Pagina-afbeeldingen
PDF
[ocr errors][merged small][ocr errors]

** ita c. pro creatarum. gnum inlerpunctionis post feria positum confirmat.

MARIANI SCOTTI CHRONICON

EDENTE G. WAITZ PROF. PUBL. KILIONENSI.

(Apud Pertz, Monumenta Germaniæ historica, Script. W, 495.)

INCIPIT HINC MARIANI SC0TI 0R0NICA CLARA.

INCIPIUNT CAPITULA PRI\!I LIBRI (fol. 27).

De disputatione Dionissi Exigui supra passio- A

nem et resurrectionem Christi. I)e ratione evangelica contra eum. De inquisitione capitis mundi, et primæ hebdomadæ inilii sæculi. De pascali ordinatione et de paslone et de resurrectione Dominica argumentatæ et inquisitæ a capite mundi. I)e contradictione earum secumdum auctoritatem [Bedæ in ordinatione paschali.' De capite mundi, ubi sit juxta Bedam. De anno magno ex concurrentibus composito a Beda, ut ostenderet diversitatem cronicarum atque historicorum in nativitate et passione resurrectioneque Christi, et de tractalione ejusdem magni anni. De capite mundi et indictionibus ac ciclis magnis annisque inde usque ad incarnationem juxta Dionissium et in presentem diem. De septem diebus primis secundum solem et lunam ac feriam, et de formatione rerum creaturarum '* septem diebus, de iuformi materia. De cassura pri imi Adæ, et de emendatione triplici cassuræ ejusdem per secundum Adam per Cliristum eodem ordine et in eadem feria et annis a cassura et a capite mundi usque ad incarnationem et passioiiem Domini, in eadem feria cassuræ '°. De prima ætate sæculi a prima ejusdem die, hoc est quinto decimo Kalendarum Aprilium feria prima incipiente, et per annos singulos ordinate

[merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small]

a nativitate patrum usque ad filios pertranscursa; et de obitu patriarcharum in ea usque in diluvium et egressum Noe de archa. I)e secunda ætate sæculi, predicto ordine patrum et filiorum usque ad Abaræ malivilalem. De einendatione sancti Augustini in secunda aetate '*, teste Beda. De damno ejusdem ætatis " secundæ iuvento, secundum Lucam evangelizam. De divissione terræ inter filios Noe, de linguis et generationibus et turre Nebrod. De tertia ætate juxta ordinem per patriarchas et duces ab Abaram usque ad David. De quarta ætate ordinate per patres et filios a David usque captivitatem et combustionem templi Salemonis.

. De tractatione sancli llironimi supputando a

sexto anno Ezechiæ usque Assuerum. De festis diebus legis et de tempore combutionis '* templi Salemonis a Nabcodonozor secundum Iiisidorum et llieronimum. De quinta ætate ordinate a combustione templi usque ad incarnationem Christi octavo die Kalendarum Aprilium feria sexta , annuntiante Galoriele archangelo sanctæ Mariæ. De supputatione sancti Bedæ in eadem ætate numerans septuaginta hebdomadas, hoc est annos quadringentos septuaginta quinque ab anno vigessimo Artarxersis usque ad Christum. De annis singulis sub consulibus suis a Julio Cessare usque ad Christum.

INCIPIUNT CAPITULA LIBRI SECUNDI, QUI EST INCARNATIONlS USQUE IN ASCENSIONEM DO\IINI (fol. 28).

[merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

6. De nativitate Domini in Bethelem et congrua A potius quam in sexto Klendarum Aprilium ihdictione nativitatis e'us. putatur.

7. Quomodo trigintaduorum annorum ac denedi** 24. De passione in octavo Kalendarum Aprilium, anni necnon triginta quatuor aniiorum teste et resurrectione in sexto Kalendarum Aprilium, scriptura Dominus passus sit, et qualiter se- secundum sanctum llironimum. cundum Olympiades vel annos regum hoc potest 25. De eadem re sicut tractat sanetus Augustinus fieri, si in trigessimo et in trigassimo primo in libro quarto sanetæ Trinitatis, et quomodo

suo anno fuit babtizatus, quomodo triginta duorum annorum et demedi '° anni secundum evangelium Joannis, aut triginta quatuor ani;orum 26. juxta apocolipsim *° passus. 8. De solutione quæstionis, et quod Beda secundum Ebraicam unitatem *', Olympiades vero ** juxta septuaginta interpretes computatur **. 27. 9. De gestis et tempore nativitalis Domini usque ad mortem Herodis. 40. De reversione Domini ex Egipto precepto angelico. 11. De remansione Domini in Hierusalem nescientibus parentibus ejus, et de morte Octaviani Cessaris. 12. De Tiberio Cessare ejusque annis, et Domini incursu **. 15. De anno quinto decimo imperii Tiberii, et pon- 98. tificibus ejus, tractante Beda.

tribus diebus atque tribus noctibus fuit Dominus in sepulcro. De testimonio sancti Hironimi, quod t.usebius in sua cronica multa pretermissit, de quibiis ipse Hieronimus nonnulla, cum eam transtulisset, adjecit. De babtizato Domino octavo Idus Januarii in dominico die epifaniæ, et egressu ejus in herimum crastino die feria secunda jejunaturus quadraginta diebus et noctibus, et de victoria Domini de diabulo feria sexta in die quadragessimo sui jejunii in gula ac vana gloria atque avaritia, in quibus diabolus primum Adam eadem feria prostravit, et de *° pascha ejus.!em anni babtismatis Domini. De prima cognitione Domini a sancto Andrea et Simone, eo vocato primum tunc nomine Petro,

14. De concordia evangelistarum “secundum Augu- et de vocatione sancti Philiphi et de Nathaniii. stinum in verbis Joannis babtistæ et Domini. 20. De primo sed separabili Petri et Andreæ filio45. De anno trigesimo babtismi Domini, de ** co- rumque Zebedei vocatione.

lumba et cætu, secundum sanctum Gregorium. 30. 15. De tractatione sancti Hieronimi in Ezechielem prophetam in anno et in mense babtismatis Domini. 17. Item sanctus Augustinus de eodem anno Ezece- 31. lis et Christi, et verbis Patris in babtisma de

De inseparabile vocatione apostolorum, et vocatione Domini matrisque ejus cum disscipulis C suis ad nuptias, et quod in ephifania nuptiæ sunt factæ. De pascha et de ejectis mercatoribus de templo, Joanne non adhuc misso in carcerem.'

Filio. 32. De transitu Domini per Samariam, sedens et 18. De inquisitione anni babtismatis Domini hoc est sitiens super puteum in civitate Samariæ Si

quinto decimi *" Tiberii juxta cronicam Eusebii char, et in Galilea transiens ** sanavit filium

vel Bedæ, supputando ab ipso quinto decimo reguli credentis cum tota sua ** domu.

anno et babtisma Domini ** secundum ipsas 53. De secunda ascensione Domini in Hierusalem,

cronicas usque ad ipsum Bedam. quassi in secundo pascha, sanans paraliticum. 19. De argumentatione erroris predictarum croni

carum supputationis eliam ex ipsis cronicis inquisiti. 20. De inquisitione anni resurrectionis Domini secundum Bedam, et testimonio Bedæ latenter, quod in eodem anno Dominus in octavo die Ka- D lendarum Aprilium resurrexit a mortuis.

54. De sanitate hominis in sinagoga a spiritu im-
mundo **, et socrus Pelri a febre.
35. De electione duodecim apostolorum, et sermone
beatitudinum sedendo in monte, et simili ser-
mone stando in loco campestri et de leproso
mundato.
De centurione et servo ejus sanato, et de scriba.

21. De offensione predictæ rationis *°. - 36.

92. De resurrectione Christi in sexto die Kalenda- 37. De transitu Domini trans fretum mutatum s•, rum Aprilium, teste Beda juxta historiam sancti et de verbis fidei, et de cecis et porcis. evange!i, et inquirens ab initio mundi. 58. De reversione Domini trans fretum, et parali

25. Cur resurrectio in octavo Kalen!arum Aprilium tico sanato, et de civitate Domini.

[ocr errors][ocr errors]

59. De vocatione Mathei apostoli, et calumnia man- A 57. De advcntu Domini in Bethamiam sabbato ante

ducandi et bibendi cum puplicanis. sex dies paschæ, et crastino in palmis luna 40. De filia Jari resuscitata, et de muliare ** duo- decima in Hierusalem.

decim annis in fluxu sanguinis curata. 58. De gestis primae et secundæ tertiæque *^ feriæ 41. De duobus cecis et Beelzepub **, et predica- juxta ordinem *', aliisque multis.

uione Christi, sanans omnem langorem et infir- 59. De biduo ante paschæ, id est quarta feria. mitatem, de messe et operaris et de misione *" 60. De primo die azimorum, hoc cst quinta feria. 12 apostolorum ad predicandum, data ipsis 61. De cena Domini.

potestate immundorum spirituuim. 62. De immo ** dicto et egressu Domini in Getsa42. De nominibus 12 apostolorum secundum ordi- mani ubi tentus est, de gestis ejusdem noctis, et nem, et de virga portanda et non portanda. denegatione Petri juxta ordinem. 43. De predicatione Christi post missionem 12 apo- 65. De gestis diei passionis Christi et sepulturæ stolorum, et filio viduæ resuscitato, et de mis- ejus et lintheaminibus. sione duorum discipulorum a Johanne vincto ad 64. De monumento Domini, et inulieribus et custoJesum. dibus sepulcri. 44. De phariseo rogante Dominuim ad mensam, et B 65. De vespere sabbbati quæ lucescit in prima saMaria Magdalena, et de albastro. bati sexto die Kalendarum Aprilium , lunâ 45. De Domino exprobrante civitatibus, et confes- septima decima, in qua Christus resurrexit a sione, et de spicis in sabalo. mortuis, et de gestis ipsius diei, ordinate sicut 46. De manu arida sanata juxta concordiam qua- tracta! sanctus Augustinus juxta concordiam tuor evangelizarum. quatuor evangelizarum. 47. De phariseis et IIerodianis, et demonatico ceco 66. De testimonio evangelizarum et sancti Pauli el mti 10 Salma 10. - apostoli in epistola ad Corintheos in apara48. De IIerode et passione sancti Johannis baptizæ, tione ** Domini, juxta Augustinum. de miraculo quinque panum et duorum pi- 67. De ambulatione Domini in Galilea corporaliter, scium, de pascha, et de loco decollationis et tractante Augustino. sepuIturt Johannis. 68. Quot vicibus post resurrectionem suam in terra 49. De ambulatione 1)oiiiiui et Petri super unilas et in cælo vjsstis est Dominus, tractante Aunavigantes trans fretum Genésar {juarta * vi- gustino juxta quatuor evangelizas sanctumque gilia noctis, et de pascha el miraculo pâliüim C. Paulum. et piscium]. 69. De mris!erio verborum Doinini quibus dixit 50. De Cananea muliere et filia ejus sanata, de • Præcedam vos iii Galileam , » tractante sancto surdo et muto, et refectione quatuor millium Augustino. de septem panibus et paucis piscibus, et de 70. De passione sancti Petri et de ordinatione ceco illuminalo, secundum Marcum. sancti Clementis.

51. De interrogatione Domini , de discipuHis suis, 11. De passione sancti Pauli [apostoli **].
de contradictione Petri, et transfiguratione Do- 72. De passione sancti Andreae [apostoli •*].

mini, de Moisi et lIelia, et lunatico. 75. De passione sancti Jacobi apostoli filii Zebedei. 52. De adventu Domini a Galilea in Judeam, et de 74. De dormitatione sancti Johannis evangeliz;e.

uxore demittenda. 75 De passioiie sancti Philipi apostoli **. 55. De parvulis et operaris in vineam , de bono, 7(;. I)e passioiie sancti Bartolomei.

et reversione Domini in Galileam. 77. De passione sancti Thom;e. 54. De festivitate scenophegiæ. 78. De passione sanctissimi Mathei. 55. De encemia solemnitate. 79. De passione sancti Jacobi fratris Domini.

56. De Lazaro resus itato veniente Domino a Ga- D 80. De passione sancti Tathei. lilea in Ilierusalem, et de uno ceco sanato se- 81. De passione sancti Simonis Cannanei. cundum Lucam cum adpropincaset Dominus 82. De obitu sancti Mathiæ apostoli. Hiericlio, et duobus cecis sanatis secundum 85. De septem diaconibus ordinatis ab apostolis **. alios egrediente Domino ab Hiericho, de Stacheo * et parabulis.

INCIPIUNT CAPITULA LIBRI TERTII *". A. De nativitate Domini, et de annis ejus qui sem- Octaviani Cessaris nigro colore simul ordinate per mineo colore inscribuntur, et de annis in concursu conscriptis, sub consulibus pr0VARIÆ LECTI0NES.

•• i. e. muliere. *• Belzpub; postea litera E bis suprascripta est 1. ** demissione 1. ** Inclusa post in margine altera manu addita sunt 1. *° pro Zacheo. *° que post add. M. *' ordinem in margine pcst add. M. ** i. e. hymno. ** pro apparitione. ** post add. altera manu M. ** haec priina manu summo in vnargine adjecta sunt, signo positô `post cap. LXXI III. haec prima in nm infimo in margine , adjecta sunt, signo appcsito, quo his verbis locus suus momst retur 1. *" Sequentia etiam in 5 leguntur, tibi multa

mutantur. Inscriptio : Incipiunt capiiila libri sequentis,

priis ** secundum Cassioilorum, gestisque cer- A 8. uis uniuscujusque anni usque in mortem Octa- , 9. viani, et ** tunc ante Tiberium sicut ante uiiumquemque regem postea habebitur summa col- 10. lecta annorum incarnationis a nativitate Do- A 1 nuiui usque in finem regni, ejusdem regis titu- 12. latus. 9. De Tioerio ejusque annis nigro colore, domimicis autem annis mimeo colore sub coiisulibus et gestis propriis ordine predicio uniuscujus- 15. que amni usque in annuim nonum decimum incarnationis, Tiberii vero tertium, ubi incipit incarnatio juxta cronicas Eusebii et Bedæ pres- 14. speteri, et usque in annum vigessimum tertium incarnationis , Tiberii vero septimum , 1$. ubi incipit incarnatio secundum Dionissium , B quæ inde nigro colore conscribitur in margamo °° semper sub dextera manu. [{eges quoque 16. in eadem incari;atione inscripti, sicut secundum Eusebii Bedæque cronicas regnaverunt, ordinate e regione ad annos singulos incarnatioiiis juxta historiam sacri evangelii in mar- 17. gano semper sub sinistra manu , et contra predictos eosdem reges in hac quoque incarna- 18. tione inscriptos, sicut vere regnaverunt, ad oste;idendum ** erroris crouicarum annorum- 19. que incarnationis juxta Dionissium, et usque ad annum quintum decimum imperii Tiberii. 20. & De anno quinlo decimo Tiberii, de Johanne 21. et Domino ab eo babtizato, secundum quatuor evangelizas, Aagustino teste, de Jejunio ** Do- ° 22. mini et victoria ejus, de diabulo, de predica- 25. tione Christi, et passione Johani;is babtistæ. 4. De passione Domini et miraculis in passione, 23. de ordinatione Jacobi priini episcopi, de passione 25. sancti Steplhani, et conversioue sancti Pauli, et adventu ejus in Hierusalem, manens apud ** 26. sanctum Petrum diebus quindecim, et reliqua usque ad Claudium. 27. 5. De Ciaudio, (le (ame et passione Jacobii filii Zebelléi, de carcere sancti Petri, de secunda 28. ascensione sancti Pauli in Ilierusalem anno qu;r'o decimo conversioiiis suæ loquens cum . sancto Petro, (le adventu sancti Petri ad ltomam, et reliqua usqtie ad Neronem. D 29. 6. De Nerone, et sancto Paulo vincto ad Romam misso, de passione sancti Jacobi fratris Do- 30. niini, de resurrextione Christi in octavo Kalendarum Aprilium sicut Beda putat, de Marco 51. evangeliza et passione ejus, de passione Pe- 52. uri et Pauli, de Clemeute papa et decretali epistola ejus ad sanctum Jacobum fratrem Domiui, de martiribus sub Nerone passis, et de morte Neronis. 35. T. I)e Galba ipsiusque mperio et morte.

[ocr errors]

De 0tione et ejus imperio et morte.
De Viteilio, de imperio obituque ejus{lem, testo
Josepho tunc presente.
De Vespasiano **, et destructione Iiierusalem.

. De Tito et consulibus gestisque sul) ipso.

De Domitiano imperatore, de Ancleto papa et decretalibus epistolis ejus, de sancto Joh:vniue in ferventis olei dolium misso et religato in Pathmum insulam, ubi apocalipsin, vidit. De Nerva imperatore, de reversione sancti Johannis in Ephesum scribiens eugelium, et de martiribus. De Traiano imperatore , de dormitione sancti Johannis, et de martiribus. . De Adriano imperatore, de Sixto papa et decreto ejus in missa, de Thelesforo papa el decreto ejus, et de martiribus. De Antonino imperatore , et de lgino papa et decreto ejus, de Pio papa, et de precepto am

gelico de pascha, de Auiceto papa ei decreto

ejus. - De Marco imperatore, de Sothero papa et decrelo ejus et de martiribus. De Gommodo imperatore, de Victore papa et decreto ejus, et de pascha. De Helio imperatore eu de consulibus et gestis sub ipso.

De Juliano imperatore, teste Orosio. De Severo imperatore, de Zepluerilio papa et decreto ejus. De Carcalla s* imperatore et nomine ejus De Macrimo imperatore, de Caiisto papa et decreto ejus. De Marco Aurelio imperatore. De Aurelio Alexandro imperatore, de Urbano papa et decreto ejus, ei de martiribus. De Miaximiimo imperatore, de Antero papa et decreto ejus, de Fabiano papa et decreto ejus. De Gordiano imperatore, de consulibus et gesiis sub eo. De Philippho primum imperatore credente Christo, de auno millessimo conditionis urbis Romæ sub ipso completo, teste omne historico, de decreto Fal:iani pap;e. De Decio imperatore, de Cornelio papa et decreto et passione ejus, et de martiribus. De Gallo et Wolusiano imperatoribus, de Lucio papa et decreto ejus et passione ejus. De Emiliano imperatore trium mensium. De Waleriano et Gallieno imperatoribus, de Stephano papa et decreto ex passione ejus et sancti Laurentii cum aliis, de i)ioiiisio papa et decreto ejus, et de martiribus. De Claudio imperatore , et de Felici papa et decreto ejus, et dè marteriiius ses

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors]

54. De Quintilio imperatore 17 dierum, de Euti A

55.

56.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]

45.

[ocr errors][ocr errors]

46.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

50.

[ocr errors]
[ocr errors]

chiano et decreto ejus. De Aur. liano imperatore, et Gaio papa et mar teribus. De Tacito imperatore et consulibus et gestas sub eo. De Floriano imperatore monaginta dierum. De Probo imperatore et consulibus et gestis sub eo. De Caro et Carino imperatoribus et consulibus et gestis sub eis. De Diocletiano imperatore, de Gaio papa et decreto ejus, de Marcellino papa atque de Marcello papa et decreto ejus. . De Galerio imperatore, et de Milciade papa et decreto ejus, et de marteribus. . De Constantino imperatore, de Silvestro papa et decreto ejus, de Niceno concilio et fide catho* lica in tempore istorum, de Theodoro episcopo scribente ecclesiasticam historiam, de cruce et de morte Arri herelici, de epistola Athanasi episcopi ad Marcum papam et de rescriptione Marci ad Athanasium, et de obitu Constantini. De Constantino et Constantio et Constante imperatoribus, et de testimonio sancti Juli papæ, de anno quarto eorum indictione sexta, et de morte Antoni monachi , de sacris reliquiis sancti Timothei et sancti Andreæ apostolorum et sancti evangelizae Lucæ Constantinopolim invectis, de obitu Constantini, secundum Theodorum episcopum predictum. De Juliamo imperatore, de templo Hierusolimis ipsius precepto in odium Christi construclo, et de miraculis inde, de misserrima morte ejiis, ueste Theodoro episcopo. . De Joviano *" imperatore et obitu ejus, Theodoro episcopo [teste °°]. De Walentiniano imperatore, de monachis, et de obitu Valentiniani, teste Theodoro episcopo. De Walente imperatore et consulibus et gestis sub eo. De Gratiano imperatore et consulibus et gestis sub ipso. De Theodosio imperatore et obitu ejus, teste Theodoro episcopo. De Arcadio imperatore *°. De Honorio imperatore, et testimonio Luciani viventis tunc, de anno septimo Honorii, de testimonio Paschassimi episcopi ad sanctum papam Leonem, de consulibus et pascha et miraculo in pascha anno iiono Honorii sub Zosimo papa, de Celestino papa et decreto ejus *°. In

[ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

his temporibus sanctus Patricius refulget virtutibus in Hibernia. Sanctissima virgo Brigita in Hibernia mirabilibus ludit. I)e Theodossio imperatore, de pascha anni vigessimi primi ejus, de epistola Pascassini episcopi ad papam Leonem , de pascha ejusdem anni , et de consulibus anni quarti deciini Theodosii , usque ad Marcianum *'. Cronica Eusebii vel Bedæ contradicunt incarnationi secundum historiam sancti evangelii, deinde coiisentiunt. De Marciano imperatore, de consulibus, et pascha anni quarti et quinti et sexti Marciani, teste sancto papa Leone, et predatione urbis Romæ. De Leone imperatore et consulibus el gestis sub ipso. De Leone juniore imperatore, teste Jordane episcopo qui tunc cronicam compossuit. De Stennone imperatore et consulibus et gestis sub eo. l)e Anastasio imperatore consulibus et gestis et papis. De Justino imperatore, et consulibus et geslis et papis. De Justiniano imperatore annisque quinque ejus sub consulibus, et gestis usque ad ciclum Dionissi, id est ad sextum annum ** hujus Justimiani, teste Beda. De sexto anno Justiniami, et testimonio Bed;e juxta Eusebii et suam cronicam, quod est ipse idem annus ducentissimus quadragessiinus octavus Diocletiani imperatoris, de supputatione istorum ducentorum quadraginta oeto annorum, ex ipso eodem anno sexto Justiniani , hoc est primo anno ciclorum Dionissi, a nobis supra versus usque ad Diocletianum juxta cronicas predictas Eusebii et Bed;e, atque a Diocletiai;o iterum retrorsum usque in annum prædictum sextum Justiniani secundum testimonium scripturæ et paparum et episcoporum qui tunc vixerunt , ubi septem anni inveniuntur qui desunt in predictis cronicis per octo ciclos decennovennales, hoc est a Constantino Magno usque ad Marcianum et postea ordinale usque ad Justinum. De Justino imperatore et gestis sub eo. De Tiberio imperatore. De Mauritio imperatore, et de anno ejus tertio decimo iudiclione tertia decima, annoque octavo decimo indictione quarta, teste Beda, de sancto Gregorio papa et decreto ejus in missa. Tunc

VARIAE LECTIONES.

[ocr errors]

** altera manu post add. in margine M. *° prima manu in margine adscriInfimo in margine signum post ejus posito , adjiciuntur prima manu harc

verba : in his temporibus — Hibernia, post Hibernia novo signo posito, cui in contextu nullum respondet, ** cianum et sequentia leguntur in summio margine

adduntur eadem manu : Sanctissima virgo — ludit.
prima manu scripta, et signo apposito ostenditur, ubi locus eoru*, sit 1.

altera manu addilum 1,

** decst in textu, post in margine

« VorigeDoorgaan »