Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

temporibus, prout occurrerunt memorixe scriptoris A quos veliil densas ac frondosas tenebrosi nemoris ejusd.'m. Qux qui scire desiderat, legat per singula; arbores verecundissime lazitans, llei tamen servus procul dubio · inveniel, unile pascal animum, non catbolicae, videri erubesco; scientia utpote nudus, cibis lautir ribus ei copiosis, sed sanis ac digestibi- p:iucis admodum lilleris 's, velut tenuissimis araneæ libus. Regum vero ac pontificum nomina scripta lilis leviter super indulus. Prælerea cum jam in 15 sint ante oculos s:objacenti in pagina :.

dirlo præsentis ævi nemore tam diversa novarum Ugo rex Burgundio.

coni'ic rerum erumpant folia, miror lol ac tam diLlarius filius ejus.

serlos vel uni eorum non insufflare scriplores. Nullis Berengarius Longobardus.

cnim retro lemporibus 18 talis ac lanla scriberidi suit Ouo primus Teutonicus.

occasio doctis pariter el 16 indoctis. Hæc animo reOito secundus primi filius.

volvens, non micbimclipse confido, quem exilis in0.10 ter:iu; Secundi filius.

genii adeo paupertas angustal, ut dillicilis michi Ardoinus Largbarjus.

videatur Aristotelici laberinthi ingressus, laboriosus lle nricus Teutonicus,

valde Tuliani palacii accessus. Faleor me numJlu non simil ter.

quam conscendisse curules quadrivii rolas. Nichil a Heinricus filius ut pater.

B me igitur, carissime quisquis es, præler quod pollilleinricus ejus filius.

ceor exigas, videlicet verbis prolatam communibus A:dericus sedit an::os 2:?, menses 2.

simplicem gestorum narrationem, quæ nostri reges Manasses et Adelmannus simul 5 fuerunt annos, nostrique gessere pontifices, nostri quoque concives non in calledra, sed in arcu el faretra.

in urbe Mediolano vel extra, compatriolz vero Walpartus sedit annos 18.

nostri in regno Italico, quæ ipse vidi vel quemad. A nilfiis sedit a nos 3, menses 4.

nolum a videntibus aut paulo ulterius audivi, prout Gol fredus sedit annos 5, mensem 1, dies 24. etiam de thesauris proleunt memoriæ, cum nichil Ludulfus sedit annos 18, menses 3.

sit, quod me ultra sperare debeas. Si forte reciArnulfus se it annos 19, menses 9, dies 6.

lintis culpa claudicat animus in auditis, saliet proAeribertus sedit annos 26, menses, 8, cies 19. fecto confidencius in visis, nullius indigens testimoVido sedii annos 27 6.

vio. Quod si in præsentiarum scientes lædet lectionis 1. Mulloruin varios affectus, multaque variar de hujusce s?, non invideant saltem posteris ac seire lectant studia, nec omnibus omnia, nec singulis fortasse volentibus, præsertim cum solis illis ista 18 semper singula satisfaciunt. Nimi:um dispai es mo providerim. Nisi enim prisca veterum gesta stilus res, ac 1.0.1 idem omnium & animus ad non eadein

С

commendaret ulcumque, nulla prorsus præteritorum sa’pe distrahitur', nalure unils multiplici condi

superesset memoria. Recondatur 30

ergo ctione, de quibus in commune disserere, vel singil interim sub modio nostrum hoc qualecumque negola.iin "o discer. ere, non est præsentis negotii, sed lium, lempore proferendum suo. Cujus privalum ac nec humanæ potentiæ. Va'et ille solus, qui diversa singulare volumen suæ limina civitatis rogo nullalargitur carismata bonus. Unde sic ail Apostolus : lenus excedat; quod si videtur lioc parum, extenDirisiones gratiarum sunt, idem autem Deus, qui ope datur ad arcum uisque Romanum " (39). ritur omnia in omnibus, dividens singulis prout 2. Legitimus narrationis ordo a supe joribus ad vult (I Cor. XII, 6). Item alibi : Unusquisque proprium inferiora descendit; set quia ex præteritis pendent habet donum cx Deo, alius quidem sic, alius vero sic præsentia, ab illis ad ea quæ sunt in manib?:s, gesla(Ibid. vii, 7). Verbi gratia litteralis scientiæ mu rum decurrat oralio; ita tamen, ut relicta velustale niis multis modis dalur Deo distribuente mortali ex recenti memoria sumatur exordium. bus". Spiritales misteria interpretantur, spiritalibus 3. 92 Anno a nativitate Christi 925 regnavit in Ilaspirital'a comparantes. Et ad hæc quis ydoneus ? lia ex Burgundionibus Ugo, qui ut lucius ? ageret in Ulique non ego, qui non aliter quam venerando regno, eggregiam inter cæteras urbem Mediolanum

D (redere iola unum, aut unum ex hiis apicein pre sibi vendicare prævidit. Priscam namque noverat siimo ciscutere. Animales vero forensia 19 mullilarie loci consuetudinem, ut decedente metropolitano quiperscrulanlur, carnalibus carnalia conferentes. Inter libet unus ex majoris ecclesie præcipuis cardinali

VARIÆ LECTIONES. spl p. 3. 5. mmina siut hec videlicel 5*. ita codd. pronuncia : Chuonon. 8 annis ja hic ei infra. Manasse et Aldelianui s. q. f. anni 1. M. e. A. $. an. V. in arcu non cath. 5. . Gothofredius a rege, Alio a papa, Thebaldus a rege addil 5*. ? mulla variaque B.

"omnium idem B. 9 detrallitur B. sigilatim B 1.

11 deesi B.

19 forensie B 1. 13 1. a. Bi. jam B.

18 scriptoribus Mur. ac Mur. 17 hujuscemodi B 1. hujuscemodi B 2*. 18 deest B. 19 ila 3. 5*. vobis 1. B 1. sup. maleria vel memoria. Recordanlur B. 21 posthæc B 1. rubro scriplum

39 Muralorio habet : Narratio: Incipe nunc primum lector cognoscere librum. Idem dedit Muratorius ex 2. primum, ex 2. ubi hic titulus præfigitur : In primis reguat Hugo ex Burgundionibus. 13 Regnavit condain in Ytalia com Lolitario lilio natione Burgundio Ugo. q. ut lucius B.

NOTÆ. (5.9) De hoc arcu, quem Radevicus accurale descripsit, disseruit Fumagalli, Antich. Long. Milan. 1,200 sil.

nobis 19

10

16

20

bus, quos vocant ordinarios ®, succedere debcal; A superna vocalo, eruperunt duo adversarii , Ambro. quod a Romanis præsulibus, ab ipsis quoque impe sianæ dignitatis ambitione succensi, Manasses videratoribus concessum, sub auctoritale quidem cano licet Arelatensis episcopus, et Adelmannus 36 prenum, testantur cedulæ in secretario reconditæ (40). sbiler Mediolanensis 87, revera immemores apoHujus 25 rei gratia juniorem filium (41) in eadem ec stolici oraculi : Non efficiamur inanis glorire cuclesia lonsurari decrevit (an. 936). Set quia in p:ie- pidi, invicem provocantes, invicen invidentes (Gal. v, rili elale ad episcopandum minime videbatur ydo- 26). Cumque diu contenderent, ille ex datione regis, neus, Ardericum * grandævum senem interin sub scilicet Burgundir, hic ex l'actionc plebis et de Merogavit antislilem ??, sperans eum subito casurum. diolanio 38, quinquennio contra se invicem pertinaQuoniajn vero sæpenumero cogitantem fallit opinio, citer altercati sunt, factis partibus ex alterutro. prolixius vixit sacerdos annis 22 (42) el mensibus Quorum execrabili jurgio jacturam prægrandem si2 28 jn srculo. Quod ubi persensit, necem ilico me slinuit ecclesia , præcipue in thesauris et cymitiis dilatur ocullam. Stalulo autem generali Papiæ collo. omnibus, quibus incomparabiliter allluebat. Inter quis cunctorum regni principum, palatini lixæ ju hos Nuclus palabal caule Walperlus, contaheus siio bente ex industria cæsare cum Mediolanensibus lateri quasi udas consilii, usque adeo ul utrisque lligabant, ul accepta occasione trucidaretur senex B sponte vel invito 39 cedentibus, sedlem tenerel ip:c ille. Quibus rixantibus gravis pugna committitur, solus (47). Deinde "o morino Lolario (an. 950, Nov. qua feruntur interfecii Mediolanenses nonaginta viri 29) regnavit Berengarius Longobardus ipse, quem prudentes. Sed propicia divinitate liberatus evasit Walpertus tunc archiepiscopus suspectum habebat, anzistes. Cumque diutius non posset lalere dolus "), conscius ipse sibi. Cujus iram præcavens, ne regiis vehementer erubuit criminis lanli reus, veritus etiam præveniretur insidiis - legerat enim : Indignatio beatum Ambrosium, cujus fuerat ille vicarius. regis nuncius mortis (Prov. xvi, 14) - Sugam para

4. 30 Factum est aulem, il conveniione digne sa vit. Ollonem Teutonicorum " adiit regem jan. 960), tisfactionis concederet ecclesiæ pro nonaginta inter- suffragium (48) postulans, moxquc illi regnum se feclis abbatiam 31 Nonantule (53), quæ propter no. instante pollicelur Italicum. Qua creclis ves Ollo naginta sui juris curtes sic vocala perhibetur (44). filucia, adscila sibi conjuge Adeleida liali:e quondam Insuper el capellam auream cum cruce, quæ super regina, uxore videlicet Lotharii, illico mcdilalur realtare in hyemalis ecclesiæ (45) sunt collocata 38 111 gnuin subripere Berengario. gurio (46). De reliquo cum nimis insolenter agerel, 6. Præmissis igitur pro Walperlo legalis pacem ignorans sibi dicum : Principem le fecerunt; noli implorat. Quam cuin von impetraret, direxit Liiul. extolli, sel eslo in illis quasi unus ex ipsis (Eccli. C fum cum exercitu (19), suum ex conjuge altera “s SXXII, 1), intolerabil's faclus est universis. Prie filium. Oderant autem compatriolæ regem Bcrengilelecio itaque filio ejus ab omnibus Lothario adno. rium propter nimiam uxoris Lenaciam, quæ Willa dum leniore, communi 33 consensu regni lolius 3* dicebatur, et suam ex parle seviciam. Ideoque decompulsus est ipse remeare Burgundiam (an. 946), stilulus a suis, properanti hosti minime valuit conde calero minime regnaluruis.

gredi; sed ingressus quod dicitur Insula sancti Julii 5. 35 Per iilem tempus (un. 948) oborla est Mediolani municipium", rescdit invalidus. Cum vero exploraperniciosa sedilio. Arderico autem archiepiscopo ad rel universa Lilulfus, quidam familiares Berengarii

28

[ocr errors]

38

37

40

a. c. 3.

VARIÆ LECTIONES. * cardinaries B 1. 25 cujus B. flic secundum capul incip. Mur, ex 2. ubi titulus : Hic tonsuravit filium, et occidere lentavit archiepiscopum. 26 Adderum 1.5*. 97 antistem vel antislilem B 1. 2. XXII ei m. ll desunt B. 29 dolis B 1. al non B 2. 30 Capul tertium Mur, el 2. cum lilulo : Satisfactio ejus, et privatio regni clecio Lothario. 31. deesi B 1. sei non Ba. 3: collocati B 1. collocata B 2. 33 deest B. 31 cociens Bl.al non B 2. capul quartum Mur. 2, litulo : Contentio Manasse et Adelmansi, ac præsulatus Walperti.

36 Aldemanus B. e. e. A. p. M. ir margine 1. supplevil, nanu ul "delur alin. 38 Mediolano 5a. B. 39 in vile B. novum caput incipiunt Mur. 2, cui titulus : Berengarius regnas, et Walperliis fugil ad Orionem regem. " lelonicorum 1.

43 sed ingressus quodamu inexpugnabile in. B. ubi desunt q. d. i. s. 1.

NOTÆ. (40) Schedule islæ in præsens desiderantur. Pal. D Mem, di Milano III, 423. Sed. cf. Joannis Vlll ep. 221.

(46) Fornice supra allari ereclo, v. Giulini II, 210. (41) Teobaldum, v. Liudpr. iv, 13.

(47) Rosmini in Hist. Mediol. 1, 87, documentum (42) Imo 12; sed eumdem errorem jam supra allulii quo probare sibi videtur, Manassen a. 959, ni. admisit.

Martio, adtiuc pro archiepiscopo se ge sisse. Scd ex (15) Hanc si accepit, non diu tenuit, nam mox verbis quæ dedit id taninm apparei, Ereberlum preep. Mulinensi dala esi. V. Liudpr. V, 17; Tirabo sbyteruin aule a. 959 aliquan:lo Mawasses missum scbi Nonant. I, p. 92.

fuisse. Cf. Liudpr. llist. Oi. I. Giulini II, 292. (44) Videsis in Manip. Florum c. 130, quo pacto (48) Id esi aurilium. Hoc autem accidit ante alle Gualv. de la Flamma iractaverit quæ Arnulfo ipse ram Olionis expeditionem; prior facta est antequam accepla refert.

Walpertiis archiepiscopus fuit. (45) S. Marie, ubi post primam Octobris Domini (19) V::rias expeditiones noster (tam hic consu'scam ordinarii officiis furgebantur, Dominica pis dil, neque i: sequcntibus fidem mereri videtur slali in S. Tecla ecclesiam migrantes; v. Giulmi

milites, fidem debitam simulantes, promissa sccuri- A 5*, Romæ priescdit, Ap.aliam Calabriamqne 53 possctale foras eductum hostium manibus tradiderunt. dil, multaque gessit ins'gnia, imperatoria maje late Revera inimici hominis domestici ejus (Malth. x, con igna. Hujus lenipore transfretanies Si raceni 36.). Intuilus autem cum Lilulfus ail : Consule libi m re conati sunt Calabres fines invadere; quibus cx Tex, el humiliare magno Olloni augusto. Si non fece adverso congressus est imperator el ipse (an. 982), ris, ipsum te lædis. Cumque humiliter responderel, parvo licel ** suorum suffullus collegio. Quos iam vero rursais infil : Absit a fide, mea, ut vincam perfidia, qui paucorum ad pluris impar solet esse congress o, cuni viribus superare contendo. Cave rex amodo ab hujus. pugnasset multum delicii 65 ad ullimum. Quid plura ? modi pseudomilitibus. Sic falus absolvit eum, dein pugnando caplus * ad classes usque protrahitur; ceps strenue cuncia ministrans. O pia hostilitas et occupaverant enim hostes vicina maris I llora. Senhosliiis pictas! Postea vero pius ille * perfiilia Lon liens vero se vellet nollet 37 transvehendum 58, simu. gobardorum fertur veneno necalus (an. 957, Sept. 6). Talis precibus postulabal, ut saltem unicanı sibi con

7. Ollo autem licet privalus filio, conjugis tamen jugem cum exiguo famularum obsequio simul cum augustæ Adeleide frelus consilio, Walperti quoque eo exulare" permitierent, delaturam secun immensa aliorumque regni principun, in manu forti el bra auri et argenti pondera proniillens. Cumque foret chio extento venit Italiam ** (an. 961), primus ex B permissum © viros adolescentes muliebriler supeTeulonibus imperator dictus ltalicus; cumque illi ** rindulos, subius autem accinclos mucronibus, causubjecta fierent omnia, Berengarium ipsum arce lissime venire mandavit. Ubi vero ingressi sunt naquadam robusta (50) munilum diuturna vallans ob vem, illico irruentes in hostes, evaginalis ensibus sidione subegit (an. 964), filiis circumquaque disper- indifferenter quosque trucidant. Interim saltu percito sis Widone Adelberto et Conone. Illum vero cum prosiliens imperator in pelagus, nalando evasit ad filiabus el conjuge coplum secum devexit in Sue lillis liber et lætus. Unde terrefacti transierunt viam (51), ubi non multo post in amariludine 47 animæ hosles ad propria 61. De cætero disponens æquoreas diem ciausit extremum (an. 966).

undas poleslative cum omni transmeare 6: Italia, per 8. Eodem tempore obennle Walperlo, catheilram universum regnum dilatat militandi præceplum. Sed suscepit Arnulfus (an. 970, Nov. 6), vere declinans Deo aliter providente, rebus excessit humanis (an. a malo et faciens bonum; cujus æquivocus exislo 983, Dec. 7), juxta illud : Cor hominis disponil viam gestorum scriplor ego præsentium, fratris vero illius suam ; Domini au:em est dirigere gressus ejus (Prov. pronepos verus *8. Ilujus in episcopalu vita fuit Xvi, 9). Cui in Alemaniæ partibus supersuit puer triennis, facta 49

nunc pro cerlo meliori dignitale sui nominis filius, rex morluo (54) patre crealus. perhennis (an. 974, Apr. 16). Cui successit Goiefre-C 10. Jam enim successerat Gotefredo Landulphus dus, primo quidem a clero reprobalus el populo, eo archiepiscopus, qui propter nimiam patris ac fraquod sacerdotalem vel leviticum nondum ascenderat

trum insolentiam, gravem populi perpessus est invigradum, subdiaconus tantum; extrema vero pace dentiam. Instabant enim "præ solilo, civitatis abuti receplus regize fidelitatis gratia, contra filios Beren dominio. Unde cives indignati, una sese conjurati * garii dimicavit. Quorum Widone interfecto (52), strinxerunt. Inde civilis seditio ac partium est facta Conone pactione quielo (53), Adelbertus cæleris ani divisio. Quibus assidue rixantibus, gran 'e commismosior diebus vitæ ognibus 50 factus est in diversa sum est in urbe certamen, lidens au’em se præ. profugus.

gravari undique præsul, nec posse sullicere, disces9. Deinde Ollone morluo (an. 973), regnavit pro eo sil aburbe cum fratribus, relicto patre (55), qui fuecjus 61 ejusdem nominis filius, acer in armis, sagas rat janı senes et viribus imbecillis 68. Quamobrem ingenio; qui Græcæ mulieris adeplus conlubernium, ecclesiæ facultates et mulla clericorum disir buit industria sapientis Adeleidæ matris Romanum feli militibus beneficia. Iterum anilem colleclo ex diversis ciler solidavit imperium. Exiens vero a Germania D partibus agmine, conflixit eisdem cum civibus in

48

VARIÆ LECTIONES. * Lilullus addunt B. Mur. p. forti m. et b. ex!enso Ytaliam v. B.

46 cui cum B.

amaritudinem B 1. al non B 2 , in margine B 1. rubricator scripsit : Nola quod iste autor vocatus e t Arnulfus pronepos fratris illius archiepiscopi Arnulli. 9 factus 3. B. 80 Hoibus B. al non B 2'. B. Mur. 6. E. v. a G, desunt B. ** Calabriam 3. " I. p. s. fullus B. 55 defecit 3, congressio, non illi prosper belli successit eventus. Q. p. viclus et c. B. V. si n. v. B 1. liansvendum 1.

89 exulari 1. 6. Quo concesso B 1. 60. l. i. h a. p. desunt B. 62 transire B. puncta ejus loco posuit B. 2. 63 deest B. ubi : P, solilo. 64 conjuratione B. Mur. *68 imbellis.

SUUS

56

87

58

NOTÆ.

(50) Monte S. Leonis.

(54) Vivente, m. Junio. (51) Imo Babenbergam.

(55) Quem Landulfus ii, 17, Bonizonem appellat, (52) Jam a. 965. Ann. Einsidl.,

archiep. ipse in testamenio Ambrosium Scil. hoc ei (53) Hic marchiam Epored. relinuisse videtur ibique nomen fuit, illud cognionem, quod exemplis probad. 30 Sept. 987 insirmatus, prædia quædam contulit vil Giulini Mem. di Mil. 1,386, Cr. p. 443, el II, 76. S. Eusebio Vercell. cum Ychilla conjuge filia Ardoini Duminicus, qui e! Bonizo, p. 77. Nazaro dello Bomarchionis. Provana, Studi critici, p. 331.

nizone, p. 166. Andrea o Bonizonc.

78

campo Carbonaria (56); ubi facta est plurima cades A monarcha magna susceplus honorisicentia, salis utrinque ; a quo bello ægre divertit hac etiam vice. episcopaliter conversalus est in urbe regia, ila caIn civilale autem quidam 66 vernula audita doinini rus ut quicquid poposceral " facile impetrarei.Comsui nece accurrens, palrem præsulis lecio jacentem posito tamdem propter quod venerat negotio, ab cultro transfisit. Post hæc et alia multa, inspirante eodem Basileo decenter absolulus reversionem acccDeo et interveniente consultu sapientum partis utrius

lerat. que, nova pax velera dissolvit odia, Archiepiscopus 14. Interea imperator primo juventutis in More enim memor pastoralis diligentiæ, populus vero re defungilur Ollo (an. 1002, Jan. 23), in quo omnis cordalus ovilis €7 obedientiæ, donantes præterila, est 0itonum

consumpla propago. Tunc Ardoifæderati sunt pace perpelua. Prælerea sentiens se nus 76 quidam nobilis Ypporegiæ marchio a Langopræsul dispersis facultatibus offendisse ecclesiam, bardis Papiæ cligitur (Feb.) et vocaius cæsar ab ut clerum leniret ac 68 populum, sancti martyris omnibus regnum perambulat universum, regio jure Celsi fundavit monasterium, inultisque ditavit opibus. cuncta pertractans. Cognilo autem jam dicti præUbi completo dierum numero, moriens suo quievit sulis reditu, occurit ei in itinere obvius, sccuritale in lumulo (an. 998, Mart. 23). Cui alter successit quanta valuit sibi illum applicare procurans. Arnulfus; de quo dicelur posterius.

B 15. Eodem tempore Heinricus ? crcalus est rex 11. Interim regnante Olione III, cum matre Græca, Alamanniæ (Jun. 29). inter hos de sceptro Italico inquidam Græcus (57), Græcæ dominæ capellanus, fac gens oritur contentio. In medio principes regni (raulus est Placentinus episcopus. De quo dictum est dolenler incedentes, Ardoino palam militabant, quod Romani decus imperii astule in Græcos lleinrico latenter favebant, avariciæ lucra secialle transferre templasset. Siquidem consullu el ope tes, sicut 78 dictum est ad Jerusalem per prophetam : quorumdam civium Romanorum, precipue Crescentii Principes (ui infideles, socii furum, omnes diligunt cujusdam prædivitis, apostolicam se iem jam violen munera, secunlur retributiones (Isa. I, 23). Quorum ler invaseral, dejecto eo qui lunc insederat venera conscilio Heinricus direxit in Italiam suum cum excrbili papa " (58). Quo audito palam, relicta Suevia cilu ducem (59). Cui occurrens viriliter Arvoinus, venit Ollo sestinus Italiam (an. 997).

facta congressione in campo Fabrica (60), quamplures 12. Nec mora, consilio habito cum oplimatibus re stravit, ceteros extra fines regni fugavit. gni, Romanum arripuit iter cum legionibus Latinornin 16. Tempore non longo post (an. 1004) cum valida ac Teutonicorum, terrefaciens cuncla in circuilu Teutonicorum njilitia proveravil lleinricusa GermaJoca. Ad cujus introitum (an. 998) Ronja concutitur, nia, ipso Italiæ castrametatus in limine (Apr.). Ex

с universa. Græcus ipse misericordiam clamat; Cres adverso Ardoinius fidens viribus nec minus armis centius vero rebellionem parat, Tiberina sancti An instructus, non tantum defendere quantum super geli munitus in arce 70. Hunc imperator undique cum paralus insurgere, occurrit illi Verona ". Sed obsidione circumdat, omnibus belli machinis collidie deceplus perfidia principum, majori militum parie oppugnans, donec pacto utcumque composito, illius destituitur. Cumque cessisset invitus, regnum Heinse lradidit potestati. Qui statim in pra:o Neroniano ricus ingreditur, rex stalim cleclus (Mai. 15), suoque jussus est decolari. Stephania autem uxor ejus tra post lempore (61) Romanus imperator electus. Ve. ditur adulteranda Teutonibus. Pseudopapa vero niens vero Papiam, cum non ad votum sibi ollen. Græcus effossis oculis, abscisis naso el auribus, perassel, uno lotam concremavit incendio. Unde dorso asinæ retroversus manu lenens caudam, lolam omnis inborruit Italia, simile pertimescens. Ab hinc distrahitur per hurbeni. Sic Roma anle mobilis 71 illius exinanila confidentia, hujus prævaluit ubique regis quievit in oculis.

polentia. Verumtamen resumptis 80 interim 81 viri13. Tempore prælerilo " decreverat imperalor bus Ardoinus juxta posse ultionem exercel in pe:limalernæ gentis sociari conjugio. Hujus causa cons dos. Siquidem postea Vercellensium urbcm cepit, cilii præfatus Arnulfus venerabilis archiepiscopus, D Novariam obsedii, Cumas invasi!, multaque alia deregia jussione præmonitus, mare transiens Con molitus est loca sibi contraria. Ad ultimum (an. slantinopolim proficiscitur. Qui ab ipso admirabili 1015) labore conseclus et morbo, privalus regno, solo

VARIÆ LECTIONES. quædam Mur. 67 civilis B. 68 ila 3. 5*. B. ad 1. 69 papa Benedicio, qui caplus a dicto Crescentio in castro sancti Angeli strangullaluis est nocte natalis Domini addit B. 70 p. m. in T.'s. A. a. B. "' nobilis, B. 1: T. ailemi p. B. posceret B 2. ap. Puricell. Mon. Ambr. p. 305. 7* omnium B. 75 0. e. 3

76 arduinus B. cunsi. henricus B.consi. 78 Sic 3. 79 0. i. V. desunt B. ubi sequentia ila : Scd instante p. p. magna suorum parte destitulus, et sic cedente eo, r. H. i. 80 reassumplis 3. 81 interdum 1.

NOTÆ. (56) Carbo:late prope Seprium, sec. Puricellum; una villa, allualmente chiamala Fabbrica, possed ula v. Giulini II, 393.

dalla famiglia de' conii Durini di Milano. Provana, (57) Joannes Philagathus.

Studi crilici p. 211; cf. Thielm. v, 16. Adalbeldi V. 158) Gregorio V, quem primo cum Bened. VI, per Henr. 15-17, el de monte Ungarico Provana p. Crescentium majorem intersecto, confudit.

208. (59) Olionem d. Carentanorum.

(61) 1014, Feb. 14. (60) Esisle sui Colli Euganei non lungi dalla Brenia

77

88

contentus est 8? monasterio nomine Fructeria (62); .A 19. Teniens igitur in conventu Mediolanensis ibique depositis regalibus super altare, sumploque ecclesiæ, apathematis jaculo consecrati transfixit habitu paupere 83, suo dormivit in tempore (63). audaciam. Deinde collecto undique exercitu copioso,

17. Illis in diebus primus in Apuliam Normanno cum suffraganeis simul episcopis civilaiem aggressus rum suit evenlus 8*, principum terræ consultu voca Astensem, clausis in urbe marchione cum episcopo, lus, cum Græci eam innumeris gravarent oppres densissima obsidione valavit. Nec a populatione belsionibus. Quibus subactis et æquore sulcato sugalis, loquc destitit, donec pace.composita illius satisfaconsiderantes Normanni Apulorum inertiam, regio clum est voluntati. Hæc autem fuit pacis conditio, nis quoque in omnibus opulentiam, etsi pauci, inva quod venientes Mediolanuni, tertio ab urbe miliario dunt ex parle provinciam. Reinissis igitur legatis nudis incedendo vestigiis, episcopus codicem, marin patriam ad hoc ortantibus cæleros 85, crescente chio canem bajulans, ante fores eclesiæ beati Ampaulatim numero, lotam repleverunt Apuliam, jure brosii realus proprios devotissime sunt confessi. quasi proprio deinde possidentes, atrociores facti Prætera episcopus virgam et anulum silscepli pontiGræcis, Saracenis, ferociores; imo dejectis prioribus, ficatus supra sancti confessoris aliare deposuit, que surrexerunt principes ipsi.

postea largiente episcopo 89 pic resumpsit. Fraler 18. (An. 1022.) Heinricus vero quid de reliquo B vero illius Mainfredus marchio donavit ecclesia gesserit, quomodo Trojam nobilem Apuliæ civitatem auri talenta quamplurima; unde producta est crux obse:feril, qualiter marchiones Italiæ quatuor, Ugo illa pulcherrima, quæ usque hodie præcipuis tantum nem, Azonem, Adelberlum et Obizonem, captione una gerilur in diebus. Deinde nudis sicul venerant peconstrinxerit (64), recitare non expedit, dum in dibus per medium civitatis ad ecclesiam majorém fortitudine ejus omnis terra contremuit, usque adeo sanctæ Theolocos risque deveniunt, ab archiepiscopo ut si qui repperti fuerint Ardoini favisse partibus, el clero cuncloque recepti in pace populo. aut fugerent aut deditionem facerent. E quibus 20. De reliquo Arnulfus sacerdotaliter 90 Asiensis episcopus (65) propria relicta sede Medio regebal ecclesiam, cleruni fovens ac populuin, suislani usque ad obilum laluit. Dederat enim impera que plane vacans negoliis. Hujus beatitudinem !or, vivenle ipso et abjecio, episcopalum cuidam plura ecclesiis tradita commendant beneficia. Ilius Olderico (66) fratri Mainfredi marchionis eximii. lempore o sancti confessoris Monæ revelalæ sunt Quod factum archipresul Arnulfus vehementer exor reliquiæ, in ecclesia sancti Vilalis justa Sanctum rens, consecrationem quæ sibi competebal, omni Naborem o. Hic etiam fundavit coenobium sancti modo vetuit. Oidericus 86 aulem ille sua frelus ac Vicloris martyris in magno lionore et copia frufratris potentia, Romam proficiscens, subreptione C gum, in quo requiescit in pace sepultus. In cujus quadam consecrari se 67 secit a Romano pontilice laule reddenda quoniam dies non sutlicit hodierna, (67) jan. 1008). Quod ubi innotuit Arnulfo, justa præsens claudatur pagina, cum sit aliera deiu.eps satis accendilur iracundia, non tantun regia insti aperienda. lulione, quantum Romaini, quod deterius videbatur, Indignalus consecratione.

suam

INCIPIT LIBER SECUNDUS".

1. Superiori volumine audita lanlim ulcumque D ac deno imperatoriæ potestatis intronizatur lleriexsullare lemplavimus : nunc autem ea quæ ipsi berliis (68) Qui ex quo prælalus cst, suis el aliorum videndo cognovimus, ex habundanti eruciare slu vacavit negotiis, pluribus intentus, grandia experlus, deamus. Cælitus igitur vocalo divæ memorie Arnul quæ quidem narranda, non judicanda suscepianus so (an. 1018, febr. 25), consultu majorum civitatis Cujus in diebus lleinrici consumatur imperium

[ocr errors]

88

89

VARIÆ LECTIONES. 82 deest B. 83 pauper B. 84 adventis 5*. Mur. 83 ad l. 0. C. desunt B. 86 Odelricus 1. Odericus B.

archiepiscopo B. 90 sacerdocialiter B 1. Pi i. in l. B. 9' iu e. s. V. i. s. N. desuni B. 93 huic libro 2. B 1. superscribunt : Incipit liber secundus istoriarum Arnulli. Alter sermo venil, quum jam prior ille recedit.

NOTÆ.

se c. 5.

ergo 3. 6.

(62) S. Benigno di Frulluaria.

63) 14 Dec. secundum Necrol. Divionense, V. Provania, p. 305.

(64) Temporum ordinem A. in his non servavil, siquiviem eos non diversos esse volunt ab illis quos Thielm. vii, 1, vin, 1, commemoral, filios 0'erii ll, march. Mediolanensis, Asiensium progenitoris; v. Terraneum, Contessa Allelaide II, 62; Mural. Ant. Esl. I, p. 137. Scheidii Orig. Guelf. I, p. 179.

103) l'elius; cf. Terraneo I. I., caps.

(66) reclius Adelrico.

(67) Quo:1 a. 1008 factum esse probavit Giulini Mem. di Mil. III, 62.

(68) Ariberlus... fil. b. m. Gariardi, qui fui! de loco Antimiano el vixit lege Langobardorum : la tabular

: cjus nomine confectæ incipiant. Matris nonien eral Berlinda ; v. Puricelli Mon. Ambr., p. 371. De Antimiano, jam Intimiano, v. Giul. III, 385. ipse a 1007 subdiaconus ecc). Mediol, eral; ib., p.

56.

« VorigeDoorgaan »