Pagina-afbeeldingen
PDF
[ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

maliter intelligat creatura. Dico autem naturale effe, ad differentiam
a&tus fccundum effe intelligibiie, ut objectum intelleétus cft perfe&tio,
& actus intellectus fecundum eflc intelligibile, nihil enim prohibet, fub-
ftantiam aliquam, quæ cft actus, non folum in genere entis, fed in or-
dine intelligibili effe perfe&tionem,ac per hoc a&tum alterius fecündum effe
intelligibile. Hoc fiquidem modo ponunt Theologi divinam effentiam
effe, ut fpeciem intelligibilem intellectus crcati beati, & fimiliter Philo-
fophi ponentes inferiorcm intelligentiam intelligere per fuperiorem. Et
hâc via proceffit Auétor in litera afferens pro rationé alietátem naturæ:
quia enim operatio cft aétus opcrantis in effe naturæ , impoffibile eft
quòd operatio, quæ cft fubftantia unius, conveniat alienæ naturæ, nifi
fubftantia illa in effe naturæ jungatur alienae naturæ, quod in propofito ef-
fé impoßibile clare liquet.

[ocr errors]

Nam patct jam non effe idem, aut par judicium de fpecie intelligibili, &
actu intelligendi, quia illa poteft efle alterius actus ifi genere intélligibili,
iftae non nifi in genere naturae. Ncc ratio allata de actü, & habitu obftat,
quia, licèt fpccics intelligibiles fecundum communem viàm fint formæ ha-
ôituáles(quod tamen Avicenna negavit)divina tamen fubftantia non fup-
plet vicem fpeciei intelligibilis, quatenùs eft forma habitualis: quia habitüs
çlaudit in fé imperfectionem potentiæ, quam in fua ratione adimixtam ha-
bet, fed quatenüs cft forma actualis tantum, & hoc in effe intelligibili tan-
tum, ut di&tum eft. -

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[graphic]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]

mor fub illa majori. Ex

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

• 3. Prætereà. Scientia dnplex homini comipetit, una fecundum fuám naturam, alia fupra naturam. Scientia autem beatorum , quæ in divinâ vifione confiftit, non eft fecundum naturam hominis, fed fupra ejus naturam. In Chrifto auté fuit alia fupernaturalis fcicntia multò altior, f. fcientia divina. non ergo oportuit in Chrifto cffc fcientiam bcatorüm.

M S E D C o N T R A. Scientia beatorum in Dei cognitione confiftit : fedipfe plcnè cognovit Deum , etiam fecundum

[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]

eum , &- fèrmomem ejus fervo. ergo in Chrifto fuit fcientia beatorum. M R E s P o N D E o dicendum , quòd illud , quod eft in potentia , reducitür in aétum per id, quod eft a£tu : oportet .n. cffe calidum id, per quod alia calefiunt. Homo autem eft in potcntia ad fcientiâ bcatorum (quæ in Dei vifione confiftit) & ad eam ôïí , ficut ad finem : eft enim creatura rationalis capax illius beatæ cognitionis, inquantum cft ad imaginem Dei. Ad hunc autem finem beatitudinis homines reducuntur per Chrifti humanitatem , fecundum illud Heb. 2. Decebat eum, propter quem omnia , &* per quem omnia, qui multos filios im gloriam adduxerat, auétorem filutis eorum perpaffionem confummari. Et ideò oportuit, quòd

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][merged small]
[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]

ficut poffè habere charitatem, maturae eft hominum : quatenus verò caedcm virtutes funt fupra natu

cellentiffîmè chrifto homini conveniret, quia fémper caufàm oportct cffe potiorem caufato . . 4 A D P R 1 M u M crgo dicendum,quòd divinitas unita eft humanitati Chrifti fecundum perfonam, non fecundum effentiam, vél naturam : fed cum unitate perfonae remanet diftinétio naturarum. Et idcò anima Chrifti, quae eft pars humanæ naturæ per aliquod lumen participatum à natura divina, pcrfccta eft ad fcientiam beatam,qua Deüs pcr cffcntiam videtur. M Ad {ecundum dicendum,quòd ex ipfaunione homo ille eft beatus beatitudine increata, ficut ex unione eft Deus : fcd præter bcatitudinem increatam oportùit in natura humana Chrifti cffe quandam beatitudinem crgatam, per quam anima cjus in ultimo finc humanæ naturæ conftitucrctur. 4 Ad tertium dicendum, quòd vifio, fcu fciétia beata cft quodammodò fupra naturam animæ ratiónalis,inquantum,f. propria virtutc ad cã pervenire non potcft. Alio verò modo cft fecundum naturam ipfius , inquantum, f. fecundum naturâ fuam eft capax cjus, prout , fcilicet, eft ad imaginem Dei faéta, ut fuprá di£ium e$t : * fed fcientia increata eft ômnibus modis fupra naturam animæ

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

'Commentaria Cardinalis Cajetani,

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]

plus coficludit, quàm probet explicitè ratio allata : quia ratio non pro- "

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

câput beatorum , optimè infertur, quod cft excellcntiffime bcatus, utpotc caufa, ut caput.

<| In refponfione ad tertium ejufdem articuli nota diftin&tionem de fupra naturam, vel fecundum naturam; quoniam hinc habcs intellectum diverforum diétorum de beatitudine noftrâ, cum invenies, quod cft naturalis,aut quòd eft fupcrnaturalis.Verumtamen efto cautus, ut benè notes in fecundo membro ly in quantum , fcilicet fecundum naturam fuam cft capax ejus: quoniam cft conditio hæc diminuens à fiamplicitcr ad fecundum quid, non enim, quia homo cft capax illius vifionis, fcquitur. crgo eft illinatüralis, aut habct illam potentiam naturalem : quia plus requiritur ad naturalitátem fimplicitcr, & ad potentiani naturalem, fcilicet, naturalis inclinatioin illumi actum, fcd folum fequitur, quòd habet naturam, quæ poteft elevari in illum a&tum. In hoc enim differt homo ab animalibus, f.cx hoc ipfo, quòd eft intcllcctualis animæ, quòd bruta non poffunt elevári in a&tuiim vidcndi Deum, homo autem poteft elevari in illum, quod hinc provenit, quia intelleétualitas eft capax vifionis illius, pars autem fenfitiva tantum non eft illius capax. Quocirca vifio Dei eft aliquo modo naturalis animæ noflrae, fcd fecundum quid, quia cft capax ex fua natura illius: non eft autcm fimpliciter naturalis illi, aut alteri cuicumquc crcaturæ, fcd foli Dco.

- - - aR

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][merged small]
[ocr errors]
[ocr errors]

ficut diëtum ef?,* deccbat, ut natura humana affumpta à verbo Dei imperfe&ta non cffet. Omne autem, quod eft in potentia, cft imperfeótum, nifi reducatur ad a&um. Intellcétus autem poffibilis humanus eft in potentia ad omnia intelligibilia.Reducitur autem in a&tum per fpècies intelligibilcs, $i; funt quaedam formæ completivæ ipfius, ut patet ex his, quæ dicuntur im 3. de JMmima. * Et ideò óportct,in Chrifto ponere fcientiam inditam, inquantü per verbum Dei animæ Chrifti fibi perfonaliter unitæ impreffæ funt fpecies intelligibiles ad omiiia, ad quæ intelleétus poffibilis eft in potentia. Sicut ctiam per verbum Dei impreffae funt fpecies intelligibiles men

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors]

rcmanere cognitio, quæ eft per fylloifmum dialecticum, quafi confequens É; demonftrativam, quæ j; per caufam : quia ille, qui cognofcit caufam , ex hoc etiam magis poteft cognofcere figna probabilia, cx quib. procedit ÉÉÉ; fyllogifmus. Et fimiliter in Chrifto fimiul cüm fcientia beatitudinis manct fcicntia indita, non quafi via ad beatitudinem, fed quafi per beatitudinem confirmata. M Ad tertium dicendum, quòd cognitio beata non fit per d fpeciem , quæ fit fimilitudo divinæ effentiæ, vel eorum, quæ in divina effentia cognofcuntur, ut patet cx his, qu? im prima parte ditia sit,*

[ocr errors]

tiæ immediatè per hoc, quòd ipfa effentia divina unitur menti beatae , ficut intelligibile intclligenti, quæ quidem effentia divina eft forma excedens proportionem cujuslibct creaturae. Unde nihil prohibet, quin cum hac forma fuperex&edente fimul infint rationali menti fpccies intelligibiles proportionatæ fuæ naturæ.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

eft, fi propriè loqüendum cft. Angelorum autem fcientia indita propriè voçatür, quia comes eft naturæ, ut illius proprietas naturalis, eademque aâione,quia verbum Dei creat angelicam naturam, imprimit in il!a fpecies

intelligibiles perfeétivas intelle£tus angelici .

[ocr errors]

materiæ, f. animæ Chrifli dici fcientia indita, pro guanto comitatur naturaliter animam Chrifti, non ut creatam, fcd ut affumptam à verbo , ficut

ut patetibid. ly fed cog-
mitio, quæ efi per fpe-
cies , &c.
II. m DE M I N O R I.
T\j eft ulteriùs nece/7z-
ria difpofitio. &. Ut via
ad perfeétionem ipfam .
§.Tunc nihil,&c. Nam,
licèt in Chrifto fimul cü
fcientia beata non fit
fcicntia indita, ut via ad
beatitudinem, ut argui-
tur ; cum illa tamen et*
haec, tanquam per bea-
titudinem confirmata.
Difpofitio.n. fe habet ad
perfectionem dupliciter,
&c. ut in tex.
III. m DE CONCILUS.
Ergo neque anima potef?
fìmul recipere Σ;£
fcientiam, umam perfe-
&fiorem , & aliam mi-
mùs perfeétam. 8. Nifi
altera illarum fcientiarü
fine fpecie creata reci-
piatur. §. Stando, f.in
fubje&ta materia, i. lo-
quendo foiü de his dua-
bus fçientiis in ar. traéta-
tis. Tunc, &c. Nalicèt
fciétia idita fiat per fpe-

nullam fpeciem creatä

*lib. a. e. s. fvm. p.

*li. 11.de ct. l)ei c. 7. à mt.to. «. Et lib. m. /wp. tm. C. *•*• 6. j •

*.*.*.i. a*. 4*.

cies creatas: tamen É]

fit fcientia beata. 1. q. 12
ar. 2. 9. Cognitio enim
beata ipfius divinae
effentiae,&c. ut in tex.

A P P E N D I X.
EX art. habes primò:

quomodò per rationem o(tendas,meritò effe à fcripturis infinuatü : quòd i Chrifto fuit fciétia indita,fiveinfufa. Ut Colof.z.fècundum quòd in argum cont. Item Gé. 2. pcr ly omne, quod vocavit J£dam animæ viventis, ipfum nomen ejus. His enim verbis denotarur : quòd nominaimpofita rebus ab Adam6 erät cöveniétia reb. ipfis: & confequenter, quòd ip(e habuit c9gnitionem rerum nöfuperficiariam, fed perfeétam. Nam alicui rei nomé ab aliquoimpofitü fibi conveniens non eft ; nifi fecundum proprietat è rei ipfius ei conveniat:&cöfequcnter,nifi tale nomé imponens ( dummodò talis impofitio non fiat à ca(u)cognitionem proprietatis ejufdem rei cognofcat. Cùm igitur impofitio omniü ab Adam non fucrit à cafa, $ fuerit rebus ipfis conveniens : dportet dicere, uòd fcriptura per illam ÉÉÉÉ deno*avit : quòd Adá habuit cogfiitionem perfe&tam rerum naturalinm, i. cognitionem ipfarü quoad earü proprietates. Quia verò iftâ ejusfcientia nö

dicere neceffarium cft.

propria ipfarum natura

& gra

Ut i!ira , pro S.£w l.

D. 48s.

*p p. q. 1*.

a r. 2 .

[graphic][graphic][graphic]

&£; habitualis: eft enim unigenitus à patre plenusnon folùm gratiæ, fed veritatis. *[ In corp. art. unica eft comclufîo refponfiva quaefito dupliciter probata. conclufio eft. Oportet in chrißo pomere fcientiâm inditam. Probatur primò ex vitanda imperfeétione naturæ affumptæ. Decebat, ut natura humana • • . affumpta à verbo Deiimperfe&a non effet. ergo oportet in Chrifto ponere fcientiam inditam. Probatur comfèquemtia , quia aliter intellectus ejus poffibilisfuiffet imperfe&us. Probatur hoc,quia omne, quod eft in potentiâ, eft imperfe&um, nifi reducatur in a&tum: fcd intellectus poffibilis humanus eféin potentia,& rcducitur in actum per fpecies intelligibiles . ergo effet imperfeâus, finiqn haberet fpccics intelligibilcs, quod cft habcrefcientiam inditam. Et hoc explanatur in litera apponendo conclufioncm, inquantum per verbum Dei impreffefumt fpecies intelligibiles,&c.& decláratür ex fubjün&o exemplo in angelis. Deinde probatur à fimili ex au&oritate Aug. Sicut in angelis ponitur duplex cognitio, matutina , & vcfpertina, ita in Chrifto utraque. Litera clara eft. TAdverte hîc,quòd natura humana affumpta à verbo debet abfq; imperfe&tione poni ex parte animæ. nam ex parte corporis nihil prohibet imperfeétionem affirmare in illa in fui principio, quia minoratus eft paulò minùs ab angelis propter corpus ÉÉ : fcientia autem ad animana fpeétat. Dub. T Circa probationem conclufionis dubium occurrit,quia ratio allata procedit de potentia naturali intellc&tus poffibilis, quæ perficitur per fpecies °*°. intelligibiles naturales(de quibus alläta auétoritas Philofophiloquitur)ac per hoc de imperfeétione naturali. Conclufio autem loquitur de fcientia tàm naturali, quàm revelata, ut patet im 1.a.q. 1 1.inferiùs,ubi de illa fcientia traétatur.excedit ergo conclufio rationem, immò ncc confofiat conclufioni, quia, ut in fequenti habetur art. alterius rationis eft fcientia infufa Chriftô, ab illa, quæ cft naturalis,de qua loquitur auétoritas allata Arift.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

pcr medium probabile ftare in codem fubje&to. Addit fiquidem opinio fùper cognitiofiem per medium probabile formidinem in fubjeéto refpeétu âlterius partis, quæ repugnat fubje&to excludenti formidinem, quale eft fciens demonftrativè. unde cognitio dialeética ante demonftrativam hago bens rationem opinionis, poft demonftrativam fcientiam ngn habet rationem opinionis, fcd remánet folüm cognitio dialeética, ccffantcilla conditione förmidinis ex parte fubje&i. ° In refponfione ad.3.ejufdem artic. nota, quòd, qualiter fpeciesinfuf:

[ocr errors]

fint humana- menti commenfuratæ, inferius patcbit, qualiter autem divi

na effentia fit fpecies fuperexcedens, clarum eft.

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors]

autem pars, fcilicet, & hæc eft,&caet.probatur. Quia fcientia taliter acquifita eft humana, & ex parte fubje&ti recipientis, fcilicet, intelle&tus poffibilis,& ex parte caufæ agentis,i.luminis intellectus agentis cùm utrumque, fcilicet, tum intelleétus poffibilis, tùm lumen intelle&tus agentis fit quoddam homini connaturale. I. m MINOR. Chri£íus mom habuit excellentiffime fcientiam acquifitam.&. Negatur. §. Ad probationem dicitur : quòd non probat negatum. Scientia enim per ftudium literarum habita non eft excellentif. fimè acquifita,cüm magis per difciplinam , quam per propriam inventionem aggeneretur in (tudente literis ipfis. Unde argumcntum facit ad oppofitum, inquantum foilicet, monftrando, quòd Chriftus non inftitit ftudio literarum, commonftrat , quòd ipfe non habuit fcientiam acquifitam minus excellenter . Quòd verò abfolutè talem fcientiam non habuerit , quod erat ejufdem argumenti propofitum , non probat : quoniam procedit , ac fi effet tantùm unus modus acquirendi fcientiam,cùm tamen ipfius acquirendæ fint duo modi , ut patet in tex. Pro cujus ultimis confirmandis melius, ac declarandis nota ConciliumTridët. feff.6.can.25. Si quis dixerit: chrißum jefum à Deo hominibus datum fuiffe, ut redemptorem, cui fidant, non etiam, ut legislatorem , cui obediant : -Anathema

[ocr errors]

fecun

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[graphic]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

fatisfit

[ocr errors]
« VorigeDoorgaan »