Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

sunt (canone primo) ex priescripto antiqui usi!s Ec- Aauni 1603 editionem, pagina 1040, sic atti Verhim clesiæ : Presbyter, si uxorem duxerit, ab ordine se habet : « PAREGORIO preslytero Basilius. Leyi de ponalur; si vcro fornica:us fieril, vel adulteriun lilleras lúas magna cum animi lenitale, admirallis. perp'trarit; amplius pelli debel, et ad poenitentiam que sum quomo:lo coneris rebus incurabilibus reiligi. llæc ex Dionysii versione 1 Cujus quidem longis mederi sermonibus, cum, breviter nobis et decrrti (quoad primam nempe partem) hac ego in facile re ipsa salsacere vilens in illis de quibus terpretor fuisse causam, quod nonnulli ex iis di:i accusaris , permanere constitueris. Nec primi, liec couis, quibus in concilio Ancyrano permissa fuerat soli (Paregori) sancivimus non debere mulierculas subendi facultas, bujus facultatis exsecutionem re cohabilare viris. Lege canonem , a sanctis Patribus si'rvarent in illud etiam tempus quo sacerdotium nostris in Nicarna synodo constitutum, qui manifeste accepissent. lloc ergo ii Patres tanto indecorim or interdivil na quis mulierculam subintroduciam habent; dini jam susceplojudicarunt, ac proinde talia illoruin calibaliis aurem honcslalem suam in eo hubel, si quis matrimonia vellerunt.

a nexu mulieris secesseril. liaque, si quis cælivalum XXXIX. His tamen conciliorum provincialium nomine lenus professils, re ipsa faciat ea quæ a decretis, quibus aliquid e velcre illa el apos:olica conjugatis fiunt, manifestum est quod virginitatis sacrorum ministrorum disciplin: reminebatur, con honestatem nuncupatione quidem illius præstel, lenti non fuerunt trecenti cecem el oclo Pares illi verum interea ab inconvenienti voluplale non desiqui anno trecentesimo vigesimo quinto Njræ:im in stat. Tanto facilius admonitioni nosiræ acquiescere Birliynia convenerunt ad sacrosanc:ann iecirmeni poleras, quanto magis liberum esse le a corporalicam synodum. Quippe ministris ejusmodi non per- B bus aliectionibus affirmas. Neque enim credo virum, pril!entes habitationem cuin uxoribus. simul etiam septuaginia annos nalum, cum cjusmodi affectioniillis omnibus matrimonii celebrationem usunique bis cohabitare mulierculir, neque prop!erea ista unanimes negarunt. Synodi profecio illius canon determinavi, quod aliquid absurdi designaveris; tertius sic ad verbum sc habet : i luferdixil per seid quod ab Apostolo edocti suinus non esse fratri omnia magna synodus non episcopo, non presbytero, ponendum offendiculum vel scandalum. Scientis Jon diacono, ncc alicui omnino qui in clero est, autem iisti venire ut, quod a nonnullis recte geritur, licere subintroduciam habere mulierem, nisi forie aliis in occasionem peccati cedat. Ob hanc causam. anl matrem, aul sororem, aut amilam, vel ens land im Constillationem sanciorum Patrum seculi, praccepimus personas, que suspiciones effugerunt. Qilni ve: 0 it a muliercula separeris. Ut quid igitur chorepijos item ad hæc verba simul cum Bellarmino li scopum accisas, et veleris inimicitiæ mentionem bro primo De clericis capile 19, hunc in modum facis? lino quid no3 quoque, quasi aures habcamas argumentemur? « Nulla uxoris mentio lit; qnze lamen delationibus admittendis proclives? Et non magis primo loco poni debuit, si cum ea habitare liceret. le ipsiim reprehendis, quod a consteludine mulierJiem, cur prohibelur clericis cohabitatio mulierilin, cule abstinere detractas? Ejice igitur illan ex edibus si uxorati esse possunt? Nonne uxores ancillas ha. bris, el trade in monasteriuni. Sic illa cum virginibus, bere possunt in eadem domo? , Quidni rursus argile el iu inter viros ministra, ne nomen Dei propter tos micntemur una cum codem postea capite vigesimo blasphemelur. Donec ista feccris, etiam si innumera prope finem : « Quomodo coheret illa narratio de per epistolas causeris, nihil ellicies; sed otiosus (i: Paphnutio cum canone tertio concilii Nicæni , ubi c est, sine functione preslylerii , sicut ibi est in ora prohibetur episcopis, presbyteris, diaconis, ne ullam marginaliai!notatum)morieris, dabisque Domino olii domi mulierem habeant, præter matrem, sororem,

tui rationem. Si vero sine correctione lui ipsius amilam. , Hæc ipsa nimirum Bellarminus hoc de ansus fueris sacerdotii relinere functionem anathema mum capite opponebat argumento, quod erat hujus eris omni plebi, et, si qui le receperint, per omneant modi : 1 Argumentum quintum et ultimnom Calvini Ecclesiam excommunicabuntur. » Hucusque Basilias sumilur ex llisioria Socratis, libro primo, capile 8, ille, doctrina pariter ac sanelilale vere Magnus, el el Sozomeni libro primo, capi:e 22, ubi dicunt quod, antilistitis nostri Ambrosii perquanı familiaris, et cum Nicænum concilium legem ferre vellet, ne lice anno Christi trecentesimo septuagesimo Octavi), ret c.ericis cum uxoribus suis dormire, surrexit ut bene computat Baronius, ex liac mortali ail Paphnutius confessor, el synodus lola in ejus senlen inimortalem ac bealam vitam Kalendis Januarii tiam ivit, et continentiam ab uxore in arbitrio cujus. sublatus. Quocirca nulli dubium esse jam debel, que rcliquis. , Ul igitur Bellarinimus hoc argumelle quin revera covoilium Nicæmim lerlio illo candile Tuin resellat, ante omnia pramilit id quod anbo usum conjugii sacris illis ministris in omne poslea nihilominus ii scriptores Gricci ultro concedebant. tempris veluerit, necnon ctiam deinceps eadem lex • Nam literque alicior (verba sunt ipsius Bellarınini) communiter usu recepta sit et id quidem conin eodem loco lestaniur, Paphnutium adjecissse, venienler ad obedientiam et lidem, lami sancto bonim sibi viieri nt, secundum antiquos canones, tanteque auctoritatis conciliv justissime debitam, prohibealur clericis ne post ordinationem ullo mo XL. Quam sanctuin vero , quanlieque auctoritatis do uxores incani, sed solum permitlalli! Iti illis illud essel, vel es co sanc colligi polesi, quo i Theo.

D quas ante ordinatione:n acceperunt. , Subinde vero coreliis libro primo listoriæ, capire 7, narrabal, multis et magni momenti argumentis costein illos episcopos describeris illos qui cirlem concilio iillerauctores ostendit non esse lide dignos in hac narr: fueruni, ci his quidem verbis : « Fuit allem nuncrus Pione, quam cæteroqui, lil vidimus, contendit co lem episcoporum congregatoruin decem el octi supra illo teriio Niceni concilii canone refelli. Talem vero liecenios. Romanus episcopus, senio confectiis, ipse illorum narrationem iisilem lerine argumentis egre non adfuit; misii lamen preshyteros duos, qui come fie confutarunt etiam Gregorius de Valentia in libro positioni interessent. Mulli ium apostolicis donis De cæliba!11, capite 6, in responsione , videlicet ad excele ant; multi ferebant in corpore suo, juxta

lecimum tertium argumentum, ct Bronius lomo divu Paulum, inusias noias Dois.ini Jesu. Ex Tertio Annalium, ad annum Trecentesimum vigesi horum numero constabat Jacobum, episcopum A1porum quintu:n, ailiculo 118 el sequentibus; scil Hic ciocia in Mygilonis, quam vocant Syri el Assyrii in co quidem præterca singularis, quod articulo 151 Nisibin, moribos suscilasse, et vivid restituisse, shain tertii cjus canonis Nicæni expositionem con aliatie fecisse innumerabilia miracula; quibus in ļirmavil sancii Basilii Magni testimonio, es ipsius Historia, quiæ Piilotheos inscribitur, separatin epistola 17 od Paregorium carptim deprompio, c! expositis, non pulavi hac in parrationc locuin fullyila sanc ad prieseos instilului, per alias etiam sui rum. Al Paulus episcopus Neocæsarie (easiellum parties, a Baronio prætermissas, accommodaio pari hoc es: in ipsa Eirparatie) rabien Licinii se'lserai; ter ac opporinio lit eam ego iniegram hoc recitare debiliialis enim gerebai inai.lis ambus, contracias hij stilucrint. Ea vero, secundum Parisicusem cantlenie ferro, el correptis enverisque arti ulorum

mobilibus nervis. Aliis oculi dexteri elfossi erant, A scopos Africæ illud ipsum concilium Teslatar anaaliis dextera enervala bracbia ; in quibus el Paphnu thema iis denuntiasse omnibus, qui contraria su: tius Ægyplius conspiciebatur. Et, ui brevi absuivam, ipsorum confessioni sentirent, « Huic cerle concilio cernere illo in conventu eral populum quendam (addit ille) universus orbis assensum prebuil; el Christi lestium. , Hactenus Theodoreti verba. Pa quanquam multæ habilä sunt synodi, hujus tamen phnutins ille porro ( ut cæleros lacilus præteream) omnes sunt memores, luin per Dalmatiam, Dardanon alius eral quam qui paulo ante Socrale ac niam, aliasque insulas, Siciliam el Cyprum un Sozomeno memorabatur , et cujus ilei mentio per Isauriam , Pamphiliam, Lyciam, et universam habelur in sancti abbatis Antonii Vita per sanclum Ægyptum et Lybias et plerique in Arabia hanc Athanasium conscripta, nec non etiam in Martyrolo agnoverunt el admirali sul, el subscriptione apgio Romano, el in adjectis Baronii notationibus ad probarunt, aileo ut, si quis reslet ex Ariana radice undecimam Seplembris diem. De quo præterea progerminante amaritiem (loquimur autem de UrRuflinus Aquileiensis, libro primo, capite 4, ita scri satin, Valente, cæterisque qui idem sentiunt) per plum reliquit : Quem Constantinus (videlicet isla ipsa scripta abscissi rejeclique comperianlur. imperator) in tanta veneratione et affectii habuit ut Sulliciunt igiiur ea , quæ Nicææ confessa fuere sasepius eum, intra palatium evocalum, compleciere- listine per sc viriun labent, quemadmodum supelur, el oculum illum, qui in confessione fide evulsus rius dixiinus, lum ail subversionein impii dog'nalis, fuerat , avidioribus osculis demulceret. ; Atque lum ad tutelam utilitatemque ecclesiasticac doquidem intelligainus par est, ab hoc Paphnutio (quem ctrinæ. » El paulo post : 1 Verbum illud Domini per cum Baronio et aliis supponimus Thebaidis superioris B ecumenicam Nicæx synodum in aeternum manet... episcopum fuisse) omnino diversum esse Jerosoly Nonne vero ipsemel etiam Constantinus imperator anilanum illum episcopum, cujus item oculum pro apud Eusebinin libro ill, de ipsius Vita , epistolanı catholica fide a perseculoribus erutum, Constanti scribens ad Ecclesias, ejusilem concilii decrcta diTHIS sæpe osculabatur, ut superiori capite 59, nu Sertissime appellabat i cælestia mandata ? , li eammero 2, sanctus nobis aflirmabat Gregorius papa dem porro sententiam sancliis etiam Gregorius septimus. Quod si forte Nicaeno concilio hic eiiain Nazianzenus oratione in Athanasinn affirmare non episcopus interfuit, non alius profecto nomine fuil dubitavil, , ad concilium generale Nicrnum cpiscoquam Macarius. Jnter eos enini provinciæ Palestine

pos a Spiritu sancto congregalos esse. » Sameins episcopos, qui eidem interfuerunt concilio, primus etiam Cyrillus, libro i De Trinitale, decretum ejussubscripsit Macarius Jerosolymitanus. Tali autem dem concilii appellavit « divinum et sanctissimum pro Macario conjecturæ non mediocriler bæc etiam oraculum. , Quiocirca sanclus etiam Basilius, episuffragantur; quod Ecclesiam ille Jerosolymitanam, stola 78, docebat, suspectis de fide proponenda esse vir dignus beniiludine nominis sui, et multiplicibus Nicæni concilii decrela; inde siquidem appariterum bonis ornatus (quo elogio a Theodorelo commendalur hæretici ne illi sint, an catholici. Sin autem aliquos libro primo ecclesiasticæ Historiæ capite 3), rexit etiam huc addere velimus alate Ambrosii posterioab anno supra Irecentesimum duodecimno usque ad res sanclus profecto pontisex Lco primus, in epitrigesimum prinium , quod etiam interim i ejus stola 78, ad Leonem Augustum præcise asseruil non hortatu loca sancta a Constantino (cui Crucis Sigoum posse in Catholicorum numero computari eos qui codem illo anno duodecimo primum e cælo apparue Nicano concilio resisterent et in epistola 53 ad rat) et Helena expurgala, el sacris basilicis illustrata C Avatholium, el 54 ad Marlianum imperatorem, Nisunt,'t in Marlýrologio Romano habetur, die cæni concilii canoncs per sanctum Spiriwm esse Martii decima, quod præterea r semper Ario ab ordinatos. Sic etiam sanclus Gregorius Magnus, exordio nascentis ejus hæresis acerrime restitit, ) libro primo, epistola 24 eo usque processit ut scri. pt in nolationibus ad eumder diem bene probat berel : « Quia corde creditur ad jusliliam , ore au. Baronius; quodque tandem jure merilo credi possit tem confessio fit ad salutem cicut, sancti Evangelii non minus iis etiam restilissc perscculoribus , quatuor libros, sic quatuor concilia suscipere et vequibus fideles per varia il'a supplicia lentali, el ad nerari me fateor; Nicænum scilicet, in quo perverdefectionem sollicitati proxime fuerant, Sed hinc sum Arii dogma destruitur; Constantinopolitanum ad Nicani concilii auctoritatem revertamur.

quoque, in quo Eunomii et Macedonii error convin XLI. Illud autem pro cerlo et indubitato supponi. cilur; Ephesinum etiam primum, in quo Nestorii im, inus suisse generalium concilioruin primum et a pietas judicalur, Chalcedonense vero, in quo Euty Romano pontifice approbatum, ut Bellarminus ac chis Dioscorique pravilas reprobatur, lola devotione curale docuit, libro primo De conciliis, capile 5. complector, integerrima approbatione custodio, quia Qnocirca simul etiam, lanquain e fide catholica cer in his, velut in quadrato lapide, sanclic fidei stru: lissimi, supponimus errare non potuisse, nec in lide cura consurgil, el cujuslibel vila, atque acliupec in moribus, ut in universuin pro omnibus ejus. nis norma consistit. Quisquis eorum soliditatem inodi conciliis egregie idem disseruit Bellarminus non lenel, etiamsi lapis esse cernitur, tamen cxtra Jiliro sccundo De conciliorum Auclorilile, capile 2, ædilicium jacet. , llinc ilaque Bellarminus libro multisque aliis subsequentibus. Sed et singularia D primo De Clericis, capite i, cum ejuscem con: nobis non deşunl pro codem illo concilio Testimonia; cilii lestimonium produclurus esset præfatus ei sic el bec quidem præ cæteris ; sanctus Athanasius in fuit : « Prodeat igitur, noi ex hominibus singulis, epistola ad Epictetum (quam recital criam sanctus sed ex ca:tibus hominum, concilium primum Nicæ. Epiphanius lizeresi 77) miratur, quomodo aliqui num, æcumenicum, vetustissimum, frequentissiaudeant quæstionem movere de rebus in eo concili:) mum, celeberrimuni, cujusque auctoritas lanta semidefinitis, cum non possint ejusmodi conciliorum de per apud omnes veleres fuii lil ab Eusebio, libro 1, creta mutari, nisi errando. « Qua igitur (i!quil) ili De baptismo, capite 18, orbis terrae concilium apdacia fit ut posi tanti concilii auctorilatem disceplid pelletur ab Albanasio in epistola ad episcopos Africa, tiones ant quæstiones instiwant? Quod si ex genere el Leone, epistola 53, ad Anatolium cum orale Arianorum sunt, nibil mirani si, quae contra ipsos culis Spiritus sancti; a Gregorio vero, libro primo, promulgata et scripta sunt, calumniis appugnent, etc. epistoli 24, cum ipso Evangelio conferatur. i Cuni Sin es eorum numero sunt qui, cu Oribiodoxarium igitur tanta foret auctoritatis hoc concilium, cuin. speciem habeant et amplecti videantur que a Patribus que sacris illis ministris usum conjugii veluerit suntedila, disputando iamen ea subveru're moliantiir; credibile profecto non est Ambrosium illis eumden nihil aliud faciunt quam proximum portant suliver: permillere uisum voluisse, leque ipsa permisisse. sione luculenta, verborum pugnis digladanies, non XLII. Non ego tamen propterea nego defuisse inad alicujus utilitatem, sed ad muinam hominum sine terim aliquos, qui cumdem sibilominus matrimoplicioruin. » Wemque Ailianasius in epistola ad epic niørum usum sibi usurpa eriniz sed sicut euin sibi

a

usurpa'ant contraquam sacrosancta illa oecume- A aliis vero diebus a meilia bora quarta usque ail nonica synodus slaluissel; sic cum nego, iterumque nam facere liceret, ul binc etiam intelligamus, nego, illis, vel ejusdem generis aliis permissum ab quantopere alienus ab eo fuerit Ambrosius, it pro Ambrosio Puisse. Tales utique ministros Ambrosi is clericis conjugatis aliquain conderet legem Nicæno absque dubio damnab:11, superiore numero 15, neque canoni adversantem. minus damnassel cos, quos sanctus Epiphanius de. XLIII. Quod si quis fortasse adhue hæret hac de scripsil imo vero damnavit hæresi 59, quæ est re dubius Arnbrosiui ipsum audial, ac dubitare Catarorum. Etenim secuadum Parisiensein alque jam tandem erubescat. In Proemio quidem libri Græco-Latinam panni: 1622. editionem; Studio le primi. De fide sic ille ade Gribejanom Auguflum. seri: inter cælera sic inquit : « Si quis posi baptismum profecturus ad prælium. Nosli enim fide magis iinsecundam uxorem duxerit; ab illis non amplius peratoris quam virtute militum quæri solere vicioadmiuitur. Quod quiilem plane stolidum est. i Et riam. Nam et Abraham Trecentos decem el octo paulo post : Siquidem, qu:e sacerdotio propter duxit ad bellum (Genesis xiv) el ex innumeris irosingularem functionis illinis dignitatem priecipe phea hostibus reportavit. Signoque Dominicæ crue tributa sını, ea ad omnes con miniter pertinere j's cis ei nominis , quinque regnim victriciumque lurdicant. Hlud quidem audieruni episcopus ii repre. marum subacio robore, el vullus est proximum, et hensibilem esse oportere, unius uxoris virum, simi. fratris filium meruit et triumphum. , Et paulo post, liter et diaconuir, el presbyterum Ita enim profecto concilium indicans Nicænum : « De conciliis il pose rrs label, ut, post Christi in orbem terrarum Blissinum sejuar quoil trecenti decem et oclo sa · advcntum, eos omnes, qui secundum priores pup cerdotes, tanquam Abralı electi judicio, consona lias mortua uxore alteris sese nuptiis illigarini, fi lei virtute victores, velut trophænm toto orbe subsanctissima Dei disciplina rejicial, propterea quod actis perfidis exlulerunt, ut mihi videatur hoc esse incredibilis est sacerdotii honor ac dignitas. Aque divinum quod eodem nunero in conciliis fidei haistud ipsum sacrosancia Dei Ecclesia cumi omni beatur oraculuin quo in Historia pietatis excmplum, provisione diligentiaque servat. Quin eum insuper El eodem postea libro, capite nono : 1 Accepisti, qui adhuc in matrimonio degit ac liberis dat operam, sancte imperator, eos, qui talia asserunt (Ariana Tametsi unius sit uxoris vir, nequaquam tamen nempe pronuntiata , qualia proxime recensuerat) ai diaconi, presbyteri, cpiscopi, alil hypollia- jure damnatos, non humana industria, non compoconi ordincm admitiit; sed eum duntaxat qui alı sitione aliqua, sed recenti decem el ocio, ut stipra unius uxoris cousietudine sese continerii, all ea sit dixi, episcopi ad concilium convenerunt. Sed ut in orbalus. Quod in dictis loeis præcipue fit, nii eccle numero eorim per signum suæ passionis et nominis sinci canones accurate servantur. Ai enim non Dominus Jesus suo probarel se adesse concilio, crus nullis adhuc in locis presbyteri, diaconi et hypo in trecentis, Jesu nomen in decem el cclo est sadiaconi liberos suscipiuni. Respondeo non illud ex cerdotibus. > Preterea vero etiam in libro De luCalo'is encoritate fieri, sed propter hominum igna carnationis Dominica mysterio, capite 7: · Noa vitim, qui certis temporibus negligenter agere ac enim quod ejusilem substantie est , unus, sel uinum connivere solet ob nimiain populi multitudinelli

, cum cst. Nam lilique Filium ejusdem cum Patre substanscilicel qui ad eas se functiones applicerit, non fa tiie confitenies ira Traciatin concilii Nicæni, non cile reperiuntur. Quoil ad ipsam quidem Ecclesiam C

unam personam, sed unam divinilalem in Patre ct atlinet ea, utpote a sancto Spiriau bere ordinala Filio crediderunt. , In enarratione pariter De Pa. atque constituia, quod decentius est omnibus in schalis celebritatis ratione sic incipit : « Non merebus considerans, ei rei sludere potissimum insti diocris esse sapientiie, diem celebritatis definire luit, lil quæ divino numini ministeria præstantur, Paschalis, et Scriptura divina nos instruit, el tranulla re, quoad fieri potest , distrahantur, ulque dilio majorum qui convenientes ad synodum Nicæspiritalia omnia officia quam optima lætissimaqne nami, inier illa lidei ut vera ila admiranda decrela, - conscientia gerantur. Hoc igitur dico, propter su eliam super celebritate memorala , congregatis pebilas funi liones alque officia convenire, ul prusy ritissimis calculandi, decem el novem annorum coller, ac diaconus, et episcopiis Deo penitus vacet. legere rationem, el quasi quemdain constituere cirNam si illis etiam qui è populo sunt, idipsum Apo culum, ex quo exemplum in annos reliquos gignesiolus precipit, ui (inquit) ad tempus vacent ora retur. Hunc circulum Enneacædecatcrida muncutioni, quanto id magis sacerilot ipræscribit? Nimirum parunt, , etc. El aliquanto post : « Nec absurdum nullis ul impedimentis avocetur, quod in spiritua arbitror vil inde observandi mensis trahamus exemlibus secundum Deum negotiis, in ipso usu sacer plum, ubi primum Pascha celebratum cst. Unde et dotii administrationeque ferietur. , Hucusque sun majores nostri in Iracialu concilii Nicæni eumdem cinis Epiphanius; et hic quidem sancio Ambrosio Enneacadecaleridem, si quis diligenter intendal, slacontemporaneus, ut e Baronii Annalibus intelligi luendum putarunt, et ipsum mensem Novorum dalur, Ambrosius enim Ecclesiam Mediolanensem recle custodierunt, quia in Ægypto hoc primo rexil ab anno supra trecentesimum septuagesimo D mense nova secantur frumental , Sed et libro se. quarto usque ad nonagesimum septimum. Epipha- cundo, epistola 13 ad Valentianum Augustum : nius autem ab anno seculi ejusdem sepłuagesimo < Curn iis plane bene convenit Ari:no', qui creatuusque ad quadringentesimum circiter secundum ram Christum dicit, quod etiam genti!es ac Judæi Ecclesiam rexit Constantie, sive Salamine, urbis prompiissime confitentur. Hoc scriptum est in Ariin Cypro primarix. Quin etiam hic ipse nobis eo minensi synodo, meritoque concilium illud exhorreo, etiam præcipue memorandus est vitulo, qurd anno sequens truciatum concilii Nicani, a quo me nec mors, Trecentesimo octogesimo secunilo (sive posteriore, nec gladinis poleril separare. Quam lidem eriam paquam celebratum fuisset concilium illud Constanta rens clementiæ tue Theodosins beatissimus impepropolitanuni, in quo Ambrosius a Datio dicebaiur rator et sequitur el probavil. Hanc lider Galliæ in favorem uxoralorum sacerdotum judicasse) quod tenent, hanc Hispania el cum pia divini Spiritus co, inquam, anno citra dubium interfuit concilio confessione custodiunt. , Talibus aulem Anibrosii Romano, sub Damaso papa celebrato, cui pariter de concilio Nicæno pronuntiatis illud etiam connuAmbrosius citra omnem controversiain interfuit, el niera qriod a nobis recitalum jam est superiore nucujus mentionem nobis faciebat Bellarminus, stipe mero 18, ac lum planissime constibil quanta ille riori numero 27. Qiio quidem in concilio Romano reverentia prosecutus fuerit, quamque fideliter el (lil bene Baronius ad euni annum animadvertit) pr) religiose servare semper volueril Nicæni concilii loibitum est etiam ex prescripło Nicæni canonis ne Tractatum, sive decreta ejus omnia, tam quæ ail anle lioram tertiam diebus leslis missæ canerentur; catholicam fidem, quam quæ ad ecclesiasticam di.

[ocr errors]

sciplinam pertinerent; ad quam utique disciplinam A Palres ac sacri theologi pa sim el communi consensa perlinebat canon ille, quo sacris illis ministris ve docent, hoc est, continentiam esse quidem peculiare ilum fuisse conjugii iisum abunde jam probavimus. Dei donum; sci eam nihilominus in hominis arbitrio

XLIV. Allende munc, quam idoneis el ad intelli el polestate posilami esse, si lamen ipse remediis ad gentiam commodis Dalius verbis expresserit eam eam necessariis, ac divinitus instilulis, el ad usus legem, quam somniabat a sanclo esse Ambrosio pro nostros paralis vili velit. Qna de re præ ceteris revi sacerdoiibus uxoratis pronuntialam. Ejus utique nostri theologis ego suaserini ul cardinalis consulaverba hæc erant :( Ideo lex concedil sacerdotes lur Bellarminus libro primo De clericis, capile 21, semel virginein uxorem ducere, seil conjugium non in responsione aid quarium adversariorum argumento iterare. Si autem , mortua prima usore, sacerdos lum, et aliquanto copiosius, libro secundo De monaaliam duxerit, sacerdotinın amiliil. , liec igitur ut ch.s, capite 31, ubi ctiam inter alia multa Patruun ad purum et sinceruin intelligantur, bunc ego in lestimonia, quibus probalur cælibatum esse in modum disserneriui. Quemadmodum aliud est lilios potestate nostra, divinæ graliic auxilio innisa, in sacerdotio facere, aliud habere, lil bene Ambro videre licet Ambrosii quoque an!istitis nostri iestisius etiain nobis, numero 18, in apostoli Pauli Epi monium, et his verbis comprehensum : 1 Ambrosius, stola observabal; sic etiam sine dubio aliud est libro vi De virginibus, Dominus (inquit) qui scirel, nxoren in sacerdotio ducere, aliud habere. Hanc predicandam omnibus integritatem , imitandani enim sacerdos habere potesi diiclam prius quam paucis, non omnes (inquit) capiunt verbo istud. Et sacerdotio initiaretur, ac prielerea sic habere ut libro De viduis : Suni (inquit) spadones qui se vel ea interim utatur, vel in perpeluum non ulatur. B castraverunt propler regnum cælorum; seit hoc non Quocirca etiam Græci (ut explicatum jam est, nu omnibus imperalur, sed ab omnibus Digitalır. , mero 24) secundum Trullanam synodum permille El infra : i Scil Creator omuium, affectus esso bantur uxorem in usus etiam conjugales habere varios singulorum, et ideo præmiis virtutem provoquidem, si eam, non post, scd antc subdiaconalus cavit, non infirmitatem vinculis alligavit. , lactenus ordinem duxissent eademque consueludo similiter Ambrosii verba. Quibus illico Bellarminusita subdit : a clero Mediolanensi deinum servabalur Arialdi « Hæc ille : Ubi vi les continentiam omnibus praedilempore, ut hoc ipso libro quarto jam vidi cari, ab omnibus flagitari, nimirum, si ipsi velint mus capite 3. Nunc igitur ego quæro quinam premia ejus consequi. esset genuinus ac legitimus ejus legis senslis. Ex XLVI. Ceterum in eo quoque Landulphus illo uma enim parte videliir ea sacerdotibus concessisse, Senior errabal quou, Griecoruri explicans nubenti ul post sacerdotium eliai susceplum ducere possent consuetudinem, his eam verbis descripsit : « Itaque uxorem. Sicut enim ea ipsa lege conjugium iterare Grieci sacerdotes, Ambrosianam le.ientes sententiail, alteramque post obitum primæ ducere velabalur usque hodie salicilium el pro lege babent nit, qnaniu sacerdotibus qui sacerdotio jam fungerentur, quique in sacerdotio unguntur, aut virginitatem exinde propterea contrafacientes deberent amillere sacer promillant, aut uxores in testimonio bonoru! dotium, non utique cæteroqui acquirendum postea, virorum sibi socient. ; In hoc, inquam, ille cillit sed prius acquisilum, ita eliam vice versa sacerdo dubium errabat, et ip-isniet Trullane synodi canotibus ad sacerdotium jam promolis concessum vide nibus, a Bellarmino lidelissime propositis (ut a nobis balur ut semel uxorem ducere virginem possent. recitalum jam est numero 24) aperiissime refellitur. Quod si sacerdotibus hoc ita concediebatur, quidni

С

Non enim ea tunc peragebani (sicut ne hodierna multo magis concedebalur diaconis el subdiaconis? quidem peragunt die) Græci, quando in sacerdotio En igilur ul Ambrosius sacris illis ministris faculta ungebantur, sed antequam subdiaconatu inilia tem concessisset longe diversam, longeque amplio rentur. rem illa quam ipsi postea usitarunt. Quod tamen XLVIII. Scd ne in eo quidem iminunis ab errore quis credal? Sin autem Dalio polius placel, ul cre videlur Landulphus , quod omnes in universuit damus, ea lege sacerdotibus ab Ambros:o concessun sacerdotes morogamos existimaverit non vivere sub fuisse ut uxorem ducere solummodo possent anle castitale, sed uroles ila secum deinceps habere, lil subdiaconatumi, el eo prorsus ordine quem denique jis eliam ulerentur; quod tamen falsımi est. Etenim novimus servatum a Grucis post Trullanami sy:10. secundum sacros canones, et secundum cótholicam dum, el a noslris Mediolanensibus Arialdi lempore, el sancti Ambrosii doctrinam, in superioribus negari profecto non potest quin ea lex, talibus con explica lam, hoc illis velabatur. cepla verbis, paruni admodum congruat ad hujus XLIX. Ad Gualvaniei Flammæ allestationem , nioni sensum, et hanc etiam ob causam censenda numero 5, recitalam, nunc revertimur, et propria videatur doctissim Ambrosio indigna.

pariter ipsius errata commonstrainus. In eo autem XLV. El hactenus quidem Sillion a nobis exa primum erravit, quod ea saicti Pauli ad Timotheum minalum singillatim sil primarium illud Dalii lesti el ad Tiluin moni a male interpretatus est contra monium. Ad jilud porro Landulphi Senioris, quod perpetuam el communem illam Ecclesiæ catholicae secundo loco sequebatur, sive ad illius potiorem sententiam, quam nos una cum Bellarmino indicaparlem, jam respondimus numero ti. Nunc libenter D bamus, numero 23, cum alioqui certissiina sit ea ab ipso percunctaremur quidam fuerit iila synodis, quoque 'Tertulliani regula, libro De prescriptionibus quam ipse innuebat. Si enim Constantinopolitanam adversus hæreticos, capite 17, consignala : « Tanresponderet fuisse illam quan Dulius expresse tum veritali obstrepit adulter sensus, quantum et nominabat; ergo, sicut Dalius, ila eliam ipso pariter corrup:or siylus. , Inde igitur Gualvaneus corruple in hoc jau convictus erroris lenclur. Si dicersam ac depra vale , quin etiam contra canones illos fuisse; nonne Datium ipse in hoc errasse lateretur, apostolicos, quos numero 35 indicabamus, judicavil, ipseque nobis primus ostenderet quam prvi sa jam inde ab initiis Ecclesiæ christiana licuisse cienda sit ejus auctoritas et loisturica fiues? Nonne diaconis, sacerdotibus, el epi:copis habere uxores; pariler diversæ synodi præiextus iisdem ferme quibus ulique interea ulerentur. Hic enim absque omnibus refelleretur argumentis, quibus Constall dubio eral Gualvanci sensus. linopolitanæ illius synodi przelexlus refellebatur ? L. Quod item ille a Zacharia , sancti Joannis

XLVI. Sensiis humanos ad peccanduin esse pro Baplislie genitore, ic Vcleris Testamenti sacerdote, nos, el præsertim propter incontinentiam; el lem argumentabalur au Novi Testamenti sacerdotes; in que virginitalem atque castitatem non aliunde quain hoc itidem absque dubio errabal; el in hoc ab à Deo haberi posse ; absit a me ut hæc negem ipsome: eliam sancto Ambrosio refellitur, ut jam Ambrosio quam optime cognita el coinperia suisse. vidimus muinero 15, 20 el 23. Alqui ne hoc quidern lantus Ecclesiae catholicie LI. Virum vero Eriberius ille archiepiscopus fa wuctor ignorare polerat quod cjusdem Ecclesta me solillis appellari polius Ariberlus) ea. reier

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

usorem habuerit, quam Gualvaneus dicebat, nec A ratoris Ænobarbi privilegium, ita denique subscri. hoc quidem mihi verum aut verisirnile videri potest. plun : « Ego Fridericus, Coloniensis archiepiscopos, Ariberlis nimirum ille ad Ecclesize Mediolanensis et Italici regni archicancellarius, recognovi, anno regiinen ereclus est anno Domini supra millesiminin Dominice licarnationis millesimo centesimo quindecimo nono, el in eo perseveravit usque ail annum quagesimo octavo, indictione seplima , regnante poslea quadragesimum seilum, sicut ego in Ambro

domino Fre:lerico Romanorum imperatore gloriosianæ basilicæ ac monasterii monumentis comme sissiino, anno regni ejus septimo, imperii vero mini, numero 213 et 246. Eodem vero illius tempore quario, feliciter. Amen. Dalum in Runcalia decimo. vivebant etiam Reruin Mediolanensium scriptores, quinto Kalendas Decembris. Octavum el postremum Arnulphus et Landulphus Senior, sæpissime hactenus est Alexandri papie privileginm, datum Senonis per a nobis in testimoniuin producti. Ejusdem igitur manum Hermanni, sanctæ Romanæ Ecclesiæ subarchiepiscopi gesia luculenter anibo ci copiose suis diaconi el nolarii , secundo nonas Novembris, Historiis co:asignarunt, neque iamen uxoris illius, indictione decimalerria, incarnationis Dominica quam presul ille liinc haberet, mentionem fecerunt anno millesimo centesimo sexagesimo quarto, pontiullam; quam tamen celero qui facere debuissent, ficalus vero domni Alexandri papæ tertii anno 11t appareret quanti elian priesulis exemplum se sexto. ' Qui cæteroqui tempore (horrcique auimus nuerentur uxorali per ea tempora sacerdotes, quibus meminisse) nobilissima civitas bæc nostra, miseranilli unice favebani, ul sxpe jam diximus. De illo dum in modum ab ipsomel imperatore Friderico niilem Sancti Dionysii monasterio Arnulphus libro Ænobarbo dirula , suisque civibus abire coaclis secundo, capile undecimo, hæc tantum : Sepultus B spoliata, secundum jam annum jacebat. In his igitur ëst autem (Aribertus) ad Sanclum Dionysium, ubi omnibus el singulis privilegiis, eidem monasterio legins fundaverat ipse monas:erium. Landulphus concessis, omnia singillailin enumerantur ejus Ditem Historiarum suarun libro secundo, postea. prædia et bona immobilia ; quin criam in quarto, quain per mulla capita de gestis ejus archiepiscopi quinto, sexto, et Oclavo nominatim exprimitur scripsisse, sic etiam tradidit capite 32 : : Migraril i Decima lerrarum, quæ sunt juxta ipsum monaste. enim healus (anti eum hic auctor faciebatj ileri rium ; , neque tamen unquam norninala vel aliquaberius ad Dominum decimo sepljino Kalendas lenus aliter indicata conspicilur vinea illa, Userie Februarii, millesimo quadragesimo quinto, el sepul. nomine insignis. Quocirca ne ad illud quidem usque luis est ad Sanclum Dionysiuint; cujus Monasterium lempus ea videlur in ejus potestate monasterii et ecclesiam ipse ad Dei honorem el beati Dionysii fuisse, atque adeo ne donata quidem ab Useria, que exaltans magnificavit, el multis prædiis multisique Ariberli essel archiepiscopi uxor. Illud etiam his lionoribus eam dilando et honorando sublimavii. , accedit quod neque sanctus Arialdus neque alius Mulla vero etiam ego ipse legi, quin etiam exscripsi, guispiam ex ejus fautoribus usquam legitur inter publica el authentica ejusdem monasterii docuienia, imnuineras de saccrdotum conjugiis querimonias quibus a priina ejus instiliitione (quam vigesimo aliquid unquam innuisse de inatrimonio, quo aliquis tertio supra millesiinum : nno Christi adjudicabam ex archiepiscopis nostris aliquando illigatus fuisset. in Ambrosiana basilice ac monasterii monumentis, Allendantur vero etiam corruptelæ, quas e Medionumero 228) usque ad annum 1164, suis expressa Tinensi Ecclesia lollere sluderent legali apostolici, vocabulis singillalim enumerantur omnia ejus bons chuc missi, ac nominatim Petrus Damiani cardinalis immobilia, neque tamen iis connumeralam unquam et Anselinus episcopus Lucensis, de quibus præser• vidi lain singularem illam vincai, proprio Userice lion dictum est præsentis libri Quarti capite decimo. nomine appellatain, quæ monasterio eidein contigua Eie profecto noii aliæ invenientur esse, quam Simofuisse supponitur, quieque propterea ctiam eo magis nia (cujus el archiepiscopus el clerus eral reus) connumcranda videbatur, si jam lilm fuissel in ejus quamque ministrorum archiepiscopo inferiorum poleslale. Nondum igiuir donala illi fuerat hæc incontinentia. Quamobrem archiepiscop'is etiam vinea, proindeque ne donala quidem illi fuit a ipse Guido eodem illo capite 10 sic etiam proznuliere que archiepiscopi ejus Ariberti uxor esset. willebat numero 24 : « Nicolailarum quoque hereEjusmodi vero documenta mihi, de fide mea sibi siin nihilo minus condemnamus ; ei non inodo jainduduin coinperla certissimus, anno 1642, ex ejus presbyteros, sed el diaconos, el subdiaconos ah abbalize archivo comniodavit eminentissimi cardi 11Xorum vel concubinarım fædo consortio nostri nalis Antonii Barberini abbatis commendatarii lunc studiis, in quantum possibilitas nobis fuerit, sub procurator, Bernardus Bellonus, Ambrosianæ basi. eodem, quo supra, lestimonio arcendos esse promil. licæ canonicus, cujus mentionem faciebam in ejiis limus. i Denique vero dicamus etiam de sacris deni basilicic Ambrosianac monumentis, nunieru 280,

Ecclesize Medioline sis ministris, qui per hæc tem. el rursus in dissertationc feci Nazariana, capilc 107, pora uxores haberent, non aliter sentiendum videri numero 12. Ac tria quidem prima generis hujus quam secundum eas generis hujus leges, quæ per documenta ego ad verbum recitabo capire subsc eadem pariter lempora in usu communiter apud quenti : reliqua vero sunt hujusmodi. Quartum Græcos essent, apud quos tamen sancitum erat, et tempe est Oberli archiepiscopi nostri privilegiuin,

Dinviolabiliter servabatur, lit episcopi non haberent eiden monasterio concessiin anno Dominic:e uxores quibus ulique cohabitarent; quemadmodum Jucarnationis millesimo centesimo quadragesimo apertissime iestatuin jain vidiinus numero 24, quibus sesio, itense Octobris, indictione deciina. , Quimilim ctiam ca consentiunt quæ videbimus infra numero est privilegium eidem pariter monasterio ab Euge ul. Propler hxc igitur præsertim argumenta ego nio papa concessiim, ac ( daluni Vercellis per sane adduci non possum, ui Gualvaneo (qui post manum Guidonis, salictæ Romanæ Ecclesiæ diaconi ducentos quinquaginta et amplius ab Ariberti obilul cardinalis et cancellarii, quinio nonas Mizzii, indi anos noruit) credam, quo,i sine ullo auctore aflircrionc decima, Incarnationis Dominicæ anno mille mabai, archiepiscopumu ilin nosirum habuisso simo centesimo quadragesimo serio, pontilicius uxoren illam; qua scilicet interim niti possit ila, vero domni Eugenii lerlii papiranno leriio. , Sexinm quemadmodum iunc temporis faciitabanl inferiores cst Allri:ni papie privilegiu 11, « Dilum Laterani per hujus Ecclesiae ministri. manum Alberii, Sancti Adriani diacoui cardinalis, LII. Sed agamus liberaliter cum Gualvaneo el illi vicem domni Rolandi, sanctic Romanie .Ecclesie hoc ipsum etiam credamus. Nunquid ergo proplerea presbyteri cardinalis et cancellarii gerentis, jarlo

credendus eliam erit Ariberlus uxorem vere habuisse, jlus Novembris, indictione sexia, Incarnationis quia sancius Ambrosius nubendi facultalein ipsi Do:ojnicæ anno millesimo centesi no quinquagesimo concesserit, ct in hunc præcipue finem suis cliam septimo, pontificalls vero donni Adriani pape

successoribus bencdixerii ? Ariberlus profecto per quarii anno tcrtio. • Septimum cst Friderici i'pe cadem lempora Simoniani quoque excrcebal (ut ex

[ocr errors]
« VorigeDoorgaan »