Pagina-afbeeldingen
PDF
[ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

ra mortis fedemt. Iicèt enim per modum orationis ad Chriftum nos „., tentans de ignorantia aliqua te convincere .

4 Ad fi dicendü, g, Chriftus dicitur nó noviffe peccatü,quiá nefcivit pcr experiétiam, fcivit aüt per fimplicem notitiam.

4 Ad tertium dicendum, quòd loquitur ibi Propheta de fcientia humana Chrifti. Dicit enim. J4ntequam fciat puer, fcilicet, fecundum humanitatem, vocare patrem fuum, fcilicet, Jofeph (qui pater ejus fuit putativus) &• matrem fùam, fcilicet, Mariam, auferetur fòrtitudo Damafci : quod non cft ficintelligendum,quafi aliquiandò fuerit homo, & hoc É! rit: fed , antequam fciat, ideft, antequam fiat homo fcientiam habcns humanam, auferetur, vel ad literam, fortitudo Damafci , & fpolia Samariæ per Regem

<cxalto vifitaturum hoc dicatur : tamen ctiam cft prophetia nobis praenun

Itulus clarus eft ,

[merged small][ocr errors][merged small]
[ocr errors]

Commentaria Cardinalis Cajetani.

[merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors]
[ocr errors][merged small][merged small]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][merged small]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

incarnationcm filii Dei, quàm fpiritualis, quòd filius Dei antè incarnationem invocatus falvaret populum fuum. Tertia autem poft incarnatio

[ocr errors]
[ocr errors]

3o nem exponitur, Ë ly Ante dicat ordincm tcmporis fecundum ætatem

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][ocr errors]

la creaturâ fuit præftantior, quàm anima Chrifti. ergo anima Chrifti non potuit ab aliqua creatura pati, & ita non fuit pafsibilis : fruftrà enim in ca fuiffct potèntia patiendi, fià nullo pati potuiflct. •[ 2. Prætereà. Tull. in lib. * de Tufculanis quæ$tionibus dicit, quòd pafsiones animiæ funt quædam ægritudines: fed in anima Chrifti non fuit aliqua ægritudo : nam ægritudo animæ fequitur pcccatum, ut patet per illud Pfàl. 4o. Sana animam meâm, qüia peccavitibi . ergo in Chrifto non fuérunt animæ paffiones. 4 3.Prætereà. Pafsiones animæ videntur idem effe cum fomite peccati, unde & J4poft.Rgmam. 7. vocat cas paffiones peccatorum : fed in Chrifto nón fuit fomes peccati, ut fuprá diítum eft. * ergovidetur, quòd non fuerint in eo animæ pafsiones, & ita anima Chrifti non fuit pafsibilis. 4 S E D c o N T R A eft, quod in Pfalm. 87. dicitur ex perfona Chrifti, repleta eft malis anima mea, non quidem peccatis, fed humanis malis,ideft, doloribus, ut gloff.* ibi exponit. Sic ergo anima Chriftifuit pafsibilis. 4 R E SP o N D E o dicendum, quòd animam in corpore conftitutam d dupliciter contingit pâti. Uno modo pafsione corporali? alio modo pafsione animali. Paffione quidemcorporali patitur per corporis Ê, .Cùm enim anima fit forma corporis, confequens eft, quòd unum fit

[ocr errors]
[ocr errors]

etiam ejus anima hoc modo paffibilis effèt. Pafsione autem animali patidicitur anima fecundum operationem, quæ vel eft propria animae , vel principaliùs eft animæ, quàm corporis, & quamvis etiam fecundum intelligere,& fentire dicatur hoc modo anima aliquid pati, tamen,ficut in

fecunda parte ditium eft,* propriiffimè di

titus fenfitivi, quæ im Chriftofuerunt, ficut & cætera, quæ ad naturam hominis pertinent. Undc Auguft. dicit in 14.de Civit. Dei. * Ipfè Dominus in forma fèrvi vitam agere dignatus humanitùs adhibuit eas , ubi adhibendas eße judicavit: meque enim, in

uo verum erat hominis corpus, &* verus í. amimus, falfus erat humanus af

[ocr errors]

4 Sciendum tamen eft, quòd hujufmodi pafsiones aliter fuerunt in Chrifto , quàm in nobis, quantum ad tria : primò quidem, quantum ad objeétum, É in fiobis plerumque hujufmodi pafsiones feruntur adillicita, quod in Chrifto non fuit. Secundò, quantum ad principium ,

„o quia hujufmodi paffiones frequenter in

nobis præveniunt judicium rationis: fed in Chrifto omnes motus fenfitivi appetitus oriebantur fecundum difpofitionem rationis.Unde Auguftin. dicit 14.de Civ. Dei,* quòd hos motus certiffimæ difpenfationis gratia , ita, cùm voluit Chriftus, fufcepit amimo humano , ficut , cùm voluit, faáus homo. Tertiò , quantl1m

[ocr errors]

o - paffiones animae , non ut peccatorum, fed naturales, quandoquidem o

mnia, quæ ad naturam hominis pertinent, fuerunt inipfo, fkcufidum tex

tum corp.

A P

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[graphic]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][subsumed][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

A R T I C U L U S

[ocr errors]

° Quoad fecundum declaratur fecunda comclufio refponfiva, qualiter, & quales fuerint paffiones animales in Chrifto. Et ponitur triplex diffcrentia fecundum triplicem modum, quo deordinantur paffiones, vel ex parte obje&ti, vel principii, vel eßectus ita, quòd {umma differentiae cohfiftit inter paffiones effe ordinatas, vel inordinatas . Et illa quidem in hoc propofito vocantur paffiones, iftae autem propaffiones. Et ideò, cùm de Domino Jefu Chrifto fermo eft (ne cujufquam aures offendamus) ani

• males paffiones negamus, propaffiones autem afferimus in Chrifto fuiffe ,

Hieronymum imitantes, dicentem de Chrifti triftitia . Ngm paffio, fed

propaffio efl .

[ocr errors]

Utrum in Chrifto fuerit dolor femfibilis.

ditur. Videtur, quòd in
|| * VJ, Chrifto non fuerit verus
Σὸ £li dolor fenfibilis.Dicit enim
£'S\%\$j Hilar. in Io. de Trinit.*
Cùm pro Chrifto mori fit vita, quid ipfe im
mortis facramento doluiße æftimandus eft,
qui pro fe morientibus vitam rependit ?
Et infrà dicit. * Unigenitus Deus h0-
minem verum , mom deficiens à fe Deo,
fumpfit : im quo quamvis aut iéfus im-
cideret, aut vulnus defcemderet, aut modi
concurreremt, aut fufpenfio elevaret, af-
ferremt quidem haec impetum paffionis ,
mom tamem dolorem paffionis inferrent. non
igitur in Chrifto fuit verus dolor.
W 2. Praet. Hoc proprium videtur effe
carniin peccato conceptæ, quòd neccffi-
tati doloris fubjaceat : fed caro Chrifti
non eft cum pcccato concepta, fed ex
Spiritufanéto in utero virginali. non er-
go fubjácuit neccffitati pátiendi doloré.
4 3. Praet. Deleétatio contemplationis
divifiorum diminuit fenfum doloris, un-
de & Martyrcs in pafIionibus fuis tole-
rabiliùs fuftinuerunt ex confideratione
divini amoris: fed anima Chrifti fummè
deleótabatur in contemplatione Dei ,
quem per effentiam Έ, , ut fuprà
diéium ef?. * Non ergo poterat fentire
aliquem dolorem. -
4 S E D c o NT R A eft, quod Ifa.53.
dicitur: verè dolores moflros ipfe tulit.
M R E s P o N D E o dicendü, quòd,ficut
patet ex his, * quæ in 2 parte diífa funt ,
ad veritatem doloris fenfibilis requiritur
laefio corporis,& fenfus laefionis. Corpus
auté Chrifti lædi poterat,quia erat páffi-
bile, & mortale , ut fuprà habitum eft . *
Nec defuit ei fenfus laefionis,cùm anima
Chrifti perfeétè haberet omnes potétias
naturales. Unde mulli dubium debet eße,
quin in Chrifto fuerit verus dolor.
4 A D P R I M u M ergo dicendum,quòd

[ocr errors]

D Q u I NT u M fic proce- 4o in omnibus illis verbis, & fimilibus Hi

larius * à carne Chrifti non veritatem
doloris , fed neceffitatem excludere ,
intendit.Unde poft præmiffâ verba fub-
dit.Neq;enim,cùm fitivit,aut efurivit,aut
flevit, bibiffe Dominus, aut manducaffe,
aut doluiffè monftratus eft : fèd ad demon-
flramdam corporis veritatem corporis con-

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

4 Ad fecundü dicendum, quòd caro in cccato concepta fubjacet dolori, non lùm ex ÉÉÉ naturalium principiorum, fcd etiam ex neceffitate reatus eccati. Quae quidem neceffitas in Chrio non fuit, fed folùm neceffitas naturalium principiorum.

so 4 Ad tertium dicendum, quòd, fic

ut fuprá diéium efl , * virtute divinita-
tis Chrifti difpcnfativè fic bcatitudo in
anima continebatur, quòd non deriva-
batur ad corpus, ut cjus paflibilitas, &
mortalitas tóllerctur. Et eadem ratione
dcleétatio contemplationis fic retineba-
tur in mente, quòd non derivabatur ad

9o vires fenfibiles,tit per hoc dolor fenfibiis

cxcluderctur .

[merged small][ocr errors]
[ocr errors]

fionis cjus operantium , de fabricatione ccclcfiae ex cofta ipfius in crucc

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[graphic][graphic][graphic]
[ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][merged small]
[ocr errors]
[ocr errors]

tur. In quo cft laefio corporis, & fcnfus laefionis, eft dolor fenfibilis: fed in 3o &uum ad naturam humaniam ; hic autem dicta verificantur, referendo

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

ly potuit apprehendere, pofuimus ly apprehëdit: tamquam exponentes & conclufioncm, & probationem ejus. Quòd,fi inveneris tale quid alibi factum pro expofitione, fimiliter accipito. Præmiffa de caüfa ad conclufionem art. 5. hanc conformari poffe convenienter, noveris. Ut dicatur. Nulli dubiun debet effe, quòd 1 Chrifto fuerit vera triftitia.i. hoc, quòd in illo vera triftitia fuerit,à quolibet firmiter tenendum eft. I. m EX ISAI. Trifhis. R. Triftitia præveniente, aut impediente rationem: aut ad illicita tendente. §. Hæc enim

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

tione fua. II. m ]D E

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[graphic]
[graphic]
[graphic]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]

B. Secundum

• R E s P o N D Eo dicendum,quòd,ficut di£fum ef?, * deleétatio divinâè contemplationis ita per difpenfationem divinæ virtutis retinebatur in mcnte Chrifti, quòd non derivabatur ad vires fcnfitivas, ut per hoc dolor fenfibilis excluderetur . Sicut autem dolor fenfibilis eft in appetitu fenfitivo, ita & triftitia : fed eft differentia fecundum motivum , five objeétum : nam objeétum, & motivum doloris eft laefio fenfu taótus percepta : ficut, cùm aliquis vulneratur. Objeétum autem , & motivum triftitiæ eft nocivum, feu malum interiùs apprehenfum, five per rationem, five Ä imaginationé(ut in fecundaparte *habitü efl)ficut,cùm aliquis triftatur de amiffione gratiæ, vel pecuniae. Potuit autem anima Chrifti interiùs apprehendere aliquid, ut nocivum, & quantum ad fe,Tficut paffio, & mors ejus fuit, & quantum adalios, ficut peccatum difcipulorum , vel etiam Judæorum occidentiumipfum. Et ideò, ficut in Chri$to potuit effè verus dolor, ita potuit in eo effè vera triftitia,alio tamen modo,quàm in nobis, fecundum illa tria , quæ fuprà affignata funt , * cùm communiter de paffionibus animæ Chrifti loqueremur .

4 A D P R 1 M u M ergo dicendum,quòd triftitia removetur à Chrifto fecundum paffionem perfeétam, fuit tamen in eo initiata fecündum propaffionem. Unde dicitur Matth.26. capit contri$tari, &• maeftus eße. J4liud enim eft contriftari, aliud incipere comtriftari , ut Hicr. * ibidem dicit.

M Ad fccundum dicendum, quòd,ficut J4ug. dicit in 14.de Civ. Dei, * pro tribus perturbationibus, f. cupiditate, lætitia, & timore , Stoici tres &r&3éìas , ideft, bonas paffiones, in animo fapientis po. fuerunt, f. pro cupiditate voluntatem, pro lætitia gaudium, pro mctu càutionem : fed pro triftitia negaverunt aliquid poffe effe in animo fapientis, quia triftitia de malo eft, Ê, ά 3

tiones, fuerunt dulcia , quoniam in his afpiciebant in remunerationem

[ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]

s E P T I M U S.

Utrum in Chriflo fuerit timor.

ditur. Videtur, quòd in Chrifto non fuerit timor. Dicitur enim Proverb. 18.

>{ }uftus, quafileo confidens, e terrore erit : ? Chriftus fuit maximè juftus. ergo in Chrifto non-. fuit aliquis timor.

[ocr errors]

terrogo eos, qui hoc ita exiftimant, an ra

[ocr errors]
[ocr errors]

abJ4poftolis mortis timorem expellens, ad gloriam eos fit martyrii exhortatus. non ergo in Chrifto rationabile eft fuiffetimOretm . 4 3. Praet. Timor non videtur effe,nifi de malo, quod non potcft homo vitare: fed Chriftüs poterat vitare & malum pœnæ, quod paffus eft, & malum , culpæ, quod aliis accidit. ergo in .

•I CONCL. 2. Timor, ut attenditur fecundüm incertitudinem eventus", non fuit in Chrifto. •T PROB. Quia Da* mafcenus hoc dicit, & meritò. Nam Chriftus fciebat omnia etiam futura, q.io. art. z. item q.1 1.art.i.& ideò timor fecundum incertitudinem eventus, quafi ipfe ignoraret,quid contra fe effet venturum, non potuit effe in Chrifto. I. m DE CONCLUS.

JAliquis timor. &.Secun

dum paffionem fumptus. §.Sic cnim fequitur ex præfaiffis,quoniam juffu: dicitur effe, &c. ut in text. Tunc nihil,&c. Nam prima conclufio articuli

intendit

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

.Annotat.

[graphic]
[ocr errors]

intendit de timóre fecundum propaffionem fumpto. Pro diétorum meliori captu vide ar.4. concl.;.& art.6.ad primum.

II. m EX D. HiLARlO. Timuerit. &. Timore concernente neceffitatem timendi ex peccato contra&tam. §. Non enim defe&uum affumptorum neccffitatem contraxit, q. 14.art. 3. Licèt cam quodammodò habuerit, ibid. art.z. Tunc nihil, &c. Nam articuli conclufio ponit in Chrifto timorem aliter, ut patet in text. Ubi ly quoad meceffitatem timendi glof

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

clufione articuli ponitur inChrifto fecundum infirmitatem carnis confiderato, non fecundum virtutem divinitatis. Ex his ad majorem illam, f. timor non eft de malo, quod poteft homo vitare, refponde, quòd non eft de malo, fecundum quòd poteft vitari; cum $? tamen ftat, quòd fit de malo eodem, fecundum quòd vitari non potcft.

[ocr errors]

Chrifto non fuit aliquis timor. 4 S E D c o N T R A eft , quod dicitur Marc. 14. capit fefus pavere, &- tædere. M R E s P o N D E o dicendum , quòd, ficut triftitiâ caufatur ex apprehefifione mali praefentis, ita timor cäüfàtur ex apprehéfione mali futuri. Apprchenfio aiitem mali futuri, fi omnimödam certitudinem habeat, non inducit timorem. unde Thilofdicit in 2.Rhetor.* quòd timor non eft, nifi , ubi eft aliqua fpes evadendi. Nam, quandò nulla fpes eft evadendi, apprehenditur malum, ut præfens , & fic magis caufat triftitiam, quàm , timorem. M Sic ergo timor poteft confiderari, quantum ad duo, umo modo, quantum ad hoc, quòd appetitus fenfitivus naturaliter refiigit corporis laefionem, & per

[ocr errors]

fi fit futura. Et hoc modo timor fuit in Chrifto,ficut & triftitia. ~Alio modo poteft confiderari fecundum incertitüdinem futuri eventus, ficut, quandò no

[merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small]

tiffimum timorem infèrebat effe in Domino . Dixi ly vere, quia ly fîcut ad hoc dicendum me conftrinxit. Nam ly ficut importat hic quandam emphaticam expreffionem veritatis rei, quæ dicitur, idcft, fanguinis guttatim decurrentis in terram : adeò, quòd cum quadam vi exprimit , & fanguinem hunc fuiffe verum fanguinem , & hunc per guttas decurfum interram fuiffe verum decurfum. Solent enim & homines ad emphaticè exprimendum veritatem proprietatum regiæ dignitatis in aliquo, dicerc de illo : Ambulat, ficut rex, loquitur, ficut rex, in omnibusgeftis fuis fe habet, ficuti rex. Per quod utiq; diétum nullo modo intelligunt, vel parviffimam ᾶätiönem veritatis rei, de qua loquuntur (ut patet)fcd totaliter veritatem ex

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

Commentaria Cardinalis Cajetani.

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors]

in litera dicitur ex Ariftotele )ergo talis motus non eft timor, nifi aequivocè. non falvatur igitur per hoc fufficienter in Chrifto timor.

“ Dubium quoque alterum occurrit circa fecundam conclufionem, quoniam ex hoç, quòd Chriftus omnia futura certò cognovit, non fuffidienter excluditur timor quoad incertitudinem eventus, quoniam fcientia animæ Chrifti (ut patet cx fuprà di&is ) erat habitualis, nec oportebat cffe aétualem,quoniam habitus eft, quo quis operatur, cùm vult , & proptereà

oterat Chriftus non utendo fcientia eventus, quam habebat, appre

endere malum futurum, quafiincertum, & fié habere in fuo appctitu timQris motum quoad omnia ( ficut & triftitiam ) non quoad aliquid tantum .

[ocr errors][merged small][merged small]
[merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors]

etiam quoad incertitudinem eventus, quod eft in Chrifto fecundum quid fuiffe timorem quoad incertitudinem eventus, pro quanto potuit ratio inferior apprehendcre malum futurum, nihil proponendo de certitudine, vel incertitudine eventus, ac per hoc apprehendebatur malum futurum, ut incertum negativè : remanebat fiquidem malum futurum non certum ex hoc ipfo, quòd non proponebatur certè eventurum. Et fic potuit effein Chrifto timor etiam quoad incertitudinem evcntus.

“I. Ad primum igitur dubium dicitur, quòd motus appetitus fenfitivi caufatus ex apprehenfione mali futuri, abftrahendo à certó, vel incerto, cft verè timor, non triftitia, requirens,quòd malum futurum apprehendatur, quafi præfens, quia certum. Et quoniam in litera nihil aliud dicitur, ponendo primam conclufionem,nifi, quòd timor fuit in Chrifto, quatenùs caufatur ex apprehenfione mali futuri, ideò fibi non obftant priùs di&a ex Arift. Nec obftat fecunda conclufio, quæ non negat hujufmodi timorem à Chrifto,fed negat timorem quoad incertitudinem contrariè à Chrifto fimpliciter.

* Et hinc patet folutio fecundi dubii, quoniam , ut di&um eft , conclufio fecumda afferit in Chrifto abfolutè non fuiffe incertitudinem cventus mali ( quæ eft ambiguitas quædam de malo futuro ) hæc eft enim incertitudo contrarie , ac per hoc non effe timorem quoad hujufmodi incertitudinem . Objectiones autem loquuntur & dé incertitudine negativè , & de Chrifto fecundum quid : quia, ut di&um eft, verificaÄ; de Chrifto fimplicitcr, quòd cratccrtiffimus dc eventu cujufque mali

utuIl.

A R

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]
« VorigeDoorgaan »