitionem: quia nemo pcccat petendo aétum fibi debitum à fuo debitore. Et hac ratione excufantur, quià fuo curato tcnente concubinam facramenta petunt. Secundus cft articulusneceffitatis ex parte petentis cum. difpofitione præparationis ex partc miniftri: hoc eft,quòd miniftcr fit paratus miniftrare facramcntum, & homo egeat illo: eadem fiquidem ratione, quia licitum eft indigenti petere mutuüm ab ufurario, licitum quoque cft indigenti pctere facramentum ab indigno parato ad miniftrandum. Ts: --. “I In eadem refponfione circa acceptionem facramentià miniftro excommunicato, &c. nota primò, quòd hæc do&trina intelligitur, ceffante extrema neceffitate baptifmi. Excipit .n. ipfe. Auétor in 4. fent. diff. 4, cafum ncceffitatis, quo.f.poffct quis à judæo, vel pagano baptifmü recipere. *[ Secundò, quòd hodie ex indulto concilii Conftantienfès fub Martino quinto licitum eft ab excommunicatis- minißris recipere facramenta, nifi in duobus cafibus,hoc efi,fi nominatim denunciatus füerit excommunicatus, aut fufpcnfus, &c. vel, fi propter injeétionem manus violentæ in clericumi notorie conftiterit, in excommunicationem incidiffe, ut refert D. Ant oninus Archiepifcopus Floren.im fuæ fummae parte 3. tit.z6. c. 3. “T Num jiter malus miniftrans ex £j; feu in cafu neceffilatis peccet. N refponfione ad tertium circa illud. In articulo tamen neceffitatis non peccaret baptizando, &c. dubium primò occurrit propter relatas à Dufando rationes ad oppofitum in 4. fent. diff. $. art. 2, Et prima eft contra excufationem ex articulo neceffitatis: quia cafus evitabilis folo voluntatis

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

propriæ arbitrio non conftituit articulum neceffitatis: fed fic cft in propofi- 7o qui, pcr fc loqueiido, non cft, nifi minifter ex officio.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[graphic]
[graphic]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]

quæ fumt ad Deum : fed A mali non funt ex hominibus. ergo ipfi non conftituuntur miniftri in his, quæ funt ad Deum, ideft, in facramentis.

4 R E s P o N D E o dicendum, quòd(ficut fuprá diótum ef?) * tota virtus facramentorum à paffione Chrifti derivatur, qug eft Chrifti, fecundum quòd é homo, cui in natura conformantur homines, non autem Angeli, fed potiùs fecüdum paffionem dicitur modico ab Amgelis minoratus, ut patet Hebr. 2. & idcò ad homines pertinet difpenfare facramenta, &* im eis miniftrare, mom autë ad J4ngelos.

4 Sciendum tamen, quòd , ficut Deus virtutem fuam non alligavit facramentis, quin poffit fine facramentis effeêtum facramentorum conferre, ita etiam virtutem fuam mon alligavit ecclefiæ miniflris, quim etiam J4ngelis poffit virtutem tribuere miniftrandi in fàcramentis.

4 Et, quia boni Angeli funt nuntii veritatis, fi aliquod facramemtale mimifterium àbomis JMngelis ç; effèt rati; habendum: quia deberet conftare, hoc

brat feftum Sánét. Michaelis de menfe feptembris . Tali enim faéto

jÉ boni, vel

[ocr errors]
[ocr errors]

fieri voluntate divina , ficut quædam , templa dicuntur Angelico minifterio confecrata. “ Si verò dæmones , qui funt fpiritus mendacii, aliquod facramentale minifterium exhiberent, mom effet ratum habendü. M AD P R I M u M ergo dicendum,quòd illud, quod faciuntThomines inferiori modo, fcilicet per fenfibilia facramenta, ?j funt proportionata naturæ ipforum, àciunt Angéli, tamquam fuperiores miniftri fuperiori modo, fcilicet invifibiliter purgando,illuminando,&perficiédo. 4 Ad fecundum dicendum, quòd fanéti, qui funt in cœlo, funt fimiles Angelis, quantum ad participationem gloriae, non autem quantum ad conditionem naturæ, & per confequens ncque quantum ad facramenta. 4 Ad tertium dicendum, quòd mali homines non habent, quòd poffint miniftrarein facramétis ex hoc,q> per mali• tiam funt membra diaboli, & ideò non fequitur, quòd diabolus, qui eft eorum caput, magis hoc poffit.

[ocr errors][merged small]

fuo , & quidem folemni , demonftrat intentum hypotheticè , ideft , quòd hæc con$itionalis propofitio , fcilicet, fi Angeli boni exercerent minifterium aliquod facramentale , effet ;ratum habendum , eft vera. Ratio hujus demonftrationis cft, quia ideò illud feftum hac rationc , inter alias , celebrat eo , quòd tunc dedicata , feu confecrata fuit ' ab ipfo Archangelo Bafilica in antro apud Garganum Apuliæ montem ad ipfius montis verticem Vide legendarium Domini Jacobi de Voragine , & Rationale divinorü officiorum circa hoc. Secundò vides : quomodò ex iis benè penfatis , & applicatis Doétoris Angelici im præfenti articulo conclufio , viciffim declaretur , atque con

Commentaria Cardinalis Cajetani.

N titulo eft fermo de Angelis quoad naturam, five boni, five mali fint. Et rursùs eft fermo de poteftate ordinaria, hoc eft, an fecundum itutià Dco Angeli poffint miniftrare facra

[ocr errors]

çommunem curfum ordinis in menta . •[ In corpore articuli quatuor fiunt. Primò refpondetur quaefito. deind&ad bonitátem doótrinæ traétatur de poteftate delegabili ipfis Angelis: ubitria dicuntur, ut patebit. 4 Quoad primum conclußo eft: Angeli non poffunt minißrare facraπιenta. Probatur. Tota virtus facramentorum derivatur à Chrifto patiéte. ergo ad homines, & non ad Angelos pertinet miniftrare facramenta. confequentia probatur ex duobus. Primò ex diffimilitudine naturae : quia fcilicet Chrifto homines, non Angeli, affimilantur in natura.Secundò, quia Chriftus patiens, inquantum patiens,fuit minor Angelis:minifter autem non debet effe major principali agente, ut contingeret in propofito, fi fan&i Angeli effent ordinariè miniftri Chrifti patientis. Secüda comclufîo eft, quòd poteß comferri Angelis, quòd adminißremt /acramenta. Probatur, quia Deus non alligavit virtutem fuam miniftris Ecclefiæ, ficut nec facramentis. Tertia conclufio cft de exercitio adminiftrationis facramentorum à bonis Angelis:Si admimißrarent faméfi Angeli facramätum aliquod , deberet haberi pro vero facramento.Probatur:quia fanéti Angeli fünt nuntii veritatis. Quarta eft : Si dæmones aliquid jÄimodi facerent, habendum effet profalfo: quia funt fpiritus mendacii. *| Adverte hoc in loco, quòd circa primam conclufionem Scotus im 4. fentent, dift. 6. q. 1. opinatur oppofitum, tenens, quòd omne fuppofitum intelle&tualis naturæ poteft facramentum aliquod conferre, faltcm baptif

[ocr errors][ocr errors]

ma. Et ratio fua eft ; quia poteft abluere aqua hominem proferendo verba debita, & habere intentionem faciendi, quod facit Ecclefiâ, hæc enim tria requiruntur, & fufficiunt ad miniftrum, & hæc omnia poteft Angelus in affumpto corpore exercere.

*[Rationabilior autem au&oris pofitio ex allatis in litera invenitur : fundata enim eft fuper auétoritate Apof?. ad Hebr. 5. ubi Pontificem omnem hominem declarat, unde magium argumentum affumitur ad propofitum , quòd, fi maximum minifterium Eçclefiæ foli homini convenit ita, quòd Angelis denegatur ( quale eft Pontificatus) multò magis minima minißeria Ecclefiae Angelis denegantur. Fundatur & fuper ratione, qua miniftri debent affimilari principali agenti. Ratio autemi Scoti deficit in hoc manifeftè, quòd æquivocè utitur locutione. Locutio enim requifita ad miniftrum facramenti eft aétus vitalis loquentis: locutio aute m Angeli in corpore affumpto eft motus corporis nön viventis, ut patet. Poteft quoque dici, quòd deficit in alio, f. quòd applicatio facramenti debet fieri per inftrumentum conjunétum primo, & mediante i1lo per inftrumentum feparatum, quod hic non hâberet iocum. Et, quamvis hqc non multùm urgeat, primustamen defeétus cogit. Et, quia primus defeâus invenitur in omni (uppofito rationali extrâ humianam fpeciem, ideò oportet hominem effe, qui minißret facramenta. Et fic patet, quòd minor Scoti eft falfa, univocè fumendo , rationem verborum : aut major eft falfa, fi prolationem verborum fumat quovis modopraeter prinsipalem defe&um priùs diétum, fcilicet, quòd oportet, baptizantem effe Chrifti miniftrum, ac per hoc Chrifto hdmine fion májorém, fcdconformem in natura.

[ocr errors][ocr errors][merged small][merged small]

O N CL. Miniftri intentio eft necef£aria ad perficiendum acramentum. Hoc eft. Minifter numquam conficiet, neque conferet aliquod facramentum , nifi habeat intentionem tale facramentum ( puta Euchariftiam) conficiendi, Sc confe1cndi, puta, Baptifmü, &

c. “T PROB. Quia illa, quæ in facramentis aguntur, poffunt diverfimodè agi, ideft, poffunt ordinäri ad diverfa ( ut patet in text. de ab lutione aquæ) & illud, quod fe habet ad multa, oportet, quòd per aliquid determinetur ad unum , fi illud cffici debcat, ut ex fe patet. II. m DE MINORI. J4

tentio miniftri non requiratur ad perfeétionem facramenti.' Minifter enim

A R T I C U L U s , o C T A v U S.
Utrum intemtiomimifiri requiratur ad perfeäionê facrameti.

§. De quocunque fcilicet inftrumento. Nam a&tio nunquam fieret per inftrumentum inanimatum, nifi illud ab alio moveretur fecumdum modum conve

[blocks in formation]
[ocr errors]

tur : fed a&io non perficitur fecundum intentionem inftrumenti, fed fecundum intentionem principalis agentis. ergo intentio miniftri non requiritur ad perfe&ionem facramenti. 4 2. Prætereà. Non poteft homini effe nota intentioalterius. Si igitur intentio miniftri requiratur ad perfe&ionem facramenti: non poffet hómini ad facramentum accedenti effe notum, quòd facramentum fufcepiffet : & ita non poffet habere certitudinem falutis, præcipuè, cùm quædã {acramenta sit de neceffitate falutis, ut infrà dicetur. * 4 3. Praetereà. Intentio hominis non poteft effe ad id, circa quod non eft attentus: fed aliquandò illi, quiin facramentis 'miniftrânt, non attendunt ad

&iio mon perficitur fecundum intentionem inßrumenti. g. Negatur.

[ocr errors]

quod non eft dicendum de operatione facramentorum. ergo facramenta requirunt intentionemhT miniftri. Τ R E sp o N D E o dicendum , quòd, quandò aliquid fe habet ad multâ, o. pqrtet, quòd per aliquid determinétur ad unum, fi illud effici debeat. Ea verò,

[ocr errors]

yerfim9dè agi, ficut ablutio aquæ, quæ fit in baptifmo, poteft ordinàri & ad munditiam corporalem, & ad fanitatem corporalé, & ad ludum, & ad multa alia hujufmodi,& ideò oportet,quòd determinetur ad unum, i. adfacramentalem effe&fum per intemtionem abluentis. Et hæc intentio exprimitur per verba,quæ in facramentis dicuntur, puta,cùm dicit. Ego te baptizo im nomine Tatris , &c.

nientem intentioni agentis principalis ; ut patet per experientiam , cùm aliter moveátur ferrea inftrumenta pro faciendo le&to , aliter autem pro facienda navi , quod , vel quam principalis intendit .

Et motio talis reputatur pro intentione inftrumenti inanimati modo fuo habita. Sic à proportione argumétando ad inftrumentum animatum, tamquam ex notioribus nobis ad minus fecundum fenfum nota procedendo, dicendum eft. Nifi animatum inftrumentum moveretur fecundum animam ad conformandum fe in talia&tione agenti principali, tunc per ipfum inftrumentum numquä fieret talis aâio. UIt.n fequitur in illa propofi

tione minori ab argumento adduétas A&io perficitur fecundunh ifiten

tio

[ocr errors]
[graphic]
[graphic]
[ocr errors]

dinantur fecundum exi

gentiam finis) alioquin hon concurrerent, nifi nominaliter ad illam aétionem, quandò realiter de faéto concurrerét cofitra ipfam a&tionem. Si.n. (ut à notiorib. nobis adhuc procedamus) principalis agens intenderet, fibi fieri navè per talia inftrumenta,& agétes fecundarii, quos vocant manuales, moverent inftrumenta fecundum modum , non quo per ipfa fieri folet navis, fed quo fieri folet leétus: tunc utiq; illi manuales verè concurrerent nö ad a&ionem, fed contra a$ionem,quam principalis intendit: & ideò per talem inftrumentorum motum nunquam fubminiftrarent agéti prin

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][merged small]
[ocr errors]

M A D P R 1 M u M ergo dicendum , quòd inftrumentum inanimatum non habet , aliquam intentionem refpe&u effe&us, fèd loco intentionis eft motus, uo movetur à principali agente; fediníú, animatum (ficut eft minifter) non folùm movetur, fed etiam quodammodò movet feipfum , inquantum fua voluntate movet membra ad operandum: & ideò requiritur ejus intentio, qua fe fubjiciat principali agenti, ut fcilicet intendat fácere, quod facit Chriftus , & Ecclefia. 4 Ad fecundum dicendum, quòd circa hoc eft duplex opinio. Quidam.n. dicunt, quòd requiritur mentalis intentio in miniftro, quæ fi defit, non perficitur facramentum.fed hunc defe&umin pucris (qui non habent intentionem accedendiad facramentum)fupplet Chriftus, qui interiùs baptizat, in adultis autem , ui intendunt facramentum fufcipere,

iuppletillum defeétum fides, & devotio: #? É fatis poffet dici, quantum adultimum effeétum, qui <í juftificatio â peccatis, fed quantum ad effe&um, qui eft res, & facramentum, f. quantum ad chara&erem, non videtur, quòd per de

[ocr errors]

men habeat. aäualem, &c. ut in textu. Ubi expöne ly habitualis, ideft virtualis. Sic enim exponendum efle docet contextus : dùm pofteà de

clarans, quid per inten

votionem accedentis pofsit fuppleri: quia tionem häbitualem hîc

charaóter nunquam imprimitur, nifi per

facramentum.

intelligi debeat, dicit ly, ex virtute primae intentionis. Hoc eft (ut de fe

[ocr errors]

nifter facramenti agit in perfona totius ecclefiæ, cujus eft minifter In verbis autem, quæ profert, exprimitur intentio ecclefiæ, qüae fufficit ad perfe&ionem fàcramenti, nifi contrarium exteriùs exprimatur ex parte miniftri, vel recipientis facramentum. 4 Ad tertium dicendum, quòd, licèt ille, quialiud cogitat, non habeat a&ualem intentionem, habet tamen intentio

zo nem habitualem, quæ fufficit ad perfe

[ocr errors]
[ocr errors]

&ionem facramenti: puta, cùm facerdos accedens ad baptizandum, intendit facere circa baptizandum, quod facit ecclefia. unde, fi pofteà inipfo exercitioaétus cogitatio ejus ad alia rapiatur, ex virtute primae intentionis perficitur facramentum: quamvis ftudiosè curare debeat facramentiminifter, ut etiam a&tualem in

tione. “T NOT. Pro meliori notitia & formalizatorum argumentorum cú refpófis, & maximæ utilitatis inde provenientis, vide 2. 2. q. 1. art.i. ad tertium, declarationem univerfaliffimam cum inibi citatis locis: quem modü formalem,fireétè capias, & diligéter exerceas, brevi in virum folertifsimi igenii, magngque doétrinae proficies.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

Commentaria Cardinalis Cajetani.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
« VorigeDoorgaan »