Pagina-afbeeldingen
PDF

chiepiscopus octayo [undecimu] anno regiminis sui A Ilic neglecta diu canonum decreta reformans,

defunctus est, et in fiaptisterioT)asilicæ ad aquilopem tumulatus est. Monumentum ejus (!) ex albo lapide factum est, in quo hujusmodi `¢pitathiuin solerter insertum est. Metropolita tuus jacet hic, urbs Rotomagensis, Culmine de summo quo moriente ruis : Ecclesiæ minuuntur opes, sacer ordo tepescit, Provida relligio quem sua constituit.,

(1) Hujus nullum hodie videtur vestigium.

Instituit caste vivere presbyteros. Dona Dei sub eo vemalia nulla fuere, Huic et opes largas contulit ecclesiæ. Lingua diserta, gemus, sapientia, sobria vita Iluic fuit, ea iguus quem tegit iste lapis, Nona dies Septembris erat, cum carme JoANNes Exspoliatus obit : sit sibi vera quies. Amen.

JOANNIS
ABRINCENSIS EPISCOPI
LIBER

DE OFFICIIS ECCLESIASTICIS.

AD MAURILIUM ROTOMAGENSEM ARCHIEPISCOPUM.

I (1) Domino vere sancto, et meritis honorando, B Propositum sanctæ religionis in primis oportet deamus; Esdras enim a captivitate Babylonica re- A dicto (17) hymnus sanctæ Mariæ, humilitatis, et

Al Aurilio venerabili (2) sanctæ Rotomagensis Ecclesiæ arcliiepiscopo, (5) JoANNEs Abrincacensis, omnium episcoporum imeritis infimus, corpore et spiritu totius obedientiæ munus.

Quoniam tuæ paternitatis sanctitatem de ecclesiasticæ dignitatis profectu semper sollicitam, ejus lapsa nimio moerore affici , s;epissimis inde mecum habitis quæstionibus comperi; hocque dolorem tibi augmentare ejus reparatione flagranti, quod vires ad hoc tu:e subtraxerat imbecillilas ægritudinis, parvitas mea tuæ sanctissimæ 2 optioni suffragari, non aliquo fastu succensa, sed pia coinpassione commota appetiit : ut quod negligentium pastorum depravatnr incuria, tuae sanctæ religionis reparetur vigilantia. Ilinc tua auctoritate fretus sententias sanctorum Patrum aggressus, diversarumque Ecclesiarum mores et consuetudines prospectans, et ea, quæ ad divini cultus officia pertinent, quodque in se mystice continent, nihilominus considerans, quamdam quasi confectionem ex ea divcrsitate composui, quam omnibus adhuc occultam tu;e sagacitatis repræsento examiui, ut susceptum opusculum inspicias, et inspiciendo cam, precov, diligentiam adhibeas, qua te nobis eum esse significes, quem in paternitate ac magisterio sat decenter exhibes. Tua quippe refert, ut si aliqua sint quæ valeant paterno affectu velis annuere, si vero econtra, vigi!antis magisterii censura corrigere. Quod si utile et ratum tua auctoritate censetur, (4) postquam de metropolitana sede stillare videbimus, eamontinm statuta sequentes, nostræ propinare stu.!ebinius.

clericos in moribus, habitu, et incessu (5) juxta Carthaginense 3 concilium (iv, c. 44 et 45) cano. nice observare : scilicet , ut clerici coronas, non a'.sconsas, sed patentes habeant : (6) variis nec rubeis utantur indumentis, cappis in ecclesia nunquam nisi nigris. Unum tempus, et una dies sit semper eis radendi. Huic praecepto inobediens districtiim subjaceat correptioni. (7) Quod caput nostrum ex apostolica doctrina in superiori parte radimus, superfluas temporalesque cogitationes de mente, quæ per caput exprimitur, resecare jubemur. (8) Per coronam capillorum, quam in inferiori parte portamus, temporalia, sine quibus præsens vita nou transigitur, concordi ratione regere, et eis ordinata discretione uti admonemur. Quod ne capi!!orum superfluitas aures vel oculos cooperiat, sacra religio observat; ne aures cordis vel oculos ad bonum operandum sollicitudines et divitiæ hujus sæculi impediant, ut summopere provideamus, designat. Quod vero (9) barbam radimus, per quam virtus corporis designatur, nos mentis feritatem amittere, et juxta Apostolum (I Cor. xiv, 20) parvuli in Christo effici debere figuramur. Hoc ergo expedito, liorae noctis et diei juxta ca

nonicam institutionein certis temporibus observentur; et canonici ad ecclesiam 4 devote congregentur a quibus ita ut scribitur, per totum anni circulum ecclesiastica officia agentur. Quia vero quatuor elementis subsistentes, Dominum nocte ac die of

D fendimus, dignum est ut quater nocte et die in

hymnis, et psalmis, et orationibus Dei omnipotenuiam, antiquorum exempla scctantes, placare stu

versus (II Esdr. ix, 5) populum Israeliticum (10) quater nocte eu die domino psallere ad ejus misericordiam provocandam instituit. Propheta vero David septies in die laudeum Domino se dixisse, et media nocte ad confitendum Domino surrexisse, nobis indicit (Psal. cxviii). IIas namque horas, scilicet Primam, Tertiam, Sextam, Nonam, Vcspcras et Completorium, Nocturmas et matutinale Officium, ad psallendum Domino sanc,i Patres præ cæleris elegerunt. Primam vero, quia finis est noctis et initium diei. Ilæc hora omni tempore, exceptis diebus tribus passionis Domini, et septem diebus Paschæ, cum oratione Dominica, et Symbolo, et Capitu'o, et Collecta completur. ln hac quia noctem cum salute transegimus, pastori nostro gratias delemns reddere, et quidquid mali quinque sensibus corporis contraximus, precibus et lacrymis ejus misericordiam 5 postulando delere; id insuper exorare ut imminenti die ab omnibus malis gregem suum dignetur defendere, et qninque sensus corporis nostri in beneplacito suo dirigere. Idcirco (1 1) quinque psalmos caniinus : sed trina sanctæ Trinitatis glorificatione counectimus, ut sensus nostri ejus fide muniantur. (12) Quibus fideii catholicam a B. Allianasio Alexandrino patriarcha expositam adjicimus, ut contra omnia adversa visibilia seu invisibilia sit nobis inexpuguabilis clypeus. (15) Tertiam vero, quia in ea Spiritus sanctus super apostolos descendit; Sextam, quia in ea Salvatorem nostrum crucifixerunt Judæi; Nonam, quia in ea idem Salvator in cruce pendens spiritum emisit. ln his tribus horis (14) bis tres psalmos cum trima glorificatione sanctæ Trinitatis cani:mus : fiJ:m enim sanctæ Trinitatis mente et corpore tenere ac venerari debemus. Has quoque cum responsorio, et versu, et (15) oratione Dominica, et precibus, et psalmo, A1iserere mei, Deus, genuflectendo, et oratione conplemus : exceptis festis, in quibus oratio Dominica, et preces cum psalmo et genuflectione prætermittuntur. Finitis his diurnalibus officiis, (16) nocturmalia succedunt, in quibus Vesperæ prima hora consistit. 6 In hac, quia finis est diei, et initium noctis, ut in prima, quinque psalmos propter quinque sensus corporis canimus : ut quidquid per eos in die offendimus, psalmorum deprecatione nobis dimittatur; et iidem sensus nostri imminente nocte a Domino in beneplacito suo dirigantur. Unusquisque psalmus cum antiphona cantetur, ut instituit Beatus Ignatius patriarcha Antiochenus. Per psalmum, qui alternantibus choris cantatur, bona fratrum opera designantur : per antiphonam, quæ ab uno incipitur et a cæteris communiter cantatur, charitas exprimitur, qua fidelium mentes in unum connectuntur. Ilinc a sacerdote, qui vicem Cliristi gerit, lectio, id est exhortatio populi, ne deficiant, sed in bono opere persevereul, dicetur : quam responsum, id est bonum exhortati populi opus, et lymnus, id cst laus Dei, prosequitur : et versu

obedientiæ, et spei exemplo nos corroborans, Dominicæ incarnationis memoriam ad exercendam fidei nostræ devotionem nobis reducit. lncipiente versus juxta quod Dominus præcepit Moysi (Exod. xxix, 15), (18) incensum super altare a sacerdote offeriur : sicque, ut in cæleris horis, (19) cum oratione Dominica et precibus, exceptis 7 festis oratione vero semper completur. (20) Quia vero post Wesperas non statim quiescimus, sed terrenis operibus et necessitalibus corporum, quæ a!)sque * omnino exerceri nequeunt, * quidquid in illis deliquimus, per completorium emendamus. In hac quippe hora secundum elementa corporis nostri, quibus Dominum offendimus, quatuor ad placanlum Dominum psalmos canimus, quibus, post capitulum hymno dicto, (21) hymnum iterum justi Siimeonis adjicimus, ut a Deo custo liui et illuminati in pace quiescamus. Postea ut in prima, (22) oratione Dominica, et Symbolo, et confessione, nos contra noctis insidias munientes, horam cum pre . cibus, et oratione complemus (25) quam lectio præcedil de exemplis sanctorum Patruum, ad excitam:las in bono animas fratrum. (24) Media nocte, juxta Prophetam (Psal. cxviii), ad confitendum Domino surgere debemus. Populum enim sedentem in ter:ebris, et umbra mortis venit Charistus redimere, nauus de virgine, noctis in tem« pore, quam etiam sua illustravit resum rectione. In hac, quia somno dominante hucusque conticuimus Dominum deprecamur, ut labia nostra ad laudem suam pronuntiandam 8 aperire dignetur. Post, ut iam cæterarum primordio horarum, ipsum in nostro opere (S5) adjutorem invocamus. Postque hymuo ad eum placamlum dicto, (26) duodecim psalmos canimus, ut per duodecim loras noctis a Domino ab omnibus malis tueamur. Et quia hæc custodia per sex ætates mundi necessaria fuit, eosdem psalmos sex anliphonis copulamus. Per antiphomas, ut diximus, charitas exprimitur. Versu ad cxcitandos aninos dicto, et oratione Dominica a l mun.landa corda finita, benedictione a sacerdole accepta, tres lectiones leguntur, quarum unamquamque responsorium subsequitur. Lectioiiibus praedicamus, responsis bona opera, quæ subsequi debent, designantur. Sex enim ætates tribus temporibus, id est, naturalis legis, legis litteræ, et legis gratiæ concluduntur. Quod idem Dominicis, diebus et festis per tres nocturnas liguratur. Quod vero in primo nocturno in Dominicis diebus duo:!ecim psalmos cum trina glorificatione sanctæ Trinitatis canimus, quatuor una glorificatione, et una antiphona copulamus, duodecim patriarchas, ex quibus Judaicus Dei populus propagatus est, ad memoriam reducimus : qui in quatuor virtutibus, scilicet prudentia, fortitudine 9 justitia et temperantia fulgentes, easque Trinitatis fide et charitate conneclentes, Domino devote servierunt : quorum exemplis debemus instrui. Per secundum nocturnum signifieantur hi qui sub lege fuerunt eadem fii!e et claritate muniti. Per tcrtium, hi qui sub gratia fuerunt eisdem virtutibus illumimali. Per novem lectiones, quibus Te Deum laudamus, scilicet laudem Dei, conjungimus, nos horum v.ium temporum exempla ita imitari prædicatione et opere debere designatur, ut novem angelorum ordinibus conjungi mereamur, ut ex nobis decimus restauretur, qui divinis incessabiliter inhæreat laudibus. (27) Per 0fficium matutinale recolimus baptismum plebis Israeliticæ, per quem noster figuratur, qui in vigilia matutina Exodi factus est, dum necatis divina potentia hostibus, rubrum mare transierunt. ln hoc etiam Dominicam resurrectionem recolimus, quam summo diluculo angeli nuntiaverunt mulieri1)us. In hac hora quinque psalmos ad muniendum quinque corporis sensus canimus. Post sacerdotis lectio, quæ capitulum vocatur, nos in bono opere perseverare hortalur : cui nos obedientes liymnum I)omino resonamus. 10 Versu quoque excitati, hymnum Zacliariæ concinimus, in quo Dominum nos visitasse, et redemptionem per Abraham nobis proiiiissam complevisse , collaudando profitemur. Versu incoepto, juxta quod Dominus Moysi præcepit (Exod. xxix), sacerdos incensum super altare adolebit; sicque ut in Vesperis, antiphona cantata, (28) cum oratione Dominica, et precibus, et oratione fi;uitur. In festis vero oratio Dominica et preces non dicui;t'ir. Quo finito ut in cæteris horis Dominus benedicitur, et ab omnibus sibi grates referuntur. Aliud quoque mysticum gerit hoc officium. Per primum psalmum primitiva de Judæis Ecclesia designatur; per secundum de gentibus; per tertium, cui unus psalmus sub una g'oria adjicitur, uterque populus, gentilis et Judæus, qui in fine mundi una fide, una lege conjungentur. Per quartum, quem pueri in ca:mino ardenti cecinerunt, Antichristi tribulatio, quam uterque pro Christo patietur populus. Per tres psalmos Laudate, qui sub una gloria conjunguntur, tres ordiues, qui per Job, Daniel et Noe exprimuntur cum Christo in laude et gloria regnaturi, (29) Signo pulsante, aniequam laxetur, ad Primam, vel ad omnes horas noctis et diei, fratres congregentur, (50) ubi religiose 11 consistentes, non hac aut illac se movenles, nec alicui confabulantes, neque bini simul, nisi competentibus horis, sedentes, (31) et ad Gloria Patri, ad altare se inclinando vertentes, (52) chorum non exeant, majores absque decani, minores absque licentia cantoris. Qui autem legere perrexerit, non medium cliori, quousque (55) ante et retro inclinet, transeat; iicc cum strepitu, sed decenter pergat, ut in incessu et habitu eorum religio semper appareat. Qui vero ex una parte ad alteram summa quidem necessiiaie ierit, ante tantummodo stans qui'em reverenter incliuet. Violator hujus propositi legitimæ subjaceat correptioni. llymno dicto psalii.i cum antiphona ad eos pertinente dicantur : post quos Quicunque vult, cum antiphona sanctæ Trinitatis canteiur, (34) cxce ad comparationem novæ : in illa enim dicitur : Non occides (Exod. xx, 13), in nova vero, Qui irascitur fratri suo, reus erit judicio (Matth. v, 22). Sicque (62) praecedentibus ceroferario thuribulique latore, cum processione ad pulpitum pergat, et srpposito Evangelio ac incensato, versus ad aquilonem Evangelium legat: per aquilonem enim infidelitas gentium designatur, quibus Evangelium ab apostolis igne Spiritus sancti accensis prædicatur. (65) Quo lecto candelabra exstinguantur : immolatione eiiim veri Agni, typici cessavit immolatio, et cætera mysteria, quæ in lege continebantur et prophetis per candelabra designatis. (64) Incensum sacerJovi in thuribulo offeralur , et Evangelium primum a subdiacono sibi porrectum osculetur, quod post a diacono osculetur : el in festivis diebiis a subdiacono omni c!ero, incenso præcedente, præsenteiur. Evangelio lecto populus a sacerdote salutetur; offerenda incipiatur, (65) quam finitam versus sequatur. Interim vero panis et vini oblatio a subdiacono diacono, a diacono offeratur presbytero; (66) cantor aquam linteo coopertam in festis diacono deferat, quam diaconus vino misceat : dulci enim cantoris modulatione, populus pia devotione et 20 divino amore accenditur, et sic ad Dominum currit, et unum corpus in Christo efficitur. Per vinum Christus, per aquam populus, per linteum cooperturam aquæ labor modulationis cantoris, quo liberatur populus a cogitationum pravitate : lino enim labor exprimitur. Aqua mista vino , populus adunatus Christo; vinum sine aqua Christus est; aqua sine vino, populus sine Christo. (67) Aliis dieliis niinistret eam acolythus. (68) Sacerdos ol)lationem ita componat, ut in dextera parte hostiæ calicem constituat: a dextro enim latere Domini sanguis defluxit et aqua : sicque corporali cooperta (60) incensum desuper offerat, et sic diacono praebcat; diaconus vero in circuitu altaris deferat, postea sacerdoti, deinde ministro reddat, ut clero populoque deferat. Præterea accipiens patenam de altari, sul)diacono porrigat; (70) subdiaconus vero, si fuerit, acolytho. Non licet enim quidquam sacri ab altari auferre alicui, nisi diacono, vel sacerdoti. Tunc coram altari oret inclinatus sacerdos solus, postulando ut dignus possit accedere ad altare, et insistere cultibus divinis, ne fiat illi quod factum est Bethsamitibus, qui temere viderunt arcam Domini (I IReg. vi, 19). Cliristus enim antequam pateretur, sæpe solus pernoctans 21 in oratione oravit, non pro se, sed pro nobis. Cæteri vero ministri stent in oratione ordine suo. Post quæ versus ad populum orare moneat, conversusque ad altare secretam orationem dicat : qua complela, Vere dignum, devota mente dulcique voce proferat, in cujus fine hymnum, Sanctus, sanctus, sanctus, a beato Sixto institutum chorus respondeat; diacoiius et ministri ad Te igitur perseverent retro sacerdotem, usque Sed libera nvs; inclinati Domino enim patienti mœrore et timore sui compatieban

A ptis diebus Nativitatis Domini usque ad octavam. Epiphaniæ, et diebus Pentecostes. (55) Subsequente. capitulo Domine miserere, in ferialibus diebus, festivis autem Regi sa'culorum, responsorium cum versu sequitur, et dictis precibus, (56) confessione facta cum precibus ibi pertinentibus, oratione subjecta hora compleatur. (57) Prima finita in capitulum fratres conveniant. Martyrologii lectio legatur, (58) ne aliqua sancti festivitas in crastino celebranda 12 negligeuter omittatur. Versu, Pretiosa est in conspectu Domini, dicto, beatæ Mariæ, sanctorumque intercessione postulata, tumque Deo in eorum auxilio invocato, oratione Dominica completa, cum sacerdotis oratione, ibi finiatur. lnde recitetur (39) lectio regulæ canonicalis, (40) seu pastoralis, (41) B vel alicujus regularis libri. Deinde culpæ examinentur : examinatio canonicaliter exerceatur. Post ad ecclesiam redeant, et missam matutinalem canant. ln ea hæ orationes dicantur : prima Fidelium Deus, secunda, Deus, qui inter apostolicos, tertia, Deiis veniæ largitor, post cæteræ quæ fratribus placuerint. Signo indicante Tertia cantetur. Missa diei hora tertia, excepto jejuuii tempore, celebretur. Hora. enim tertia linguis Judæorum crucifixus est Christus : jejunii tempore hora nona, in qua Christus emisit spiritum. Missa vero diei hoc ordine celebretur. In Primis in ferialibus diebus duæ campanæ pulsentur, (42) in festis omnes. Ad Gloria Patri, choro introitum a beato {`oelestino institutum canente, sacerdos in vestiario, cæterique ministri sanctis vestibus juxta ordinem induantur, scilicet alba, stola et dalmatica diaconus : alba, et tunica, et manipulo subdiaconus : 13 reliqui tantum albis, scilicet (45) duo acolythi, unus qui cantet graduale, et deferat candelabrum; alter qui Alleluia, et ferat thuribulum. (44) Psalmo dicto, incipieiite clioro Gloria Patri, sacerdos cæterique ministri sic ad altare procedant. Diaconiis præcedat presbyterum, subdiaconus præcedens diaconum ferat Evangelium, (45) ceroferarius cum cereo præcedat subdiaconum, portitor tluribuli ceroferarium. Dum ergo ante altare venerint, subdiaconus Evangelium ponat super dextrum cornu altaris, ubi usque ad Evangelium D manebit. Per altare Jerusalem designatur, in qua ab initio adventus Domini evangelica doctrina resonuit, et inde usque ad publicum exivit, ut scriptum est : De Sion eribit ler, et verbum Domini de Jerusalem (Isa. ii, 5). Postea subdiaconus ad sinistram sacerdotis transeal, diaconus ad dextram; ubi confessione invicem facta, (46) diaconum et subdiaconum osculetur sacerdos; primum enim Christus pacem apostolis dedit, per eos orbi transimisit. Postque (47) sacerdos cæterique ministri retro coram altari breviter orent stantes ordine suo. Deinde primum ab oratione surgens inclinanti sibi inclinet diacono, diaconus inclinanti subdiacono, sub;!iaconus inclinariti sibi choro. 14 Diaeonus vero post inclinationem utraque altaris cornua dcosculans,

sacerdoti medium altaris osculanti Evangelium oscu- A tionis suæ, in choro maneat. (55) Epistolam respon

landum offerat; evangelio enim Christus prævaricslionis chirographum delens, pacem mundo dedit : cujus præconibus utrumque populum, Judaicum quippe et gentilem sibi reconciliavit. Quod altare sacerdos osculatur, significat gentem Judæam in Jerusalem morantem, quam Christus sibi reconciliavil; per evangelium, gentilem populum. Dehinc pergit sacerdos ad dextrum cornu aliaris : dexteram enim Christus semper egit vitam : dextera enim vita acquiritur coeleslis gloria. (48) Diaconus post eum eamdem imitando viuam [fort., viam] cousistat, quousque ei sedere innuau. Sessio episcopi juxta decreta Urbani papæ (epist. de cathedr. episc. iv, c. 55), et Carthaginense concilium cæteris celsior debet fieri, in qua cathedra pontificalis honorifice constituatur: episcopus enim Græce, Latine superintendens interpretatur : ideo altior, sicut vinitori, ad custodiendam vineam Domini sabaoth, ei locus praeparatur, quam, incipiente Kyrie eleison, episcopus cum ministris suis ascendat, quorum alii slent, alii scdeant. Per eos qui sedent membra Christi designantur in pace quiescentia ; per eos qui 15 stant, in certamine posita. Gloria in excelsis Deo cum incoeperit, vel orationem dixeriu ponlifex, ac sacerdos ad orientem verlatur; non quia ii,i solum sit Dominus, qui ubique non locorum spatiis, sed majestatis pouentia praesens est, sed quia ab oriente lux oritur, qua cæteræ partes illustrantur : sie a Deo summum bonum, quo totus orbis iiluminatur. Per salutationem sacerdolis et responsionem populi eorum communis et charitativus ostenditur affectus, alternatim monens et optans ut in eis semper maneat Christus. Quod solus episcopus salutando populum Pax Domini dicit, (49) ostendit eum esse vicarium Cluisti, qui resurgens a mortuis, pacem apostolis nuntiavit. Ministrorum quantuscunque fuerit numerus, major pars in dextera, minor in sinistra [f. add. parte) : utraque enim benedictio scilicet temporalis et æterna, nobis a Deo est postulanda, licet instanlius sempiterna. Ceroferarii vero usque ad Kyrie eleison, (50) ab austro ad aquilonem candelabra ueneant, quo incoepto ibidem dimittant. Per austrum, qui est ventus calidus, Spiritus sancti fervor designatur, qui veri solis ortu, ab oriente ad occidentem, mundum illuminando, diffunditur. Unus vero tertius in medio ponatur, per 16 quem, ubi duo vel tres congregati fuerint in nomine Domini, Dominum adesse designatur (Matth. xviii, 20). Per hoc quod (51) incoepto Kyrie cerei deponuntur, nos, dum Dominum exoramus, contrito corde humiliari oportere demonstratur. Salutante presbytero populum, ibidem teneant. Oratione finita, ab oriente ad occidentem collocent; duobus enim Testamentis illuminantur quatuor partes mundi. (52) Septem candelalora in festis significant septem dona Spiritus sancti. (53) Incipiente subdiacono Epistolam, sacerdos juxta altare sedeat, et diacono in loco suo sedere innuat: (54) subdiaconus vero, excepto tempore ministra

sorium opportunis temporibus tractus vel Alleluia sequuntur. Per respousorium qu6d alternatiin cantatur, activa vita designatur, in qua Ecclesia, hona operando, promeretur æternam gloriam, quae per Alleluia figuratur; per tractum, qui nullo respondente cai.tatur, et in melodiis suis similitudinem fert gemitus, vita contemplativa, in qua perfecti viri peccata plorando, soli Deo vacando, morantes, eamdem excellentius quidem gloriam promerentur. Pneuma sequentiæ, quod posl Alleluia canlalur, laudem aeternæ l7 gloriæ significat, ubi nulla erit nccessaria verborum locutio, sed sola pura, et in Deo sempcr intenta cogitatio. (56) Per tabulas osseas, quas cantores tenent in manibus, fortis bonorum operum perseverant a, qua divinis oportet inhærere laudibus, designatur. Lectores Epistoi;e et Evangelii, et cantores gradualis et Alleluia, in festivis diebus in pulpitum ascendaut: debent enim pastores et doctores prædicationem suam juxta prophetam cxaltare (Isai. xl, 9), et opera ad instruendum Dei populum, ut in eis illud Dominicum impleatur præceptum : Luceant opera vestram coram hominibus, et glorificent Patrem vestrum, qui in cælis est (Mauh. v, 16). Diaconus cum pulpitum ascendit, celsius coasistat ceroferariis : Evangelium enim Christi lcgem et prophetas praecellit ; per thuribuli vero portitorem, qui in eodem loco cum diacono consistit, designatur fragrantia doctrinæ et magnalium Christi. Crucem, quam incipiente Evangelio frontibus noslris imponimus, ad expellendas omnes pravas suggestiones facimus, crux enim pellit omnes adversitates animi. ln eadem hora (57) oportet episcopos et abbates baculos de manibus deponere in auditu verbi Domini, et ante Dominum devolos humiliter stare. Tempore 18 quo ministri casulis induuntur, oratione finita (58) subdiaconus exuta casula Epistolam legat, qua lecta iterum induat, et corporale ad altare deferens diacono tribuat : quod ille in altari disponat. Incœpto tractu aut Alleluia, diaconus casulam exuat, et sub dextro armo stiperquo sinistrum ponat, dextrum post discoopertum habeat; brachium enim Domini, quod in Jege erat absconsum, nobis patefecit Evangelium. Quod (59)

[blocks in formation]

levitatem plumæ, praecepta 19 veteris legis levia A tur apostoli. Per inclinationem diaconorum signifi

[blocks in formation]

peccatoribus venerit, aliius vocem suam proferat, et pectus suum percutiat. Vocis enim exaltatione per ceii;urionem gentilium exprimitur professio; per pectoris lunsionem, Judæorum pectora sua percutientium lamentatio. Ubi ergo ad hæc vcrba venerit, scilicet, Per quem hæc omnia, Domine, semper bona, tunc diaconus accedat, et dextera manu dextrum cornu corporalis accipiat, cum sacerdote discooperia!. Sacerdos, Per ipsum, dicendo (72), oblata quatuor partes calicis tangat. Immolatione enim corporis Christi redempta sunt quatuor climata mundi. Item (75) oratione finita uterque calicem levent, et siinul ponant et cooperiant. lnde (74) altare diaconus osculetur, deinde dexteram sacerdotis scapulam. Per scapulam sacerdotis lapis designatur, in quo angelus ad sepulerum resedit. Semper enim angelus credendus est adesse immolationi corporis Christi. Per diaconum Joseph exprimitur, per sacerdotem Nicodem.us; per elevationem de altari hostiæ, depotitio Christi de cruce; per depositionem iterum in altari, sepultura Christi. Post quae sacerdos orationem Doniiuicam alta voce proferat. 23 Per exaltationem Dominicæ orationis demonstratur nostræ unitas fraternitatis (S. Cyp. de orat. Dominica) : Deus enim Pater noster, pacis et concordiae magister, sic nos unum pro omnibus orare docuit, quomodo in uno omnes portavit. Clero, Sed libera nos a malo, respondente, oflicium consecrationis perficiat. Sed libera dicto, diaconus et subdiaconus se erigant, e! oculos in Doiuinici corporis consecrationem intendant; ait enim evangelista, quia noti ejus a longe stabant, sua pectora percutientes (Luc. xxiii, 49). Ubi ergo ad locum, Da propitius pacem, venerit, qui maniili indutus tenuerat, [add. patenam] subdiacono (75), subdiaconus diacono, diaconus sacerdoti offerat, in qua sacerdos corpus Domini tripliciter dividat, quarum partium unam sacerdos calici im

mittens, Paac Domini, alta voce dicendo, proii.us

subdat secrete: Fiat commistio corporis et sanguinis

Domini nobis accipientibus in vitam æternam (76).

Alia se, diaconum subdiaconumque communicet.

Tertiam viaticum, si opus fuerit in palina usque ad

finem missæ reservet. Per porticulam oblatæ im

« VorigeDoorgaan »