Pagina-afbeeldingen
PDF

quia ad episcopum pertinet órdinatio, et ad ejus A excusationem prætenderit. Non communicabit abbas

judicium pertineret degradatio; suspensio vero officii pro levioribus culpis in abbatis judicium esset ad correptionem. Talis inter episcopum et abbatem de villa Montis facta est conventio. In monasterio vero S. Michaelis in abbalem, et nonachos, et xii canonicos totum jus episcopale retinuit episcopus. In monasterio habet officium facere dedicationis, et quidquid interim offerretur ad altare, episcopi est, et quod offertur ad hmanus capellanorum suorum, et ipse et omnes qui cum eo venerint, abundanter et honorifice debent procurari; et equi, aqua dulcis, et cætera necessaria debent in monasterio inveniri. Eo die debet esse præsto vestis præfata episcopi, et cera, et piper, et incensum, cerei tres ad purifica

tionem S. Mariæ, etiamsi episcopus defuerit, abbas B

cum duobus de canonicis bis in anno debet esse ad synodum, nisi de licentia episcopi remanserit, et sacerdotes Montis. Quoties etiam graviores causæ emerserint, episcopus mandabit abbati, et vocabit cum, el vemire debet, nisi inevitabilem et legalem

excommunicato episcopi scienter, nec excommunicabit nominatum aliquem parochianum episcopi extra Montem consistentem, inconsulto episcopo. Monachi quinta feria Pentecosles venient Abrincas cum capite S. Auberti ad ecclesiam Sancti Andreæ, in qua ipse episcopus sedit, cum processione magna tam clericorum quam laicorum omnium qui domos tenent: et denariatas ceræ matricis ecclesiæ debent, ut sedi episcopali, de qua recipiunt consilium animarum, et abbas per se, vel per decanum suum, oleum et chrisma, ad erogandum et presbyteris ad Christianitatem faciendam. Canonici omnes sub episcopi priore sunt, et canonicas, id est præbendas, cum fuerint vacuæ, distribuere debet, sicut dignum decreverit. Beatus vero Aubertus, cui divo munere Mons ille collatus est, eos constituit; et de suo episcopio, ecclesiæ quam construxit, duas villas, Ilium scilicet et Genecium, ad usum suum et illorum contulit.

CONCILIUM ROTOMAGENSE

In basilica S. Mariæ Rotomagi ab Joanne archiepiscopo, cum suis suffraganeis Willelmo Anglorum rege Normanniam gubernante, celebratum, anno Christi 1072, Alexandri II papæ anno xi, Phtlippi I Francorum regis anno xiii. -

(LABBE, Concilia, IX, 1225.)

TITULI CANONUM.

I. Ut episcopus chrisma et oleum hora competenti, et cum duodecim sacerdotibus consecret. II. Quod totum chrisma et oleum ab archidiaconis renovandum sit. lll. Qua cura distribui a decanis chrisma et oleum debeant. 1V. Ut qui missam celebrat omnino communicet. V. Ut sacerdos jejunus et cum alba ac stola baptizet. VI. Ut viaticum et aqua benedicta ultra octo dies non serventur, et consecratae hostiæ iterum non consecren!ur. W{I. Confirmatiojejunis a jejunis et cum igne conferenda. VIIl. Ut ordines sacri, post diem Sabbati, vel die Dominica mane , jejunis a jejunantibus conferanlur. 1X. Ut Quatuor Temporum exacta sit observatio. X. Quod depositione digni sint qui furtim aut indebite ad sacros ordines provehuntur. XI. De iis qui coronas relinquunt. Et ut ordinandi ad episcopum feria quinta veniant. Xll. Ut monachi vagi vel expulsi, itemque sanctimoniales, ad sua monasteria redire compellantur. Xlll. Ne curæ pastorales vendantur et emantur. XIV. De ritu nuptiarum, ne in occulto fiant aut inter consanguineos. XV. De clericis uroratis, ut ecclesiis nom ministrent, nec fructus percipiant, et quales esse debeant archidiaconi ac decani. XVI. Ut nullus mortua uxore illam accipiat de qua ante Š; infamatus. XVlI. Nullus uxore velata superstite aliam ducat.

[blocks in formation]
[blocks in formation]

Item, clerici, qui non electi, nec vocati, aut nesciente episcopo, sacris ordinibus se intromittunt, aliquibus vero episcopus, ut diaconibus, manum imponit; alii cæteros ordines non habenles,

accipiunt, et ita oleo suo commiscent; quod et B diacones aut presbyteri consecrantur; hi digni sunt

damnatum est. Sed unusquisque archidiaconus chrisma eu oleum suum totum episcopo a quo consecrabitur, ut proprio episcopo, præsentet. IH. Qua cura distribui a decanis chrisma et oleum debeant. Item chrismatis et olei distributio a decanis summa diligentia et honestate fiat ita ut interim, dum distribuerint, albis sint induti; et talibus vasculis distribuatur ul nihil inde aliqua negligentia pereat. IV. Ut qui missam celebrat omnino communicet. Item statutum est ut nullus missam celebret qui non communicet. W. Ut sacerdos jejunus, et cum alba ac stola baptizet. Item nullus sacerdos baptizet infantem, nisi jejunus el indutus alba et stola, nisi necessitate. VI. Ut viaticum et aqua benedicta ultra octo dies non serventur, et consecratæ hostiæ iterum non consecremtur. Item sunt quidam qui viaticum et aquam benedictam ultra octavum diem reservant; quod et damnatum est. Alii vero, non habentes hostias, consecratas iterum consecrant; quod terribiliter interdictum est. VII. Confirmatio jejunis a jejunis et cum igne conferenda. Item, donum sancti Spiritus, ut non detur nisi jejunis, et a jejunis; neque ipsa confirmatio absque igne fiat statutum est. VIII. Ut ordines sacri post diem Sabbati, vel die Dominica mane, jejunis a jejunantibus conferantur. lioc etiain statutum est ne in dandis sacris ordinibus apostolicæ auctoritatis violatores inveniamur. Legitur enim in decretis Leonis papæ quod non passim diebus omnibus sacri ordines celebrentur; sed post diem Sabbati, in ejus noctis exordio quæ in prima Sabbati lucescit, his qui consecrandi sunt, jejunis a jejunantibus sacra benedictio conferatur. Quod ejusdem observantiæ erit, si mane ipso Dominico die, continuato Sabbati jejunio, celebretur. A quo lempore præcedentis noctis initium non re. cedit quo diem resurreclionis, sicut etiam in Pascha Do*mini declaratur pertinere non dubium est.

[ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small]

quorum vita non sit infamis, sed merito præferatur A XXI. Ut ante horam respertinam in Quadragesima subditis. non edatur. XVI. Ut nullus mortua urore illam accipiat de qua Item, statutum est ut nullus in Quadragesima ante fuerat iufamatus. prandeat, antequam, hora mona peracta, vesperItem, interdictum est ne aliquis, qui vivente sua tina incipiat. Non enim jejunat qui ante manducat. uxore de adulterio calumniatus fuerat, post '"'"* * xxii. Ut sabbati Paschae officium ante lioram tem illius unquam de qua calumniatus fuit accipiat. nonam non inclwetur. Multa enim mala inde evenerunt. Nam plurimi hac de causa suas interfecerunt. XVII. Nullus urore velata superstite aliam ducat. Item, nullus, cujus uxor velata fuerit, ipsa vi

Item, statutum est ut in Sabbato Pasch;c oflicium ante monam non iucipiatur. Ad noctem enim Dominicæ resurrectionis respicit, ob cujus reverenli iniat tiam Gloria in excelsis Deo et Alleluia cantalur. Š ìieri nubat, priusquam Quod etiam in Officii initio, cerei scilicet beiiede viri morte compertum habeat. , dictione, monstratur. Narrat Liler omcialis quod Item, si uxor viri qui peregre aut alias profectus in hoc biduo |non fit sacramenti celebratio. Wocat fuerit alii viro nupserit, quousque prioris mortis autem lioc Viduura sex tam feriam et Sal)l)atum, certitudinem habeat, excommunicetur usque ad di- D "'"" recolitur luctus et moestitia apostolorum. gnam satisfactionem. XXIIl. De sanctorum festivitatibus transferendis.

xix. Ne clerici in publicum crimen lapsi sacris Item, si alicujus sancti festivitas in ipsa die eveordinibus facile restituantur.

ltem, statutum est ne hi qui publice lapsi in criminalibus peccatis inveniuntur citissime in sacris ordinibus restituantur. Si enim lapsis, ut ait beatus

nerit, in qua celebrari non possit, non ante, sed infra octavum diem celebretur.

XXIV. Ut generale baptisma, nisi Sabbato Paschæ et Pentecostes, mom fiat. Parvuli, quocunque tem

Gregorius, ad suum ordinem revertendi licentia pore petierint, baptizentur; nullus in Epiphania, concedatur, vigor canonicæ procul dubio frangitur sine infirmitatis necessitate. disciplinæ, dum per reversionis spem pravae actionis Item, juxta sanctorum Patrum decreta, scilicet

desideria quisque concipere non formidat. Unde hoc Innocentii papæ et Leonis, statuimus ne generale ratum manere oportet ut in crimine publico lapsus, baptisma nisi Sabbato Paschæ et Pentecostes fiat. ante peractam pœnitentiam in pristino gradu nulla- Hoc quidem servato, quod parvulis, quocunque tenus restituatur, nisi summa necessitate, post di- tempore, quocunque die pctierint, regeneralionis gnam quidem longæ pœnitentiæ satisfactionem. lavacrum non negetur. Vigilia vel die Epiphaniæ ut

XX. Ut episcopus, qui ad lapsi depositionem venire C nullus, nisi infirmaitatis necessitate, baptizetur omnon potest, vicarium mittat. nino interdicimus.

Item, si aliquis lapsus dignus depositione reper- IIuic concilio consenserunt Joannes archiepiscotus fuerit, et ad eum deponendum tot coepiscopos pus, Rotomagensis, Odo Bajocensium episcopus,

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][merged small][merged small]

Pontificum Rotomagensium,acta, litteris mandavit anoDymus cgenolii Sangti Audoeni,ejusdem urbis monachus, ad cujus autographum hæc editio exacta est. Vixit is Gregorio VII pontifice, Joanne archieviscopo Rotomagensi, abbate monasterii Sancti Audoeni Nicolao; non alius forsan quam Fulbertus ejusdem î; coenobita, qui librum De miraculis sancti Audoeni, hactenus ineditum, eidem Nicolao abbati nuncupavit; aut Theodericus, a quo sancti Audoeni Vita metrica Nicolao itidem inscripta est. Ilis actis uberiores iotas subjicere supersedeo, cum satis illustrata sit Rotomagensiuim præsulum historia, quam noster Franciscus Pomeraius Gallico idiomate ante paticos annos erudite et accurate composuit, usus superiorum Actorum lectione, quæ ipsius historiæ probationis loco esse poterunt. Hic duo tantum observo. Unum, inter ßotoimagenses episcopos nullum in his Actis locum tribui Hugoni, Caroli Magni filio, cujus Vitam Baldricus episcopus edidit, eumdem perperam numerans inter archiepiscopos Rotomagenses, ut fusius alias ostendi in Sæculi III Beiiedictini tomo I. Alterum est, synodum comprovincialium episcoporum a Maurilio archiepiscopo celebratam fuisse, in qua sententia adversus Berengarium ejusque hæresiiii dicta est, anno scilicet Dominicæ / ncarnationis 1 ù65, quo instauratæ Itolomagensis ecclesi;e dedicationem peregit astante Willeimo Normannorum duce cum omnibus suffraganeis suis quibuscum concilium de castitate conservanda et cæteris sanctorum Patrum institutionibus pastorum incuria negligenter postposiuis, viriliter restituendis reiigivse celebravit, inquit Anonyinus noster.

[ocr errors]

Galliæ provinciæ sunt decem et octo : quarum nna existit Lugdunensis, quæ vocatur secunda, in qua est nobilis el ampla civitas, quæ vocatur Rodomus vel Rotomagus, super fluvium Sequanæ sit 1. llujus civitatis ecclesia in honore beatæ et gloriosæ Dei Genitricis semper virginis Mariæ est consecrata. Hæc vero est metropolis : sex enim sub se civilales episcopales continet, scilicet primam civitatem Bajocatarum, secuiidain civitatem Abrincalarum. tertiam civitalem Evatinorum, quæ dicitur Elroicas; quartam civitatem Salamum quæ vocatur Sagium; quintam civitalem Lexoviorum, sextain civitatem Constantimorum.

In præfata civitate Rotomagensi exstitit egregius M illonus in ordine primus. Nonnullos horum posi io verborum pertubat, non satis idonee speculantes, quoniam eorum velle, scilicet beatissimum Nigasium prænominatæ civitatis primum antistitem exstitisse, nullatenus hac re pugnatur, si expositione quanlulumcumque subtili fulciatur. Attendant igitur tam clerici quam monachi ne errent, qualiter scripturas perspicacius indagantes, utrumque posse haud inconvenienter stare dijudicent. Decenter, inquam, inquiunt, qui Mallonum in sede Rotomagensi fuisse primum asserunt. Nullus enim eum præivit, quantum ad archiepiscopatus usumfructum : nec tamen niale praedicant, qui beatum Nigasium ejusdem sedis archiepiscopum fuisse primum comprobant. Quippe jam non paucis reor manifestatum esse, hunc Romæ a beato papa Clemente Rotomagensium urbis antistilem ordinatum fuisse nondum jugo pastorali cijiispiam obnoxie. Nec est frivolum, se | firmiim et ratum, prout sua testatur passio, cum beato sociatum Dionysio, permissione Clementis pap;e hunc eumdem ad oras Gallicas condescend sse; et priusquam ad suam, quam I{oinae, sicut diximus, acceperat, sedem posset pervenire; m ■rtyrium truncato capite, tamen vicinius circa fines Northmannicos cum Quirino et Scuviculo pertulisse. Quo fit ut de utroque, sed alio et alio modo, vera prædicatione prædicetur primus, de Nigasio quidem secundum ordinationem ; de Mallono secundum loci inhabitationem. Ut sic dicatur, Nigasius fuit Rotomagensis urbis antistes primus ordinatus : at Mallonus fuit primus in se 'e locatus.

Sic is non versus poterii consistere versus.

Exstitit egregius Mallonus in ordine primus, Moribus ornatus, clara quoque stirpe crealus. Eiiituit verbis, præfulsit et actibus alinis : Dapsilis in cunctis, cleinens et largus egenis. Mlentibus infirmos curabat dogmate sacro, Dæmones vexa:os purgabat numine saero. • Pervigil in populo pastor pius ac speculator, - Pro sibi commissis murum se contulit hosti. Compatiens aegris, collisos consolidavit.

A Mac:abat Domino se : c mper sacra litando , Perpetuam pacem deposcens atque salutem. Ut charos fratres, servabat dulciter hostes. Hic humilis, fobrius, necnon et corde pudicus. Sordibus immunis, virtutum lampade fulsit. Obiit in Christo x Ka!endas Novembris. Beato vero Mallono Avidiamus successit, qui sub beato papa Silvestro et Constantino imperatore præfatam rexit Ecclesiam. Is vero prudens et strenuus pastor fuit in populo, qui Arelatensi concilio primo, quod eodem tempore quo Nicæna synodus habita est, congregatum in canonibus invenitur, cum Materno Color.iensi episcopo interfuit. Fuit namque hic beatus pontifex ingenio probus, moribus, insignis, subditorum sibi saluti providus. Iluic successit P Severus, Severo Eusebius, Eusebio Marcellinus, Marcellino Petrus, Petro Wielricius. Fuit vero hic in regali curia nutritus cum beato Innocentio papa, ut in ejusdem papae epistola de castitate conservanda et aliis institutis Christianæ religionis, eidem Wictricio missa, invenitur. Ait enim inter cætera : Præterea frequenter quidam ex fratribus nostris curiales, vel quibuslibet publicis fumctionibus occupatos, clericos facere contendunt : quibus postea major tristitia cum de revocandis eis aliquid ab imperatore præcipitur, quam gratia nascitur. Siu certe in exemplum sollicitudo et tristitia fratrum, quam saepe pertulimus imperatore præsente, cum pro ipsis prius rogaremus, quod ipse nobiscum positus cognovisti. Quibus non solum inferiores clerici ex curialibus, verum etiam in sacerdotium constituti, ingenti molestia ut redderentur instabat. Erat enim pastor gloriosissimus in persequendis populi criminibus rigidus, viduarum et orphanorum pater mitissimus, misericors pauperibus, cunctis compatiens infirmis et dolentibus. Cui successit Innocentius, Innocentio sanctus Evodus, Evodo Silvester, Silvestro Malsonus, Malsono Germanus, Germano Crescentius, Crescentio vero beatus Gildardns, frater beati Medardi, quorum vitam magnifico stylo beatus Fortunatus scripsit Una enim die nati fuerunt, una etiam die ordinati, una quoque die migraverunt ad Christum. Gildardo successit beatus Flavius, cujus pontificatus tempore constructa est ecclesia in honore beati Petri apostoli in suburbio urbis Rotomagensis, anno primo Clothorii regis Francorum, nobiliter ædificata, in qua corpus beati Audoeni successoris sui sepulturæ traditum est. Hic vero beatus Flavius anno quingentesimo... Dominicæ lncarnationis multis virtutibus præditus , divini amoris flagrantia accensus, dapsilis pauperibus, l{otoimagensem rexit Eccleciam. IIuic successit Prætextatus, vir magnæ sanctitatis et omnibus iniquis odiosus. Hic vero fuit tempore C:,ilperici regis, filii (.lotharii, qui vir niiiiiae cru

C

delitatis cum Fredegunde impia uxore sua ingenti A Ranilandus, vir venerabilis et honestus. Ranilando

contra pontificem odio exarsit. Causa vero odii nihil aliud fuit nisi quia fratrem suum Sigibertum regem, qui fraude Chilperici occisus fuit, multum dilexerat, et eamdem dilectionem Childeberto filio ejus et matri Brunichildi servabat. Hac de causa iratus Chilperious sibi calumniam imposuit, scilicet quod magnam partem thesauri fratris sui Sigiberti apud se recouditam habuerat, quam postquam Childebertus nepos ejus litem contra eum inierat, ei reddiderat. Ideo in tantum persecutus est eum, quod eum ab episcopatu destitutum expulit, et in quamdam insulam in Constantinensi pago in mari sitam exsulavit, et in loco ejus Melantium archidiaconum episcopum ordinari fecit. Modus expulsionis suæ ta

lis fuit. Rex concilium episcopos suos convocare fe- B

cit, cui vir magnæ auctoritatis et probitatis Gregorius archiepiscopus Turonensis interfuit. Hic vero nec cailidæ machinationi, qua episcopus deceptus est , mec injustæ destitutioni assensum præbuit. Rex vero impia calliditate quibusdam episcopis... mandavit ei, quod si quæ sibi objecerat in concilio, recognosceret, et inde coram rege prostratus se reum proclamaret, omnino ei dimitteret. Qui hortatu impiorum episcopornm deceptus, fraudulentis regis mandatis acquievit. Tunc rex clamare cœpit : • Audistis eum crimine convictum, nunc super hoc certam sententiam defiiiite. » Et ita deposuerunt eum, et in præfatum exsilium rex retrudere jussit. Mortuo vero rege, omnium primatum et coepiscoporum consilio et judicio, nolente Fredegunde regina, ad propriam ecclesiam est revocatus, et deposito Melantio in propriam sedem inthronizatus. Melantius vero in familiaritate Fredegundis impiissimae reginæ permansit, quæ beato Prætextato semper inimicata et insidiata est in tan1mm, ut pretio quorumdam mentes cum præfato Melantio corrumperet : ita ut, sicut beatus Gregorius 'furonensis in seriptis suis narrat, nocte sancta Pascliae , in ioco ponlificali, ul)i stare consueverat, gladiis eum percuterent, et ita interficerent. Qui mox ut vulnera sensit, ad altare cucurrit , et illud amplexatus, viatico Dominici corporis et sanguinis se muniens, animam Deo reddidit. Corpus vero ejus omnes principes patriæ cum magno ejulatu et lamentatione de tanti pastoris patrocinii desolatione condolentes, sepulturæ honorificæ tradiderunt. Postea vero Melantius, qui tempore sui exsulatus episcopatum usurpaverat, consilio et ingenio præfatæ reginæ in eadem sede est restitutus. IIuic successit præsul Hildulfus, vir prudens et honestus. Hildulfo beatus Romanus, mobilis ortu et virtute praeclarus. Beato Romano sanctus Audoenus, claris natalibus ortus, et virtutum magnitudine exceisus. Beato Audoeno successit inclytus Ansbertus venerabilis præsul, et sanctis operibus gloriosus. llorum vero trium ac beati Gildardi memoriam tantum tetigimus, quia eorum gesta a probatissimis viris luculeiiter apud nos conscripta habentur. Ansbcrto successit venerabilis Grippo. Gripponi

sanctus Hugo, qui venerabilis vitæ et magnae honestatis fuit, ut vita ejus testatur. Hugoni Ratbertus, vir prudens et strenuus. Ratberto Grimo. Hic mamque vir magnæ nobilitatis et probitatis exstitit, populumque sibi creditum tam honorum exemplis, quam prædicationibus optime gubernavit, ecclesiamque sanctæ Dei Genitricis Mariæ, cujus sedi præsederat, propriis prædiis ac pluribus beneficiis augmentavit. Fontanas enim super fluvium Itomam sitas cum omnibus suis appendiciis dedit. Grimoni successit Rainfredus, vir nobili progenie ortus, et litterarum studiis imbutus, qui ecclesiam propriis beneficiis augmentavit. Dedit enim ei in territorio Wilcassino villam quæ dicitur Cramisiacum , et quamplurima beneficia ex nobilibus viris ad opus suæ ecclesiæ acquisivit. Rainfredo successit beatæ memoriæ Remigius. Hic fuit filius Caroli, qui major domus regiæ appellatus est, frater Carlomanni, qui relicta parte regni quam possidebat, in monte Soracte monachus effectus est, ubi ecclesiam in honore S. Silvestri construxit, et

* inde ad monasterium S. Benedicli in monte Casino

[ocr errors]

transiit. Fuit etiam idem Remigius frater Pippini , quem Stephanus papa regem consecravit. Hic vero Pippinus precibus Carlomanni monachi, fratris sui, mandavit Remigio præfato archiepiscopo, ut ad locum qui dicitur Floriacus pergeret, et corpus Bemedicti , qui ibi rcquiescebat, legatis Carlomanni redderet. Cumque ad locum veniret, et abbatem qui tunc temporis monasterium regebat, et Medo dicebatur, vocaret, regis edicta edisserens, cum legatis, Carlomanni ecclesiani ingressus est. Cumque sepulcrum beati viri appropinquassent, repentiha cæcitate multati sunt. Proinde terrore valido concussi, ante præfatum abbatem fratresque loci illius solotenus prosternuntur, misericordiam deprecantes, quatenus pro eis Dominum exorarent ut eis indulgeret : promittitque beatus Remigius quod nunquam sancti corpus inde amplius transferret. Quid plura ? lllico sunt exauditi, et beatus Remigius cum suis sodalibus pristinam sanitatem recipit. Precatus est autem praefatum abbatem ut corporis beati viri reliquias illis exhiberet, ne locus in quo Deo devote servierat , tanto patrocinio cassaretur : qui libenter acquievit. Sicque legatis remeantibus ad propria, beatus Remigius rediit ad sua. Ipse vero quamplura Ecclesiæ suæ acquisivit beneficia, et de suis propriis largitus est multa. Super gregem sibi commissum vir nobilissimus pervigil, necnon moribus et opere clarus exstitit, et beato finc quievit. Beato Remigio Mainardus venerabilis pontifex successit; Maiuardo Guillebertus, qui tempore Caroli Magni imperatoris pontificatum decenter et honorifice rexit. Guillei;erto Rainowardus, pontificali ordiue dignus. Raiiiowardo Gunbaldus, nobilis prosapia et l)onorum operum clarus instantia. Gunbaldo successit Paulus, præsul mitis et prudentissimus. Paulo succcssit Wanilo, antistes Dco devotus, et ia cun

« VorigeDoorgaan »