Pagina-afbeeldingen
PDF
[ocr errors]
[merged small][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]

fublatum non tollit debitum fenfüm verborum : & ideò non impedit perfeétioné fàcramenti ; quamvis poffit contingere, quòd ille , qui praetermittit, peccet ex ncgligentia, vel contemptu. ' Circa_, additionem, etiam contingit aliquid apponi, quod eft corruptivum debiti fenfùs ; puta fialiquis dicat: Ego te baptizo in mo

[ocr errors]

mcn beatæ Virginis aliquid opcretur in baptifmo, £É ut ejus interceffio profit baptizato ad confervandam gratiam baptifmalcm , non tollitur perfeétio facramenti, M A D PR 1 M u M ergo dicendum,quòd ad verba facrz fcri. pturæ non licet aliquid apponere, quantum ad .fenfum, fed uantum ad expofitionem facrae fcripturæ multa eis vérba à oétoribus apponuntur: non tamen licet etiam verba fàcrz

mine Patris majoris, & Filii niinoris,ficut *° fcripturae appónere ita, quòd dicantur effe de integritate fà.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

imentalis autem fit ' mi- ® Fortè autem, fi diceret: Ego te bapti

[ocr errors]

cræfcripturæ, quia hoc effet vitium falfitatis. Et fimiliter, fi quis diceret aliquid effe de neceffitate formae, quod non eft. 4 Ad fccundum dicendum, quòd verba pertinentadformâ facramenti ratione fenfus fignificati, & ideò quæcunque fiat additio, yel fubtra&io verborum , quæ non addat aliquid, aut fubtrahat debito fenfui, non tollitur fpecies facramehti. 4 Adtertium dicendum, quòd, fi fit tanta interruptiover. , borum, quòd intercipiatur intentio pronunciantis, tollitur fenfus facramenti, & per confequens vcritas ejus5 non autem tollitur, quandò eft parva interruptio, quæ intentionem proferentis, & intelleétüm verborum non aufert. Et idemeftetiam dicendum de tranfpofitione verborum : quia, fi tollit fenfum locutionis, non perficitur facramentum, ficut patet de negatione præpofita, ycl poftpofita figno, fi autemfittalis tranfpofitio, quæ fenfumlocutionis non variet, non tollitur veritas facramenti: quia,fecundum quòd Philofophus*

ipfum exercetur''mini- ptifmus: quia dicitur 1. ad Cor. 1. Num- 4o dicit , nomina, & verba tranfpofita idem figmificant.

[ocr errors][merged small]

'T Itulus clarus. •I In corpore tria fiunt. primâ ponuntur due communiffimae regu1æ circa huju(modi varietaté.fecundò defcenditur fpecialiter ad diminutionem,& ad$itionem. tertiâ movetur quaedam difficultas circa additioné,& folvitur.Prima regula fe tenet ex parte intentionis miniftrantis facramétü: fecunda verò fe tenet ex parte ßgnificationis verborum,quod intellige,non fecundum fe,fed in ordine ad totam orationem oportet enim mutari fensü ipfius orationis, qui eft forma facramenti,ad hoc,ut facramentum fit nullü, ùt prædiétum eft. De diminutione autem, aut additione in fpeciali in fingulisfacramentis, fermo erit in propriis locis, hìc in communi eft (ermo. ' Ubi nota pro folutione difficultatis motæ, quòd additio ad formam ultra duos modos, qui in litera ponuntur ( fcilicet, vel tamquam aliquid intrin(ecum ad formam, vel tamquam extrinfecum) tertius in

[ocr errors]

er

[ocr errors]
[merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

iUtrum facramemta fimt neceßaria ad humanam falutem ,

M Secundà. Utrum fuerint ncceffaria in ftatu ante peccatum. 4 Tertiò. Utrum fuerint neceffariain {tatu poft pcccatum ante Chriftum.

[ocr errors]

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]
[graphic]
[graphic][graphic][graphic]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][merged small]
[ocr errors]

cientiffima ( puta, igne
validiffimo pro combu-
renda ftupă ) fed non
applicata , numquam
roducet effe&um illü.
uta: nifi ille ignis vali-
diffimus applicetur ,
quod fit per approxi-
mationem fufficientem
ad ftupam, ab eo, quä-
vis ligna quantumcun-
que viridia fibi appofita
a&tualiter comburat,
numquam comburetur
ftupa. Unde non ex de-
fe&tu ignis, fedex defe-
&u applicationis effe-
&us ille non fequetur :
ut patet.Sicut ergo, fuf-
ficientiffimo igne pofi-
to, neceffaria eft adhuc
applicatio pro effe&u
producendo ab igne :
ita, fufficientiffima ad
falvandü homines paf-
fione Chrifti pofita, ne-
ceffaria adhuc funt fa-
cramenta, tanquam ap-
plicatio quaedam , pro
falute hominum confe-
£, à paffione Chri-
1.

[ocr errors]

art. 3. ad primum.

[ocr errors][merged small]

omnibus mortuus e/?; non omnes tamen mor

ne ergo effet homini durum, fi totaliter à
corpöralibus a&ibus abftraheretur,pro-
menta ad falutem humanam. pofita funt ei corporalia exercitia in fa-
M SED coNTRA eft, quod Auguft. cramentis, quibus fàlubriter exerceatur
dicit 19. cótra Fauftum*: In nullum nomê io ad evitanda Ἑ exercitia , quæ
religionis, feu verum , feufalfum, coadu- confiftunt in cultu dæmonum, vel quali-
nari homines poßunt, mifi aliquo fignacu- tercunque noxia, quae confiftunt in aéti-
lorum, fèu fàcramentorum vifibilium con- bus peccatorum. Sic igitur per facramen-
fortio colligentur : fed neccffarium eft ad torum inftitutionemhomo convenienter
humanam falutem, homines adunari in fuæ naturæ eruditur per fenfibilia, humi-
unum veræ religionis nomcn. ergo fàcra- liatur, fé corporalibüs fubjeétum cogno-
menta funt neceffaria ad humanâ faluté, fcens , dùm fibi per corporalia fubyeni-
M R E s P o N D E o dicendum, quòd „ tur. præfervatur etiam â noxiis a&ioni-
facramentafunt neceffaria ad bumanam fà-* bus për fàlubria exercitia facramentorü.
lutem triplicirationé quarum primaîi- '^*' Ab PR 1 M u M ' ergo dicendum,
menda eft ex conditione humanae natu- quòd corporalis exercitatio, inquantum
ræ : cujus proprium eft, ut per corpora- eft corpóralis, non multùm utilis eft: fed
lia , & fenfibilia in fpiritualia, & intelli- exercitátio per ufum fàcramentorum nó
gibilia deducatur. Pertinet autem ad di- eft purè corporalis, fed quodammodò eft
vinam providentiam, ut unicuique rei * fpiritualis, É per fignificationem,&
provideat, fecundum modum fuæ con- caufàlitatem.
ditionis, & ideò convenienter divina fa- 4 Ad fecundum dicendú, quòd gra-
ientia homini auxilia falutis confert fub *T tia Dei eft fufficiens caufa humanæ fálu-
çuibufdam corporalibus , & fenfibili- tis: fed Deus dat hominibus gratiam fe-
5us fignis, $í facramenta dicuntur. cundum modum eis convenientem : &
Secunda ratio fumenda eft ex ftatu homi- ideò neceffaria funt hominibus facramé-
nis, qui peccando fe fubdidit per affectü ta ad gratiam confequendam.
corporalibus rebus:ibi autem debet me- 4 Ad tertium dicendum, quòd paffio
dicinale remedium homini adhiberi, ubi Chrifti eft fufficiens caufa humanæ fá-
patitur morbum: & ideò conveniens fuit, lutis, nec propter hoc fequitur, quòd fa-
üt Deus per quædã corporalia figna ho- 4o cramenta non fint neceffaria ad humanâ
mini fpiritualem medicinam adhiberet: falutem : quia operantur in virtute paf-
nam, fi fpiritualia nuda ei proponeren- fionis Chrifti, & paffio Chrifti quodam-
tur,* ejus animus applicari nö poffet cor- modò É hominibus per facra-
poralibus deditus. Tertia autem ratio fu- menta,fècundum illud Rom. 6. Quicunq;
menda eft ex ftudio a&tionis humanae , baptizati fumus in Christo fefu, in morte
quæ præcipuè circa corporalia verfatur. ipfius baptizati fumus.

multò magis recomciliati falvi erimus im vi-
ta ipfius. non ergo requiruntur facra-

[ocr errors]

tur.

rum doguma dicentium: facramenta effe adiaphora ,-ideft , indiffe

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

SUPER QU. LXI.
AR T. II.

ONCL. In (tatu
innocentiæ facra-

mcnta non fuerunt ne-
ceffaria homini, neque
prout ordinantur ad re-
medium peccati, neque
prout ordinantur ad
animae perfe&ionem.

“T PROB. Quia in
ftatu innocentiae fupe-
riora nullo modo depé-
debant ab inferioribus
(ßcut enim mems fube-
rat , &c. ) Et cötra hüc
ordinem fuiflet, {i ani-
ma perficeretur per ali-
quid corporalc,quod fit
in facramentis,ut patet.
I. m DE MINORI. In-
digebat gratia. &. Có-
fcqucfida tunc fpiritua-
liter, ideft invifibiliter.
§. Tunc nihil, &c. Nó

[ocr errors]
[ocr errors]

Commentaria Cardinalis Cajetani. ,

[merged small][ocr errors]

A R T I C UI ' L U S S E C U N D U S.
Utrum etiam ante peccatum fuerint homini neceßaria facramenta.

D s E cu n d u M fic proce- . nium fuit inftitutum ante peccatum, ut
ditur. Videtur, quòd etiam °° dicitur Gen. 2. ergo facramenta erant ne-
ante peccatü fuerint homini cefîària hominiante peccatum.
% § X§ neceffaria facramenta: quia, M S E D c o NT R A eft , quòd medici-
ficut diäum efi,* facramenta funt necef- na non eft neceffària, nifi ægroto, fecun-
íaria homini ad gratiam confequendam: dum illud Matth. 9. mon eft opus famis me-
fed etiamin (tatù innocentiæ hómo indi- . dicus : fed facramenta funt quædam fpi-
gebat gratia: ficut in prima parte habitì rituales medicinæ, quae adhibentur con-
äi.* eigo etiam in ftatu illo erant necef- tra vulnera pcccati. ergo non fuerunt
faria facramenta . neceffaria ante peccatum.
4 2. Praetereà. Sacramenta funt necef- 7° M. Responde o dicendum , quòd
faria homini fccundum conditibnem hu- in ftatu innocentiæ ante peccatum facra-
manæ naturæ, ficut diäum efi : * fed eadé menta neceffaria non fuerunt. Cujus ra-
eft natura hominis ante peccatum, & tio accipi pöt ex reótitudine ftatus illius,
poft peccatum. ergo videtur, quòd etiam in quo füperiora inferioribus domina-
äte pèccatü homo indiguerit facramétis. bantur , & nullo modo depcndebant ab
* 3. Prætereà. Matrimoniü eft quod- eis:ficut enim mens fubcrat Deo,ita mé-
dam fácramentum fecundum illud Eph. ti fuberant inferiores animæ vires, & ipfi
5. Sacramentum hoc magnum efi : ego autë so animae ę . Contra hunc autem or-
dico in chrifio, & ecclefia: fed matrimo- dinem effet , fi anima perficeretur,

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

& Magiftrufh fent. in i.

diff. guarti, circa has tres rationes, ex eruditione, humiliatione,& excr-
citatione. Nam altiùs tra&antur ab Auétore, ut patet conferendo. *

[ocr errors][ocr errors]

rationem oftendas, me-
uòd facramenta non

vt gfertia S. Thom. M. m

3 • : : . memt.

Utilitas

[ocr errors]
[ocr errors]
[graphic]
[ocr errors][merged small][merged small][merged small]
[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]

•I Num, & quomodô in fiatu innocentiæ [grir. non dependebant ab inferioribus.

Irca hanc do&rinam fimul cum ea, quae exprimitur in refponfione ad fecundum, dubium occurrit, an hæc diéta, fkilicet, quòd in ftatu innocentiae fuperiora nullo modo dependebant ab inferioribus, & fimiliter quòd anima quantum ad fuperiorem partem non indiguiffet accipere aliuidà corporälibus rebus ad fui perfeétionem , intelligenda fint de ipfo atu innocentiæ communi primo homini, & filiis, qui fuiffent innocentes : an de primo homine folùm, qui folus fuit ante peccatum.Et eft ratio dubii: quiâ in ftatu innocentiæ filiis Adæ acquifiviffeht fcicntiam ex fenfibilibus(ut Auétor dicit in prima parte quaeff. 101.) ac per hoc fuperiora aliquo modo dependebant ab inferioribus, & fuperior pars animæ indigebat ad fui perfe&tionem accipere à corporalibus rebus : cujus oppofitum hic dicitur : & proptereà hæc verba non pcrtinent ad ftatum innocentiae cómuné patri,& filiis. Sed nec de ipfo Adam verificantur, quia animae primi hominis competebat modus intclligendi per converfionem ad phantafmata, ut Auétor dixit in prima parte quaeff. 94. arti. z.intelle&io enim

[ocr errors][merged small]

A R T. C «ONCL. Oportebat, ante Chrifti adventum e{Ic quaedam figna - . vifibilia , quibus homo :;-i- fidé fuam proteftaretur ***** de futuro fàlvatoris adventu.Et hujufmodi figna dicuntur facraméta. “T COROLLAR. Ergo definitio facramentorum antiquorum cft haec. Antiqua facraméta erant quædam figna vifibilia, quibus, præter quòd fignificabant fanétitatem in hominib. (ut paterar.s.a.2.app.) homo proteftabatur fidem fuam de futuro falvatoris adventu. Ergo non poteft à Judaeis, negari adventus falvatoris,i. Chrifti ad falvandü mundum:quoniam hüc adventum quotidie per facramenta fua confitebantur. Ergo, dium ponunt adventum Chrifti judicis: cujus praecurfor erit Helias(ut patet Malach. 4.) & Chrifli falvatoris adventum, cujus præcurfor fuit Joannes Baptifta (ut patet Ifa. 4o. fecundum teftimonium Mat. 3. Marc. 1. Luc.i.jo. 1.) fuis ipforum facramentis profitebantur , oportet, yelint, nolint, quòdconcedant duos Chrifti adventus, quos femper sá&ti eorum patres antiqui

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][merged small]
[ocr errors]

um naturæ, ex com

fequenti tamë aliquid fignificabat futurum circa Chriftum,

& Ecclefiam, ficut & ómnia alia, qug in cefferunt.

figura Chrifti prae

[ocr errors]

riaCardinalis Cajetani.

per converfionem ad phantafmata dependet à phantafmatibus, ac per hoc fupcriora depcndcbant aliquo modo ab inferioribus, cujus oppofitum hìc dicitur. “T Ad hoc dicitur, quòd praefensdo&rina intelligenda eft de ftatu innocentiae, ut fuit in Adam,tùm, quia in ipfo folo fuit fine dependentia fuperiorum ab inferioribus, quoad fcientiam, tum, quia Auâor non quærit abfolutè deftatu innocentiae, fed de homine ante pcccatum, ut pcr iy ante peccatum determinet, quòd de homine fecundum tempus illud, quo fuit,antequam peccaret, quaerit, & non fimplicitcr dc homine, fi pcrfevcraffet cum pofteritate in innocentia. * Ad objcétionem autem in oppofitum dicitur, quòd intelle&io Ade, quia ex fpeciebus non acquifitis ex fenfibus, fed infufis à Deo procedebat, non dependebat à phantafmatib.fed utebatur phantafmatib.ut inferiorib. ficut anima utebatur corporc fubdito . * Et, fi quæratur, qüid rcfpondendum fecundum Auâoris doârinam fit quærenti, an filii innocentes indiguiffent facramentis, dicitur,quòd nó fuiffent cis neceffaria facramenta : quia principalis perfeétio hominis per facramenta eft per gratiam : homines autem fuiflent geniticum gratia ; ut in prima parte quaff. 1ο1. art. 1. Auétor dixit non indiguißent igitur ex conditione fui ftatus facramentis perfeétivis hominis quantum ad gratiam . Et , quia gratiam comitantur dona intellectus perfc&iva, confequcns eft, ut ntc,quoad perfeétionem fcientiæ dc fupcriiaturalibus, indiguiffet facramentis : eodem enim modo divina fapiehtia providet dé principali,& accefforio, ut patet ex oppofito noftro ftatu , in quo perféctionemfcientiae fupernaturalisexfacramentisaccipimus, quia pcr illa tantü gratiam à Dco habemus.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]

Utrum poftpeccatum amte Chriftum Sacramenta debuerint effe.

[ocr errors]

fam. ergo facramenta non debuerunt

effe ante Chriftiadventum.

4 2. Praetereà. Sacramenta debcnt effe convenientia ftatui humani generis, ut patet per* JAug. 19. contra Fauftum : fed ftatuis humani generis non fuit mutatus poft peccatum , ufque ad reparationem faétam per Chriftum. ergo neque facramenta debuerunt immutari, ut præter facramenta legis naturæ alia ftatuerentur im lege Moyfi .

M 3. Praetereà. Quantò aliquideft magis propinquum perfeéto, tantò magis debet ei Έ fed perfe£tio fahitis humanæ per Chriftum fáéta cft , cui proĘ fùerunt facramenta veteris egis,quàm ea, quæ fuerunt ante legcm. ergo debuerunt effe fimiliora facramentis Chrifti , cujus tamen contrarium apparet ex eo, quòd facerdotium Chrifti prædicitur efle futurum fecundum ordinem Melchifedech,& non fecundum ordinem Aaron , ut habetur Hebr. 7. non ergo cóvenienter fiierunt difpofita ante ά facramenta.

[ocr errors][ocr errors]
[merged small][ocr errors][merged small]

3o homo fan&ificatur. Nullus autem (an

[ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[graphic]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small]

inodo poteft confiderari fecundum inten- to propter

tionem, & remiffionem peccati, & ex-
reffæ cognitionis de Chrifto. Nain per
1ncrementa temporum, & peccatum c£-
pitin homine magis dominariintantum,
çuòd ratione hoihinis per peccatum 9b-
tencbrata, non fufficerent hominiad re-
&èvivendum præcepta legis naturæ, fed
neceffe fuit determinari præcepta in le-

&ramefita, Oportebat etiam, quòd per incrementa temporum magis explicaretur cognitio fidei: quia, ut Greg.* dicit, . Ter incrementa temporum creyit divinæ cognitionis augmentum . Et ideò etiam néceffe fuit, qüöd in veteri lege quaedam facramenta fidei, quam habebant de

[ocr errors]
[ocr errors]

quòd prò talicafu magis convenit. Tunc nihil, &c. Nam facramentum

quidem comparantur ad facramenta, quae * fuerunt ante legem, ficut determinatum ad indeterminátum: quia, f. ante legem non fuit detcrminatè præfixum hómini,quib.facramentis uteretur . ficut fuit £? em, g, erat necefsarium & tenebrátionem legis naturalis, & ut cffet detcrminatior fidei fignificatio. 4 Ad tertium dicendum, quòd fàcramentum Melchifedech, quód fuit ante legem , magis afsimilatuf facramento novæ legis in materia, inquantum fcilicet, obtulit panem, &* vinum, ut habetur Gen. 14- ficut etiam facrificium novæ legis oblatione panis , & vini perficitur. Sacramenta tamen legis Mofaice magis affimilantur rei fignificatæ per ííííí tum , f paffioni Chrifti,ut patet de agno pafchali, & aliis hujufmodi: & hoc ideò, ne propter continuitaté temporis,fi permaneret eadem facramentorum fpecies, videretur facramenti ejufdem áí COI1

Chrifto venturo, determinarentur: quæ go tinuatio.

Veritates aureas fuper totam legem veterem,
3. & cap.i 1. conclußom. 1. 4. Item Exod. 9. con-
comclufion. 5. -

Ej affimilari. &. Vel in materia, vel in rcfigni

[ocr errors]

data, confequuntur fe ; hoc eft, redeunt in idem .

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

totali ad illata in prima ilIatione notabis diligenter ly & hoc ideò, me propter contunwuta-: tem , &c.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small]

tem facramenta quædã figna proteftantia fidem,qua juftificatur homo. Oportet autem aliis fignis fignificari futura, præterita, f & præfentiâ, ut n.*.-Aug.dicit 19. contra Faufium, eadem resaliter annumciatur fìcienda, aliter faéta : ficut ipfa verba, paffurus, & paffus, non fimiliter fonant : & idcò oportet , quædam alia facramenta effè in nova lege, quibus fignificentur ea, quæ præcefferunt in Chrifto, præter facramenta veteris legis, quibus præmunciabantur futura. 4 A D P R I M u M ergo dicendum uòd, ficut* Dion. dicit in 5. c. eccl. hier. Äî. novæ legis mediuseftinter ftatum veteris legis, [cujus figuræ implentur in

[ocr errors]

ut dicitür Jacobi 1. fed hoc videtur ad quandam mutationem divinae voluntatis ertinere, quòd alia facramenta nunc É;. exhibeat ad fànótificationem tempore gratiæ, & alia ante Chriftum. erg6 vidétur, quòd poft Chriftum non debuerint alia ÉÉ inftitui. •[ S e d c o N T R A eft, quod *Aug.

omnis nudè, & perfe&è manifeftabitur veritas:& ideò tüc nulla erunt facraméta. Nunc autem, quandiù perfpeculum, &- im 4 nigmate cognofcimus, ut dicitur 1. ad Cor. 13.oportct,nos per aliqua séfibilia figna in fpiritualia devenire, quod pertinet ad rationem facramentorüm. 4 Ad fecundum dicendum, quòd fa

[ocr errors]
[ocr errors]

egena, & infirmaelementâ, quia gratiam

aliafunt inßituta, virtute majora, utilitate * nec continebant, nec caufabant, & ideò

meliora, aétufaciliora, mumero pauciora.

[ocr errors]

utentcs illis facramentis, dicit Apoftolus

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

Com

[graphic]

Comm,

fub clementis mundi Deo ferviffe : quia fcilicet nihil aliud erant, quàm elementa hujus mundi.Noftra autem facramenta gratiâ?ontinent,& caufànt: & ideò nó eft de eis fimilis ratio.

4 Ad tertiüm dicendum , quòd , ficut paterfamilias non ex hoc habere monftrátur mutabilem voluntatem , quòd diverfà præcepta fàmiliae fuae proponit pro

Itulus clarus.

[blocks in formation]

Commentaria Cardinalis Cajetani.

ponit, fcilicet diverfitatem fignificabilium, probatur, quia antiqui fal

•[ In corpore una conclufio. Oportet in mova lege effe quaedam - - - - - - alia faëramenta . Probatur : Sàcraménta funt figna proteftantia fi- 1o quoad ipfa figna pr9batur,; quia aliis fignis, oportct fignificari præterdem, qua homo juftificatur. ergo oportet eße alia facramenta, quibus præterita credita fignificentur. Confequentia quoad id, quod fup

[ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors]

vabantur per fidem Chrifti nafcituri; nos per fidem Chrifti nati .

Et

[ocr errors]

teriti, & futuri temporis.

De principali effeâu facramentorum , qui gratia, in fex articulos divifa.

4 Tertiò. Utrum fácramenta contineant gratiam.
4 Quartò. utrum fit in eis aliqua virtus ad caufandum gra-

£E 1NDE confiderandum eftdeeffectu Sacramentorum.

Et Primò de effeétu eorum principali, qui eft gratia.

Secundò de effeétu fecundario, qui eft chara&er.
circa primum quæruntur fex.

4 Primò. Utrum facramenta novæ legis fint caufa gratiae.
M Sccundò. Utrum gratia facramentalis aliquid addat fuper
gratiam virtutum, & donorum. -

[ocr errors]

fione Chrifti.

[ocr errors]

zo M Quintò. Utrum talis virtus in facramentis derivetur à paf

[merged small][ocr errors]
[ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small]

bis, & rebus creatis, non videtur, quòd poffnt gratiam * caufare. 4 SED coNTRA cft, quod* Aug. dicit fuperJoann. quòd aqua baptifmalis corpus tangit , &* cor abluit : fed cor non* abluitur , nifi per gratiam. ergo caufat gratiam , & pari ratione alia ecclefiæ facramenta. 4 R E s P o N D Eo dicendum, quòd meceffè e$t diccre , facramenta movæ legis per aliquem modum gratiam caufare. Manifeftum eft enim, quòd per facramenta novæ legis homo Chrifto incorporatur, ficut de baptifmo dicit Apoftolus ad Galat. tertio. Quotquot in Chrißo baptizati efiis, Chriftum induiflis : non autem

tur facramenta novæ legis nihil plus cffent, quàm figna gratiæ: cùm tamen ex multis fànótorum auctoritatibus habeatur , quòd facramenta novæ legis non folùm fignificant, fcd caufant gratiam. 4 Et ideò aliter dicendum, quòd duplex eft caufa agens, principalis , & in$trumentalis . £E; quidem operatur per virtutem füae formæ, cui affimilatur effeétus, ficut ignis fuo calore calefacit. Et hoc modo nihil d pote$t caufare gratiam, mifi Deus : quia gratia nihil eft aliud, quàm quædam participata fimilitudo divinæ naturæ, fecundum illud 2. Pet. 1. Magna nobis, &- pretiofà

[ocr errors]

tes maturæ . caufa verò inftrumentalis non agit per virtutem fuae formæ, fcd folùm per motum, quo movetur à principali agente. unde cffe&tus non affimilatur inftrumento, fed principali agenti: ficut leétus non affimilatur fecuri , fed arti, quæ eft in mente artificis. Et hoc modo facramenta movæ legis gratiam

efficitur homo membrum Chrifti, nifi 7o caufant. Adhibentur enim éx divina ,

per gratiam. M. Quidam tamen dicunt, q, non funt caufa gfatig aliquid operando; fed, quia Deus, fàcramentis Å. , in anima. gratiam operatur. Et ponunt exemplum de illo, qui afferens denarium plumbeum accipit centum libras ex reÉ ordinatione , non quòd denarius ile aliquid operetur ad habendam prædiêtæ pecuniæ quantitatem : fed hoc ope

Haec ibi. Ex his confirmantur & di&ta in corp.

ordinatione hominibus ad gratiam in cis caufandam , unde * Auguftinus dicit 19. contra Fauftum. Hæc ommia , fcilicet facramentalia, fiunt , &• tranfeunt : virtus tamem, fcilicet Dei, quæ per ifta operatur , jugiter manet . Hoc autem propriè dicitur inftrumentum, per quod

, älijuis operatur.unde & Tit.3. dicitur:

Salvos mos fecit per lavacrum regemeratiomis. -

- - -

II.a DE MAJO R. 1* TNullum corporale agere poteff. &. In virtute fua corporali tantùm. §. Tunc nihil , &c. Nam facramentum corporale in rem fpiritualem agit non in virtute fua corporali tantùm : fed principaliter in virtute primi agentis, ideft Dci ; ut dcclaratur in tex. III.a MAJOR. Quod efi proprium Dei , non debet creaturæ attribui. B. fecundum quòd eft proprium Dei. §.Tunc, &c. Non enim attribuit articuli conclufio facramentis, quòd caufent gratiam eo modo, quo Deus caufat cam : fed folium eo modo , quo caufare illam convenit inftrumentis . textu corp. differentiam caufandi, quæ cft inter caufam principalem, & caufam inftrumentalé. °[ Not. Pro ampliori notitia & formalizatorum argumentorum cú refponfis , & maximae utilitatisinde provenicntis , vide 2. 2. quaeff. 1. articul. 1. declarationem univerfalem poft ad tertium cum ibi citatis: & fcias, quòd talem modum formalem exercendo, ut decet, brevi do&tus cvadcs. A P P E N D I X. E*$; habes primò; quomodò per rationem , intcrimas haerefim Lutheri dicentis; facramenta novæ legis dare gratiam his , qui non ponunt obicem , hæretica eft, licèt ufitata fententia. Item hærefim Armenorum dicentium: facramentum nullum conferre gratiam, nec pofsc ; quantumlibct ad cjus fufceptionem animam fuam quis præparet'. Nec potcft dici, quòd loquuntur de dare gratiam per modum principalis agcntis; quoniam fententia ufitatâ in contrarium, quam oppugnare intendunt, non loqui

[blocks in formation]
[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[graphic]
[graphic]
[graphic]
[graphic]
[graphic]
« VorigeDoorgaan »