Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

qnibus infelis nostra las post infinitas hæreses A

De officio populi passim inficitur. Circumspiciant itaque curati, si qui vivant in suo grege illusores, ventri suo el nulli re 37 1. Populus de suis calamitatibus libenter conligioni servien:es, nec ad ecclesiam venientes, nec queritur et lamentalur. Grave vero ipsi est et odiohæretice pravitatis exercitium facientes. Aut si sint sum de earum causis, suisque peccatis, ac de remede sortilegio ac maleficio suspecti et notati, quo

diis cogitare per vitæ emendationem, et pænitentiam, rum nomina ac stalım volumus nobis denuntiari, ut per divini cullus el coelestiuni mandalorum accuraquid facto opuis sil deliberemus, mandantes confus iionem observationem, quibus ira Dei mitigelur, el sariis omnibus ul injungant singulis confitentibus misericordia imploreiur. Oinnes enim fere quasi depost fraternain corrertionem revelare extra confes sperantes seipsos suis miseriis fiunt deteriores, et sionem curato 35 vel nobis ipsis si quos noverint oprimi sibi videntur qui confitentur.verbis fidem cain occullo illorum criminum contumaces reos, sicut

tholicam, factis aulem neyani (Tit. 1, 16). etiam adulterii, veneficii, usure, et aliorum quibus II. Ante omnia singuli in ea moriantur religione ira Dei contra totam Ecclesiam provocatur.

et Ecclesia, quæ consensın, el successione ChristiaXIX. Postremo curati vel vicarii sui officii esse norum populorum ad nos iisque pervenil. Jpsam intelligant videre an quisque recte suum facial ofli vero improbantibus ac suadentibus mutationem recium, sive ecclesiasticus sive secularis sit, et erran. spondeant sine contentione quod respondendum iu les monere atque increpare, obstinalos vero ad nos talibus controversiis David, Elias et apostolus P:1!1. deferre ; inspiciant si qua sint matrimonia illicila, lus docuerunt. Cum priori dicant Deo : Si mutatio. nec extra tempora, nec sine requisitis proclamatio: B hem sequor, ecce nationem filiorum luorum reprobavi nibus, nisi de expresso mandato nostro et licentia, (Psal. ixxli, 15); cum aliero in summa rerum deaudeant nuptialemi benedictionem dare vel matrimo speratione ad consolationeni concludant : Sufpici! nia jungere sub pænis, arbitrio nostro imponendis.

mihi, Domine, lolle animam meam; neque enim me. Quoniam vero in causa matrimoniali aique aliis lior sum quam patres mei (III Reg. xix, 4). Cum Paulo maleriis dispensationes apostolicæ ordinariis loco vero exclament : Si veritas in Ecclesia catholica non rum commilli solent, atque inde gravia scandala esi, ergo qui dormierunt in Christo perierunt? (1 Cor. oriuntur, quod oblinentiuin preces suppressa ple

XV, 18.) Considerent, quandiu antiqua religio apud rumque, all non salis comperta probataque veritale omnes valuit, quam sanctius et felicius viverellir, et nitalitur, nihilominus suum soruri ellecium sinun quam fides ac charitas, quæ perfectio el livis legis tur, slaluimus in futurum ne curati vel vicarii de est, inter homines sincerius coleretur. Si quando inandent exs culioni tales dispensationes, nisi prius vero audierint blasphemi:s, novitales, el contentiocausa per nostrum promotolem examinata a nobis

nes de religione, obuiranles aures suas longo longius ipsis cum nostro officiali fuerit comprobaia et dis sugiant, quemailmodum Irenæus loquitur de primis pensalio subsignata, ne quid per obreptionem com Christianis, si quando inciderent in hæreticos. millalur. Studeant insuper curati divortia et litigia 38 II. Nec vero solam Patrum suorum fidem inter suos parochianos componere, præsertim levi æmulentur, sed pietatem el integritatem, si linein biis causis contracta, et contumaces a communione publicit alllictionis sperant a Deo, præsertim cum sacramentorum arceant, nec nolos excommunicatos adhuc manus ejus ad percutiendum sit extenta et ecclesiam ingredi sinant, sicut nec ægrotos sine con- c furor magis ac magis per libertatem hæreseon et sessione el viatico, si fieri potest, decedere. Quod ne

blasphemiarum irriletur. accidat, ut audierint aliqiiem infirmari, ipsum pro

IV. Idcirco præter illa quæ per ciiratos mandaviollicio sacerdotii visilent, el ad providenduin animæ mus proponi et suaderi populo, singuli effundant saluti adhortenlur, nec de parochia abeant nisi 36

corda sua coram Domino in confessione veræ fidei, relicto qui vices eorum suppleal. Sicut inobedientes einendatione vitæ, fructibus pænitentiæ, mandatoparochiani non merentur sepeliri Christiana sepul rum observatione, et veniæ pro publicis ac privatis iura, ita curali vel vicarii, si suo hac in re defuerint

offensionibns diurna et nocturna supplicatione. oflicio, reddant rationem in die justi judicii pro suiz V. Oplandum quidem essel populum sine interovis perditione, et ad publicam pænitentiam cum missione orare, ei omni hora cullui ac sacris officiis his qui liberos per negligentiam suffocant sunt redi vacare, sed quoniam creatur ut operetur terram, et gendi. Interdicimus autem ne fiat consecratio eu peccato compellitur ut in sudore vultus sui victim charisti in privatis ac profanis cubiculis, etiam ad quærat (Gen. u), ac labores manuum suarum cousum ægrolorum, quoniam maluerunt primi Chri medat (Psal. cxxvii), non potest nec debet assidue sliani in honorem lanti sacramenti ab ecclesia ad orationi ac cælestibus actionibus operam dare. Quoægrotum etiam leinpore persecutionum deferri, vel niam lapien neque qui plantai, neque qui rigal, est alidomi ad repentinos usus servari quam in locis non quid, sed qui incrementum dat, Deus (I Cor. 111, 7): sacris consecrari. Plerique simplices presbyteri, olli omni die antequam homo exeal ad opus suum, vecii sui ac gradus immemores, audent ipsis diebuis nial (si fieri potest) in ecclesiani sacrum auditurus. festis atque aliis com galero el sine superlicio sacris

D

In quo de præteritis Deo gratias agal, el suas ac lointeresse, ac deilignautur operam suam curato vel

tius familiæ operas ejus benedictioni commendet, vicario in ofliciis divinis priestare, malunique se

elimdemque invocet ad evitanda peccata el pericula, Laicis admiscere atque etiam sua privata missa con nec obliviscatur preces facere pro publica Iranquilf cla a loto reliquo officio abscedere. Ne hoc scan litale fidei catholicae et reipublicae. Sin loci disiandalum serpat latius, declaramus omnes presbyteros tia vel alio justo impedimento homini sæculari non constitui pro hominibus in his quæ suni ad Deum licuerit ad ecclesiam venire, saltem non omitlat (Hebr. v, 1), ut pro populo sacras omnes functiones quod sui est oflicii erga Deum prestare, et libeobeant; ideoque quemlibet addictum esse parochie ros, servos atque ancillas, ac denique folam faquam incolit, ul ei inservial pro populo in omnibus

miliam doceat el assuefaciat petere a Deo panem officiis quæ sunt ad Deuin, ei in eo distingui a po suum quotidianum, profiteri Symbolum apostolipulo. Qua de causa quisquis de presbyteris venerit CH, 39 et gratiarum actionem pro omnibus bene, in ecclesiam, et in habitu detrectarii cium curato el ficiis, cum peccatorum recognitione el confessione, aliis de preslylerio divina oflicia facere, tanquam quibus adnisceantur precatiunculæ pro necessitate non presbyterum, suspensum esse jubemus a divi lemporis et Ecclesiæ pace. Præterea cum Gallorum nis ipso facto, et ad laicam coinmunionem cum sæ annales recitent difficilioribus temporibus instituisse cularibus redigi, nec non per decanum citari coram majores nostros, ui ad sonilum cainpan:e in orlu soOficiali nostro ad neglecli officii redde dam ratio- lis, meridie ci occasu admoneretur populus, quocune weun,

que in opere esset, singulariter orare ad opem Dei implorandani, voluinus illum morem per hirescs et

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

pietatis incuriam mulus locis indermissum renovari A summa et notoria necessitas excusaverint. C:clerum et retineri, præsertim publica calamitate nos ad id vecialiones quæ non affectata malitia, sed per eximpellente. Nec istis insisteremus, nisi spectare traneos transeuntes in nostra diæcesi in sesia incie mus plerosque cum familiis a somno ad pastum dunt, saltem inhiberi mandamus, ne in publicum, tanquam bruta animantia ferri, nec ullo sensu pieta

nisi post solemnioris missæ absolutionem, prodeant, tis tangi vel affici, sed quo magis atligimur, eo ma sicul cauponas atque alia loca publicae corruptelä gis obmutescere et stupere. De his præcipimus mo saliem ienipore divini Officii occludi. Porro omnes neri ac durius increpari populum à curatis, con

festorum sine evidente necessitale transgressores e cionatoribus, scholarum magistris ac confessariis. potissimum contumaces aut deprehensos in caupo.

VI. Dies festos secundum Scripturas instituit Deus nis, in ganeis aul actionibus illicitis, jubemus coram in monimentum ac memoriam suorum beneficiorum, nostro Officiali citari, et prater multam, ipsis pæniul e: homo agnosceret ei de ipsis gratias ageret lentiam injungi pro peccato et scandalo : ac relapsos (Judith xvi; Esther xvi, elc.), atque ut ad Dei imita vel excommunicari, vel in carcerem rerudi. Obieiionem quando creavit cælum et terram et postea slamur auleio dominos sæculares ac judices, ut in quievil, ipse homo, post dies laboribus assignatos, hac re obsequium præstent Deo ac nobis 42 porrialiquem sciret quieti et contemplationi divine bonis gant manus adjutrices, ne, si tol sacrilegia impunila tatis et gratiarum actioni impendere. Ita Sabhalinin evaserint, iram Dei in omnes accersani. Jud ris fuerat impositum, ut septimo die quiescerent VII. Fratrias et fraternitates præcipue que charial exemplum Dei et speculandis creationis operibus, lali in nostra diocesi deputantur approbamus, et et gratis de ipsa agendis incumberent. Nec unicum omnia fere charitatis opera quæ per ipsas exercenillud festum ipse Deus præscripserat, sed alia multa B tur laudamus, ul sunt omnia divina Ollicia el ornain recordationem el considerationem multorum par menta Ecclesiarum, quorumcunque etiam peste mori clarium beneficiorum quæ ipsis contuleral, pro luorum sepulturas, ei exsequias, necnon in pauperes quibus gratias agerent. Pro Sabbalo Judaico dies eleemosynas. Veruin quoniam audivimus comessaDo.mi sicus successit Christianis 40 in signum et liones ei ebrietales, ei alias si non omnino malas, monumentum redemptionis nostræ, quasi secundæ ineplas tamen confederationes el actiones charitatis creationis et reparationis quain Christus in cruce nomine velari, monemus et adhortamur fratres ne m; eralus est, et requievit ab opere suæ passionis, quidquam deinceps in suis cælibus indignum homiquod lum consummavit. Verum quemadmodum non nibus Christianis commillant, nec tall sæpe, nec slui unicum Sabbati festum Judæis imperabalur, lantis sumptibus conviventur; sed pauperiorum fras. d quoties aliqua eximia beneficia Deus per Moysen trum el publicæ calamitatis rationem habeant, ac eļ alios sanctos viros illis clargiebalur, toties f sia ad polius multiplicandis operibus veræ claritatis stuperpelmain illorum colendam menioriam el contem deant. Si quid in his atque aliis fraternitatibus noplationem decernebantur; ila populo Christiano non stræ diæcesis correctione dignum occurrerit, de hoc unicum festum diei Dominici fuii relinquendum, sed volumus nos a curatis seu vicariis certiores ficri. lloc plura constituenda pro singularibus donis per Chri unum vero omnibus fraternitatibus interdicimus, ne stum, Virginem ejus Malrein, apostolos, atque alios in privatis suis sacris aquam vel panem benedici sanctos el sariclas receptis, ne simus inmemores diebus Dominicis faciani, ipso facto suspendendo a corum el ingrati. Cessare vero oporlet Christianum, divinis presbyterum cujuscunque status ei professiosicut Judæuin, in die feslo maxime a viliis et pecca- C nis, qui se illis per mostram diæcesim in hoc ninilis, quoniam servire debel Deo, cui displ cel oinne struni præbuerit : ne prætextu p:ivatorum sacrorum peccatum el vilium; sed ultra decet ipsum cessare populus avocetur a muissa ci Oflicio parochiali, sicut ab omni opere sæculari corporeo, servili alque aliis fere lit : cum tamen minime liceat omnillere vel nc. diebus licito et consuell), quoniam festa a creatione gligere id quod est præccpli per illud quod tantum mundi fuerunt introducta ut animus cum corpore

est devotionis et supererogationis. cessarel a seculo, et avocarelur a sollicitudinibus et VIII. Quoniam ecclesia domus Dei el orationis esse laboribus hujus mundi, occuparelur vero in Dei ob debe!, quam deceal sanctitudo, non possumus non sequio, recognoscendis ejus beneficiis et gratiis re moveri de populi irreverentia, qui non aliter se gerit ferendis. Arbitramur nullo sæculo gravius nec fre 43 in ea quam in aliquo negotiationis foro. Verum quentius peccari contra festorum sanctam el legili cum sciamus adhortationes et monitiones paruni mam observationem quam in nostro, quandoquidem proficere erga populum, nisi sit qui in præseniia inplures ipsa insumunt voluptatibus hujus sæculi se crepel el assiduitate duritiem ejus frangai, slaluimus ( tandis, in labernis, ganeis, lusibus illicitis, el aliis per cuiralum seu vicariuin cum presbyteris, nobilivanis atque etianı vitiosis actionibus, præsertim dum bus viris, judicibus, si qui exstilerint, ædiluis ecclecelebrantur sacra oflicia; ex quo non miramur, si siæ, eligi tres : unum de presbyteris, alterum de franos apprehenderiml mala quæ per proplielas Deus lernitale charitatis, si ibi sil, vel de populo, sicut festorum violatoribus comminalur (Num. xv; Ezech. el tertium, viros boni testimonii et majores nalu, ul xx, etc.). Nundinæ passim, etiam quævis dissolutio eorum canitiem cæleri revereantur, qui electionem nics illis diebus, 41 negotiationes, mercaturæ, auri- D de se factam tenebuntur acceplare in virlule sanclæ gationes el vecture exercentur, el ab aliis diebus, obedientiæ Deo, episcopo, el proprio curato debite; quibus licent, in festa differuntur, ul duplex malum el ecclesiæ ostiarii nominabuntur, propter officium ei peccatum commillatus. Curali igitur sive vicarii, quod illis imponiinus, ut diebus festis observent et concionatores, et confessarii sint diligentes in re noient qui de presbyteris el parochianis abfuerint al darguiendo populo de ingratitudine erga Deum, et ecclesiæ Ofliciis, ei inquirani gua de causa defecemorteli peccato quoil contra Dei ordinationem in riul, an interea in cauponis, vel lusibus, vel aliis violatione festoruin incurrunt, ac de vindicta et ul sæcularibus negotiis tempus insumant. Intra eccletione, Statuinius autem diebus festis nec empliones, siam vero videant quem quisque locum et ordinem nec venililiones, nec localiones, nec auctiones, nec lenere debeal, ne sicut pravi mioris et ambitionis est ullas dissolutiones, nec quascunque negotiationes, quibusdam, aliqui de populo primas cathedras occilnec carnium el aliarum rerum expositiones, præser penl propius aliare ante presbyteros, post quos decel lim in atriis el Ciemeteriis templorum fieri; nundinas omnes convenienter sedere, pro sua qualitate et vero ipsis festis assignatas in præcedentem vel se. conditione, atque in hoc standuin erit judicio el arquenten die al rejici, et per vicinas parochias id bitrio Ostiariorum, ut cessent per Ecclesias ea de re prius significari, Aurigationes eliam et vecturas, al solitæ contentiones el dissidia. Circunispiciant ipsi que omne opus pantun el juventorun exerceri poslea quid quisque agat in ecclesia, el quomodo se provibemus, nisi quindo in nesse et vindemia sc geral a minimno usque ad maximum; si caput aperial, cundum jura aeris intemperies, vel alio tempore genua cum opus est flectal, Ollicio divino anipium ei

17

aures adhibeal, si orationi incumbat. Agentes con. A quæ pietati intra diæcesim deputantur, tamen ne traria com aliqua reverentia et molestia objurgent, quid ab ipsis rectoribus repetere possimus, affiret ad Ollicium coganı; non sinant sine cognita causa mant per edictum regium nihil ad nos pertinere. Nes ullos ile ecclesia, egredi nisi sacris consectis et ab vero sallem ut illorum conscientiis consulamus et solutis. 44 One omnia lit commodius præstare va ne quæ pietatis sunt et nostri officii obliviscamur, lein!, decernim's alternalim unum de iribus stare mandamus curatis seu vicariis in pronao, inter exin choro, alierum extra chorum, tertium in fundo communicatos ipso laclo a jure, nominare el public et extremitale ecclesiae, ut intieri queant et conten care omnes reclores hospitiorum, administrationum, plari omnes assistentes. Si quis correctione fraterna leprosariarum, el fabricarum, tanquam pauperum cl propler in bedientiam indigneril, illum Tres simul ecclesiarum fraudatores et sacrilegos raptores, a conveniant accersilo secum curalo seu vicario. Si quibus de bonis illarum quidquam alienalur sine illos non audierit, jubemus contumacem citari a auctor.tale publica atque ecclesiastica, vel in procurto coram nobis vel Oficiali nostro, et de muca prium commodum quacunque ratione transfertur, que fuerit indicta, volimus tertiam partem vel me vel collocatur in profanos usus atque alios quani in dietatem ipsis ostiariis applicari, alteram fabricæ. pielatis opera, quibus ex sundatione destinantur, al. Volumus etiam, ne ipsi ostiarii gravent'ır, tale obse que declarare quod eidem excommunicationi subquium præstare D:o et Ecclesiit ut diebus festis in j:reant omnes eorum participes el conscios, tenepronao orelui pro ipsis. Quod si in tali mumere obie o que atque eorum hæredes ad restitutionem. Quod rint, in pietatis recognitionem et granitidinen, man ipsis injungere mandamus eorum confessariis, nec damus in ipsorum funere vigilias mortiorum cum B nisi cui illa obligatione absolutionem dare. juriss'i publica cel-brari fabric e sum; tibus el curali, ipsisque quid ainta die; uin indulgen ias erogamus.

De sententia excommunicationis ferenda. Confidimus autem corum senectuli el facte de ipsis 1. Populus celerrine ac levissime solei ad excomcleclioni, nihil contra alique:n, pisi malure et orjine municationis mucronem contra proximum decharitatis aclıros, magis tamen Deo quam homini currere, sed eamdem latam vicissim consuevit pro nibus placituros. Tandiii vero manere in illo oflic o hilo habere, nec inflictam ab ea plagami sentire, vel volumus quamdiu eleclis et clectoribus gralum cogitare. Verum cum omnes pæ!iæ, quæ ab homini. fuerit.

bus inferuntur, tantum corpus occidant, nec mundi IX. Oves vocem pastoris audire debent et ipsum 47 limites excedant, sed in hoc sieculo finiantur : scqui. Contra, nescio qua Salanie astutia, fit ut po

excommunicatio plerumque in hoc mundo corpus pulus non solum alienos audiat et sequalur libentius

atque omnia quæ possidet homo male perdit, semper quam proprios curalos seu vicarios, sed ut ipsis vero animae vitam ferit, non solum in hoc sæculo, mercenarios opponal, sive quos appellant parochia

sel in futuro, nec tantum coram hominibus, sed horum vicarios, sive capellanos, sive quoscurquie

etiam coram Deo. Idcirco longe omnium pænarum ascilitios, ila ut unusquis file propriam sibi const' gravissima est, nec nisi pro summis deliciis atque luat ininistru. Nos alienilenles precipi omn bus ab

omnibus remediis lentalis exerenda, ac supra Apostolo ut obediant prepositis su s, quibus incum quodcunque tormentum vilie bujus pertimescenda. bil reddere 45 rationem pro animabus singulo

Gravissimum vero delicium non tam spectari el æstirum (liebr. XIII); attendentes insuper quotidianamı C mari debet ex gravitale el magnitudine rei quam ex corim sollicitudinem, ut divinis olliciis et incertis perversitate malitiæ atque contumaciæ. Qua de necessitatibus omnium satisfaciant; consideraules de causa, sicut Adam prinjus homo per excommunicanique foris pugnas, intus timores (II Cor. vii, 5), tionem extra paradisum ejectus est propter maximam assiduasque molestias quibus angitur pro populo, in linius pomi esli, re tenuissima, inobedientiam ol ita ut merilo plero que non solius r silentize in pro rebellionem, ila non lam altendi debet factum ipsum pria parochia, sed ei vite læ leal ac pæniteat, ob. in excommunicatione justa ferenda quam pravitas iestimur dominos seculares, nobiles el quoscunque

facientis et contumacia. Allamen si factum leve lle comimilianil ut illis exprobre'ur a Scriptura, quod fuerit, nec scandalum publicumi, nec aliud magnum sint sicut p pulus 10. obediens aer 'oli (Diu'. malum, nec facienris manifestam combinaciam et XVII, 12) : sed potius pr observantiæ, obsequii, induratam secum traxerit, indignum judicamus exbeneficentie et gratific' tionis alacrilalem, ut invi. communicatione. Antequam autem ulli a nostris offilent, atque etiam quodammo o cogiint proprium ciariis concedatur, si nominatim adversus aliquem pislorem ad manen:'un cum ipsis, atque peragen pelilur, volumus prius de monitionibus et charitatis du ministeriuin suu ! ex animo. Quod si curati seu correctione constare. Sin de occultis que probati vicarii aliipa in re reprehensibiles putantur, quam nequeant postulatur, statuinius a pelentibus inquiri vis ab Apostolo moneamur, non facie adversus si aliquos suspectos habe: el liomina excipi, die p esbyterum accusat onem recipere (1 Tim. v, xıx), ni hisque ad curalum seu vicarium scribi, ut antequam bilo uinus clamores populi pa ienter audiemus, nec excommunicationem publicel, illos accersal, ac pripeccata curatorum impurila sinenus. Verum nemo o valiin moneat charitatis correctione. Nisi præfala cos delirat ex improboru.nl opinio:le sive relatione, omnia fuerint observata, interdicimus curatis sen 1190 ex aliqua offensione et indignatione, sed potius vicariis ad publicationem procedere. Nolumus autem er comperta el probara criminis veri aie. Sudeant postea excontinunicationes perfunclorie et quasi autem ipsi curati potius a suis amari el de iderari plebeium 48 aliquod mandatum ab illis cursim legi, pitam limeri, et sicut oflicio, ita merilis ac bonis el publicari; sed semper cum forrore et interiioper.lius | r.Fesse.

natione divini judicii, ac publice in lotam paroX. Iospi ia, a:lininistrationes, et leprosarie ex edi cbiain alllictionis si excommunicatus in illa toleraciv reg o laicorum regimini in nostra diæcesi com lur; ob idque differri jubemus, quam diutissime pole

lulur, ut in pietatis opera expendantur. Compe ril, excommunicationis fulminationem, exspeciando l'imus autem muliis in locis nihil de bis aut ad.10. reos et conscios ad poenitentiam, confessionem, et dum pauca in hujusmodi opera recidere, sed poliis cum ipsis offensis reconciliationem. Cum vero ful ad sublevanda publica habitatorum onera alque minationis dies adveneril, mandamus ad terrorem ellum tribula, aul in quorumdam particularium conscientiis incutiendum el ad ponendum ob oculos commoda venire, qui se al ei nalim illarum regimini excommunicationis effectum, ante locum pronai stapræferunt, 46 ne tideles de acceptis rationes red lui feretrum operum palla mortuorum cuin ardentidant, in quibus solent omnia referre expensa in liies, bus cereis atque aqua benedicla, et in fine fulminal'sparationes, atque alias cavillationes, cum interea tionis cereos exstingui, atque aquam benedicta mi cognoscantur in suas utilitates verlisse. Quamvis effundi, necnon denuntiari omnibus ut excomm 11autcm episcopi sil videre ei cavere de omnibus bonis nicatum quicunque sit lugeant verius mortuun qua na

sola corporea morte defunctum, nec magis cum illo y calos ct pro talibus ab omnibus vilandos, ac cum conversandum quam cum mortuo, quandocunque retentione failurorum fructium cogendos ad praxlerognitus fuerit. Eo fere rilu primos Christianos usos. itorum restitutionem, quos suos lacere non poliein promulganda excommunicatione ex antiquitatibus runt quandiu destituerunt ab ollicio, providen Christianis apparet, et adhuc in quibusdam Ecclesiis dumque alteri de oflirio, i on obstante quacunque observantur quædam vestigia. Porro quisquis con oppositione vel appellatione, cum de correctione victus fuerit contempsisse excommunicationem quam publicae corruptelæ agatur. Deinde mandamus omniseivit se jucurrisse, pro heretico notari debel et bus ad quos 51 peitinel, prac plures in urbibus, vilari, atque ab omnibus in jus trahi, ne, quemadmo. oppidis ei pagis nostre diæcesis consiliere, ut intra dum loquitur Apostolus cum de excoinmunicato jilem lempiis de personis ideneis el de justo salario agit, modicum fermentum tolain massam el paro cum ip is halilaioribus provmeant, nisi fundalio chiam curruinpal (I Cor. v, 0), non solum omnes suflicial, que si quoquomodo alieliala essiile: ji proexcommunicatos elliciendo, seit iram Dei et publi. curent sliis et habitatorum similibus in integruan cam·calamitatein in omnes provocando. ! ropterea rislilui. Si negligentes a l id se pra:terini, volimus mandamus confessariis omnibus ul examinent von vel per relentionem fructuum vel per excommunicasolum an confitentes sint sibi conscii alicujus excom lionem atque alia canonica remedia in illos agi, vel muaicationis, sed etiam convers: tionis cum cognilis per sui juris in scholas privaliorem. Ut autem occuexcoinmunicatis, el injungere 49 ul eos extra con pala bona scholarum recuperari queant, indicimus fessionem revelent.

omnibus curalis et vicariis ul a die hujus synodi De scholis el earum magistris.

B singulis Dominicis in pronao per spatium diiorum

meusium nioneant omnes qui scienter pos ident Spes el seminarium religionis et Ecclesiæ catho. al:qua pertinentia ad scholas sub poena excommunilicæ ac reipublicæ in scholis versalur, in quibus cationis post illos duos merises incurrendili, lille.ljuventus elformelur ad fidein veram, pietatem et dant bona lideliier, vel saltem de his paciscantur doctrinam, ut inde sancti el idonei sacerdotes, judi- auctorilale 110stra. Moncant etiam omie, qui hoveces el populi gubernatores propagentur. Quoni..in runt ab ullo detineri quod scholæ sit proprium, ut quæ prima cura parentibus, ei civitatibus atque intra præfixum lempus revelent curato vel vicario, episcopis esse solebat, postrema facta est, aut potius sicut el illos moneant qui sine and loritale «cclenulla, pessum icrunt omnia, el periit lex a sacer siastica vendiderunt, aut aliter aliei arun: quo. pro dole, jurisprudentia a judice, el consilium ac provi scholis dicatum erat Deo, ui cirent illud reuniveri, denlia a populi gubernatore. Pietas vero el religionis vel compensationem substitui. Ne autem vesint alque hoininum consensio in lactiones abiit el studia scholæ, ubi nulla habetur eorum fundatii, vel ubi contraria. Idcirco ad omnia ista instauranda el resti ipsa non sullicit rogamus in Domino patronos parotuenda una vi.. compendiaria videtur, si a teneris chiarum, et prioraluun aique c:apellaniarum, iam assilescamus liomines vivere el instili in eisdem ecclesiasticos quam siculares, ul in earum preselio scholis, quasi in eodem ovili, codemque lacte reiigio lilione preferant aplos ad cocendual, seu qui jamu mis el doctrine imbui, alyne idem prorsus sentire el huic operi insndarint, aut saliem lit ipsis resci vent velle. Miramur in nostra diæcesi majorum nostro aliqua il pensionem, quam justan esse de quocumque rum diligentiam, cum vix ulla frequentior parochia c benelicio pro seminariis inselilende juventus dice occurral, cui 110n adhærerel olim domus et fundalio claravit concilium Tridentinum (sess. 25, De rel., scholis deputata; sed vicissim deresiamur nostra c. 18), sicul annexiones quorumcunqne 52 benefi awiis nori sulam negligentiam sed sacrilegium; in ciorum. Insuper q:oriani administration can hospi. qua nobiles atque ciiali ccclesiastici viri, vel ipsi liorum, et leprosariarum lex regia secularibus antriparochiani, scholarum domos el sundaliones usurpa buit, ut iipendantiur realditus ad pietätis opera quie runt, vel alienarunt, ita ut jam vix non soiuni in ad nostram directionem pertinent, nec ulla poliora pazis, sed ipsis oppidis el amplissimis civilalibus esse possint quam quibus pielas ipsa cordibus homischola ulla jabealui, vel magister inveniatur. Uni num ab incumle tale imprimitur, Ecclesia ipsa vero adhuc aliquod exslal scholarum vestigium el lolaque respublica dilicailir, significamus illorum stipendium, sine residensia el docendi ollicio per locorum administratoribus ut liuos illorum benemiililur magister fructibus illis frui, seu potius abuli, ficiorum committant scholarum præceptoribus cum et quidvis aliud agere, spectantibus populis ac ge aliqua pensione, vel in scholarium usum de talibus mentibus suos liberos sine 50 disciplina el doctrina portionem aliquam ne vereantur collocare. Mulle corrumpi. Quiis etiam co ventum est amentie uit vamus prætcrea fraternitatibus, el parochiarum plerique malint domi præceptorem magna mercede Cabricis ul inter illos quibus stipendia distribuunt, conducere, aut suos liberos llecdum abecedarios in semper habcant scholarum rectorem commendalum. famosam universitatem ablegare quam assem unicam Denique volumilis i cuialis seu vicariis ægrotantes ad publicæ scholæ instaurationem conferre, imo moneri ne in lestamento eumdeil magistrum, lanquam consentire uit de publico ærario vel hospitali quam lotius reipublicæ parentem, prætereant. PuSalarium aliquod const.tualur homini docendie ju- dendum est enim hæreticos pro scholis impetrandis ventutis capaci. Qilieoninia nobis cognita el perspecia bella gerere, atque omnia profundere, u. mmpiclas dolentes recitamus, ut intelligant ommes quam ab corum liberis imbibatur; el a cathol.cis ple.alis justum sit bis abusibiis providere. Quocirca primum scholas nec publico nec privalo subsidio juva'i, sed mandamus omnibus ludi magistris, seu possidentinus potius diripi ci everti. ollicia, beneficia, pensiones, ayros, et quoscunque 11. Ceterum ne schule ips:e serviant religioni et fructus scholarum rectoribus et doctoribus depula- reipublicae potilis dividen lillejuam conciliandie, imlos, ut intra duos menses ab hac synodo actu resi priinis statuimus pro quacunque parochia unicam deant in locis et ædibus eorum muneri assignalis, ficri ad tollenda dissidia et schismata, ac siis poena alque actu doceant,ncc aliis negotijs se immisi eant, excommunicationis velantis ne quisine ci r.ctis vel nec alia benelicia relincant, cum residentia in scho alius audeat injussii rjus qui scholas habct particulis, el assiduo dirigendie et erudiendæ juventutis larium liberos priväliin suscipere erudiem.Oj, sicut sludio el oflicio incompatibilia. Qnoil si lucrint ad sub eadem: piena p: rentibus prohibemus domi masuam functionem inepii, vel maluerint cedere quam gistrum tenere, nisi cilin approbationc classelisu lali oneri astringi, interdicimus ne resignantes opus, publici scholarum recluris. Sin fuerint plures paroconentur opes vel pensionem ullam reservare, quo chiæ in eadem civilale vel oppido, libi scholæ lamen niam fructus illi exercilio otlicii, et non titulo sunt 53 publicæ existunt, volumus sub eadem paar innexi. Qiii vero post dictum tempus in contumacia omnium parochiarum liberos co convenire sullem el rebellione perslilerini, declaramus ercominuvi. jam in liiteris provelliores, ut qui sciunt ligere et

cantare; liberum vero esse inferiores ad scholam A quæ sorum or linum non sunt, ultra licentiam $119 · publicam vel ad parochialem millere. Verum ne be roin vperioruin, etiam licentiam episcopi habera rerici in catholicorum scholas irrepant; antequam przecpii, sine qua in ipsis ecclesiis non suorum orquis creetuir ludimagister, sanciinus fidei suir, reli. onum nullo modo prædicare possint, quam gratis gionis, atque etiain vitæ et integritatis testimonium ab episcopis jubel concedi. Qiioniam hujus synodi sallein a cirala seu vicario, atque alituis parochiæ decrelis generales regularium, præsertim inendide qua venit afferre, el se nobis sive pænitentiario cantium, ordines jurarunt obedientiam, prohil:eminis nosiro ostendere ad professionem fidei catholicæ el quibuscunque concionatoribus etiam regularibus, examen doctrine.

ne deinceps presumani conciones habere per parrIII. Injungendum illi præcipimus anteomniautexem chias nosire diæ 'esis, nisi de expressa nostra licenplo el verbo juventutem omni pielale ei fide catho lia, n'c eos recipiani curaii seu vicarii, vel perniillica imbral, et assuescat Deum timere, colere, præ lant loqui ail populuin, nisi visa aut saltem cogna cepla Decalogi tenere et licere; missam quotidie nostra licentia, nec iidem regulares in suis domil us auilire, ecclesiasticis officiis cum reverentia deserije, intra nostram diæce im existentibus collocent conlibenter orare, cum seplem psalmis preces horarias, cionatorein nisi per nos approbatum, sub pæna (dsi fieri potest, memoriler scire, atque alia pietatis communicationis , contumaciæ et perjurii contra exercilamenta. Non sinat in pueris vitia adolescere, sanctum concilium Tridentinuni. Eisilem vero præeos nutrial in disciplina et correptione Domini, ail cipiamus ne sine nostra licentia au cant sibi locos omnem egressuan el ingressunı scholæ tam matulinum ullos aut lerminos, tanquam quodam jure debitos, quam vespertinum oratio publica ab omnibus fial, B vindicare, ac si in 56 episcopi potestate non sit sive canendo (Veni, Creator), sive aliud quo Deus, alios quos noverit magis idoneos eo millere, nec Virgo mater, et sancti invocentur pro pace, religione, ipsis liceal stationem assignalam deserere, vel perel Ecclesia catholica. In vigilia festorum discant mulare sine eadein nostra licentia, alioqui pro deOficium et canlıım Ecclesiæ a minimo usque ad sertione puniendi, Obleslamur autem illos in Domino maximum, Diebus festis aliqua hora sive in Eccle atque alios concionatores ut ita sua studia el vilam sia sive in schola interrogentur, præsentibus aliis, componant quod diocesi nostræ adjumento sint , do vel tres per ordinem e Symbolo apostolorum, ædilicationi, el ornamento, nec nos pudeal cos Decalogo, et aliis contentis in catholicoruin cale mille: e, ac ianquam domesticos aliis quibuscunque chismo Latine el Gallicae. Fiat eiiam ibi a præ anteponere. In urbibus et oppidis nostræ diæcesis, ceplore facilis et familiaris ad pietatem exhoriatio in quibus conventus habent regulares, graviler conet instructio 54 de festo occurrente. Diebus quoque queruntur cura:i el vicarii nullas diebiis Dominicis solennioribus, et, quam sæpissime fieri poterii, con el festivis conciones fieri, ac polins impe limella, suefaciat el doceal pueros peccata confiteri, eosque dissidia, el scandala ab ipsis exbiberi, quam humb qui annos discretionis alligerunt altaris sacramen lima pro modestia regularitatis subsidia. Exposlu. iun, probala conscientia, sumere. Alliciat el adhor lanit quoque nobiscuni rustici populi et cu ali se leluir parvulos ipsos ad pietatem el sludiuin potius 1010s annos transigere sine ulla concione, nisi forte quam compellal, ne prius utrunque oderint quam lumultuaria in messe et friiclium collectione. Pronoverint. Quoniam tamen secundum Scripturas, qui plerea iterum oblestamur regulares in Domino, le parcit virgre, odit animam pueri (Prov. XIII, 24), non c suant ullos dies fesios, præsertim in suis domibus, nisi coacilis ad verbera venial; sicut autem præce sine peculiari sibi concionandi muere elabi, ut paploruin mo leratam sævitiam desitleramus, ila pa cem colant cum curatis per lot pontificum decrela rentum punien lain censemus dissolutam indulgen firmalam, atque intelligant ne quidein confessiones tiam, qui liberis volunt quidvis licere sine discipli a, audiendi in conventu sine episcopi licentia a coipropter quain si vel liberos a schola avocarini, vel cilio Tridentino (sess. 33, De ref., c. 15) sibi p:). lulimagistros aliquam contumeliam fecerint, dainis lestalem permilli, et onmia indulla ac privilegia a ipsi per hoc nostrum stalulum poleslalem illos ci quibuscunque ob'enta, per Gregorium XIII, domitandi coram nobis vel nostro olliciali, ul discant non nuin nostruin papam, novissime intra concessa a irasci, cui debuerunt gratias agere. Postremo cural concilio Tridentino et antiquis canonibus redigi, lis el decanis injungimus iil isia omnia curent exse quibus sine scelere non possunt reclamare. Horiaculioni tradi, de omissione nobis rationem reddituri. mur ut lectioni, orationi et exhortaljoni polius inDe concionatoribus,

cumbant quam discoriliis in!er clerum et popull

serendis, ac Pulrum suorum magis æmulentur reliDuplici honore dignos vere presbyteros scribit giosam simplicitatem quanı 57 inordinate ambuApostolus, maxime qui laborent in verbo et docirina Jeni. Quibus stationein dederimus, volumus in ea (I Tim. v, 17); quod præcipue infelici nostro tempore ipsos @ncionari sallem semel in mense lolo anno, faciendum est quo, circumstrepentibus ubique falsis aut alium qui in ipsorum abse'ntia vices suppleat proplieris, rari adinodium comperiuntur qui possint nobis præsentari, ut ad minus semel in mense verbo Hilt velin evangelizare virtute multa; sed nec, eo- D Dei pascantur omnes nostræ parochiep. Si derecedem teste Apostolo, audiendi sunt omnes ad evan rinl, jubemus a curatis nobis signific:ri, ut de aliis gelizandum idonei, nisi legitime miltanlur (Rom. x, provideamus, et eleemosynarum collationem impe15), ne mali se intermisceant bonis, sub ovina pelle biri. Ne autem seminantes spiritalia temporalibus Jypos legant, aut ne quod verbo aut facio asseruerunt, egeant, mandamus a curatis seu vicariis ad hospifetto el vila negent, quod maxime etiam nostro cor janduan invitari, el cuin gaudio ac veneratione exruptissimo 55 sæculo cavenduin est; quo etiam in cipi, nisi apud nobiles aul alios dioses parochos errorein el depravationem inducuntur, si fieri po malucrint hospitari; tantun prohibemus tabernas lest, ipsi electi. Proinde sancta synodus Tridentina publicas ingreli. In Auventu rero el Quadragesinia recle constituit (sess. 5, De res., c. 2), ne regulares civitas lota, vel parochia, si unica sil, provideat concionatores cujuscunqne ordinis, nisi a suis sui ipsis de vii lu e: hospizio, præstitim si fieri polest per.oribus de vila, moriiu; et scientia examinati ct apud aliquem de ecclesiasticis, qui a prædicatorum approbali fuerint, ac de eorum licentia eliam in aliinentis non debeni esse isinunes ne cum aliis ecclesiis suoruin ordinum, prædicare non possint, contribuani, sed porius suo exemplo alios i::citare. cum qua licentia personaliter coram episcopis pre Slaluimus præterea quemque conventum in suis sentare, et ab eis benedictionem petere teneantur terminis omnibus Dominicis anni in pronao comantequam prædicare incipiant. Quin criam eadein san mendari. Declaramus etiam de hospiliorum et lecia synodus (sessione 2, cap. 2)) velat ne ipsi l'e prosariarum fructibus alque aliarumi administratiogulares in ecclesiis suorum ordinum contradicente num quae operibus pieta is alliibuun ur, juste ac episccopo prædicare presumant. In ecclesiis vero merito portionem impartiri mendicantium conico

« VorigeDoorgaan »