Pagina-afbeeldingen
PDF

missæ in calicem ostenditur corpus Christi, quod A lum. Qui autem nccessitate ante Tertiam vel post

resurrexit a mortuis; per comestam a sacerdote vel populo, vivificantem eos in Deo, Claristi cum discipulis suis post resurrectionem conversatio. Tertiam, quæ 24 remanet in altari, vocat sancta Ecclesia viaticuim morienuis; ut ostendatur non eos debere deputari morientes, sed dormientes qui in Christo moriuntur, dum tali tantoque ductore ad aeternam vitam perducuntur (77). Si autem optis non fuerit, tertiam sacerdos, aut unus ministrorum accipiat. Non autem intincto pane, sed juxta (!efin.tionem Tolelani concilii seorsum corpore, seorstiim sanguine, sacerdos communicet, excepto populo, quem intincto pane, non auctoritale, sed (78) summa necessitate timoris sanguinis Christi effusionis permittitur communicare. Dum ergo sacerdos minisuis communionem porrigit (79), unumquemque primius osculetur, et post qui communicandus es', ìmanu sacerdotis osculata, communionem ab eo accipiat. Postremo vero particulam, quæ in calice remansit, sacerdos sumat : et post diacono calicem ad mundandum, et sumendum quod remansit, porrigat, qui in sinistrum cornu altaris calicem cum patena deferat, ubi (80) partem sibi aecipiat, et partem subdiacone tribuat Post mundato utroque utrique participent. Acolythus vero alterum calicem sacerdoti ad mundandos digitos deferat. Subdiac•ni;s autem ad mundandum calicem et patenam 25 diacono serviat. Post mundationem patenæ et calicis acolythus utrumque mantili involutum teneat, usque ad completionem primæ post communionis, suaque caeleri ministri ollicia. Sacerdos, ut supra diximus, partito corpore Domini, Pax Domini, alta voce proferat (81), a quo unus canonicoru:m pacem accipiat, quam in utroque choro majoribus distribtiat. Ipsi aulem cæteris ita porrigant ut nullus de loco moveaur, sed a superiori accipiat et inferiori tribuat. Unus minorum utriusque chori a majoribus accipiat, etjuxta praeceptum ordinem cæteris distribuat. IIoc autem firmiter teneant,juxta apostolum, honore invicem prævenientes (Rom. xii, 10), ut dantes pacem et recipientes semper inclinent, per osculum pacis dcsignatur nostræ utilitas fidei (82). ('horus vero psallat, Agnus Dei, quod Sergius papa tempore confractionis corporis Domini cantare præcepit, cujus Agui immolalio mundum redemit. Quo incoepto candelabra illuminentur. Agni passione illuminatus est mundus (85). Diaconiis autem si casula utitur, quam sibi, ut supra diximus, circumdederat, choro, Agnus, bis repetente, iterum induat. Sacerdos salulato populo orationem dicat. Cui iterum salutanti populum, diaconus, Ite, 26 missa, tempore suo aut, Benedicamus Domino, succinat (84). Clero respondente, Deo gratias, oflicium finiat. Missa vero, ut prædictum est, juxta sanctorum instituta Patrum hora tertia celebranda est : ipsa enim hora crucifixus Christus linguis Judæorum; secundum communem consuetudinem potius hora sexta, quia in ea passus est manibus persecutorum; tempore iejunii hora nona, quia in ea emisit spiri

Nonaim non perpetue, sed desiderio sacrificandi missam celebrant, non sunt reprehendendi; legitur enim Leonem summum pontificem diluculo missam celebrasse. Missa pro defunctis absque Gloria et Alleluia, et pacis osculo celebretur. Sunt quædam ecclesiæ, in quibus exceptis depositionibtis, solum per Kalendas mensium missæ festive celebrantur mortuorum. Nos vero quotidie, exceptis festis, et (85) diebus Pentecostes, pro eis Domino sacrificamus, anniversarios dies festive recolimus. Wesperas et Matutinas absque Deus in adjutorium, et Domine labia, et Gloria Patri, celebramus in depositionibus et festis cum novem lectionibus. 27 EXCEPTI0.

In Adventu vero et Septuagesima usque ad dieum Cœnæ, et quatuor temporum Sabbatis et agendis mortuorum festivis (86), diaconus et subdiaconus induantur casulis; si autem in eis lem temporibus festivitas evenerit, dalmaticis et tunicis; similiter in die Coenæ, et Sal)lato Paschæ. In omnibus festis induantur duo ceroferarii. Graduale, Alleluia, vel tractum bini et bini caniabunt clerici (87). Gloria in excelsis, in festis excepto Adventu, et Quadrages mae tempore, semper post Kyrie eleison, sacerdos ad orientem versus incipiat, quod Telespliorus papa, ea quæ angelicam* prosequuntur adjiciendo, instituii; et Syinmachus papa omni die Dominica, et natalitiis martyrum cantare præcepit (88); et sic altare i.icensando, secrete cum ministris dicent!o finiat : post quæ in loco suo juxta altare resideat, et diacono Ecentiam sedendi tribuat. Hymnum vero præfatum chorus celebriter canendo expleat. Dicto hymmo, sacerdos salutato populo orationem dicat. Ordo vero missæ supra scriptus * per totum servetur. Sed in his diebus (39), Credo in unum Deum, a sacerdote incœptum camtabitur, scilicet omnibus diebus Dominicis, 28 el octo diebus Paschæ, et Pentecostes, et Nativitatis Domini, et in die Epiphaniae et Ascensionis, et in cunctis sanctæ Mariæ festis, excepta Annuntiatione, et sancti Joannis Baptistæ mativitate, omniumque apostolorum, et S. Crucis, sanctique Michaelis, et in 0mnium Sanctorum festivitate, et Dedicationis ecclesiæ. Sabbato Paschæ

p vel Pentecostes non cantetur, neque ullis aliis festi

vitatibus, sed semper Evangelium salutatio sacerdotis sul)sequatur. Diebus omnibus, excepto jejuuiii tempore, sexta missam sequatur; (90) i;ona sua hora dieatum. In vesperis, et matutinis plures cat:ipanæ sigillatim sonent; postremo ut in missa duae, et sic incipiantur vesperæ. Unusquisque psalint s cum antiphona canletur (91), quos capitulum, 'chinc hymnus sequatur, qui nunquam prætermittatur. Et (!2) feriales hymni, nisi in festis et diebus Peitecostes, semper cantentur. Diclo versu, Magnificat, cum antiphona cantelur, ei cum (93) Kyrie eleisc;m. et oratione Dominica, flexis genibus, precibus finiant : et non solum vesperae, sed omnes noctis et diei loræ, exceptis P ntecostes et festivis diebus. Sacerdos cum cæteris se peccatorem cognoscens

genuflectat. Quia vero vicem Chrisli gerit, dum A costem, et a Nativitate usque ad octavam Epipha

99 ad orationem venerit, surgat et orationem stando dicat. Stare vero pugnantis est : pugnat ergo sacerdos Christi orationibus contra hostem antiquum pro populo sibi commisso. Si autem alicujus sancti evenerit festivitas, oratio tantum sine precibus sufficiat. Et si festum trium lectionum fuerit, in matutinis invitalorium et (94) hymnus de sancto cantetur, nocturna tota dicatur, versus de sancto cum responsoriis, et matutinae laudes cum hymno absque precibus celebrentur.; lectiones vero de historia legantur. Missa vero, si denotatum libris oflicialibus oflicium liabuerit, de sancto erit; sin autem, Dominicalis cantabitur; oratio vero, et Alleluia, de sancto dicatur. Ab Adventu usque ad Nativitatem in convcntu m.emoria tantum S. Mariæ virginis , omniumque sanctorum celebrelur. A Nativitate usque ad octavam Epiphaniæ tantum sanctæ Mariæ. Ab octava Epiphaniæ usque ad caput jejunii (95) memoria sanctæ Mariæ, angeloruiu, Joannis Baptistæ, sancti Petri, Joannis evangelistæ, sanctorumque apostolorum et beati Stephani, omnium martyrum , S. Martini, omi:iumque confessorum, sanctarum virgimum, omniumque sanctorum in vesperis 30 et matutinis semper recolatur. (96) In missa vero, exceptis festis, sccunda oratio de omnibus sanctis; tertia pro episcopo ; quarta pro cunctis sibi commissis ; (97) quinta pro principe et omni populo. In missa pro defunctis, prima omnium defunctorurn ; secunda episcoporum ; tertia fratrum et sororum ; quarta pro commissis. Ab octavis Pentecostes usque ad Adventum Domini hæc eadem memoria cuium sanctæ Crucis veneratione celebrabilur. In his ergo tcmporibus, (98) si in Dominicis festivitas novem leclionum alicujus sancti evenerit, vesperæ, et imatutinæ, et missa de sancto celebrabuntur. Vesper;e etiam ipsius sancti de sancto finientur ; et si iu die Dominica festivitas trium lectionum evenerit, unde officium, vel passio habealur, invitatorium et hymmus de sancto dicetur ; sex lectioiies cum totidem responsoriis de historia legentur ; post tertium nocturnum, versu de sancto dicto, Evangeliuim de eodem pronuntietur, et aliæ lectiones cum matutinis laudibus de sancto celebrabuntur ; si autem proprium officium defuerit, Dominicalis missa cantahilur; orauio vero et Alleluia de sanclo celebrabitur. Si novem lectionem evenerit , totum oflicium de sancto complel)itur. Ab Adventu ergo usque ad Nativitatem, 31 et a Sepluagesima nsque ad Penlecostem, si fesium novem lectionum in Dominicis evcnerit, oflìcium noctis et diei nunquam mutaljitur; festivitas vero in crastinum celebranda reservabiuur. Sancti vero de quo tres tantum lectiones celelorantur, si festum in ipsa die evenerit, memoria tantum de eo fiat. A Paschate usque ad octavam Pentecostes memoria lantum sanctæ Crucis, et S. Mariæ, et Omnium Sanctorum, in vesperis, et matutinis fiat. Agenda mortuorum sic per totum annuin celebretur, excepto a Pascha usque ad Pente

[ocr errors]

miæ et omnibus festis, ut a Kalendis Novembris usque ad caput jejunii vesperæ tantum dicantur post vesperas diei, post matutinas laudes vigilia mortuorum cum matutinis laudibus eorum ; (99) a capite jejunii usque ad Kalendas Novembris, vesperæ et vigiliæ mortuorum post vesperas diei, post matutinum laudes pro defunctis : quod officium post matuuinas laudes in quarta feria passionis Domini finiatur. Ibi vero (100) cum movem lectionibus festive celebretur, quia non amplius usque in octavam Pentecostes dicetur. Hoc idem fiat in vigilia Nativitatis Dominicæ : non enim amplius celebral)itur usque ad octavam Epiphaniæ. 32 Prima Dominica Adventus Domini, Sabbato in vesperis responsorium : Ecce dies veniunt, dicetur (101) quod altero praecedente Sabbato in pronuntiatione Adventus Domini, a duobus cleris cappis indutis primitus celeberrime cantabitur. Quod in isto quidem Sabbato adventus hymnus Conditor alme, subsequitur. Capitulum vero, et versus, et antiphona de Adventu dicantur. Ab hac hora usque ad octavam Paschæ (102) processio ad crucifixum nulla fiat. Matutinæ cum proprio invitatorio, hymnis, et responsoriis, et antiphonis festive celebrentur. Matutinum cum propheticis sex antiphonis, et tribus ultimis apostolicis per diversa nocturna dicatur. In primo nocturno liber lsaiae incipiatur, qui per totum Adventum usque ad Nativitatem legauur ; sed in secundis nocturnis de sermonibus Patrum, in tertiis de expositionibus Evangeliorum : similiter in quarta et sexta feriis, et Sabbato temporalis jejunii, et vigilia Nativitatis Domini. Si festivitas in Dominicis his evenerit, ut supra dixinitus, in crastino celebranda reservetur. In his . Dominicis , et in his quæ sunt a Septuagesima usque in Pascha , Te Deum laudamus , non cantaljitur ; sed ejus loco nonum responsorium repetetur. Ordo ferialium dierum , ut 33 ut supra notavimus, servetur. In Dominicis finita prima processio sic fiat, ut tantum a crucifixo divertat, in qua antiphonæ Adventus processionales, aut aliqua responsoria cantentur. I)E D0MINI NATIVITATE. Solemnitas Nativitatis Domini ita celebretur. (105) A duobus cantoribus cappatis chorus regatur : (104) a quibus, dicio capiuulo, responsorium, 0 Juda, celebriter decantetur. Hymno dicio; Veni redemptor, antiphona cum trina repetitione super Magnificat, cantetur : duobus thuribulis altare incensetur. Ad matulinum (105) omnes campanæ prima noctis vigilia pulsentur ; deinde binæ et binæ consonando consequentur. (106) Invitatorium a quatuor clericis cantetur ; hymnus sequatur. Chorum ut in vesperis duo regant. Omnia responsoria cantent bini et bini, (107) tertium, sextum, nonum eappis induti ; (408) in secundo, quinto et octavo, et ad Te Deum laudamus, sed et ad Benedic;us, altare incensetur. (109) Lectiones primi nocturai de prophetis erunt, secundi de sermonibus P;trum, tertii de exposi- ' incenso, el candelabris præcedentibus, 34 pronuntientur. Finito moiio responsorio, (111; major ecclesiæ sacerdos, si fuerit, dalmatica indutus et casula procedat, et Evangelium genealogiæ Christi secundum Matthaeum festive legat; quo lecto, Te Deum laudamus, alta voce incipiat, et post (112) clerus et populus, brevi mora intercedente, lavatum exeat. Deinde clerici sacris vestibus induti (115) missam ceiebrent cum laudibus, et sequentia, quam (114) secretarius ecclesiæ celebret, secundam vero cantor, tertiam præsul aut decanus. Ideo in nocte angelis missam cantare Telesphorus papa. instituit, quia in ea natus est Salvator mundi, et quia seipsum erat oblaturus hostiam sanctam pro totius mundi salute, et in ea partum Virginis, in ejus laude Gloria in excelsis Deo, cantantes, nuntiaveruni pastoribus angeli. Qua peracta, matutinas lauJes compleant. Quibus compielis (115) cantor antiphonam, Ecce completa sunt, incipiat ; cui oratio congruens commemorauionis sanctæ Alariæ succedat. (116) Incipiente diluculo al,era missa eodem n;odo celebretur, ut prima. Lucis vero exordio altera canitur, quia, juxta Isaiæ vaticinium, ipsa die liix orta est nova populis sedentibus in tenebris (Isa. ix, 2), seu propter visitationem pastorum ad præsepe l)*mini, in quo invenerunt panem ai:gelorum, 35 quo reficiuntur animæ sanctorum. Post tertiam vero semper in Natali Domiiii fiat processio, quae ut fuerii finita, major missa celebretur. (117) In vesperis hymnus : A solis ortus, ut in matutinis laudibus canatur : cui responsorium, Verbum caro, præponatur. Finitis his vesperis, (118) diaconi diaconalibus vesiib:is induti procedant cum cereis, canentes aliquod responsorium de sancto Stephano, cujus maualis orditur celebratio. Subsequatur antiphona cum loria Patri, et oratione licta compleatur vespertina synaxis. (119) ln matutinis ut præcedenti nocte pulsentur campanae. A quatuor diaconis cappatis cantetur invitatorium , conservato cætero pr3:cedentis noctis ordine in lectionibus et responsoriis, et cantorum numero. Tria tamen responsoria non cantei;tur in cappis. Evangelium pronuntiet diacomus dalmaticatus, thymiamaterio et cei eis præcedentibus. Duo diacoui in dalmaticis clorum regaut, qui, altare incensando, Te Deum incipiant. Ante nocturnum, et in laudibus cantentur hymni præsenti festo congrui ; ad Benedictus, antiphona ter repetatur. Missa in cappis celebretur. Qui chorum regeat, et graduale vel Alleluia cantabunt : sed et Epistolam vel Evangelium legent, utantur dalmaticis. 36 Finitis diaconalibus vesperis, recolatur (120) cum antiphona et Gloria Patri, memoria Nativitatis. (121) Deinceps procedentibus sacerdotibus cum casulis et cereis, cantando responsorium In medio ecclesiae, cum quadam antiphona et oratione, officium finiatur. Malatinale officium ut prioribus duabus noctibus per omnia a presbyteris tamen est

tione Evangeliorum. (110) Tria Evangelia in cappis, A agendum. Missa diluculo matutinalis celebretur, ut

PATROl. CXLVII,

C.

authentico Missali demonstratur ; et similiter in nativitate sancti Joannis Baptistæ : uterque cnim ab exordio lucis seipsos obtulerunt Deo sacrificium, virginitatis evangelista, abstinentiæ Baptista. Major missa in cappis, cujus officiales, qui sunt (122) sacerdotes, utantur casulis. Wesperis ut supra finitis, finitur sacerdotale officium. (125) lncipiente officio infantum, in omnibus, ut a diaconis in suo, agendum, licet, ut in morte Domini, Te Deum, et Gloria in ercelsis, et Alleluia, in aliquot ecclesiis ex more antiquo omittatur; quia ut Christus occideretur, tot parvuli occidi jubentur ; et illis occisis fit mors Christi secundum æstimationem llerodis : tamen quia placuit modernis, placet et nobis ut cantentur. Subdiaconi et diaconi tunicis et 37 dalmaticis utantur, quamvis apud quasdam Ecclesias hac die [f. add. usus] casularum habeatur. (124) ln festo sancti Silvestri sex primæ lectiones de sancto, tres ultimæ de nativitate ; missa matutinalis de sancto ; major, nativitatis. Cœteris vero diebus usque ad octavum a duobus clericis in cappis cantetur invitatorium. Novem psalmi cum totidem antiphonis ; (125) lectione*. tres cum tribus responsoriis a binis et binis concinendis. Te Deum laudamus cantetur ; et missae officium (126) cum laudibus et sequentia est agendum. Octavæ sancti Stephani, ut festum Dominicale ; (127) sancti Joannis, ut festum apostoli ; Innocentium. ut dies Doniinicalis. (128) Dies Circumcisionis, qui est octavus nativitatis, celebretur ut festum sancti Joannis, exceptis casulis et missa matutinali. Ideo praecipuae festivitates octo diebus coluntur, quia sex aetatibus vergitur mundus; septima ætas est usque ad universalem resurrectionem requies animarum sanctarum; octava, regnum Dei post resurrectionem sempiternam : et ideo octava dies agitur celebrior, quia in ipso regno Christi gloria erit sempiterna, et ineffabilis exsultatio. Et iterum dum sanctorum festa celebramus, in die solemnitatis eorum animarum requiei 38 congaudemus, in octavo eorum in gloria resurrectioni. (129) Dies Epiphaniæ ut dies Nativitatis celeoretur (150) absque invitatorio. Lectiones primi no. cturni de prophetis erunt ; secundi, de sermonibus Patrum ; tertii, de expositione Evangeliorum. Invitatorium quidem in die Epiphaniæ prædecessores nostros arbitror non dixisse, ideo quod per prætermissionein invitationis ab IIerodianis operibus discrepare videntur ; qui ea die ad hoc Scribarum et Pharisæorum fecit invitationem, ut Dominus noster Jesus Christus ab eisdem investigatus, perfide necaretur ; sed (151) non omnino omittitur quin in ordine psalmorum recitetur. Saepe enim Christus a pia Virgine matre, ac beato Joseph cæterisque suis ubique fidelibus, licet non palam propter persequentium rabiem, tamen occulte colebatur. Deus noster refugium, et sequentes psalmos cum antiphonis al

[ocr errors]

leluiaticis in tertia nocturna cum responsoriis ba- A As umptionis, celebretur, exceptis vigilia et octavis

ptisterii ideo dicimus, quia in tertio tempore, scilicet gratiæ, venit Christus. Finito nomo respoiisorio, (152) sacerdos dalmaticatus et casulatus procedat, et Evangelium genealogiæ Christi secundum Lucam solemniter legat. In Nativitate Domini ejus generatio ab Abraham 39 patre fidei et obedientiæ, usque ad Joseph virum Mariæ, quæ Christum fide concepit et peperit, descendendo contexta legitur. Christus enim fideles quærens de sede majestatis ad ima descendit, Patrique usque ad mortem obediendo, qui perierant redemit. ln baplismo vero éjus, ipsius generatio ab Ileli filio adoptivo usque ad Adam, qui gloriam primum sibi concessam peccando amisit, septuaginta septem generationibus ascendendo contexta legitur. Septuaginta enim septem undenario numero septies dicto colliguntur. Per undecim vero, quod est Decalogi transgressio, peccata, et per septenarium septem dona sancti Spiritus exprimuntur : per quæ, originali peccato, quod ab Adam contraximus, cæterisque omnibus in baptismate deletis, filii Dei adoptivi efficimur, sicque bona operando, fide et obedientia ad eamdem gloriam, quam Adam plasmatus accepit, pervenimus. Deinde (155) stellæ officium incipiat. Processio autem ut in die Nativitatis semper eadem die fiat. Reliquis diebus usque ad octavum, oflicium diurnum et nocturnum (154) absque Te Deum laudamus et Gloria in excelsis, compleatur. Octavus dies in cappis, ut festum apostoli celebretur. In crastino festum 40 sancti Remigii, llilarii et Felicis celebretur. Transactis festis, in Dominicis usque ad Septuagesimam processio ita fiat ut ad crucifixum divertat. Antiphonæ procession:les, vel responsoria ejus temporis cantentur, quæ ante chorum finiantur. (135) Introeuntibus chorum, cantor antiphonam aut responsorium incipiat de sancto, cujus est ecclesia. Dominicalibus et ferialibus noctibus Epistolæ Pauli legantur ; responsoria de psalmis cantentur ; exceptis autem Dominicis et festivis, preces et agenda mortuorum agantur. Quia vero dies inter Circumcisionem et Epiphaniam exponere prætermisimus, hoc in loco interserere commodum arbitramur. In crastino Circumcisionis Domini celebramus octavum sancti Stephani more Dominicali ; in lertia die, sancti Joannis, ut festum apostoli ; in quarta, sanctorum Innocentium, ut sancti Stephani. (136) Vigilia vero Epiphaniæ, quam plebes diverse colunt, (alii enim jejunant, et alii prandent) nobis jejunandum congruum videtur : nullam enim celsitudinem reverentiæ hujus diei reperimus, quam in omnibus diebus Purificationis sanctæ Mariæ (137) in quibus per aliquot dies jejunamus. Et quia tanta solemnitas 41 nobis imminet, in qua se tota Trinitas mundo manifestavit, oportet nos purificari. Simplex vero jejunium cum bonorum operum fructu vera est purificatio mentis. Dies vero Purificationis sanctæ Mariæ festive, ut

processio ita fiat, ut cereis et candelabris positis in altera, si fuerit, ecclesia, (158) ad eam clerus et populus antiphonam : Ave gratia, cantando religiose pergant, ibique candelas ab episcopo vel sacerdote sacratas [id est, benedictas] accipiant. Quibus accensis, cantor antiphonam, Lumen ad revelationem, incipiat; qua finita, Adorna thalamum, cantantes, ad matrem ecclesiam per claustrum, aut in circuitu ecclesiæ redeant. Deinde responsorium, Accepit, cantantes, ante chorum finiant ; (159) versus 8equatur a duobus clericis cantatus : post repetendo antiphonam chorum intrent, et sic missam cum laudibus et sequentia festive celebrent. Si autem festivitas ipsa evenerit infra Septuagesimam, pro AlleB luia, tractus dicatur : sequentia vero sine A'leluia, subsequatur, In Hypapanti, quæ dicitur praesentatio Domini, lumen Domino præsentamus, quia in eadem die Christus lumen sempiternum a beato 42 Simeone in templo præsentatur, per lumen in manibus bona opera designantur. Dominica Septuagesimæ ita celebretur, ut in (140) præcedente Sabbato ad vesperas vice hymni cantetur sequentia : Camtemus cuncti melodum. In matutinis (141) invitatorium alleluiaticum; psalmi cum suis antiphonis et responsoriis suis cantentur. (142) In primo nocturno heptaticum incipiatur quod usque ad primam Dominicam Dominicæ passionis legatur : ita tamen ut in Doniinicis tres primæ lectiones de eo legantur, in secundo nocturno tres de sermonibus C Patrum, in tertio de expositione Evangeliorum. In Septuagesima, Te Deum laudamus, celebrato, (143) matutinæ laudes cum alleluiaticis antiphonis et hymno finiantur. A Septuagesima usque in Pascha (144) in matutinis per Dominicas noctes duo psalmi mutantur : Miserere mei, Deus, et Confitemini Domino. Peccata enim noslra plangere oportet, Miserere mei, Deus, dicendo. Quibus vero cordis planctu deletis, charitatis fiducia accensi debemus laudare Dominum, et invicem hortari Domino confiteri quoniam bonus est. In prima vero in loco Confitemini, Dominus regnavit. Post matutinum commemoratio sanctæ Mariæ, omniumque sanclorum item cum alleluiaticis 43 antiphonis tantum fiau. p (145) Post Benedicamus cum Alleluia pronuntietur, nec ultra ad Sabbatum Paschæ audiatur, sed in ejus loco Laus tibi, Domine, et in missa tractus cantetur. Quod ab ipsa die, Te Deum et Gloria in excelsis, et Alleluia, usque ad Pascha intermittitur, et in loco Alleluia, quod Ilebraicum cæteris linguis celsius, Laus tibi, Domine, quod humilius est, dicimus, (Græca enim et Latina, cæteræque linguæ ad comparationem Hebraicæ pauperes vocantur) afflictio, quam in his septuaginta diebus contritione et humilitate cordis pro peccatis nostris exercere debemus, qua vera libertate adepta ad hæreditatem cœlestis patriæ redire mereámur, designatur. '1'ot enim annorum tempore plebs Israelitica delictorum pœnitentia in captivitate peracta, ad propria rediiss.>

describitur. (146) Septuaginta enim dies a Dominica A nostri quatuor elementis subsistentis cogitatione et

quæ Septuagesima dicitur, usque ad diem Sabbati post Pascha computantur. Licet enim in Pascha jugum serviutis nostræ Christi morte deletum sit, uamen nom pcrfectam libertatem usque ad verum Sabbatismum, .per quod sempiterna requies designatur, consequemur. Dum enim in hoc corpore subsistimus, mutis carnis voluptatibus et sæculi curis aggravamur. Quod per 44 sex dies Paschæ, in quibus graduale et Alleluia cantamus, figuratur. Per graduale enim, ut prætulimus, actualis bonorum operum vita ; per Alleluia, æterna animarum gloria l)ono opere acquisita. Posl quam vero ad præfatum Sabbatismum, quod per hoc, in quo absque reponsorio duo Alleluia cantamtur, designatur, per

veniemus regnum Dei, in quo duplicem. scilicet B

corporis et animæ gloriam possidebuimus, et perfecta lil»ertate acquisita, in cœlesti Jerusalem, omni servitute et operis onere deposito, cum Christo rege nostro, in ejus laudibus semper vacantes. perpetualiter regnabimus. (147) Ipsa die in processione, Ecce charissimi, vel aliæ If. add. anliphonae] congruentes huic tempori cantentur, et in aliis Domiuicis usque ad diem Quadragesimæ. Ili ergo dies usque ad caput jejunii, ut præcedentes, excepto Alleluia, celebrentur. Ad vesperas responsorium, Spes mea , cantetur. Sexagesima in tertia fei ia paschalis hebdomadæ finitur. Habel vero ipsa quarta feria quamdam convenientiam cum quarta ætate muadi in qua David et Salomon nobilissimi reges regnaverunt, per quos Christus rex pacificus designatur. Ipsa ætas gloriosa sanctissimi templi ædiâcatione designatur. In hac Christus resurgens ex 45 mortuis, ex duobus populis unum nobilissimum Dco Patri templum ædificavit. Per Sexagesimam alflictio et pœnitentia exprimitur. Sexaginta enim {f. udd. dies] ad viduas, quarum vita iii tribulatioiie consistit, referuntur. In tribulatione el afflictione carnis noslrae peccata nostra poenitere debemus, ut omni sorde peccatorum expiati, et mentis purilate sanctisque operibus ornati, unum in Christo templum efficiamur. Quinquagesima in die Paschæ finiuur : et ipse est quinquagesimus, quein mystice quondam figurabat quinquagesimus, scilicet jubilaeus, remissionis et libertatis annus. In hac enim die, hoste Christi morte triumpliato, ab ejus servitute populus Christi est ereptus et veræ libertati redditus. Quicunque ergo post haptismum obsequendo vitiis, se diabolicæ iterum subdidit potestati, cordis contritione et carnis maceratione commissa deleat, et Decalogum quinque sensibus servare studeat, ut in die sanctæ resurrectionis hostili servituti ereplus perfectam libertatem consequi mereatur. De Quadragesima a die Dominica post Quinquagesimam Coenæ finitur. llæc vero diversos in se continet sensus. Primum quia juxta Moysi et Eliæ [f., add. exemplum], id est, legis, prophetarum (Exod. xxiv, 54 ; 111 Reg. xix), et Jesu Christi redemptoris nostii instructionem 46 scctantes, quidquid corporis

[ocr errors]

actu contra Decalogum contraximus, quotidiaiia afflictione emendemus. Tot enim diebus secundum physiologos humanum corpus intra matris uterum adita nativitatis die compaginatur. Tot enim [f., dierum ] circulo, carnem nostram macerando et bona operando, oportet nos unum corpus compaginari cum Christo. Quod autem juxta Gregorium (homil. 16 de temp.) triginta sex dies jejunii in se comtinent sex hebdomadæ, demonstrat [f., add. nos] decimas dierum anni debere cordis contritione et carnis imaceratione Deo immolare. Post tempus vero beali Gregorii ad complendum numerum Dominici jejunii (148) quatuor dies a sanctis Patribus sunt addiui. Quod vero a capite jejunii usque ad Pascha inter Dominicales et feriales quadraginta et scx dies abstinentiæ computantur , significat nos debere tot diebus templum Christi vitiorum impetu in nobis destructum, bonis operibus mos excolendo, restaurare, quot diebus templum Domini a ßabyloniis destruclum, a populo Dei restauratum esse perhibelur : quadragiiuta enim et sex annis reædificatum est templum. Per Babylonios vitia exprimuntur. lil capite jejunii (149) legantur 47 sermones Patrum, a capite jejunii usque ad diem Cœiiae, ita, exceptis Dominicis, servetur. Post matutinas laudes (150), laudes mortuorum tantum celebrentur. Quibus finitis (151) septem psalmi, cum litania et orationibus, prostratis fratriljus, decanlenlur. Post tertiam vero missa pro defunctis, post nonam missa celebretur &iei. (152) Prima vero posl solis ortum cantetur. Capitulum post tertiam reservetur, quod missa ma1utinalis sequatur : et m.ox (155) sexta dicta parvum intervallum fiat. Nona hora sua dicatur, quam missa diei sequatur, (154) qua finita vesperæ mortuorum dicantur; quas sine intervallo subsequatur vespertinale diei oflicium. Ante completorium, significante campana fratres in ecclesia congregentur ; (155) vigilia mortuorum agalur ; deinde (156) lectio collatiouis recitetur. lterum pulsante signo completorium dicatur. Unamquamque horam diei sequatur pro fratribus unus de istis psalmis : Ad Dominum cum tribularer; Levavi; Lætatus sum ; Ad te levavi ; Nisi quia Dominus ; Qui confidunt ; ln concertendo; pio defunctis semper De profundis. (157) In omnibus horarum precibus semper Miserere mei, Deus, cui si placet (158) unum psalterium psalmorum subjungatur. In vesperis 48 et matutinis nulla sanctorum commemoratio fiat ; sed in ejus loco (159) dicatur pro peccatis, scilicet in matutinis : Vivo ego, dic t Dominus, et oratio : Exaudi, Domine, supplicum preces ; in vesperis antiphona : Quis scit si convertatur, quam oratio : Preces nostras, subsequatur, nisi tantum (160) in vesperis Sai)bati et matutinis, vel missa Doininicæ diei, in quibus est sanctorum agenda memoria, quorum festa in præterita evenerint hebdohalla, secundum Laodicensis concilii decreta (can. 49) quæ cum aliis quamplttribus statuunt aliter in Quadragesima nullius sancti recolere festa. Sanctæ

« VorigeDoorgaan »