Pagina-afbeeldingen
PDF
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Commentaria Cardinalis Cajetani.

Itulus articuli decimi clarus eft . * In corpore articuli duo fiunt. primò ponitur diftin£tio bimemris de gratia. fecundò refpondetur quaefito tribus conclufionibus. Diftin&tio eft. Gratia pro voluntate Dei gratuita, vcl pro gratuito dono. •[ Ubi nota duo:primum cft,quòd in utroque membro fit mentio de gratuito: quia voluntas quandoquc cft debita, quand9que gratuita: voluntas enim juftitiam miniftrantis eft voluntas cx dcbito dantis unicuique, quod fuum cft: voluntas autem non ex debito, nec mcrcenariè, nec vi, aut metu dantis, fed amore benevolentiæ gratuita eft : & fimiliter donum gratuitum eft, quod ex tali voluntate datur. Secumdum eft, quòd appellatione

ponitur in effentia animae, ut diftinguitur à charitate , & aliis habitibirs infufis : fed communiter fumitur, ut comprehendit fub fe quemcumque infufum habitum. Et hoc habes in litera ex eo, quòd habitus ad perfe&ionem operationis rcquifitus in potentia operativa ponitur, quod non vcrificatur de gratia reftri&a ad habitum in eflentia, ut patet. “I Tertia conclufo cft, fumendo gratiam pro gratuito Dei domo, quidquid fit illud , unio incarnatiomjs efi gratia. Probatur: quia eft donumi Dei conceffum humanitati Chrifti, nullis præcedentibus mcritis. * Ubi nota primò: quod, hoc modo loquendo de gratia, ipfa unio appellatur gratia modalitcr, quia.f.gratuite fácta eft , f.abfque ullo merito, &

[ocr errors]

donum gratis concefTum, five illud fita&tuale aliquod auxiliuin, five quiacumque alia res. Unde, quia hoc membrum fubdividitur in litera, quamvis non fub forma fubdivifionis, ideò numerus conclufionum excedere videtur membra divifionis, cùm tamen in veritate juxta tria membra in litera pofita, f. gratuitam voluntatem Dei, & gratuitum donum habitualis gratiæ, gratuitum donum ipfius unionis, tres fint conclufiones. *] Prima igitur conclußo eft, fumendo gratiam pro gratuita Dei volumtate, umio incarnationis faëia eji pergratiam , ficiot &- umio famciorum ad Deum per cogmitiomem , & amorem . Probatur, quia ad hoc, quòd natura humana clevetur in Deum, five per effe perfónale, five per opcra

[ocr errors]
[ocr errors]

naturæ fuæ. Secunda conclufio cft, fumemdo gratiam pro gratuito Dei domo, hoc eft, gratia habituali, unio incarnationis mom eff facia pergratiam; wmio verò jääöÝùí ad Deum fit per gratiam . Probatur, quia in communi loquendo formaliter ad perfeétionem operationis requiritur, quòd potentia fit perfeéta per habitum : ad hoc autem, quòd natura fit in fuo fuppofito, non exigitur habitus aliquis. Differentia aütem inter has duas uniones in hoc confiftit, quòd unio fanétorum ad Deum eft per elevationcm ad operationes cognitionis, & amoris : unio autem Chrifti eft per elevationem naturæ humanæ ad cffe pcrfonale filii Dei. nulla ergo gratia hic mediat, fed ibi. “T UIbi nota primò, quòd hinc habcs apud Auétorem , eodem fe habere modo maturam humanam Chrifti ad perfonam filii Dei, ficut fe haberet ad pcrfonam propriam , & ficut fe habet natura Socratis ad perfonam Socratis.nä hinc habes,quòd ex eo,quòd,formaliter loquendo,inter naturâ, & proprium fuppofitum nullus exigitur habitus, ideò inter naturam humanam, & perfonam filii Dei in Chrifto nullus exigitur habitus, fundafür cnim hic proceffus fuperilla proportionalitate,ut patet.Nota fecundò,quòd gratiae habitualis in propofito noumen non reftringitur ad gratiam, quæ

[ocr errors]

mutationem, & relationem, qua unitur, & unita relativè dicitur humana natura perfonæ illi: nullum fiquidem aliud ens reale apparet interveniffe, aut inveniri in hoc myfterio ultra extrema. Et fi quidem unionis gratia pro gratuito dono fumatur fecundo modo, fic eft donum creatum:

uoniam tàm mutatio paffiva, quàm natura humana elevata ad effe perònale Dei, quàm relatio unionis inter creatas res eft. Si verò unionis gratia fimiliter pro dono gratuito fumatur primo modo, fic quoad rem datam increatum donum eft, quia data eft perfonalitas divina naturae creatæ : quoad fubftantialem verò compofitionem, feu conjunétionem perfonalitatis cum natura , donum creatum eft, ut patet. Et, quia unionis gratia hæc omnia concludit, idcò quandoque res increata pónitur, ut in hac litera, dum dicitur,majus autcm eft ipfa res,quàm ipfa fimilitudo ejus participata, & eft fermo de re divinæ naturæ, & perfonae, in qua unionis gratia confiftit. Quandoque autcm ponitur res creata, diim ex volütate Dei gratuita faéta dicitur in hac litera, & diffusè inferiùs artic. 12. hujufmet ju.eff. & verum eft, quantum ad communionem illius effe divini ad naturám humanam, quæ per affumptionem faéta eft, & ad quam relatio unionis confequitur.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

ratio illius hominis fubfecuta eft unionê. na divina, ficut & an

[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

me rom. 7.

gmentum gratiæ, quod • _ _ -*■ _ _ * _ _ ' -*. * - -
É;;';;;;;;;';; nobis mébris ejus præcedetiamerita multi-

codem inftanti , quo
meretur, datur fibi. Nam ex eo, quòd meritum fuapte natura ordinatur

eam, puta, manifeftationem unionis . Quafi per ly unionem fic intelleétam textus dice

ad præmium, verum eft, quòd étiám tunc meritum praeccdit natura illud 8o ret , quòd Chriftus meruerit unionem manifeftandam , i. unionis ma

augmentum gratig. Licèt autem in eodé inftanti unionis anima Chri-
fti produxerit aótum dileétionis, quæß. 34. infinitè meritorium : non ta-
men ifte a&tus præcedere natura potuit ipfam unionem, quoniam natu-
raliter præfupponebat eam, à qua fluebat: & non ordinabatur ad eam
habendam, & multò minùs promerédâ, ut patebit ex probationc fccun-
da conclufionis fecundæ.

nifeftationem, vel alia hujufmodi unionem confequentia, non eft con-
tra conclufioncm ; quoniam non attingit fenfum ejus.
“T P R O B. Quia Chriftus non fuit homo ante ipfam unionem,
fed fimul cum ipfa unione , patet ex fide cathol. Luc. 1. contra hæ-
refim Photini : & Chriftus non poteft mereri aliquid, nifi fecundum

quòd homo.
•I C O R OL.

[merged small][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small]
[graphic]
[graphic]
[ocr errors][subsumed][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

gulari, & nó capitali fimul.Quod, ut meliùs intelligas, adverte,fifigulashas tres rationes aliud praefuppofiere, & aliud probare. Præfuppónuiit enim, quòd opera hominis, de quo loquuntur, fint meritoria, & probant, quòd

prima, quinta. Tertio vides : quomodo ex iis bcne penfatis, & appliçatis déärina praefens Angelicâ viciflim dcclaretur , atque confirmc

tu1 r. Tertia S. Thom. ID. 2 Com*

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]
[merged small][ocr errors][subsumed]

- • - ardinalis Cajetani. °[Ad hoc dubium non oportet aliunde, quàm ex literae fundamento R«f. duę. refpondere, ita tamen, ut non fit fermo de potentia divina abfolutè, cum dicitur, quòd non potuit aliqua operatio | præcedere unionem : fcd de potentia, quam ordo rerum habet fimpliciter, & in myfterioincarnatiohis. Cum enim natura humana in Chrifto affumitur ad effe perfonale Dei, idem eft ordo naturæ humanæ Chrifti ad perfonam filii Dei, qui eft naturæ humanæ Socratis ad pcrfonam Socratis. Et ideò, ficut natura Socratis priùs natura perfonatur per Socratcm, quàm operetur , tum, quia effe perfonale, utpote fubftantiale, eft prius, quàm operari, tùm, quia primus terminus, ut quod, generationis, eft ipfe Socrates, & deiììáôáíro ræ ordine confequuntür operationes etiam näturaliffimae, ut fi fol fieret, primò fieret fuppofitum folis, & deinde luceret, quamvis in eodem inftanti: ita prius natura humanitas Chrifti perfonátur per verbum Dei,quàm operetur propter utramque diétam rationem : quia, fcilicet, perfonari fpeétat ad effefubftantiale( confert enim fubfifteré, qüod primæ fubftantiæ folius eft)& quia primus terminus generationis Chrifti, ut quod, fuit perfona filii Dei, dicente Angelo. Quod ex te mafcetur famétum, vocabitur proculdubiò cum rei veritate filius Dei. Non poteft ergo poni , quòd anima Chrifti prius natura, quàm unirctur, intelligeret, aut amaret. • Secunda conclufio eft . Nulla opera cujufcumque alterius hominis Comma*. 2o potuerunt effe meritoria hujus umionis ex comdigno. Probatur tripliciter.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]

q 2. Praetercà. Gratia dividitur contra naturam : ficut gratuita, quæ funt à Deo, diftinguuntur contra naturalia , quæ funt à principio intrinfeco: fed eorum ,

É ex oppofito dividuntur, unum non

enominatur ab alio. ergo gratia Chri-
fti non eft ei naturalis.
4 3. Prætereà. Naturalc dicitur, quod
eft fecundum naturam : fcd gratia unio-
nis non eft naturalis Chrifto fecundum
naturam divinam ( quia fic conveniret a-
liis perfonis) ncc etiam naturalis eft ei fe-
cundum naturam humanam:quia fic con-
veniret omnibus hominibus, qui funt
ejufdem naturæ cum ipfo. Igitur videtur,
uòd nullo modo gratia unionis fit Chri-
o naturalis.
4 S ED coNTR A eft , quod Aug. dicit
in Ench. * In humanæ maturæ fùfceptione
fit quodammodò ipfa gratia illi homini ma-
turälis, qua nullum poffit admittere pecca-
tt471?.
4 R E s P o N D E o dicendum, quòd fe-
cundum Thil. im 5.Metaph. * natura umo
modo dicitur ipfà nativitas , alio modo
efïèntia rei. Unde naturale poteft ali-
quid dici dupliciter, uno modo, quod gft

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

tio conceptionis fuit natura humana divi-
nae perfonæ unita , & anima ejus fuit mu-
nerc gratiæ repleta.
4 A D P R 1 M u M ergo dicendum ,
quòd, licèt unio non fit faéta in natu-
ra, eft tamen caufata ex virtute diving
naturæ, quæ eft verè natura Chrifti : &
etiam convenit Chrifto à principio fua
nativitatis.
M Ad fecundum dicendum, quòd non
fecundum idem dicitur gratia, & natu-
ralis : fed gratia quidem dicitur, in-
quantum non eft ex merito: naturalis
autem dicitur, inquantum eft ex virtu-
te divinæ naturæ in humanitatc Chrifti
ab ejus nativitate.
4 Ad tertium dicendum , quòd gratia
unionis non eft naturalis Chrifto fecun-
dum humanam naturam , quafi ex prin-
cipiis humanæ naturæ äî. & ideò
non oportet , quòd conveniat omni-
bus hominibus; eft tamen naturalis ei
fecundum humanam naturam propter
proprietatem nativitatis ipfius , prout
fic conceptus eft ex Spiritufanéto, ut ef-
fetidem naturalis filius Dei, & hominis.

tantùm ex principiis effentialibus rei: fic- 7o Sccundum verò divinam naturam eft ei

[ocr errors]

dicitur effe homini naturale, quod ab
ipfà nativitate hàbet, fecundum illud
Ephef. 2. Eramus matura filii iræ. Et

naturalis, inquantum divina natura eft
principium a&tivum hujus gratiæ, & hoc
convenit toti Trinitati, fcilicet, hujus
gratiæ effe aétivum principium.

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[graphic]
[graphic]
[graphic][graphic]
[graphic][graphic]
[graphic]
[graphic]
[ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Q U AE * S T I O T E R T I A.
De modo unionis ex parte perfonæ aßumentis,in o£to articulos divifa.
= E 1 N D E confiderandum eft de unionc ex parte M Quartò. Utrum una perfona ÉÉ affumere fine alia.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[graphic]
[graphic]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors]

delicet, principium actus , & terminus, di- '° cari : nihil tamen prohibct plura de per

[merged small][ocr errors]
[ocr errors]

uidem accidentaliter , fed fecundum Äú, 4 Ad tertium dicendum, quòd, ficut fuprádi£fum ef?, * natura humana non cóftituit perfonam divinam fimpliciter: fed conftituit eam, fecundum quòd denominatur à tali natura. Non enim cx natura

Commentaria Cardinalis Cajetani.

[ocr errors]

' naliter in unione naturalis Filii nihil apponitur Deo, fed Deus jungitur ho

[ocr errors]

mini , ut homo perfe&tus fit , hoc eft, ut homo fit Deus, quod infinitam perfe&tionem apponit naturæ humanæ.

[blocks in formation]

non potcft de pluribus fuppoßtis prædicari : quia, ut in anteprgdicamentis dicitur, cuilibct fìngulari convenit non dici de fubjecto.

[ocr errors]

& formalius defcribi incommunicabilitas pcrfonæ , quàm defcripta eft in litera,quia apud Theologos omnis natura cft communicabiiis pluribus fuppofitis, quamvis divcrfimode, quia natura divina communis cft per identitatem Patri, & Filio , & Spirituifancto . Et hæc natura creata poteft effe communis per affumptionem (ut infià patebit J Patri, & Filio, & Spirituifanéto ; perfona quoque communis eft pluribus naturis , ut patet de perfona filii Dei fubfiftenfe in duabus naturis divina,& humana , & de pcrfona Socratis cömuni pluribus, accidétalibus tamc noturis,ut in litera dicitur. * Reftat ergo, ut propria incommunicabilitas perfonæ confiftat in hoc, quòd nó poffit effe cömunis pluribus fuppofitis,hoc eft,fibiipfi, & alteri fup

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

1ibus fuppofitis. Unde doctrina cft fubtiliflima: fed objcctio errat in hoc ,
quòd pro eodem accipit nò prædicari de pluribus, de quo Ariftoteles loqui-
tur in anteprædicamentis:& non prædicari de pluribus fuppofitis , de quo
Auétor in litera loquitur, quum hæc diftcnt valdè : quoniam non poffe præ-
dicari de aliquo, vel aliquibus, ut fuperius de inferiori, convenit omni fin-
gulari, ut objiciendo bcnè dicitur : fed non poffè prædicari de pluribus fup-
j$; foli perfonæ convenit : quia foli perfona: repugnat. Nam & hæc
humanitas, & quæ illi ineft, hæc albedo, potcft de pluribus fuppofitis præ-
dicari, ut patct, fi à pluribus divinis pcrfonis affumeretur.
Num fubfîftere in duabus maturis conveniat divinæ perfonae ex
ejus imfimitate.
I. N eadem refponfione ad fecundum dubium occurrit circa illud : hoc au-
tem ef? proprium divinæ per/omae propter ejus infinitatem , ut fiat in ea
concurfùs naturarù non accidentaliter,fed fecundü fubߣfemtiam , & de có-
clufione,& de ratione ejus. Duo fiquide hic dicuntur. primò affirmatur hæc
conclufio, fcilicet, quòd fòla divina perfona potef? fubfiffere in duabus matti-
rir.fecundò affignatur ratio iftius conclufionis : infinitas divinæ pcrfonæ.
“ Ubi duæ quæftiones determinantur: prima cft,an aliqua perfona crca-
ta poflit fubfiflere in duabus naturis, afferitur fiquidem hic párs ncgativa ;
dùm dicitur, quòd proprium cft divinæ perfonæ, ut fiat in ea concurfus na-

divinæ perfonæ propter infinitatem ipfius : afferitur fiamique in litera pars
affirmativa. Et primam quidem quæftio.Scot. in 3.Sent dij}. 1. q.4. difpu-
tat, & dubiam rclinquit. fecundam autem ibidem traétans, oppofitum te-
nct, arguitque diccns. Ifta ratio non videtur concludere : quia verbum non
cft infinitum fecundum rationcm pcrfonalitatis fuæ, fecuridum quam fùb-
ftantificat naturam £T . igitur non requiritur infinitas in illo fup-
pofito, quod fic fubftantificat. -4ntecedens patet : quia tunc aliqua perfe-
άio formaliter deeffet Patri, quæ eft in Filio.
• Ad horum evidentiam primò folvenda eft objeétio Scoti : & exinde

Quaefiio ».

0b. Scvt.

Re/. Qu. a.

ncgan

[ocr errors][ocr errors][graphic]
« VorigeDoorgaan »