Pagina-afbeeldingen
PDF

dinein eódem cap. praepofita dicebatur, præfinitum tempus d patre, nön erat condecens, quòd Deus mitteret filium fuum concipiendum ex mulicre : fed tantùm in præfenti tempore ab ipfo præfixum, non à ftellis (abfit enim, ut ftellæ creatori fuo tempusaliquod præfigant) fuit conveniens. Ergo per ly -Aet Apoftolus oftendere vult confequenter etiam, quòd nec ítillud tempus differre debuit incarnationem. Conviétus eniim fuerat omo in lege naturæ, quòd non fciebat fine divino auxilio viam falutis, & utique conviétus ex magna fua circa falutem ignorantia ufque ad idolorum viliffimorum culturam, de qua ignorantia Roman. 1. Convi&tus etiam fuerat in lege fcripta, quòd non poterat fine Dei auxilio fpeciali, & hoc ex multitudine tranfgreffionum legis datae. Ablata igitur duplici hac radice fuperbiae, quæ femper pro totoillo temporis decurfu impcdivit hominem à fufcipiendo liberatorem fuum carne indutum, tempus immediatè fequens yocátur tempus miferendi, Pfal.ioi. tali, fcilicet miferatione : & plenitudo temporis, tranfaéta fcilicet vacuitate fuperbæ vanitatis. Id ipfum quoque diétum in principioinfinuavit Papa Leo primus in Epiftola Decretaliadepifcopos univerfos per Siciliam conftitutos, fic. Semper quidem in æterno confilio Dei mamfit humani gemeris incommutabiliter præordinata reparatio, fed ordo rerum per jefum Chriffum Dominum moßrum temporaliter gerendarum in incarnatione }'erbi fumpfít exordium.TUnde aliud tempus eß, quo, annuntiante Amgelo, B. Pirg. Maria faecundandam fe per Spiritum fanéium credidit , & concepit. Etinfrà. Nøtum fit dile

[ocr errors]

bus, &- im cunéiis ejus aciionibus facramentorum miracula coruf&affé. Et infrà. 0mnia tempora continuatis erunt deputamda feffiv, quia omnia funt plena miraculis . Hæc ille. Ubi incarnationis tempus non folùm dicit effe ordinatum , fed etiam præordinatum, & hoc ab æterno Dei confilio: & quòd abincarnatione Domini fumpfit exordium ordo rerum per Chriftum gerendarum: & quòd omnia funtplena virtutibus, facramentis, miraculis. Abfit autem, ut id, à quo ordo rerum incipit, fit inordinatum : ut plenum virtutibus, atque miraculis fit aliqua inordinatione notatum, máximè cüm quæcumquè à Deo funt, inter quæ numerantur præcipuè virtutes, & miracula, ordinata fint. Hanc igitur ordinatiffimam témporis

incarfiationem per verba fua præmiffa fignificare voluit Leo. Secundó ha- 3o

bes: quomodò per rationem prædiétas au&oritates, pro quanto Deum à principio mundidicunt non fuiffe conveniens incarnati , & intelligas, & probes, & defendas: ficut cafdem, pro quanto Deum nón debuiffe dicunt differre incarnationem ufque in fincm mundi, & intelliges, & probabis, & defendes ex articulo fequenti. Tertiò habes: quomodò per rationem interimas horrendiffimam hærefim Hermanni Rj/7. (Prateol. Hermannus Riffwich.)impiè blafphemantis, quòd gefta omnia Chrifti humano generi, & re&tæ rationi fuerunt contraria. Ab hinc ergo comprehendendoetiam articulum fecundum fuprà ufque ad finem tertiae partis difcurrendo per articulos de aliqua aétione Chrifti traétantes, demónftrare fingilla

I

[ocr errors]

tim per rationem pqteris, & obftruere os tàm irrationabiliter de Chrifto 4o nulla ignorantia laborabat: fed tanta fapientia, atque veritate pollebat,

[ocr errors]
[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small]

quantãdecebat eum, qui perfonaliter Deus crat. Quintò vidcs: quomodò ex fuprapofitis, &c.

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[graphic]
[graphic]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

Et ita incarnatio differri debuit ufque in finem mundi. 4 SED c o N T R A eft, quod dicitur Abac.3. In medio ammorum motum facies. Non ergo debuit incarnationis myfterium, per quod mundo innotuit , ufquc in finem mündi differri. 4 R E s P o N D Eo dicëdü, q, ficut non fuit côveniens Deú incarnari à pricipio mundi; ita monfuit conveniens, quòd imcarnatio differretur ufque in finem mundi. * Quod quidem' apparet primò, ex unionc divinæ , &Thumanæ naturæ. Sicut emim diífum ef?, * perfeétum uno modo tempore prgccdit imperfeétú, alio modo è converfo imperfeéîum tempore præcedit perfe&um. In eo enim, q» de imperfeéto fit perfe£tum, imperfeéíü tempore præcedit perfeétum: in eo verò, É cftcaufâ perfeétionis efficiens,perçétum tempore d præcedit imperfeétú. In opere autem incarnationis ütrumque concurrit: quia natura humana in ipfa incarnatione eft perdu&a ad fummam erfeétionem. Et ideò non decuit, quòd à principio humani generis incarnatio faóta fuiffet : fedipfum verbum incarnatum eft perfeétionis human£ natur£ caufa efficiens fecundum illud Joan. TI. De plenitudine ejus mos omnes accepimus : & ideò non debuit incarnationis opus ufque in finem mundidifferri: fed perfe&tio gloriæ, ad quam perducenda eft ultimò natura humana per verbum incarnatum, erit in fine mundi. M Sccundò ex affeétu humanæ falutis: ut enim dicitur in lib. dc qq. vet. & no. Tefta.* impoteftate dantis eft,quandò, vel quamtum velit mifèreri.Venit ergo,quandò, & fubveniri debere fcivit, & grátum futurum beneficium : cùm enim fiigüöre quodam humani generis abolefcere , coepiffet cognitio Dei inter homines,& mores immutarentur, cligere dignatus eft Abraham,in quo forma cffet renovatæ notitiæ Dei, & morum, & cùm adhuc reverétia fegnior effet, pofteà per Moyfem legem literis dedit.Et quia cam gentes fpreverunt, non fe fubjicientes ei, neque '; , qui acceperunt, eam fervave

fe&ionis concurrit ad opus aliquod faciendum . Nam ex parte illius alte-
rius, videlicet principii prædi&ti, poterit effe, quòd perfeétum erit priusim-
perfé&toin eodem fic concurrente, ut nunc per excmplum de incarnatione
Verbi in eadem natura humana notificatum eft.
III. m MINO R. Unus chriffi adventus fùffìcere poterat ad falutem hu-
manæ maturae , qui erit im fine mundi. R. Negatur ifta. §. Omnes enim ho-
mines fimul perditi effent, fiille folùm ultimus daretur Chrifti adventus;
tantumabeft, ut ille unus fuffeciffet ad falutem humanæ naturæ.

[ocr errors][ocr errors]

E X artic. habes primò ;
bachuch Propheta c. 3. diétum. Domine opus tuum in medio amno-

*um motum facies. Per hoc enim apertè monftratur, quòd incarnatio, quæ
antonomafticè dicitur opus Dei, non debuit differri ufque ad finem mun-

runt ; motus mifericordia dominus mifit filium fuum, qui data omnibus remiffione peccatorum, Deo patri illos juftificatos offerret. Si autem hoc remedium differretur ufque in finem mundi, totaliter Dei notitia, & reverentia , & morum honeftas abolita fuiffet in terris. 4 Tertiò apparet hoc fuiffe conveniens ad manifeftationem divinæ virtutis, qug pluribus modis homines falvavit, non folùm per fidem futuri, fed etiam per fidem præfentis, & præteriti. 4 A D P R IM u M ergo diccndum , quòd glo. illa exponit de mifcricordia

zo perducente ad gloriam : fi tamen refera

tur ad mifericordiam exhibitam humano generi per incarnationé Chrifti, fciédum eft, quòd ficut J4ug. dicit im lib.*retra£fat. tempus incarnationis poteft cópararijuvcntuti humanigeneris propter vigorem,fervoremque fidei, quae pcr dileëtionem operatur: feneétuti autem , á eft fexta ætas propter numerum tempo

[ocr errors]

Et quämvis in corpore non poffit fimul effejuvétus, & feneétus, poteft tamen fimul effein anima, illa propter alacritaté, ifta propter gravitatem. Et idcô in lib. 83. qq. alicubi dicit JAug. * quòd non opórtüit divinitùs venire magiftrum, cujus imitatione humanum genus in mo

4. rcs optimos formaretur, nifi tempore ,

juventutis. JMlibi autem dicit * Chriftum in fexta ætate humani generis, tanquam in fene&tute veniffe. M Ad fecundum dicendum, quòd opus incarnationis non folùm eft confiderandum, ut terminus motus de imperfeéto ad perfeétum: fed etiam, ut principium perfeétionis in humana natura , ut di

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

rre ufque in finem mundi.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[merged small][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors]

P P E N D I * X.
quomodò per rationem oftendas, meritò ab A-

diæ di

di.Alioquin illud fingulare opus Dei notum fa&um fuiffet in fine annorum, non in medio, ut patet. Nota pro intelligentia hujus, & confonantia cum di&is in refponfione ad primum, quòd medium mon accipitur hîc pro medio geometrico, vel arithmetico : fed pro medio exclufivo principii , & finis, etiam quòd magis uni illorum extremorum effet propinquum, Hoc moáo fumere folent homines medium dicentes, quòd quicquid eft inter Romam , & Bononiâ, eft in medio earum. In hoc ergo fenfu Propheta loquens, pcr au&toritateim præmiffam fignificat, quòd incarnationis ά. opus non fiet in principio mundi, nec in fine ; fed in tempore intermedio non exprimendo interim pü&tualiter tépusillud, utrum magis ad principium annorú mundi, vel ad finem declinet. Quòd autem ad literam loquatur ibi Abachuch de Chrifti primo adventu, patet videnti fecundum capitulum , & confideranti, hoc tertium vocari canticum , ac intelligenti ly Deus ab außro veniet, &c. cum fequentibus cffe diëta Pröpheticè de diebus Meffiæ. In fecundo .n. cap.videbis ly Pifus adhuic procul 5 apparebit in finem , & mom menjéïí moram fecerit, expeéia eum, quia veniens veniet , &• mom tardabit. Ecce qui incredulus ef?, non erit reafa anima ejus in femetipfo, ju£ius autem in fide vivet. Hæc autem tamquam de Chrifto prophetata canuntur ab Ecclefia etiam in folemnib. officiis; quorum emendationi authenticae infudarunt, & S. Conc. Trid. & SS.Pa

fimilibufque viciffim Angelica

uxta autem fecundum

Q U AE

* li.i. e.ss. mon mu!fum ante_, mcd.io.i.

* li.8.4.4. 44 in med. f0.4.

* li.r. de L Gen. cont. AManick. c. 23. tom. i.

* in cor.ar.

* Hom. a». in foan.inter med.<• fin.fo.3.

[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]

natura. Dicit enim Cyril5 lus,& inducitur in geftis halced. * Non oportet intelli

[ocr errors]
[ocr errors][merged small]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

Utrum umio Verbi incarnati fit faíta in matura.

[ocr errors]
[ocr errors]

rationis naturalis eft in eo, quod generatur, ff. effentia fpeciei,quám fignificat definitio, inde £. quò ÉÉÉ di effentia fpeciei vocatur etiam natura. Et hoc É Boetius naturam definit in lib. * de dua. na. dicens. Natura e$t umamquamque rem informams fpecifica differentia: quæ f. cöplet definitioné fpeciei.Sic ergo nunc loquimur de natura, fecundum quòd natura fignificat effentiam, vel quod quid eft, five quidditatem fpeciei. 4 Hoc autem modo accipiendo naturam, impoffibile efl,unionem verbi incarnati effe faéiam in matura.Tripliciter.n. aliquid unum ex duobus , vel pluribus conftituitur. 4 Uno modo ex duobus integris, perfeétis remanentibus. Quod quidem fieri non poteft, nifiin iis, quorum forma eft compofitio,vel ordo, vel figura : ficut ex multis lapidibus abfque aliquo ordine adunatis per folam cómpofitionem fit acervus: ex lapidibus autem,& lignis fecundum aliquem ordinem difpofitis, & etiam ad aliquâ ÉÉ reda&is fit domus. Et fecundum hoc pofuerunt aliquiunionem effe per modum confufionis, quæ f, eft finc ordine, vel per modum commaffationis, quæ f. cft cum ordine. Sed hoc non Éî effe. Trimò quidem, quia compofitio, vel ordo, vel figura nón eft forma fubftantialis, fed accidentalis . Et fic fequeretur, uòd unio incarnationis nó É per fe, Ä per accidens, quod infrâ improbabitur.* Secundò, quia ex hujufmodi nö fit unum fimpliciter, fcd fecundum quid : remanent.n. plura aétu. Tertiò, quia forma taliú nó eft natura,fed magis ars: ficut forma domus. Et fic non cöftitueretur una natura in Chrifto, ut ipfi volüt. Alio modo fit aliquid unum experfe&is, fed tráfmutatis; ficut ex elemétis fit mixtum. Et fic aliqui dixerunt unionem incarnationis effe faétam f per modum commixtionis: fed hoc non poteft effe. Trimò quidem, quia natura divina eft omninò immutabilis, ut im I. parte di&ium ef?.* unde nec ipfa poteft converti in aliud, cùm fit incorruptibilis, necaliud in ipfàm, cùmipfa fit ingenerabilis Secundò, quia id,quod cft commixtum, nulli mifcibiliumTeftidem fpecie: differt enim caro à quolibet elemento

2Q

7o

8o

tio faéfa ef?

rum fpccie . Et fic Chriftus non effet turis : & divinitatem.

ejuf- quidem docemter, fècundum deitatem chriffi, humiles autem , fecundum humanitatem ejus, tradentes. Haec ibi I Qug proculdubiò è dia metro pugnant cum fenfu à Diofcoro fuprà cófiétó, de quo forfan Diofçoro fpeciatim intendebat ille ipfe Cyrillus; dùm poft plurima ibi circa finem fic univerfaliter anne&it. quandò autem quidam eórum , qui reéia pervertere folent, meas voces in fibimet placitum vertunt,nom ádmiretur hoc tua fàncfitas : fciens, quoniã 3* omnes hæretici de fcriptura divinitùs infpirata fui colligüt errori occa

ZTertia S. Thomæ . B z /ío***,

mur.Secundum hunc in-
comfuse unitionis intelle-

Dei genitricé . Etinfrà.
Euägelicas verò, & Apo-
folicas voces fcimus Dei-
loquos viros quafdâ quidê
communes faciemtes, tä-
quam im uma perfona :
quafdam verò dividêtes,
tanquam in duabus ma-

- - - áiü confitemur,S.Pirginé .

* Al. deeft Jcilicet.

* In 2.prg. prim. !ib.

Hunc fenJum disjun&fivum haluiße vidάur Patres in reji« ièdo verba Euffathii/uprà.

* Art. s. hujus qu£ß.

£.£ropter quod f At, per umum Chri£fum, umi fi- „j„?. lium, uni dominá cófite- plexioni.

p. par. ?•

9• -r. L

[graphic]
[graphic]
[graphic]
[ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]
[ocr errors]

6o turis deitatis, & humanitatis confitens unitionem faétam ?% »

[ocr errors]

fùam partem, non eji cyrilli, ne videretur allegaffe unum ά alio, quod 8o damnatur Kalentinus dicens, quòd Chriftusverus quidcm homo, at non c

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

gemio IP. in $uo decreto facro, approbante Concilio Florent. vocatur compendiofa regula fidei, ad fupradicta multa, maximè ad probandam articuli conclufionem, tanquam definitio Ecclcfiae valcbit.

Ter

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

I N art.i.q.z.declarandus effet titulus, mifi in corpore artic.declararetur. [**munt. • In córpore articuli funt duæ partesprincipales: inprima declaratur titulus, declárando, quid fignificet in propofito ly natura. Ubi nota,quòd Auctor difcurrcndo per diverfas fignificationes ordine quodam conve

nientes nomini naturæ, deccrnit in hac quaeftione naturam fignificare c£-7o
fentiam rei,& ex hac determinatione, ut clarificatum reliquit titulum ar-
ticuli. Et verè fic cft: quoniam ex hoc ipfo, quòd naturæ nomine cffen-
tiam intelligimus, clarè conftat,quid eft uniri in natura,f. uniri ad cffcntiae
integritatemi, ut exprefse Auctor deduxit ex codem præfuppofito in 4.
conira Gen. cap. 41. Quærere igitur,am unio verbi incarnatiJit faéia im ma-
tura eft quærere, an verbum, & humana natura ßnt unita in una effentia,
am convenerint ad integrandam unam effentiam . In/ecunda partc corpo-
ris refpondetur quaefitó negativè unica conclußone : Impoffibile unio-
mem perbi incarnati effe factam in natura. Hæc autem conclufio tali, mo-
do,& ordine in litera probatur.

° Primo ponitur íú trimembris de modo, quo aliquid unum ex 3o
pluribus conftitui poteft: primus moduseft, quòd aliquid unum fiat $x
jluribus perfeétis fcmanentibus in fua integritatc : fecundus moduseft,
3uòd aliquid unum fiat ex pluribus pcrfeétis quidem, fed non permanenti-
bus, fed tranfmutatis: tertius eft, quòd aliquid unum fiat ex pluribus per-
mafientibus quidem, fed imperfectis. Et juxta fingulos modqs fervato or-
dine, quo recitatifunt, probât conclufionem propofitam tripliciter, ut pa-
tet clarè in litera.

° Circa illam literæ rationem, quaprobatur, non poffe aliquid convertiiii divinam naturam, quia cft iiigenerabilis, adverte,quòd dupliciter poteft intelligi aliquid cónverti in aliud. Primò per tranfubftantiationem: ficut panis in facramcnto altaris convertitur in corpus Chrifti. Secnndò

[ocr errors][merged small]

-* Commentaria Cardinalis Cajetani.

per tranfmutationem : ficut alimentum convertitur in corpus animalis, quod nutritur : & fimiliter elementa convertuntur in mixtum fecundum opinioncm tenentium clcmenta non remanere fecundum fuas fubftantias in mixto. Non eft in præfenti ratione fermo de converfione primo modo: quoniam non valeret ratio : quia ex hoc, quòd aliquid eftingencrabile non fequitur , quòd non poffit divina virtute tranfübftantiari in ipfum : quin potius de facto in corpus Chrifti gloriofum, quod eft incorrujtibile,& ingenerabile convertitür panis in Eüchariftia : fcd eft fermo dc converfione Tecundo modo: quia de tali difputatur in fecundo modo, quo ex pluribus perfe&tis tranfmutatis fit unum, ut patet in litera. “ Circa rationem illam, quia divina natura, & humana non poffunt cóftituere aliquid per modum formæ, & materiæ , nota duo. Primum eft ly præfertim corporei: dixit enim hoc Auctor ad præfervandum fermonem fuum ab informatione fecundum effe intelligibile. Dictum eft enim in 1.

lib. quæ[f. 12. quòd divina effentia poteft effe forma intclligibilis intellectus

crcati: fedalterius rationis, ac ordinis eft effe formam in effe intelligibili intelleétus crcati, & convenire cum aliquo corporeo per modum formae, & materiæ ad conftituendum aliquam naturam, hoc enim maximam imperfeétionem , & informationem rei fecundum efle materiale poneret in divina natura : illud autem nullam imperfectionem, aut informationem fecundum effe ponit in divina effentia, ut ibi patuit. *[ Secundum eft, quòd fequela in litera fubjun&a, ícilicet, fequeretur enim, quòd fpecies refultans effet communicabilis pluribns , fundatur fuper illa propofitione . 0mmis matura compoßta ex materia , &• formâ efi communis pluribus, quæ ex primo coeli fumitur . Qua: propofitio vera dicitur , quantum eft ex fe : poteft enim aliundc puta ex hoc , quod conftat ex tota fua matcrià, non invcniri , nifi Tertia S. Thomae. JB 3 in uno

« VorigeDoorgaan »