Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

cum

me adhuc comprehendisse : sequar autem, si quomodo A effecti sumus, si initium, id est laem, suostanliæ relia comprehendam. Porro ad sanctitatis consummatio nuerimus. Et rursum : Ædificati super fundamentum, nem fides, quæ bonorum omnium est inilium, summe id est fidem, apostolorum. Sed cum fidem Christi esl necessaria, per quan el patribus præcedentibus, profitemur, et in baplismate peccatis crucisigimur, et fratribus præsentibus, et filiis successuris confe et in sepulturæ Dominicæ signum ibi sepeliemur, retur justiția. Hinc scriptum est : Justus ex fide vivit, inde resurgenles, nobiscum resuscitatis virtutibus id est, jusius est. Quapropter Dominus Jesus fidelis in similitu:linem resurrectionis mortuorum eruditor, et omnium in salutem nostram operator, Chrislo, universæ religionis Christianæ debitores quomodo eam peleremus edocuit dicens :

effecti sumus. Sicut enim carnalem Judæum cirCAPUT V.

cumcisio in carne legis, datæ per Moysen, debitorem De petitione quinta : « Panem nostrum quotidianum constituit, quomodo spiritualem confitentem sanclida nobis hodie. )

ficatio in spiritu debilo gratiæ, per Christum evanPanem nostrum quotidianum da nobis hodie. Panis gelizatæ, non obligavit? Hinc Paulus ait : Testificor enim, id est sustentatio, quem bic pelimus, lides omni homini circumcidenti se quia debilor est universæ intelligitur. Per hanc vero in sæculi ætale prima legis faciendæ. Sed cum persolvere pergimus, perseAbel juslus, et Enoch Deo placens salvi facti sunt. B culor invadit, oppugnat, frequenter vincit, violenter Noe quoque caput ætatis secundæ, suaque domus, quæ vehimus rapit, ut quæ debuimus in horrea Doper fidem hæredes justitiæ sunt instituti. Eadem mini nostri opportuno tempore non perferamus. quoque patriarchas tertia ætate insignes in promis- Quid igitur Domino nostro dicemus? Illud cerle sionis gratiam subvexit. Quartæ ætatis Moysen, quod sequitur : quintæ David principes ipsa coronavil. In sexta vero,

CAPUT VI. quam ipse auctor omnium initiavit, el præsentia sui De pelilione sexta : « El dimitte nobis debila nostra, condecoravit, apostoli et eorum imitalores per fidem sicul el nos dimillimus debitoribus nostris. ) participes Christi sunt effecti. Atque in omni ætale Dimitte nobis debila nostra, quæ non reddidimus, sæculi, quotquot justi, per- fidem justi, quotquot sicut tibi promisimus. Dimitte nobis, Domine, quia salvi, per fidem salvi : Sine fide enim impossibile est, donamus nostris debitoribus in tuo nomine. Sed cum quemquam placere Deo. Porro sex discretiones istä hostis fruclum nostrum depopulatur, jugo suæ inisæculi et septima interminala, vacans onini opera quitatis conalur nos onerare, et, ne ad Dominum tione laboris, hebdomadæ per dies sex ad opus, sepli nostrum pro venia imploranda festinemus, cursum mam ad requiem destinalan, distinctioni similes nostrum impedire. Cujus astutiæ ut sunt perniciosissunt. Cum ergo panis iste, id est lides, quæ est sus C siarec, ila sunt et variæ. Primum enim nos in pastentatio et firmamentum ad salutem in omni die, siones desiderii tradit , deinde in palrationem sceleid est ülale sæculi præcedente, fuerit necessarius, ris usque succendit; exin inenles nostras lenebris jure eum quotidianum appellaules, a Deo Patre ero obvolvit; ut cum mortale flagitium perpetremus, vel gari hodie, id est boc gratiæ tempore flagitamus; ac parvum, et non pænitentia dignum æstimemus, vel si aperte dicamus : 0 Deus Pater, fidem nobis da in etiam quidquam commisisse ignoremus. Sunt enim hoc gratiæ tempore existentibus, qua Patres nostros qui avaritiæ laqueo intricantur, vel qui illicito amore omnes refecisti, quos ad gloriam luam in æterno delectantur, qui nec peccasse, nec se a regno Dei ob regno luo præordipasti. Si quis autem forle ista le hæc patrata rejiciendos arbitrantur. At in Paulo gerit, et in aliquo tractatore sacri eloquij eadem Spiritus sanctus erat; ait enim : Puto quia Spiritum aliter exposila merninerit, non tamen ista præjudicel, Dei habeo. Et in ipso Christus loquebatur : Non de gratia Spiritus sententiam non præcipilet. Con enim, inquit, audeo quidquam loqui quod per me non fido enim eumdem Spiritum, qui divisit aliis pro sua effecerit Chris!us. Et alibi : An experimentum quæritis voluntate, cl mihi quoque prout voluit, divisisse. ejus qui in me loquilur Christus? Igitur quid de Non est omnibus nobis idem intelleclus, sicut non avaro, et illicilo amore polluto, el his sinilibus, omnibus membris ideru actus. Hinc Paulus ait : Alius D præsidentes beato Paulo per eum testificentur, vi. sic, alius autem sic. Et quid mirum Dei sapientiam deamus. Ait enim scribens ad Ephesios, ab bis qui mulias divitias in verbis sacris recondidisse, qui in seducunt corda innocentium, et qui se commendant uno grano multa de se procreandi naturam et vir mala opera laudando aliorum, deceptos : Nemo vos tulem reposuit, etsi diversa grana ab uno progenita seducal inanibus verbis : fornicator aut avarus regnum unam generis sui speciem repræsentant? Quid mirum Dei non possidebunt. Esi vero fornicatio quidquid in si diversæ sententie sermonis Dominici in unam Loc patratur genere sine legitima connubii contraquasi formam veritatis concordant? Et qui omne clione. In quem laqueum diaboli cum incidimus, seminarium secundat bencdictione sua, cur semen scilicet ut ignoremus nostri sceleris patrationem, verbi sui in unius intellectus stringeret penuria ? procul dubio in extreinam sensus traditi sumus rcNec incongrue panis nominc fides per similitudirem probationem. Enumeratis enim multis flagitiis in designatur. Sicut enim panis robur cst in cibis cor quæ gentiles devolvebantur, exaggerantes iniquilaporalibus, sic fides est initium ct fundamentum in lem super iniquitatem, Paulus eum gravi conquespiritualibus. llinc Paulus ait : Participes Christi stione subintulit : Qui cum Deum cognovissent, non

cognoverunt; qui lalia agunt, digni sunt morte, illud A pro peecalo. Plerumque etiam persecutor peccatoEstimans malum perniciosissimum, dum in igno rem inducit, ut verba Dei, quibus a malo prohibeliir, rantiam incidimos nostrorum peccatorum. Qui enim audire nolit, ut quasi licentius peccare possit. Quod in voragine vitiorum ignoranter absorplus jacet, Paulus valde terribile ostendit, qui ad Corinthios quomodo ad pænitentiam suspiret? Quis enim de scribens ail : Si quis ignorar, ignorabilur. ignoralo crimine pæniteat? Quod si Salanas subira

CAPUT VII. bere non potuerit agnitionem frigirii, plerumque

De petiiione septima : « El ne nos inducas in lentatiopersuadet peccalori ut confessus peccatum, æstimel,

nem : sed libera nos a malo. Amen. ; dum pro realu hostias offert pænitentiæ, licenter Ergo cum tol insidiis ab antiquo hoste cireumposse in ejusdem flagitii volutari consuetudine. Sunt veniamur, in quibus si deprehensi erimus, morte enim qui in amore illicito et in genere simili delin moriemur, necesse est adjutorium ducis et Salvatoquunt, et tamen ad confessionem et emendationem ris nostri Christi Jesu invocare. Igitur oramus diconfugiunt. Sed dum per hostias suas in culpæ pur centes, Et ne nos inducas, id est permittas induci, gatione currunt, non segnius eodem cæno voluntarie in lentationem , scilicet ut in hoc quo lentamur a sese rursus inficiunt, falso pulantes ul per hostias diabolo, mente delectemur. Sed libera nos a malo, id realus abluatur, cum mens, el voluntas, et operatio B est a peccati delectamento, lam nostri quam alieni. in eadem sorde pervolvilur. Hinc Paulus ait : Vo. Amen. Ac si dicamus : Per le, qui es veritas, quidtuntarie enim peccantibus jam non relinquitur hostia quid hic petimus, ellicialur veritas.

CIRCA ANNUM DOMINI MLXXX.

BERTHOLDUS

CONSTANTIENSIS

PRESBYTER.

NOTITIA HISTORICA ET LITTERARIA.

(Apud D. Pertz, Monumenta Germaniæ historica, Script. tom. V, pag. 264.)

Herimanni Augiensis discipulus ct amicus, Ber-C twicensis hodie deperditi et Sangallensis integrum tholdus (1), Anonymo Mellicensi (2) leste, Vilam Bertholdi lextum exhibuit, sed inde ab anno 1054, magistri et Chronicam scripsit, cujus nonnisi fra quo Herimanni Chronicon desinit, usque ad annum gmenta operibus Herimanni et Bernoldi commista 1091 ex Bertholdo et Bernoldo consarcinatum. Cuin libris nonnullis hodie exstant. Nam qoi sæculo jus rei omnis adhibito Bernoldi codice autographo xil medio cænobii Murensis in usum codicem con tollitur dubitatio, et narratio anni 1065 in uno scripsit, in quo bistoriam (3) ab orbe condilo usque Bernoldo integra atque justa, in reliquis omnibus ad annum Christi 1091 ex operibus Bedæ, Regino

eadem fere ratione depravata, quæcunque codicibus nis, Pauli de gestis episcoporum Mettensium, genea

Gollwicensi, Murensi et Sangallensi cum Bernoldo logia S. Arnulsi, Historia regum Francorum (4), cominunia sunt, ea ad Bernoldum, qui eorum seiptum ex libris Herimanni, Bertholdi el Bernoldi con sum auctorem prædicat (6) et anno 1073 scribendi cinnavit, non magis quam scriptor codicis olim Gol initium secil, referenda esse monstrat (6). Reliqua

NOTÆ. (1) Nomen prodidit cod. Murensis an. 741 et 1054, Bertholdi, alque domni Bernoldi presbyteri sancti v. infra not. 3.

Blasii. Isti vero percurrunt suis scriptis usque in (2) In libro de SS. ecclesiasticis, cap. 92.

annum Dominica incarnationis M.VI. , Sed intellj. (3) Ad an. 741 hæc scribit : «Hucusque Beda vene. D gendum esse videtur 1091. rabilis presbyter chronicam suam in majori de (4) v. SS. t. II, p. 324, 325. temporibus libro produxit, continentem að initio (5) Bernold. an. 1086. mundi secundum hebraicami veritalem annos IV. loj His ita propositis varias priorum scriptoDC.LXXX., set mulla intermista sunt de chronicis rum de Bertholdo sententias repelere et resellere cujusdam Reginnonis Bremensis (lege Prumiensis) haud amplius necessarium videbitur. V. Usser. abbatis, qui descripsit ab incarnatione Domini inci manni præfationes 1. I, 11 ; Prodromi Germ. Sacrir, piens ac pertingens usque ad D.CCCC. VI. Abhinc Docen. in Archiv. III, 1, sqq.; Dunge et Mone, ibid. autem quæ secuntur, sumpta sunt ex apicibus qua III, 209 sqq.; Stenzel. Gesch. d. Frank. Kaiser, 2, luor auctorum, videlicet prænominali Bremonis ab 100, 101. balis, domni Hermanni Contracti, et discipuli ejus

codicum pars, qux sermone diffuso involuto et sub- A nicæ inde ab orbe condito exhibuisse videtur, reliobscuro a brevitate et perspicuitale Bernoldi rece qui lestum inde ab an. Christi 144 sistunt ex Chrodit, Bertholdo tribuenda erat. Cujus quantum fieri nicis Reginonis (14), Herimanni prout in codice poterat restituendæ periculum facturus, lexlum ab Sangallensi continetur, Bertholdi et Bernoldi comUssermanno auxilio præcipue codicis Murensis pro posilum. El ea quidem parte cum Goliwicensi usque posilum, omnium quorum copia mihi facia est sub ad finem anni 1079 consentit, tum vero fragmento sidiorum ope emendavi. Sunt autem hæc :

anni 1080 omisso, unum Bernoldum exscribit, 1.) Cod. olim Gottwicensis, ab Ussermanno lau el in verbis anni 1091 sub communione excomdalus quidem, sed non integer evolutus, hodie latel; municatorum deperirent subsistit. Folia duo ultinisi eumdem fuisse opineris qui

ma sententias ex Pauli Historia Langobardorum 1o.) in bibliotheca Palatina Vindobonensi Catal. decerplas exhibent. Manu sæculi xiv haud pauca Schwandineri t. II, p. 451 inscriptus asservalur (7) passim in margine adnotata, el carmina complura et, referente Chmelio nostro, sæculo xviii ineunte locis vacuis iuseria sunt. Scripluræ specimen subjiin charla exaratus est. Orditur a. 1053, his verbis : cimus. Imperator cum domno papa Nalivitatem Domini Wor Ex Murensi, pagina tamen una onnissa descriplus maliæ egit, et an. 1080 in media sententia Dei ju- B est : dicio præcipitalus est, thesaurus autem propter quem 2..) Cod. Engelbergensis, quen: æqne an. 1837 desinit. Æque ac codex Murensis excerpla Bernoldi in monasterio summos inter Alpes constituto evolvi; el Bertholdi commista exhibet, annis 1068 et 1076 mbr. sæc. xii in folio magno, sed cujus lectiones paucis verbis ditior, anno 1080 fragmentum Ber afferre operæ pretium non fucrit. Desinit iisdem iholdi unus omnium servavit, et an. 1727 ab llansi verbis ac Murensis. zio (8) laudalus, Ussermanno innoluit. Liber ab ho 3.) Coil. olim Sangallensis, a Joanine Sichardo mine imperito quidem vel negligente conscriplus, in collectione Chronicorum Basilcensi an. 1529 integer tamen in rem nostram convertendus erat; expressus, cujus æque ac reliquorum supra pag. qua de re cum ad Chmelium nostrum scripsissem, 74 mentionem feci, jam an. 1066 in media senvoli mei compos faclus sụm, et præterea

lenlia ex Bernoldo desunp!a alii duo manus suas 19.) codicem bibliothecæ ejusdem inter historicos lacerantes (15) delicii, magno certe rei nostræ profanos n. 672 (recens n. 540) signalum, qui Vilam incommodo, cum in eo textus passim paulo amplior, Herimanni continet, cum editione Moralorii (9) inde el quem ad ipsum Bertholdum proxime accedere (16) proflua sed valde mendosa conferri oblinui. Occurrit facile intelligas, servalus sit, Vila tamen Heriibi in Chronico Ottonis Frisingensis inter libri vi C manni excepia, cujus nonnisi paucis verbis mencapila 15 et 16 inserla, et sæculo xmi conscripta tionem injicit. esse legitur in Chmelij• recensione codicum mss. Quibus subsidiis adjutus, in textu restiluendo ita bilio thecæ Vindobonensis (10).

progressus sum, ut annis 1054-1066 et 1080 lectio2.) Col. monasterii Murensis in Helvetia, quem nem præcipue Sangallensem exprimerem, ex Beranno 1837 in loco lunc celeberrimo præsens evolvi, noldo derivata cursivo charactere excudi curarem, meinbranaceus in folio, sæculo xu medio a scriptore in Vita autem Herimanni et in parle Operis reliqua diligenti, quique nonnisi paucis erroribus commis annis scilicet 1067-1079, textum ope codicis Musis (11) el vocibus aliquot suo modo scriptis (12) er rensis emendarem; quod non sine fruclu effectum: rarerit, exaratus est (13).- Constat quaternionibus lectores facile animadvertent. viginti, quorum tamen secundus excidit, addilo in Bertholdus ex ipsiusmel verbis Alamannus (17) et fine duernione; priinus quaternin inserta pagina diæceseos Constantiensis incola (18) agnoscitur; tabulas chronologicas inde a Christo nalo ad an. alale Herimanni fere æqualis (19), ab eo Augiæ 1175 usque subjectis numeris annorum 1176-1218 edoclus, post obitum amici locum ejus (20) in doexhibel; quaternio secundus deperditus initium chro cendis scholasticis ornasse videtur, doctor scilicet.

NOTA. (7) Archiv., II, p. 461.

Continuationem Reginonis usque ad an. 939 exscri(8) In Germania Sacra, t. I, p. 264-266, excerpla o plam, in vocibus Caprimontein obsidione relinquit a: 110rum 1076. 1079 dedit.'

scriba, et spatio novem linearum relicto annum 940 (9) Antiq. Italiæ, t. III, p. 933.

ex Jlerimanno dat. (10) T. I, pag. 550, 551.

(15) Ita e litio princeps an. 1529, in posterioribus (11) Auditu errante, e. g. cælo loco zelo.

verba ex Bernoldo ad claustra inferni descenderunt (12) Lilleram c el p loco i et b nonnunquam in

addita leguntur. vocibus justicia, vicium, precium, inimicicia, mili (16) e. g. anno 1056, lenelur habet, ubi codd. I cia, blandiciosus, nuncius, Wormaciensis, pigricia, el 2 ienebalur legunt. lum oplinere, oplenebrare usurpal; Simonjäcus ei (17) Alamannos an. 1075 nostrates vocat. Symoniacus scribir.

(18) An. 1069, nostræ cathedræ, Constantiensis (13) Compendia qno (= quoniam) et qucuque scilicel. (= quandocumque) Ussermann non bene explicuit. (19) Dum an. 1088 in senectute bona plenus die

(14) Ad an. 741 inscriptio supra descripta habe ruus obiisse dicitur a Bernoldo. los an. 906 : « Mucusque chronica Reginonis abba (20) Sententia an. 1076 de partibus lleinrici et lis, el secuntur chronici Hermanni; an. 1054 : Rudolli citra Rhenum apud Oppinheim, el cis Rhenum llucusque chronicallermmanni. abhinc Berctoldus. ) huic rei conficiendæ non inservit; v. infra.

egregills, el in sacris literis (21) apprime erudi- A asus est. In rebus juris publici et canonici dijudilus (22). Historiæ scribende Gregorio VII ponti candis scripta partis pontificiae adhibuit. Annis fice (23) sed anno demum 1076 accessisse (24) vide 1076-1080 alius plane a Bernoldo (31), easdem res lur, viris præcipuis non ignolis (25), rerum quas aliter narrat (32), et in universum secundum ordienarrat bene gnarus et subsidiis amplis instructus. nem temporis procedit (33). In parle libri priore (28) usque ad an. 1075 Chro Sermonem Bertholdi non multum laudaveris. Ipse nica Bernoldi, anno 1073 composila et abinde pas sententiam interdum non absolvit, sed in media sim continuata (27), exscripla offendimus, et aino hærel (34); accusativos absolutos (35) loco ablati1076 Bernoldus relinquilur. Cumque Bertholdus a

vorum, deponens vi passiva (36), lacere cum duplici párle Gregorii Vl? et Rudolfi contra Heinricum IV

accusativo (37), el voces Theutonizare (18) loco starel (28), acta publica a summo pontifice et conci Theulonice sonare, relurnare (39) pro reverli, quamliis ejus (29) emissa diligenter in usum suum con. vix (40) pro cito usurpal. vertit, lantamque eis fidem babuit, ut sæpissime res Adnotationes ab - Ussermanno terlui subjeclas, a Gregorio in epistolis ad lleinricum regem, ad ubicunque lectoribus nostris utilitatem aliquam Germanos et episcopos Germaniæ Ilaliæve (30) rela

afferre posse videbantur, servavi, haud paucas in jas, eisdem verbis in narratione sua reciperet. Hein- B compendium redegi, plurimas, utpole in volumine vici etiam epistolas Gregorio scriplas legit, et docui quo Lamberlum, Brunonem et Bernoldum una exbi uicntis quoque quæ hodie non amplius supersunt bemus minus necessarias, resecui.

BERTHOLDI ANNALES.

3

Herimannus (11), qui et heros magnus, etc. Vitam deinde expeditionem in ltaliam paravit, el ' diere hanc seu elogium dedimus in Procemiis ad Herman sanctæ · Paschæ Manluæ egit; diem autem Pente num Contractum, Patrologiæ lom. CXLIII, col. 25. costes Florentiæ , ibique coram eo a domno papa

Conventus (42) ab imperalore Mogontiæ factus est, generali synodo habita , multa correcta sunt (43). in quo Gebehardus Aureatensis · episcopus, electos Imperator Adalbertum, capitali sententiæ adjudica ab episcopis Romamque missus, ibique honorifice lum, per interventum episcoporum dimisil. Eodem susceptus, in sequente quadragesima in cæna Domini tempore 50 aut eo amplius armati milites a Nor154us papa ordinatus, Victoris secundi nomen accepit. mannia latenter per mare transeuntes, Nordmannis MLY.

contra imperatorem auxilium præbere cupientes, a PiImperalor natalem Domini Goslare celebravit , ac sentibus? civibus capti, atque ad imperalorem delati.

VARIÆ LECTIONES. Eiestelensiuin 3. a sequenti 3. el pascha 1'. 2. sanctæ 3. florenciis 1. 6. Eodem delali desunt 1*. 2. ' ila 3. Picentibus correxerunt Urstisius el Ussermann, sed vel de Pisanis sermo esse possel.

NOTE, (21) Elymologiæ etiam indulsit; an. 1077, vocem C tribuit, verbis apud Bernoldum rudioribus: an. gravio a gravitate niorum derivans.

1077, pugnæ apud Strowi diversum eventum referunt. (22) Bernoldi Chron. an. 1088, et Necrol. Idus (33) An. 1078 exeunte, nexu rerum ductus, EigilMartii.

berti in cathedram Trevirensem elevationem re(23) An. 1077, scribit : Domnus apostolicus (Gre fert, quæ nonnisi imense Januarii sequentis contigit. gorius) ut est non minimæ compassionis, etc.

(34) An. 1076, p. 33, lin. 3, edit. Usserm. (24) Nam anno 1056 scribit : lleinricus IV, filius (35) An. 1077 ei 1078. Heinrici, regnat'annos xx.

(36) An. 1077, præstolatos. (25) Heinricum IV Angize an. 1074 viderit : lega

(37) A11. 1079. tos quoque papæ et principes partis Rudolfi, Con

(38) An. 1079. stantiensem, Aquileiensem et alios noverit.

(39) Ibid. (26) Sive librum ab an. 1054 incepisse, sive eam

(40) Ibid. quoque Chronicam, que ex Herimanno ei Bernoldo (41) In margine codicis membranacei regii Beroexcerpla supra, pag. 255, Sangallensis codicis litulo linensis inter mss. Latina in folio n. 307 signali, qui ornatur, a Bertholdo profectain esse statuas, quod Herimanni Contracti librum de indagationibus cordis pro certo affirmari nequit.

et rebus occultis astronomia manu sæculi xiii ex(27) V. locos minori lillera expressos. Bernolili aralum exbibet, hæc fabula legitur : « De isto Hertextum qualem in autographo legiinus, consuluit; manno legitur in historia quia sit filius regis (regis Imo vel ad litteram relinuii; e. g. an. 1075 Argen- coder) el regine seilieel Tratie; cujus matre preloracum, et cum constanter cum Bernoldo Symonia gnante quesitum divinitus, utrum magis vellet babere cos scriberei, loco uno item cum Bernoldo Simonia-D ilium contractum et turpissimum aui insipientem et cus recepil.

speciosum forma pre filiis hominum; que ferlis (28) Post depositionem Heinrici sub vocabulo respondisse se malle lurpein el sapientem habere regis Rudolfum intelligit; Fridericum, ab Heinrico quam pulcherrimum el insipientissimum. Nalus est Sucviæ ducem constitutum, an. 1079, comitem vocat. enim iste llermannus secundum sie matris oplaluny;

(29) e. g. concilium Romanum 11, an. 1075, 107. scilicet gibosis ante el retro rl contractus, claro

(30) e. g. Moguntinum, Constantiensem, Baben Qui rogatu cujuslam suam ei in hoc opusculo conbergensem, Aquile ensem.

positioucm asr olabii edocel; premillil arcem pre(31) e. g. qu:e Bernoldus de Kadalao refert, apud injum suum. ) nostrum desunt.

(42) Hæc ex Bernoldo Nnxisse videntur, cujus loc (32) e. g. an. 1076 cædem Godefridi ducis, cujils loco lexlus post annum 09! m esi. culpam Bernoldus coquio, Bertholdus milili cuidam (43) Labb. Concil., t. X, p. 1079.

38

se

Imperalor Ollonem Novariensem . episcopum Con- A Eodem 34 anno Sclavi 38 qui Liulici dicuntur, térstantinopolim misit. Ubi pro Michahele nuper de minos Saxonum insectantes 38, quam plurimos eorum funcio quandam feminam °, totius regni monarchiam principes cum Wilhelmo marchione peremerunt. tenenlem invenit; quæ illum sequenti anno, suis Heinricus 37 imperator domno apostolico ad

eliam legalis adjunctis, amicitiam pactumque con tempore autumnali invitato, cum in Saxonia in 39 | firmandum imperatori remisit.

Bothfeldino commorarelur, morbo ingravescente in[XVII, (44) ) Beatrix imperatori ad deditionem ve firmalus 60 et bona conversione pænitentia el conniens, causa mariti sui, quanquam dala fide, captiva fessione purissima præmunitus, omnibus debitoribusducta 10 tenetur, filiusque ejus puer Bonefacius bac suis ex corde dimisit; el lolum quod non bene acquicausa venire verelur. Set non multis interpositis sivit, et his qui pr:esentes aderant reddidit; qui audiebus, cum imperator ibidem morarelur, idem puer tem non aderant, his per imperatricem el filium 110 moritur.

redderelur nominatim solertissime disposuit; et sic Gebehardus Ratisponensis episcopus, et Welf " lolam spem in Deo ponens, o utinam feliciter! 3. dux licentiam repatriandi ab imperatore " impetra Non. Octobris obiit, anno ætatis suæ 39, regni vero verant, militesque eorum 's, eis 14 ut aiunt ignoran 18, imperii autem " 10 ", indietione 10. Qui inde libus, contra imperatorem conjuraverunt. Quo 16 B asportalus Nemetumque 43 translatus, in ecclesia tempore Welf dux, suis et omni populo flebili admo sanciæ Mariæ, quam ipse construxerat , adhuc incum morte prævenlus, et 16 volo sanctæ monachiæ perfecta, juxta patrem el matrem sepullus est vitæ Deo revera se iniciando dedicatus, apud Allor a domno papa. Filius autem ejus Heinricus quarfense cænobium sepultus est. Arnoldus episcopus lus 66 septimum ætatis annum habens, pro eo regni Nemelensis 18 morilur 18.

jura suscipiens, a primoribus matri imperatrici ad " MLVI.

educandum est commendatus. Fames * mullas proImperator de llalia per Bajoariam ao rediens, nalalem vincias aflixit. Domini apud castrum Turegum o celebravit, ibique Ol Heinricus " quartus, filius Heinrici, regnavil antonis marchionis filiam æquivoco suo filio desponsavit. nos 20, ab Augusto nonagesimus. Gebehardus Ratisponensis episcopus , ab impe

MLVII. ratore de conjuratione contra se facía victus, pri Heinricus rex natalem Domini Ratispona celebra. mum * in castro Ulflingino (45), dein in Slofola (46) vit. Septimo 60 Kalend. Majas jomensilas nivis et per aliquod tempus sub ** custodia tenelur 28. Guli pruinæ magnam partem vinearum perdidit. fridus dux imperatori ad deditionem venit 26.

Romæ 51 Victor Il decessil; in cujus locum FriConradus 27 ab imperatore Nemeti pro Arnolto C dericus, frater Golefridi ducis , dudum beati Leonis cpiscopo substituilur.

papæ archidiaconus, lunc autem temporis mona. Herimannus Agrippinæ urbis 28 archiepiscopus

sterii sancti Benedicli abbas, 155us papa ordinalus, obiit; pro quo 19 Anno 30, Goslare prius 31 (XVIII "] Siephanus nonus est nominalus. præpositus, in archipraesulatum successit. Impera Otho dux Alemannorum obiil; cujus ducalum Rou1or diem sanctum Paschæ 33..... celebravit.

dolfus " accepit.

16 et

19 et

20

23

32

39

VARIÆ LECTIONES. o neovariensem 1'. neofariensem 2. Blic Uss. adnotat : Non Zoc erat, ut habet Gollwicensis , jam anno priore defuncta , sed ejus soror Theodora, quæ anno sequenle mortua Michaelem Straljoticum non antecessorem, sed successorem babuit. Sed in apographo codicis Goliwicensis Vindobonensi ejusmodi notitiæ restigium nullum. 10 c. d. desunt 3. 11 Welffus 3. bis 19 ila 1. 1'. 2. 2b. italia 3. 13 illoruin 2. 15 eis 3. 15 Eo 1' 2.

dedicatus desunt 3. 17 Arnorlus 3. Arnold 2. 18 Melensis 3. Chounradus ei successit perperam addunt 1. 2. ex mox sequentibus op. b. desunt 1* 2. 2' D. Turegi 1'. 2.

e. ab i, desunt 1*. 2. p. j. c. U. d. i. S. desunt 1'. 2. 24 in 17. 2. 25 lenebalur 1*. 2. 36°G. d. i. a. d. v. desunt 3. 27 C. substituitur desunt 1'. 2. 38 Coloniensis 14. 2. 29 0. Cui 1'. 2.

30 hanno 3. bis. goslarensis præpositus successit 1. 2. numerus in 1*. paulo inserius e lalere consessionis Heinrici scribitur 33 Scripiores quandoque locorum , ubi reges festa celebrabani, ignari, spatium vacuum reliquerunt. Hic er Lamberto Padelbrunna supplenda esl. USS. ** Eodem — peremerunt. lleinricus desunt 1*. 2. 38 Sclafi 3.

36 an infestantes ? 37 deesl 1*. 2. 88 se in germaniam i. 1*. 2. apud bothfeldin morarelur 1. (botfeldin) 2. 40 et bona usque 3. Non. Octobris desunt 3. perperam omissa, dum cerle dies obilus a Bertholdo adnoiatus est. " deest 3. 41 15. 3.

43 nemelim in 1. 2. p. malremque 3. pultus, et filius ejus 3. quartus jam a patre rex factus (er Bernoldo) lunc septennis, a primoribus regni unatri imperatrici ad e. c. cum matre copil regnare (ex Bernoldo) 1 . 2. si deesl 1'. 48 F. m. p. a. desunt 3. ll. q. f. H. r. a. XX. ab A. 11. desuni 5. ab A. n. desuni 2. $0 Septimo — perdidit des unt A*. 2.

31 lorum loco 1 et 2. quaedam ex Bernoldo transcripserunt : Romæ Victor Jl (154us addit 1'.) decessit. Post hunc Fridericus frater Golifridi ducis dudum beatæ memoriæ Leonis papæ archicapellanus, ex clerico monachus factus, postea abbas in Monte Cassino promotus, Stephanus IX, nomen adeptus , papa 15ğus præfuit novem mensibus. $2 VIII. 3. 53 Rodolphus 1.

NOTA, (44) Annus hic Heinrici regnantis die 4 Junii in (45) Wulflingen in Thurgovia infra Vilodurum. choatur. Numerus in apographo Vindobonensi ad Uss. sequenti anno referri videtur; in Murensi loco bic (46) Duplex hujus nominis arx in Hegovia in con: indicalu habelur.

finiis montis Duellii, Stofelen dicta. Uss.

se

« VorigeDoorgaan »