Pagina-afbeeldingen
PDF

culiares, nisi a parentibus, amicis, aut exsecutori- A resideant, nisi causa legilima existente, cum eisdero

us dictorutm defunctorum specialiter vocati fuerint et invitati. W. Item, quod pileos in ecclesiis officiando nullatenus deportent, sed caputia honesta habeant, habitibus dissolutis in colore et factione penitus relictis, tabernasque, nisi causa necessitatis tanquam viatores, inlrare non audeant ad comessaliones el ebrietates sectandas; mittere tamen poterunt pro sua necessitate ad potum in eisdem tabernis quærendum. VI. Inhibentes ulterius Ecclesiarum hujus diœcesis rectoribus et eorum vicariis me iii domibus presbyteralibus 3 tabernas teneant, seu teneri faícianu, aut permiiiant quovis modo, nec viros ecclesiasticos sibi ignotos ad sacrum sacerdotale oflicium exsequendum in suis Ecclesiis adimittant absque nostra et officiariorum nostrorum licentia speciali, etiamsi religiosi fuerint, nisi a suis prælatis litteras habuerint obedientiæ, et quomodo sunt missi a suis praelalis. VIl. Item, quod casus ad nos reservatos scire studeant, ne suos parochianos ab eisdem casibus absolvendo decipianl; manipulumque curalorum una cum nostris præsentibus statutis synodalibus propriis et non accommodatis secum habere curent infra festuiu Pentecostes Domini proxime venientis; et ad Kalendas nostras singulis amnis celebrandas, nec:non regesta excommuuicalorum suarum parochiarum ei testameutorum coraiu eis passatorum quæ facere lementur , juxta slatuta synodalia, iam a nobis quam a prædecessoribus nostris edita, promotori iioslro exiuibeant, ac in synodis et Kaleudis nostris cum habitibus et superliciis honestis, cessante legitimo iuupediumento personaliter compar€a111. Will. Item, quod divina servitia et sacramenta ecclesiastica cum debitis honore, gravitate et reverentia, suis parochianis ministremi, claudestinisque sponsalibus non intersinu. Et casu subito seu forluilo occisos et decedentes absque nostra seu prædictorum uostrorum oiliciariorum licentia imhumare num præsumaiut. IX. lueum, quod vasa et ornamenta ecclesiastica, cultui et servilio divino deservientia et depulata , munda el nitida conservemuur, mullis maculis aut sordibus polluta. 4 X. Pr;eterea quia vitium falsilatis his diebus multipiicier (unde proh dolor!) inolevit; nam quidein falsis nominibiis nuncupaiìtes obligaloria iiisirumenta, et quillatoria , iiiemoralia et mandata coutra alios impetrant, et passare faciunt frauduleuter ut alios sibi obligato§ teueant, et eos quibus sunt obnoxii eludant, et absolutoria sua disquisitis mediis fallaciter exlorqueri possint et valeant, quandoque alii falsis et adulterimis utuntur sigillis de facio excommunicando et propemodum absolvenllo proxiuos suos, et seipsos decipiendo : alii vero diversos alios modos excogitant falsiuatis, et, quantum in eis est, ad damnatuim perducunt eflectum : nos proinde huic pestilenui morbo, quantum possumus, obviare cupientes, statuimus ut mulius ecclesiasticus vel sæcularis, cujuscuiique conditionisaul status, imposterum hujusmodi falsitatis vitia aut alia quæcumque communiuere frauduleuter aut dolose audeat vel praesumat, seu opein , consilium vel favorem scieuter committentibus impartiri ; quod si secus deinceps auemtatum fuerit à quolihei vel præsulnptum , decernimus malefactores constitulo de præmissis gravi pœiia puniri, injungentes decanus et presbyteris nobis áí. ut iiobis vel oflicialibus seu promotoril)us iioslris, quam citius fieri poterit, notificent quidquid sciverint de præmissis; alias Poena simili et graviori eosdem punieinus. XI. Præcipiiiius imsuper omiiibus et singulis cufatis prædictis nostræ Bajocensis diœcesis ut supra lvcum dictorum suorum beneficiorum persoualiter

[ocr errors]

per mos seu vicarios móstros duxe. i nus dispensanûi;m, et maxime residentes in nostra diœcesi Bajo{ensi. 5 XIl. Ulterius injungimus ad poenam emendae arbitrariæ omnibus et singulis presbyteris nostrae Bajocensis dioecesis ne adaltar,' pro imissa celebra.ui, accellere præsumant, nisi missam prævideant , et habeant omn a sibi necessaria pl o missa peragenda; ulpole panem, vinum, librum, calicem , ornamenla ecclesiastica, igneum et clericum ad respondendum eidem missam celebranli. XIll. Demum et finaliter præcipimus, statuimus et injungimus omuibiis et singulis decanis nostris ruralibus, ut cum omni diligentia ad relevamen subditorum noslrorum inforinationes super delictis et excessibus quorumcuuque absque protelatione et excusatione quacunque faciaut et referant, et mandata nostra absque mora exsequantur et exsequi procurent, atque olliciariis nostris reportent exseculata el relataua sub pœna pecuniaria et emenda arbitraria pro quolibet defectu (quod absit!) in præmissis per eos faciendo; quod si in præmissis negligentes el remissi coimperti fuerint, volumus eos poena graviori puniri et corrigi , aliis statutis et ordinatiouibus syuodalibus, dudum a præelecessoribus m stris e.lilis in suo rol)ore duraturis, quæ præsentium per tenorem ieiuovamus, et vires ol)tinere voiuimus. Ipsa ea.em statuta renovantes duximus declarantia, et nonnulla alia eisdem decrevimus superaddenda. Et primo: XIV. Cij ca nimiam longitudinem vel brevitatem vestium virorum ecclesiasticorum, declaramus ut infra festum Omnium Sanclorum proxime venturuum iunicæ longioi es eorumdem ad talos usque et non ullra prolraluantur, l)reviores vero ulura imediam G tibiam se extendant, quotidieque caputium seti domino panni nigri aut córnetam deferaìl. Et pileo

c atque corneta praecipue in ecclesia ofliciando de

D

pos.tis, utaiitur a cætero caputio vulgariter (un domino) et aliis insigniis clericalibus in et ad pœiuan) emendæ arbitrariæ. XV. Statuentes insuper ut nullus clericus nostræ I8ajocensis diœcesis fuiuris temporibus ad sacrum sub liaconatus et superiores ordiiies in vim tituli per parentes et amicos quoquomodo assignati recipiatur seu promoveri permiiiatur, nisi prius assignauor tiuuli et clericus cui assignabitur personaliter curam nostris ollicialibus in judicio comparuerint et eorum jurauentis hedia11tibus respective asseruerint, videlicet assiguator tituli se aumualim solvere inteindere realiter et de facto absque fraude eidem clerico ei soluturum esse summam sullicienteum, ad quam se obligabit. Dictus vero clericus hujusmodi summam sibi assignatam cum eflectu exigere, et nullomodo alienare seu remi, tere nisi forsan contigerit eumdem clericum de beneficio sufiicientis valoris provideri, quod sibi non liceat etiam casu adveniemie, nisi de liceutia et permissu nostris, et in absentia nostra judicialiler coram officialibus nostris, ut præmiuiuur. Titulans autem et titulandus se nullaui pactionem Siimouiacam, aut alias illicitaui couveni.onem in præmissis fecisse aut facturos esse. Præcipienles nihilomiuus de et super assignatioiie dicti lilul, et aliis inquiri solitis per decanós nostros debitam fieri inforiuatioiiem, Pro qua fideliter referenda reportabunt a titulandis suiiunam lamiuiu viginti quinque sglitlorum Turonensium omnibus inclúsis. Âliter et alias hujusmodi titulum minus quam 7 debite assignalum viribus carere decernimus. XVI. Et quia jure caveuur: Ama scientias Scripturarum, et carnis vitia non amabis (HiERoN. epist. ad Rusticum monach. de forma viv.), ideo omnibus, in quantum in nobis est, provideri cupientes injungimus singulis clericis, præcipue curatis et vicariis in ecclesiis ministrantibus, ut sæpe vacent litteris, et sibi emant tractatum nuncupatum Fillon, et Muprædecessoribiis nostris edita infra duos menses proxime futuros. Et in illis se instruant sub pœna ex communiCa!i0nJS. XVll. Statuimus præterea ne clcrici in sacris constituti publice ludant, vestesque deponant; nec lulis prohibitis intersint, imo, quantum poterunt, laicos ab omni scelere retrahant. Joculatoribus et histrionibus non intendant, omnino a choreis se reddant alienos. Si quis autem super his se culpabilem exhibuerit, ab officio suspendetur, poena vero alia arbitraria condemnabitur. XVIII. Nostris etiam decanis ruralibus ad pœnam privationis stii officii inhibemus ne [f. conscii] facimorosum hoininei; cujuscunque gratlus, status aut eonditionis existat, maxim.e publicum et rotorium in suo peccato fovere aut recelare audeant; sed facta prius inquisitione præparatoria tam cito revelare curent, ut secundum casuum exigentiam delinquentes coerceantur; alioquin, si in hoc remissi et culpabiles reperti fuerint, ultra sui officii privationem acriter punientur; quod bene advertant. X!X. Ex decretis sanclorum Patrum nostrorum manifestatur quod placere Deo sine fide non possumus. Et quia ad nostras devenit aures quamplurimos nostræ Bajocensis dioecesis parum in fide catholica 8 imbulos esse, cupientes saluhriter providere, unde statuimus ut de cætero singuli curati seu eorum vicarii, diebus Dominicis in pronao missarum arochialium alta et intelligibili voce proferre iabeant, et distincte dicere orationem Dominicam, Pater noster, et utrumque Credo, ut sic ignari, rudes, et imbecilles addiscere et retinere valeant, et explicite saltem creulere non erubescant. XX. Ex auctoritate eu viecrelo reverendi in Christo Patris et domini domini Bajocensis episcopi, injungitur et districte præcipitur omnibus et singulis cu

nipulum 'curatorum, necnon præcepta synodalia a A ratis diœcesis Bajocensis ut in eorum beneficiis

personalem eu continuam faciant residentiam infra ires menses proximos, computando lamem quoad dispensatos ad tempus super non residentiam a die termini eorum dispensationis, alioquin contra non residentes dicto tempore elapso procedetur via juris, tam per subtractionem eorum fructuum quam per privationem beneficiorum, si opus sit. XXI. Item, inhibetur omnibus et singulis curatis dictæ diœcesis et eorum v.cariis ne aliquos presbyteros in aliena dioecesi etiam in curia Romana promotos permittant in suis parochiis divina celebrare officia nisi super hoc permissionem celebrandi :.b eo, :em domino episcopo aut ejus officiariis obtinuerint, et de ea litteratorie docuerint sub poena emendae arbitrariæ. XXll. Item, injungitur omnibus et singulis decanis ruralibus dictæ diœcesis ut moneant omnes et singulos patronos beneficiorum curatorum, tain eccle

B siasticos quam laicos , eorum decanatuum, quod de

cætero, dum praesentabunt eidem domino episcopo aliquem seu aliquos ad beneficia ad eorum 9 præsentationem spectantem, mittant eorum praesentatuum personaliter ad petendum litteram collationis seu institutionis. quia de cætero nullus per procuratorem obtinebit collationem beneficii curati. XXIII. Item, injungitur eisdem curatis ut habeant diligenter observare statuta synodalia tam per eumdem dominum episcopum quam suos prædecessores pridem edita et promulgata; et ut quilibet eorum apud se habeat libellum nuncupatum Fillon, vel Speculum curatorum, et etiam alium librum nuper auctoritate ejusdem doiuini impressum, intiliilatum : L'I nstruction des curés, eosque libellos in Ralenlis exhibeant, promotori ejusdem domini episcopi sub pœna emendæ arbitrariæ.

STATUTA SYNOH)I ÆSTIVALIS DI(ECESIS EBROICENSIS

Pro anno Domini 1576, per It. P. Claudium DE SAiNtEs ejusdem episcopum.

1llustrissimo principi cardincli A. IBonboxio archiepiscopo Rotomagensi.

Magna in erspectatione sumus, illustrissime princeps, restræ provincialis synodi, qua- temporis iniquita:e collapsam 10 in nostris Ecclesiis pietatem ac disciplinam ecclesiasticam instauret, et contra effrenatam hæreticorum libertatem , nos saltem suiììma fidei atque enimorum consensione muniat. Interea cum instaret dies sgnodi jiaecesanæ, quam primam sumus habi uri , nee nihil egisse videremur , statuta qua'dam conteruimus, quæ nostris Ecclesiis pwtatumus esse necessaria, vel saltem: profutura, si tum hbenter a nostris hominibus demandantur e.rsecutioni quam fuerunt e nobis scrip!a. Sed cum probe intelligeremus hoc postmemum im vestra post Deum auctoritate positum , non in nostra, curavimus, antequam clero proponerentur, ad amplitudinem vestram deportari , ut tantum ea veniant in lucem quae vestra archiepiscopalis censura et auctoritas confirmarint, ne ullus relinquatur calumniandi {cu us. Sunt sane paulo prolixiora, sed tanto sequentur postea breviora. AV ec nos decuit initio sine documentis mandata et statuta edere, ne videremur nostros potius cogerc quam docere et ducere; graviora et efficaciora jjrovincialis sgnodus limabit, cui vocandæ ac feliciter perficiendæ, precor, salvatorc nostro Jesu Christo, véstrae piciati

[blocks in formation]

gulis ecclesiarum parochialium rectoribus et curatis, A habitat ab eodem afferri de religione, vita, moribus

ac aliis viris ecclesiasticis nobis sul)ditis, salutem in Do- mino.

Qua tyis secundum diversitatem temporum stat t , varientur humana, vobis tamen mándamus ut oinnia et singula statuta, ac constitutiones synolales a præderessoribus nostris factas et editas.'præsert m ab eQrum superioribus non revoeatas, integre ei inviolabiliter observetis et custodiatis süb pœnis in eisdem contentis.

De provisione beneficiatorum, et marime
cura!orum.

12 I. De rectoril)us Ecclesiarum prima et præcipua cura in religione esse debet, quoniam 'sine ipsis, teste Apostoló, populi errant, et `circumferunur omni vento doctrinæ (Ephes. iv, 14), ac luporum incursionibus exponuntur, sicut oves careiites i'oneo pastore. Qnantum tamen in ipsorum disposiiione ab omnihus percetur, it clamor &oelo. Non énim IB fe, e jam ulli providetur beneficio de homine capaci, sed cu vis homini temere proviletur de quovis beneficio, atque frequentius illicito modo. In nostra quidem diœcesi multis modis peccari comperimus, sed maxime per Simoniam, vel per frueiuum retentionem, titulo in custodiam alteri commisso. Quibus malis atque aliis ut incipiamus occurrere, monemus omnes qtii per Simoniam, aut expressam vel tacitam emptionem el venditionem, aut fundi vel alterius rei 1emporalis permutationem beneficium e clesiasticum fuerint adepti, in perpetuo mortali peccato et in continia excommuiiicatione vivere; nec a quoquam præterquam a summo pontifice absolvi posse, nisi in mortis articulo; nec absolutionem consequi, nisi relicto ita obteiito beneficio, vel nova ejusd •m impetrata post absolutionem provisione. lnterea quoties vel celebrant, vel sacrosanctam e:icharistiam suscipiunt, judicium sibi manducant et bibunt (I Cor. xi, 20), ac thesaurizant sibi iram et poenas in die justi judicii Dei (Rom. ii, 5) : qnod ipse frequentiiis contra illos etiam in hoc mundo manifestum facit, /lum aut repentinis calam t *tibiis domos et familias vendentium 13 atque ementium solet eradicare ; aut præmatura morte vel su'vitane , taliter promotos de medio tollere, sicut per experientiam Ijcet observare. Dantes vero. l eiirficium in custodiam et accipientes moiieinus illis pœnis sulj.:cere * quæ continentur in bulla Pii IV pontificis maximi, et confirmata a sanctissimis successoribus ejus Pio V et Gregorio XIII. Tales vero sunt ut l)eneficia in confidentiam seu in custo liam expresse sive occulte tralia, vacent ipso jure in curi , itomana, et percipientes fructus non faciant suos, sed te:ie , ntür iii utroque foro etiam ipsorum hæredes ad restitutionem, recipientes vero titulum h* m •ticiorum cuin illo pacto, majoris excomununicationis l •tae senlen:iae poenam ipso facto incurrere, a qua nisi a Romano pontifice (excepto 1) umoriis articulo) uon possint ahsolvi.

ll. Ne vero gravit is utriusque peccati de Simonia, et 1 e:reficii custolia, præ sertim a rosi ris curatis ignoretur, aut non cogitetur , statuimus a nohis sive a nostris vicariis general:bus, ne ulli praesentato et i:oiminato, ad parochialem ecclesiain collatio decernatur, nisi prius in persona coram uobis vel ip-is compareat, ut i,. terrogetur de modo et condiuoiie q'ia lieneficium obtinuerit, et eidem lioc nostrum statutum legatur, atque, si 9pus fuerit, explanetur; exigaturque sub interminatione divii;i judicii tam in hoc sæculo quam in futuro , ab ìeodem juramentum , an ulla Simoniæ labes, vel aliqua pactio de fructuum reservatione, titulo parochialis ecclesiæ in custodiam recepio, in ejus provisioiie intervenerit.

IiI. St tuimus insuper ai,tequam collationem impetret. 14 informaîionem legitimam per decauuim vcl cufatum, seu v.car:uni parochiæ in qtia

et doctrina, et ubi a decennio, atque in qna existi-
matione vixerit, de iisdemque a nobis seu a vicariis
nostris examinari; postremo fidei catholicæ seu
Romanæ confessionem edi, juxta formulam in nostra
diœcesi jam usitatam.
IV. Præterea volumus, ad repurgationem illius
utriusque peccati, quod totam Ecclesiam offendit,
ac lædit, a confessariis quibuscunque in ipso abso-
lationis sacramenlo adultos, tam ecclesiasticos, quam
sæculares, interrogari, potissimum si qua appareat
siispicio an ipsime1 utriusque illius peccati sint sibi
conscii, vel aliquos alios reos esse cognoverint, et
declarari pœnas a sanctissimis canonibus et ponti-
ficibus impositas; prohibemusque non sibi couces-
sam absolutionem usurpare erga eos qui talibus
fuerint infecui; erga illos vero qui tantum noverunt
alios utroque illo peccato infectos sic absoluiione
utantur ut injungant post fraternam correctionem,
ab ipsis factam, nobis vel decano loci extra confes-
sionem revelare, retinentes ita parta inique beneficia
ut remedium adhibeamus.

De residentia curatorum.

I. Ecclesiarum rectores debent quidem semper oflicio fungi atque ovium suarum curam habere , quasi pro animabus singularum Deo rationem reddituri. Eosdem vero oportet ionge circumspectiores el in omnibus vigilantiores esse hoc tempore qiio Satanas in Gallia villetur uon solas Ecclesias, sed particulares quosque expelivisse ut 15 cribraret sicut iriticum (Luc. xxii, 51), et omnem pQtestatem accepisse seminandi passim zizania. . Propterea primum obtestamur et præcipimus in l)omino omnibus Ecclesiarum parochialium in nostra diœcesi rectoribus , ut a die hujus synodi intra duos menses magis quam antea cum suo grege resideant, et sint assidui, ne si nunc fugerint vel abfuerint quando vident lupum venientem, se potius merceiiarios ostendant quam pastores qui animas ponuni pro ovibus suis.

II. Ne quis autem statutum hoc tanquam a sola humilitate nostra aut ab alia humana inventione profeetuum speruat vel negligat , sciat post longi iemporis disputationem inter totius orbis Christiani clarissimos épiscopos et doclores, in concilio Trideiilino conventum et declaratum in episcopatibus et minorihus parochiis pastorum residentiam esse de jure divino, cujus transgressores peccarent mortaliter, nec fructus illorum beneficiorum suos facerent, sed teneri ad eorum fructuum restitutionem, quos superiores ecclesiastici debent fabricæ ecclesiarum, aul pauperibus loci erogare; coiitumaces vero per censuras ecclesiastigas, aliaque juris remigdia, étiam usque ad privationem compellere. De quibus a conféssariis iiom residentes curatos, deget iìoneri, nec sine satisfactionis obligatione absolutionem in foro conscientiæ eisdem coiiferri.

III. Arbitramur vero olim maxime in nostra diœcesi Ebroicensi diu multumque quæsitum et litigatum quosnam episcopus pro dispensatis, de résidêntia jüdicare posset, ita ut non semel fuerit necessarium a nosiris antecessoribus ea de re apostolicam 16 sedem Romanam consuli, quæ per felicis recJFí.tionis papas Urbanum et Gregorium X respondit solos ab illa residentia eximent{Qs esse qui ipso facto universali Ecclesiæ in curia ltoipana §ervirent, ut continetur in ipsoruum bullis ad episcopos Ebroicenses missis; qüae in nostro chartopliyiacio servantur, et quorum exemplar in fine istorum statutorum ciiravimus transcribi. Nostra . ae!a!e post concilium Tridentinum iie quidem, sanctissigni; itomanis pontificibus Pio IV, Pio V, et Gregori9 XIIl placuit illòs excipi, sed episcopos etiam cardinales Et curatos vel ad residenliam de curia et Ecclesia Itomana expulerunt, vel coegerunt beneficiis cedere, ac gravissimas poenas non residentibus constituerunt,

ron obstante quocnnqne privilegio vel consuetndine. Qii;e omnia ad nostram conscientiam exonerandam singulis nostræ diœcesis curatis in præsenti synodo significanda duximus; ne quaerant excusariories in peccatis, aut existimeat iii nostra vel alterius poiestate situm esse, illos a debito residentie iion solum coram Deo et in conscientia , sed vel in Ecclesiæ foro quocunque prætextu liberare, maxime hoc infelici teiupore et periculoso , quo lupi non parcunt gregi. IV. Scimus in residentia curatorum potius requiri P r>o ;æ iudustriam et diligentiam quam corporis in eod-m loco desidentiam ëi inertiaih, atque inter resi 'entes nnmerandos potius qui, absentes corpore, spiritu et assidua speculat one gregi invigilant, quam qui praesentes corporaliter seipsos pascunt potins quam gregem, cui scanualo sunt. Attamen in Moyse, fideli Dei servo, atque aliis vigilantissimis pasîorihus fuit semper comperium diuiurnam 17 ipsorum corporalem absentiain aliquod magnum Tiia!iim ovibus attulisse. Idcirco statuimus T si extra tempus alisentiæ a concilio Tridentino cmratis concessum (sess. 25. De ref. c. I) , in una trium Dominicarum consequentium curatus in sua parochia divinum officium non fecerit, vel ipsi salueiim non interfuerit, ut computetur pro non residente. Nam si laicus pro deserlore ecclesiæ suæ notatur el excommunicationi 8 1l)jicitur, qui in : liqua de tribus Dominicis solemwiori missæ non adfuerit, quanto æquius est curatum renseri pro non resiJente, qui tanto tempore suam ecclesiam deseruerit? W. Quod si vel infirmitate, vel evidenti periculo, vel nova aliqua necessitate curatus mon fioluerit illo temporis spatio se præsentem ecclesiæ suæ præbere, tenebitur causam illam in pronao majoris missæ vicarius publicare, et parochianos monere, ut si i lam falsam vel fictam cognoverint, publice coram Ecclesia enuntient, vel privatim decano indicent, vel suis ædituis, ut scripto mandetur quoties curatus Ecclesiae voluerit iiiponere quaiidiü ab eadem vel quoties in die Dominica defuerit. Volumus autem catalogum non resideatium aut tempore debito 1leficientium curatorum per decanos desèribi, et ad nos fi.leliler referri, sub poena perjurii contra jurainentum quod nobis præstábunt. VI. Quon`am sunt q 1 per litigia et devoluta fraudem faciunt sanctioii.biis de residenlia et pluralitate beneficiorum, æquum videtur ut qui parochianæ ecclesiæ fructus percipit, et gaiidet ' possessione, pendente , litigio ad residentiæ múnus obligetur. Vll. Non ignoramns pœnas et multas contra non resilentes in nostra diœcesi constitutas et assuetas 18 oneribus nostri episcopatus sublevandis appliêári, ob idque multitudinem non residentiuiiì ad m strum commodum optabiliorem csse. Rogamus tamen et obtestamur iterum in Domino ciiratos oinnes, ut nos potius (leb ta multa fraudent quam gregem suum praesentia et suam salulem nostris utilitatibus anteponant, cogitentque potius de gravioribus illis pœnis quæ juris divini et naturalis transgressoribus immineiit; cogitent (inquam) se vivere in perpetuo mortali peccáto quandiu præceptum divinum de pastorum residentia violant; cogitent utroque jure noii sibi deberi beneficium nisi propter oflicium, ideoque fructus suos non facere si sùum non obierint iiuinisterium, quemadmodum a conciE;ueum fuit declaratum (Sess. 6, De ref., υ, 1 ). • * Will. 011ibus lam non sufficit bene'icium sine ullo officio injuste deuinere, sed ne quid de fure et latrone o mittant, non veniunt ad suas parochias nisi in messe aut solutione fructuum, quibus quodam repentino latrocinio direptis et ablaiis, fugiunt et abstint toto veli:|uo animo, etiam nu!lo relicto vicario. Alii vero circumforaneos et pu.!endos presbyteros con Iucunt g.i ministeria ecclesiastica in s;ia absentia, vel præ

A sentia peragenda, vel eisdem locant indignis modis sua sacerdotia. Unde infinita et exsecranda oriuntur scandala, quibus ut medeamur, statuimus post antecessores nostros ut nullus a parochianis pro vicario recipiatur et agnoscatur, misi saltem semel in anno a nobis litteräs adjunctionis habuerit, quibus niliil indignum egisse toto illo anno comprobetur quo a ministerio repellatur. Decanis autem mandamus ut a die hujus synodi locationes parochialium Ecclesiarum vicariis vel aliis factas 19 videant, ne forte turpes vel illicitas conditiones habeant, earumque exemplar ad nos transmitti curent. Si alicubi vero nullam locationem beneficii faclam, sed tantum presbyterum conductum ad functionem vicarii cognoverint, jubemus ab eisdem vicarium idoneum constitui, juxta concilium Tridentiiium (Sess. vi, De ref, c. 2), cui fructus heneficii fideliter commitlant, de quibus portionem aliquam ipsi assignent, ut animarum cura nullalenus negligatur, et B beneficia ipsa minime debitis officiis defraulentur, nonobstante quacumqne oppositione sive appellatione. IX. Audimus, atque etiam in visitatione nostra jam perspeximus, quod in nostra diœcesi plures non modo duo, sed tria et quatuor, ac promiscue et indifferenter sæculares et regulares, beneficia sæcularia et regularia oblineani. Cui malo, sicut a concilio Tridentino (Sessione vii, cap. 5) nobis-injungitur, ut medeamur, mandamus singulis beneficiatis suas provisiones et dispensationes nobis infra proximam syuodum exhibere visitandas et approbandas. Alias procedemus juxta constitutionem Gregorii X, in concilio Lugdunensi contra hunc abusum editam et a concilio Tridentino remoWalalm.

De vita et homestate curatorum et aliorum ecclesiasticorum.

I. Quamvis fides et veritas non ex moribtis expendi debeant, sed contra ex fide mores, attamen eorum religio et doctrina facile contemnuntur quorum vita despicitur. Ex quo adversarii alienarunt plures ab Ecclesia catholica et abduxerunt post se ex depravata ecclesiasticorum vita, quam pietatis et veritatis ulla specie. Quocirca ut qui ex adverso 20 sunt, confundantur, nihil mali habentes dicere de nobis (Tit. 11, 2), oramus in Domino non solos curatos, sed omnes ecclesiasticos, ut luceat eorum integritas ac puritas coram hominibus, ac videant eorumdem opera bona et glorificent Patrem, qui in cælis est (Matlh. v, 16), nec pudeat errantes in viam redire el in gremium Ecclesiæ. Imprimis caveant omnes ecclesiástici ab illis vitiis propter quæ præcipue irritatur Deus, et nomen ejus blasphematur inter gentes (Rom. ii, 24), atque Ecclesia Dei aflligitur. Sunt autem incontinentia, et violenta avaritia, cum pietas seu religio, nihil aliud quam quæstus existiinari videtur. Propter haec venit ira Dei in filios summi sacerdotis Heli, et in ipsam arcam Domiui (I Reg. iv). 0mnes itaque præsertim curali ita domi vivant ut careant non solo incontinentiæ crimine, sed criminis suspicione; nec mulieres ullas apud se retineant, de quibus mala suspicio eflerri possit. Sint mores eorum sine avaritia, pro quocumque officio contenti his quæ sibi vel jus ipsum, vel laudabilis consueuudo constituit, ac ne quidem avidius sive inhumanius quod sibi debetur exigant , atque in omnibus pauperiorum rationeum habeant. Scimus contra iis vitiis dementatos et excæcatos nullum momentum habere verba et monitiones, nec a Deo el ;ctum sacerdotem lieli liberasse animam suam per quotidianam filiorum de his vitiis increpationeii, : sed cum ipsis misere periisse, quoniam solo verbo et non facìo correxerai. Quocirca ut liberemus fiae in parte animam nostraim, denuntiamus Qmfiibtis diœcesis nostræ ecclesiasticis viris, nisi a die hujus synodi (si aliquas habent iuulieres suspectas) a se

[ocr errors][ocr errors]

expulerint, et ab incontinentia des:iterint, atque a Sacrarum rerum negotiatione et mundinatione 21 cessarini, nos adversus deprehensos progressuTÜS usque ad privationem beneficiorum, et alias pœnas prò eorum scandalo, ol)stinatione et contumacia condignas. Decanis autem , mandatjus ut in his exquirendis oinnem diligentiam adhibeant, nec cuiquam indulgeant, nec de his criminibus cum quoquam per cönniventiam transigant, alioi|ui contra èosdem agemus ut contra ministros et fautores aliarum libidinum et rapinarum. II. Saecularibus hominibus nec Joannis Baptistæ austeritas, nec Christi in victu popuJaritas probari potuit. Proinde satius est ecclesiasticos viros fugere promiscua contubernia sæcularium, ac potius hospiialitatem inter se exercere. Quapropter proliibemus decanis et aliis ne lúalendas, vel alias conventiones, cleri in publicis diversoriis vel sæcularibus domibus habeant, sed ab ipsis omnia fieri præcipimus cum ordine in Ecclesia, sicut ab archidiaconis, et a nobis ipsis in procuratione visitationum, ne cuiquam simus vel scandalo vel oneri. Desideramus etiam, si fieri possit, ecclesiasticos viros in nostra diœcesi ad pi;blicas tabernas, ne quidem iter agendo, diveriere, seul sobrie atque ex charitate a suis compresbyteris excipi, siné tamen ullo gravamine ; et ubiquie ebrietatem vitare, quæ indigna est omni homine, ac multo magis Christiáno sacerdote, quem de ipsa convictum volumus carceri ad poenitentiam in pane et aqua aliquandiu inancipari. III. Denique quia secuiidum Scripturas sermo, vestituis, incessus et vultus annunliant de homine (Eccli. xix, 27); sicut omnis sacerdos ab homiuibus segregatur et assumitur in his quæ sunt ad Deum, ita debet eximi et separari ab hominibus, sæculo et mundo servientibus 22 sive in sermone sive in exteriori quocunque haDiiu, et gestu, ut internoscatur servire Deo et non mundo. Ilaque ex præscripto concilii Tridentini (sess. 14, De ref., c. 6) et prædecessorum nostrorum, suatuta etiam ad verbum repetea lo maxime de synodo hiemali anni millesimi quingentesimi septuâgesimi tertii cautum sit ne quispiam viroruiii ecclesiasticorum deferat vestes seu indumenta statui ecclesiastico discrepantia, nec pileos, præsertim pendente divino oflicio; nec femoralia cifca genua abscissa eu rugata, nec etiam indusia lacinio$a, el sinuosa, seu camisias quas dicimus fronciatas, quæ viris sæcularibus el laicis tantum congruunt ei non ecclesiasticis, sub grayissimis pœiiis contra ferentes infligendis; injungendo 9b id ûecanis nostris ut ad hoc advertant, et quidquid super hujusmodi statuti transgressione viderint et cognoverint, ex debito juramenti per eos solemniter präesuiui nobis diligenter et fideliter referant, ut contra transgressores via juris procedatur, ac ut unius pœna exemplaiis sit netus multorum.Yolumus insuper omnes sacerdotes, Levitas, ei hypodiaconos, detonso superius capite toto, solam circuli coronam reliniquere, ac barbam prolixam nullatenus Jeferre. IV. Quoniam comminationem nostrorum prædecessoruiu nihil profuisse apparet, sed potius inalum in dies ingravaium jam iii multorum contumaciam et conspirationem evasisse, ex præscripto concilii Trideniini (ibid.) poenas augendo contra contumaces, in præsenii synodo decernimus et declaramus exconiinunicatioihem ipso facto incurrere, sanctoruin Patrum ac prædecessorum nostrorum pluries iterato, ac nostro sialuto inobedientes el rebelles; nec prius 23 fraterua correctione et admonitione indigere púlice et contra publica statuta scienter et periiiaciter peccantes, sed publicam imereri coerciiionem.

Ideoque jubemus ecclesiasticos omnes, præsertum .

curatos, ita sæculariter vestitos pro excoinmunicatis ab omnibus vitari, a suis vero parochianis atque ab aliis ingressu ecclesiæ prohiberi, nec missam eorum, nec aliíid saerum ofliéium audiri. Quod si non ob

A stante tali excommunicatione perstiterint vei sacras functioiies facere, vel sæcularem illum habitum gestare, atque ecclesiasticum negligere, sicut contra ecclesiasticarum censurarum contemptores ad privationem beneficiorum quæ possederint, atqüe ad alias poenas canonicas procedemus, sæculo reddituri quos sæculo malle servire quam Deo vita et vestitus ipse annuntiant, monobstante quacunque oppositione vel appellatione, sicut procedere ab eodem sacro concilio Tridentino (sess. 22, De ref., cap. 1) jubemur. Atque idem decernimus de ecclesiasticis quorum in ore turpiloquium et juramenta quotidiana pias aures offendunt, et ecclesiæ prob o sunt ac scandalo. Alios vero monemus qui sqrdidius induuntur quam deceat ordinem sacefdotalem, ut animi nilorem et munditiem relucere faciant etiam in exteriori vita et habitu, ne vituperetur ac spernatur eorum ministerium et in contumeliam Ecclesiæ recidat. De officio curatorum et vicariorum.

• I. Perinde est curatos non residere et in residentia otiosos esse. Scriptura desiderat pastores omnes esse potentes exhortari populum in doctrina sana, et contradicentes revincere (Tit. 1, 9); quod multo magis desiderat nostri temporis necessitas, in 24 qua messis quidem multa, operarii vero pauci (Mattli. ix, 37; Luc. x, 2); nec solum dormientibus, sed pervigilantibus rectoribus inimici homines angeli Satanæ palam per Ecclesias superseminant zizania. Fere fit etiam ut oves libentius vocem proprii pastoris audiant quam mercenarii, sicut pastori major solet et debet esse cura de pascendis et docendis ovibus quam mercenario. Considerent itaque curati omnes, ut oflicii sui, ita temporis necessitatem, ac sæpe memoria repetant dictum Pauli : 1'ae mihi si non evangelizavero; necessitas enim mihi incumbit (l Cor. ix, 16). Si desperant de sua ignorantia, vel C dicendi exercitatione, sperent in Domino qui linguas mutorum facit disertas (Sap. x, 21), et evangelizántibus dat verbum virtute multa (Psal. Lxvii, 12). Cum illa spe ac Dei invocatione attendant lectioni; homilias saltem, et sermones habeant, tam Latine quam Gallice, a doctis viris et calholicis in subsidium curatorum editos; æstu fidei ac salutis populi sui ardeant; ita usu veniet ut qui loqui non audebant, vel non poterant, magistri in Israel repente fiant. Nolumus tamen concionandi gratiam mactos aspermari, vel repellere a suis prorsus Ecclesiis alios concionatores a nobis missos, de quibus postea sermo habebitur; sed illos polius excipere sicut angelos Dei, ac dextras fraternitatis dare, populoque commendare, et cum illis de doctrina atque occurrentibus difficultatibus conferre. Cui vero per imperiliam, vel per sermonis impotentiaiu docendi populum negatur facullas, vicarium sibi asciscal qui hoc inunus suppleat, aut vicinum aliquem curatum seu presbyterum, non omnino concionandi ignarum, quandoque invitet; aul curet aliquem de religiosis concionatoribus, quam sæpissime poterit , in suam paroeciam 25 ventitare, ne populus, per imperitiam vel negligeniiam curati, nesciat veram lidem, et ejus loco ha:resim alicunde iml)ibat. II. Ante omnia sint solliciti curati ne ullus a maxim.o usque ad minimum ignoret saltem necessaria ad salutem, veluti contenta in Syinbolo apostolico et Decalogo; quæ ut parvuli, ac rustici atque alii admodum rudes ex usu et frequentia audiendi addiscant ei memoria teneant, præcipimus in quacunque paroecia diebus festis ad primam missam, servis et ancillis designatam, sive alia sive sul)inissa voce celebretur, sicut ad magna im et solemniorem missam, statim in utraque posl Agnus Dei, diebus vero D0minicis post pronaom, ut puer alia, distincta et ab omnibns intelligibili voce Gallica pronuntiet, primum utrumque Syiubolum apostolicum, Decalogum ipsum, et mandata seuiorum, seu præcepta Ecclesiæ, siqut

« VorigeDoorgaan »