Pagina-afbeeldingen
PDF
ePub

my

sferia occulla Dei, sicu: Cil sacrament::m Dominici A deratam pænite:tiam negligen.'a parii. De immocorporis ei baptismatis, et cætcra omnia s..cramenta derala peei eritia increpat eos Dorpinus dicens : quæ doctoribus Ecclesiæ sunt revelata, celeris de Alligani onera gravia ei importabilia , el humeris populo abscondita. Quæ mirabilia sunt in profundo, hominum imponunt, digilo autein nolunt ea movere quia vix oculis cordis perceptibilia. Audisiis, fr.la (Mutth. xxii, 4); id est, minimum etiam illoruin ires charissimi, quomo.fo Deus gubernaculum navis quæ jubent nequeunt observare, proplerea ait Aposuie sacerdotibus commisit, et qua intenzione, scili. stolus : Si præoccupatus fuerit homo in aliquo decel ul opereislur in aquis multis; au.listis elian licio (Gul, 11, 1), etc. De minima autem panilentia quomo.lo eos insiruit, 475 dun eis sensum ad in. ait Auglistinus : « Si aliquis peccaverit in Deuin, telligendas Scripturas aperit. Intelligite ergo quo nos in Dei injuria benigni et inisericorides sumus, moclo gubernani, quomodo in commisso officio se et Dei offensan quasi injuriam sil poleslale ejus habeani..Permillit eos Dominus lentari proc:llis velle et 478 ejuis nolle impune absque congruenti ailversarii; et hoc est quod dicit, vel supponit : pieni envie vindicta donamus, cum iamen quod in Dixil, el stellt spiriius procelle, el exaltati sunt puclus jolis commissum est, nec saltem ve.bum coniuejus. Dixit Dominus, id est, voluil, el stalim spiritus meliosum sine yindicia possumus, juxta constituprocellæ, id est, malignus spirius qui omnem pro lionein sanclirum tabi'ullli, secundum alicioritatem cellam in Ecclesia Dei commovel, stelit, id est, in canonicam vindice.us. 1 Noliie ergo, fratres, esse horruil conira rectores Ecclesiæ : el puctus ejus, ini iscreti, nc vobis dicatur : Vos estis caci duces id est, diabolicæ lentationes exallalæ sunt, id est, cacorum, et ideo si cæcus cæcum ducal, nonne ammultiplicantur; lental enim rectores Ecclesiix, tiim B bo in (uveam cadunt ? (Malih. xv, 14.) Ut autem per prosperilatem, luin per adversilalem , lui per discrefionem haberetis, in claviius Perri vobis suami, cum per subjeciorum. Rectores autem qilo prefiguratum est et insinualum, cum eniin Dominus mo:lo obsistent: Ascendunt usque ad cælos, el descen dedit claves regni cælorum Petro, in Peiro omnidu:ut usque ad abyssos, el anima eorum in masis bus v..bis dedit. Claves regui duæ sunt: potestas et contubescit; per multam enim prosperitatem ascen discretio, ut ligemus el solvamus; sed dignus digne dunt usque ad cælos, id est, in nimiam superbian ligalur el excom.nunicalur, qui s:ppius admonclur extolluntur, el per muliam adversitalem descen nec corrigilur', unde Dominus ait : Si neque le dunt uyue cd abyssos, id est, usque ad desperatio. neque Ecclesiam audicril, sil libi sicut ehn cus seni deprimuntur; el anima eorum in malis conia el publicunus (Matth. Xvui, 17). Dizne absolvitur bescil, quia conturbal.tal) omni bono deficii. Merce qui sina satisfactione humiliatur. Nec solum suinarius enim et qui non est pastor, el cujus non sunt jectis ia:discreti estis , sed et in alienis ; accipi.is oves propriæ videi lupum venientem, el dimillil ores enim alterius parochianos, super quos non est dila el pugil (Joun. X, 12), nou pastor, seu mercena:i.is vobis poiestas, cl de quibus non est vobis judic..re, qui non pro amore intimo Oves Dominicas, sed unde Apostolus : Tu quis es qui judicus alienum serpropter 476 lemporales mercedes pasti!. , Merce vuin ? suo domino siai, aut cadit (Ron xiv, 4). Si varius est qui locum pasroris ienei, seul Incra ani. alltem videris eum crrantem, lac quod Moyses price marum non quærit, leirenis commodis inhiat, hu cipit : Si videris boveir fra.ris ini autovem erran. nore prælationis ganel (S. Greg. hoinil. 14 ild teint , non præteribis, sed reduces frairi luo (Deul. Evang.). » Lupus rapit, oi dispergil oves (Joan. x, 12) XXII, 1); cebes enim 479 parochianum alienu a

C cum alium ad luxurinin Irabil, alium in avaritiani pastorem suum devitantern dulci.er admonere , et accendit (ms. ascendii), aliun in superbiam erigit, pastori suo reconciliare. Si po.esialem usurpaveris alium per iracundiam dividit. Stare in periculo con L.mor est ne maledictionem, quam Moyses uixi: , potest, quia non propter ovi's , sed propter lucrum incurras: Miledicius qui lr.11sport terminos prur.mi wvilinis præesi, el ileo trepidant ne lioc quod dili sui (Deli, XXVII, 17), et alibi : Non assumes et gildir umillani. Lupus rupii cum aliquis impotente, Transseres terminos i ruximi (ui quos fixerrin priores ms. potentes), pauperes, viduas, pupillos oppriuit. in possessione lua (Deiil. A18, 14); hoc enim prePastor sugit 11011 mulando locuin, sed subtrahendo. cipit Dionysius papa (Dionysius E;ist. 11, Seiero solalium; fugit quia injustitiam vidit et lacuii, et episc.): «Ecclesias singulas singlilia presbyteris dediideo inquil David : Turbali sunt el mnuli suni sicut mus, et unicuique jus proprium slaluimus , evrius, et omnis sapientia eorum devorulu cst. Turbali videlicet, ut nullus alterius parschiæ lern.isos aut still quia ignorant quid faciendum sil, sicut qui in jus invadal , sed unusquisque suis lerminis sil conTempestaie perturbatur el conmovelur, erga sud lenlus. 1 Quare, fratres charissimi, tanta præsumjectos pauperes, non divitibus obsistendo, sed pau plio est timenda , quoniam multa mala in li. indej prires increpando; ct quia neque in prosperitate oriuntur ; suscipiuntur enim mulucties excomo u. jieque in adversitale rationabiliier se aguul, onnis nicali per ignorantiam , fiunt el per hoc illiciæ sapientia eorum devorala est, el aduihilata qnia cassa copulationes conjug..les : cum cnini raplain vel alel infrucliiosa. Sic nos describit Dominus per Psal lerius sponsanı, vel prohibitain non possunt improbi mislai, nos autem quid respondemus ad liæc? Sic ducere in parochia sua, fugiunt in aliam , et inaju enim ait Isaias: Sicut populus, sic sacerdos ; sicut ser cstranci sacerdo. is illicile Le..cuicuntur ; vos autem vus , sic dominus; sicui ancilla, sic domina (Isa. XXIV, pro terreno lucro libenter eos recipilis, et qu:erilis 2); el Micheas ait: Periil sanctus de terra, el rectus in que vestra sunt, non quc. Jesu Christi (Philip. 477 honiinibus non est; omnes in sanguine insidiuntur, 11, 21). Multi etiam susjensi ei degraiali aw ofvir fratrem suum rennur ad mortem (Mich. vii, 2): licio diabolica in. I galione agere officium divja miseriores sumuis cateris hoininibus, quia el perj. num præsumunt, el contra voluntatem Domini a is, el alios perire facimus. Ait enim Moyses in vicariis ejus prohibiii ininistrare volunt. Qui hoc Levitico : Si sacerdos qui est unclus peccaveril, dolin faciunt Domino resistunt, el similes Chore, Dalhau quere faciet populum, quis enim facere pertimes.it el Abiron, qui 430 stelerntil couira Moysen ci quo:l suum correctore.. facere prospicii; propler Aaron, el volebant per invasionem præesse populo ea Dominus, cum appropinquasset Jerusilem, cl Dei, quos vivos lerra transglurivit cum tabernacu, videns civilalem super cam liessel (Lilc. XIX, +1), in lis suis ei substantia, descendierunt vivi in infernum travil postea iu lemplum, el ejecit emenles el ven (Allum. IV, 32). Graviler ulciscilur Deus in cos dentes (Ibid.. 45), per hoc ostendens esse maximum qui resistunt vicario suo ; unde in veteri lege peccaus:m destructionis civitatis; et quia sumus ruina calum illud morle puniebalur, ail cnim Moyses : populi, ait nobis Dominus per Zachariam : Super Qui auleni superbierit nolens obeitire sacerdoli qui ea pastores irai:s est suror meus (Zach. x , 3). Duobus tempore ministrat Domino, moriatur homo ille (Deul. modis esi s::cerdos ruina populi : wale vivendo, el xvii, 12). la Tolelano vero concilio cxcommunicari indiscrete rege!!!o. Indiscrete regl, dum vel imiro præcipiuntur, ci si noluerint corrigi, essilo damoasi

ila

caro

LE SACERDOTE.

(Tol. v, c. 5). De incuria vero et negligentia officii A viventis et volatile super terram sub formanento cæli. vestri multoties admonui vos ut lectioni vacare Cum pastores Ecclesiæ praligurassel, sequenti die tis, et quid facitis (r. facere), quid prædicare de officiorum suorum demonstravit (Hic. [. add. debiberis addiscerelis. Dit Aureliano concilio de illis lum), creavil enim pisces el aves de aquis; per dicitur : « Sacerdotes qui non sapiunt adimplere aquas baptismus intelligitur; pisces et aves, thio geministerium suum, nec discere juxta precepta suo jiera fidelium baptismale regeneratorum designanrum episcoporiuin pro viribus salagunt ,

vel con lur; alii enim sunit amantes sæcularia, ct lita hujus lemplores canonum existunt, ab officio propr o sub inungi itinera sectantes, qui pisces dicuntur, do movenili sunt, quousque emendata bæc pleniler quibus David : Volucres cæli el jisces maris, qui perhabeant ; , ignorantia enim Scriplirarum errant et ambulant semilus maris (Psal. viii, 8). Mare est errare populum Dei faciunt, et maledictiouem, quam min.lus, semitæ maris sul latu itinera bujus dixit Moyses, incurrunt ; ait enim: Maledictus qui mundi; al.i sunt volucres, id est, ad cælestia voiállerrure facil circum in itinere (Deul. XXVII , 18). De di. les pennis viriulum. De utroque genere hominum minutione etiam iilulorum vestrorum sæpius præcepi inveniunur in sacramentis baprismatis regenerati, ne aliquis minuerel vel minui permilleret; super hu unde pisces et aves sunt de aquis creali. Vobis, jusmodi culpa lalis invenilir iri canonibus sententia : Sraires, regenerationis oflicium commissun csi, vos 481 « Quicunque presbyler de jure lituli sui quo filios Deo generalis. In hac generatione Spiritus Iibel modo aurum, argentum, gemmas, vestes, sani las Pater est, el aqua maler; 484 unde ait vel aliqua alia mobilia ad ornamenta divina data Nicodemo Dominus : Nisi quis renatus fueril ex aqua in perpetum alienare tentaveril, alienator el ven- B et Spiritu Sunclo, non poiesi introire in regnum Dei ditor honoris sui amissione mulcietur. » Quid dice (Joan. 11, 5). Prima generatio ex carnali patre rem vobis per singula : in multis oportet vos vigilare, carnales facii, secunc ex Spiritu spiritales reddil, quia estis oculus Ecclesiæ : admonere populum Dei unde ait Nicodemo : Quod nalum est ex carne ut a vitiis abstineant, publice peccatores argaere, est : quod natum est ex spiriin spirilus est (Ibid. 6), ad pænitentiam invitare, pænitentem in spiritu id esi, ex carne carnales, el ex spirilu lilul spirilenitatis tractare, omnes etiam qui, non confirmati, liales. Sicul nascuntur carnaliter homines ui inlil ad confirmationem veniani submonere, quia lrent in mundum, sic nascuntur spiritualiter ut inaliter non sunt perlecli adhuc; baptismus enim da Trent in cælum ; unde ail : quia aliter non polest tus est ad remissionem peccatorum, in populos ma introire in regnum Dei. Vos autem estis ministri hujus nus, ad dationem virulluil. Deus autem, cujus vicarii introitus, vos facilis filios diaboli filios Dei. Ecce estis, qui dedit vobis judicium quod facerelis in porta celi vobis tradita est, cum aqua baptismialis mundo confirmari in coelis, ipse vos regal el confir vobis commissa est; sed cavele ne sitis similes miel in oilicio commisso, lil gregem commissuin vel aquæ baptismalis; aqua abluit peccalal, el postea subditus offerre possilis venienti Chrislo. Qui vivit (lescendii in loca ferida. Pravus sacerdos similiter el regnat per omnia, elc.

homines per officium salval, per pravitatem nieruit SERMO VI.

ut in infernum corrual.

Præterea vobis, fratres, claves regni cælorum

Traciile sunt; vobis enim dicitur, quin ipostolis fecil Deus duo mgua luminaria, luminare majus c cliciiur : Qurcunque ligarerilis super terrani erunt ul primesset diei, luminare ninus ul praessel nocli, ligalu el in cælo, ci quce solverilis super lerrum erunt el slellas, el posuit eas in firmamenio cæli ut iucerent sclula el in cælo (Maith. #VIII, 18). Duæ sunt claves, super lerram el prreessent diei ac nocli, el dividerent allera claudenili, altera aperiendi; polelas enim lucem el tenebras. Dicil eliam Dominus : Proiuwant ligandi est una clavis, el allera poiestas solvendi. agure 482 replile animæ virentis el volatile super Una panitentibus aperii, altera obstinatis adilum terram sub firmamento caii (Gen. 1, 16-20). Sic vo

Lollit. Sed timenduni est de vos qui 485 janitores luit Dens, fratres charissimi, facere creaturas mundi, estis cceli, cum alios introniscrilis, vos ipsi intrare ui initio creatoris aliquid nobis significet mysterii. non possilis; non est ollicrum ex inscrito, nec merilum Vilcamus quid in luminaribus, quid in die el nocie,

ex oflicio. Multi intrant qui non habent claves, et quid in firmamento, quid in terra nobis prasigura multi habent claves qui non intrant. Proh dolor! dum est, et imilemur si quid in eis nobis imitandum oves intral, el pastores ejiciuntur. Dominus antena est; ad nos enim, fratres, pertinet hæc figura, quia

cum vendientes et cmentes ejecisset de tcmplo, acceso ros sumus illa firmamenti luminaria. Quid firma serulit ad eum cæci el claudi, ci sanavil cos (Malth. melum, nisi Scriptura super quam firmata est XX1). Quia indignos sacerdotes de domo sua cjccil, Ecclesia ? Quid luminaria firmamenti, nisi pastores cæcos vero in scientia el clandos in operationc, id Ecclesiæ qui eain illuminant exponendio aliis ? Cum est, peccatores pleros:juc Dei legis ignaros accccenEvangelium exponitis, quid aliud facilis, nisi fir les per pænitentiam in le:plo recipii el sanal, dum mamentum coli, id est, Scripturam dilucidatis ? plerumque laics simplices inler! a inspirationc Et duo sunt luminaria, id est, majus el minus, vide

D

convertil, el sapientes liberalos exc.xcari permillil. licel sapientiores el minus sapientes; dies iterum El cum deberent esse oculi columbarum, elliciuntur significant sapientes, et nox insipientes. Przeest oculi corvorum. Dicit Christus Ecclesiæ in Cindicis : majus lumen diei, quia sapien:jores doctores magis Oculi lui columbarum (Canı, uy, 1). Qui sunt oculi capaces instruuni. Quid Augustinus, nisi sol in Ecclesiik', nisi pastores? Oculi sunt qui providere Ecclesia? quibus loquitur, nisi sapiensibus? Vos au inferioribus debent, columbit comparandr, quia lem, sarerilotes minuis srientes, mintis lumen esiis, s inplices et innocentes debent esse. li sunt illi de vos prærslis nocii, quia laicis piætestis qui ignari quibus dictum est : Quisunt isti qui ut nubes rolant, saint Scripturæ, et in ienebris ignorantiie versantur, et quasi columbæ ad fenestras suas? (Isa. Ls, 8.) $i quodcunque lumen estis, lumen estis lainen. los enim nubes eslis, qui alios compluere debetis; Vos estis lux mundi (with. v, 14); vos in medio nata Vos volare debctis ad cælestia, ut viam ostendalis Ionis pravæ 483 ei perversae lucentis quasi lumina exemplo quien priedicatis verbo; el quamvis in ria (Philip. II, 15). Cæteri clerici qui prielaliones aliu siiis, quasi columbæ speculari, ne 486 accisuper populum Dei no: habent stelle dicuntur, qui piler veniat, debetis. Fenestrie vero sunt Scripturie quanivis non possint doctrina, tamen el opere lucent per quas Deum videtis, per quas ovibus providelis. Super terram, id est, siiper Ecclesiam. Luminaria Vos estis lux, el oculus, et sul. Lux, ui lucealis, dividunt lucem ac tenebras, quia capacitatein sin unde : Luceai lur vestrá coram hominibus (Malth. gulorum prædicatores discernuni, ot carnalibus hu V, 16). Oculus, ul providdealis, unde ad Ezechielem milia, spiritualibus profunda prædicent. Sequitur : dictum est : Seculaiorean dedi le domui Israel Jixil etiam Deus : Producani aquæ repiile animæ (Euch. III, 17). Sal, ul condialis prædicalionem PATROL. CXLVII.

8

vestrain, ut vermes peccatorum exstingratis. Hæc A servatis, quia si non estis lux, cum periculo corpus Pria vobis necessaria sunt, lux bon:e operationis, Domini iraclatis, et officio vestro indigni eslis. Si oculus bonæ discretionis, sal prædicationis et cor oculo discretionis carelis, lunc cæcus cæcum ducei, reptionis. De illis qui bene pr:edicant el male faciunt el ambo in foveam cadeni (Matth. xv, 14). Si salem rii Dominus: Quæ dicuni facile, sed tamen opera praedicationis non habetis, tunc jejunus populus porum nolite facere; dicunt enim et non faciant (Mauh. Domini erit et deficiet in via, quod valde vobis periXXIII, 3), isti sunt etenim lux. Sunt alii qui oculo culosum est, cum Dominus dicat : Nolo eos dimillere discretionis carent, qui non discernunt peccata et jejunos ne deficiant in via (ibid., v. 32). Considerale pænitentias, qui ligatione, qui absulutione digni ergo onus vestrum, clamat vobis prophela Osee : habeantur, de quibus Dominus per Ezechielem : Audite hoc, sacerdotes, el allendite, domus Israel, Sacerdoles mei contempserunt legem meam, et pollue quia vobis judicium est (Ose. v, 1); el unde judicium runt sancluaria mea; inter sancium el profanum non exspecteni, supponit : Quoniam laqueus facti estis habuerunt distantiam, et inter pollulum ei mundum Sion, el rele expansum (ibid.); quasi diceret : Vos non intellexerunt (Ezech. xxII, 26). Sunt iterum alii qui alios expedire debetis, malo exemplo vestro qui nesciunt prædicare, de quibus dictum est : Canes alios illaqueatis. Pensale igitur quid estis? videtis inuti non valentes, vel nescientes latrare, (Isa. LVI, ad quod ministerium in domo Dei ordinati estis. 10). Si oculum discretionis non habet, indigne solvit Vobis tradidit Deus pecuniam suam dum redeat, diet ligat. Si non est sal, canis est circa gregem Do cens : Negotiamini dum venio (Luc. xix , 13). Deus mini, sed lupum latratu prædicationis non fugal. Si autein qui dixit: Ego sum pastor bonus (Joan. &, 11), 487 non est lux, alios introducit, sed non intrat. pastores suos el greges suos conservel, ut eos in coeHæc ergo ita, fratres, vobis simul necessaria sunt; B jestem Jerusalem, ubi pax, el gaudium, el vila, persi unum eorum deesi, sregem Domini periculose ducat. Qui vivit et regnal, ele.

DE EXPOSITIONE BAPTISMATIS ET EUCHARISTIÆ.

Ex eodem ms. codice Bigotiano.) 488 Sciendum esi denique quod Augustinus, Ambrosius, Gregorius, Isidorus, Hilarius, Maximianus, Innocentius, Gelasius Sirmiler credunt et dilliniunt quod baptisma, el cucharistia, el chrisına nec per bonos sacerdotes arigentur, nec per malos minuuntur. Bealus vero llieronymus sacerdotes ad sanctam el mundam vitam provocans, eadein fidle, licet aliis verbis, ut quibusdam videlur, in Expositione duodecim prophetarum dicit quod vila eucharistiam et non verba faciunt; quod cum maxima concordia cæterorum sanctorum Patrum accipiendum el pie resolvendum est. Deus enim omnipotens per fidem el solemnia verba sacerdotis, licet peccator sil, substantiam panis et vini vertit in veram substantiam carnis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Sed si sacer

dos mundus, et castus et pius est, in hoc facit encharistiam ut per vitam bonam et orationes suas prosit in salutem ipsam eucharistiam conlicienti et accipienti, quæ per se plena et perfecta est, id est, ex Deo omnipotente; id est, et verbis, et lide sacerdotis, et lide aslanlium corpus el sanguis

Domini nostri Jesu Christi est ; sacramentum enim Dominicom per sc sancium el verum est solemnibus verbis et lide, sicut dictum est. Sed si sacerdos bonis operibus exsequitur quod credit ei tractal, facil eucharistiam sibi et accipientibus prodesse in salutem. Accedit enim verbum divinum, et facit sacrainentum (AUGUST., Iract 80 in Joan.), facit (inquam) id est, obtinet apud Deum vita bona, vita conficientium ut eis accipientibus prosit.

APPENDIX AD ACTA

ACTA VETERA. SYNODALES CONSTITUTIONES Per reverendum in Christo Patrem, et D. dominum Ludovicum de Canossa, Dei et san

ctæ sedis apostolicæ gratia Bajocensem episcopum, editæ et publicatæ in ejus synodo æstivali Bajocis solemniter celebrata anno Domini millesimo quingentesimo decimo octavo, die 13 mensis Aprilis post Pascha.

Qum anno Domini millesimo quingentesimo decimo C res, arrendalores, seu affirmalores terrarum maxime

quinio, mensis vero Aprilis die decima septima, per laicis spectantium aut ipsorum in suis dominiis et bonce memoriæ prædecessorem nostrum immediatum curiis sæcularibus procuratores existant, seu rein aslivali.synodo promulgata fuerunt statula le ceplores, el maxime beneficiali, el qui habent curam noris sequentis.

animarum. Quibus præcipimus residentiam facere 1. Prædecessorum nostrorum vestigiis inhærenilo in locis suorum beneficiorum, ut infra dicelur. Nec slaluimus et ordinamus quatenus viri ecclesiastici in dicis aut subsidiis regis rolulos diclando, scrinostrze Bajocensis diæcesis, sub pena emendæ ar bendo , receplas faciendo, seu alias quovis modo se bitrariæ, cum habitibus decentibus , nimia longitu. intromillere audeant. dine vel brevitudine minime nolalis, sed honestis et JII. ltem, quod mulieres, de quibus aliqua possit suo slalui congruis et decentibus, tam in ecclesiis oriri suspicio, cum scandalo in suis mansionibus quam extra, uti habeant, debita tonsura muniti, non leneant, nec filios forsan ex illicito coilu procomam nullatenus nutrientes, sed auribus palenti creatos in ecclesiis vel olliciis divinis sibi ministrare bus incedant.

permittant. U. ltem quod sæcularibus negotiis contra slalum IV. Insuper caveant sub pena arbitraria ne quoecclesiasticum, nullo modo se immisceant; nec quo vis modo insolentiam aut lumultum, seu scandalumn vis 2 modo mercantias publice faciant causa lucri facere audeant in serviliis defunctorum; nec ad illa emendo vel vendendo, nec conductores seu locato se ingerant, aut compareant causa celebrandi missas

peculiares, nisi a parentibus, amicis, ant exseculori. A resideant, nisi causa legilima existente, cum eisdem bus dicloruro defunctorum specialiter vocati fuerint per nos seu vicarios nostros duxe: i nus dispensaliet invitati.

dum, el maxime residenles in nostra diæcesi Ba. V. llem, quod pileos in ecclesiis ofliciando nulla- julensi. tenus deportent, sed capulia honesta habeant, habi 5 XII. Ulterius injungimus ad pænam emend.i libus dissolutis in colore et factione penitus relictis, arbitrarie munibus et singulis presbyteris nostre tabernasque, nisi causa necessitatis tanquam vialo Bajocensis diæcesis ne adallari promissa celebra:.0:1 res, intrare non audeant ad comessaliones el ebrie accedere prxsumant, nisi missam prævideant, el lates sectandas; millere lamen polerunt pro sua habeant omn a sibi necessaria pro missa peragenda; necessitate ad potum in eisdem tabernis quæren ulpole panem, vinum , librum, calicem , ornainenila dum.

ecclesiastici, ignein et clericum ad responden dum VI. Iubibentes ulterius Ecclesiarum bujus diæce eidem missam celebranti. sis rectoribus et eorum vicariis ne in domibus XIII. Demum et finaliter præcipimus, slaluimus presbyteralibus 3 labernas teneant, seu teneri fa et irjiingimus omnibus el singulis decanis nostris ciant, aut permiuant quovis modo, nec viros eccle ruralibus, ut cuin omni diligentia ad relevamen subsiasticos sibi ignotos ad sacrum sacerdo:ale oflicium dilorum nostroruin informationes super delictis et exsequendum in suis Ecclesiis admittant absque excessibus quorumcunque absque protelatione et nostra et olliciariorum nostrorum licentia speciali, excusaiione quacunque faciant el referant, el manetiamsi religiosi fuerint, nisi a suis prælatis litteras dala nostra absque mora exsequantur et exsequi prohabuerint obedientiæ, el quomodo sunt missi a suis B curent, atque odliciariis nostris reportent exseculata praelatis.

el relatata sub pæna pecuniaria el emenda arbiVII. Item, quod casus ad nos reservalos scire traria pro quolibei defeclu (quod absit!) in præmissis studeant, ne siios parochianos ab eisdem casibus per eos faciendo; quod si in praemissis negligentes absolverido decipiant; manipulumque curatorum el remissi comperii fuerint, volumus eos pena grauna cum nostris præsenlibus slalulis synodalibus viori puniri el corrigi, aliis statutis el ordinationipropriis et non accommodatis secum habere curent bus synodalibus, dudum a prædecessoribus Ii slris infra festum Pentecosles Domini proxime venientis; elilis in suo robore duraluris, quæ præsentium per el ad Kalendas nostras singulis annis celebrandas, tenorem renovamus, et vires obtinere volumus. necnon regesla excommunicatorum suarum poro Ipsa ea em slalula renovanles duximus declachiarum ei testamentorum coram eis passatoruin randa, el nonnulla alia eisdem decrevimus superquæ facere tenentur , juxta slaluta synodalia, lam adılenda. El primo: à nobis quam a predecessoribus nostris edita, pro XIV. Cijca nimiam longitudinem vel brevitatem motori nostro exiibeant, ac in synodis et kalendis vestium virorum ecclesiasticorum, declaramus ut nos!ris cum habilibus el superliciis honestis, (es infra festum Omnium Sanctorum proxime venturum saule legitimo jupedimento personaliter compa

lunicæ longiores eorumdem ad ialos usque et non reauit.

ultra protralianlur, breviores vero ultra mediam 6 Vill. liem, quod divina servilia el sacramenia libian se extendant, quotidieque caputium seu ecclesiastica cum debitis honore, gravitate el reve domino panni vigri aut cornetam deferant. El pileo rentis, suis parochianis ministreni, clandestinisque c atque cornela precipue in ecclesia ofliciando' desponsalibus non intersint. El casu subilo seu for pos:lis, ulailur a cætero caputio vulgariter (un luilo occisos el decedentes absque nostra seu prie- domino) el iliis insigniis clericalibus in et ad pædictorum nostrorum olliciariorum licentia inhumare hann emendæ arbitrariæ. non presumailt.

XV. Staluentes insuper ut nullus clericus nostræ IX. liemi, quod vasa et orn:imenta ecclesiastica, B.ijocensis dicecesis fuluris temporibus ad sacrum cultui el servilio divino deservientia el deputala , subiaconalus el superiores ordines in vim tituli per muuda el nilida conserventur, nullis maculis aul pareules el amicos quoquomodo assignati recipiasordibus pollula.

lur seu promoveri permittatur, nisi prius assignator 4 X. Prelerca quia vitium falsitalis his diebus tituli et clericus cui assignabitur personaliter coram multipliciier (unde proh dolor!) inolevil; nam qui nostris ollicialibus in judicio comparuerint el codem falsis nominibus nuncupables obligatoria ili rum juramentis mediantibus respective asserverini, strumenta, el quillaloria , memoralia ei mandala videlicet assignator tituli se annualim solvere inteiicontra alios impetrant, el passare faciunt fraudu dere realiter et de facto absque fraude eidem clerico lemler ut alios sibi obligatos teneant, el eos quibus

ei solulurum esse suininam suflicientem, ad quain se Sunil obnoxii eludant, el absolutoria sua disquisilis obliyabil. Dictus vero clericus bujusmodi summain mediis fallaciter extorqueri possint et valeant, quall sibi assignatam cum effectu exigere, et nullomodo doque alii falsis et adulterinis utuntur sigillis de alien:re seu remiilere nisi lorsan contigerii eumdem facio excommunicando el propemodum absolvendo clericum de beneficio sullicientis valoris provideri, proximos suos, el seipsos decipiendo : alii vero di

D

quod sibi non liceat etiam casu advenienie, nisi de versos alios modos excogitant falsitatis, el, quantum licentia el permissu nostris, el in absentia nostra in eis est, ad damnaluin perducunt effectum : nos judicialiter coram oflicialibus nostris , ut præmillilur. proinde huic pestilenti morbo, quantum possumus, Titulans allem el titulandus se nullam pactionena obviare cupientes, slaluimus ui nulius ecclesiasti Simoniacam, aut alias illicitaill conveni.onein in cus vel sæcularis, cujuscunque conditionisaulslatus, præmissis secisse alii facturos esse. Præcipientes imposteruni hujusmodi lalsitatis vilia aut alia quie nihilominus de el super assignatione dicti liluli et cinque cominjilere fraudulenter aut dolose audeat aliis inquiri solitis per decanos nostros debitam fieri vel præsimal, seu opem , consilium vel lavorein informationem. Pro qua lideliter referenda reportascienter commillentibus impartiri; quod si secus

bunt a titulandis summam lauluiu viginti quinque deinceps alientatum fucrit à quolibei vel præsuin solidorum Turunensium omnibus inclusis. Aliter et plum , decernimus malefactores constitulo de præ alias hujusmodi lituluin minus quam 7 debile assi. inissis gravi pælia pupiri, injungentes decanis et gnalum viribus cirere decernimus. presbyteris nobis subditis ut nobis vel oflicialibus XVI. El quia jure cavelur: Ama scientias Scripruseu promotoribus nostris, quain citius fieri polerit, rarum, el carnis vilia non amabis (Hieron. epist. ad nutilicent quidquid sciverint de præmissis; alias Rusticum monach. de forma viv.), ideo omnibus, in pæna simili el graviori eosdem puniemus.

quantum in nobis est, provideri cupientes injungiXI. Præcipimus insuper omnibus et singulis cui mus singulis clericis, præcipue curalis et vicariis ratis prædiciis nostric Bajoceusis diocesis ill supra in ecclesiis ministrantibus, iil sæpe vaceni lilleris, lucum dictorum suorum beneficiorum personaliter el sibi emant tractatum nuncupaium Fillon, el Mu

nipulum curatorum, necnon præcepta synodalia a A ratis diæcesis Bajocensis ut in eorum bencficiis prædecessoribus nostris edita infra duos menses personalem et continuam faciant residentiam infra proxime futuros. Et in illis se instruant sub pæna ires menscs proximos, computando tamen quoad excommunicationis.

dispensalos ad tempus super non residentiam á die XVII. Slaluimus prælerca ne clcrici in sacris termini eorum dispensationis, alioquin contra non constituti publice ludant, veslesque deponant; nec residentes dicto tempore elapso procedelur via juris, Juilis prohibitis intersini, imo, quantum poterunt , lain per subiraclionein eorum frurluum quam per laicos ab omni scelere retrahant. Joculatoribus et privationem beneficiorum , si opus sil. histrionibus non intendant, omnino a choreis se XXI. Item, inhibetur omnibus et singulis curatis reddant alienos. Si quis autem super his se culpa. dicie diæcesis el eorum v.cariis ne aliquos preslybilen exhibuerit, ab officio suspendelur, pæna vero teros in aliena diocesi eliam in curia Romana proalia arbitraria condemnabitur.

motos permittant in suis parochiis divina celebrare XVII. Nostris etiam decanis ruralibus ad pænam ofticia nisi super hoc permissionem celebrandi ab privationis sui officii inhibemus ne (f. conscii) faci eo jem domino episcopo aut ejus ofticiariis oblinuenorosum hominem cujuscunque grailus, slalus aut rint, el de ca literaloric docuerint sub pana conditionis existal, maxin e publicum et rotorium emendar arbiirariæ. in suo peccato fovere aul recelare audeant; sed facta XXII. Item, injungitur omnibus et singulis decanis prius inquisitione præparatoria tam cito revelare ruralibus dicta diæcesis ut moneant omnes el singucurent, ul secundum casuum exigentiam delinquentes los patronos beneficiorum curatorum, lain ccclecoerceanlur; alioquin, si in hoc remissi et culpa- B siasiicus quam laicos, eorum decanatuum, quod de biles reperti suerint, ultra sui officii privationem cælero, dum præsentabunt eidem domino episcopo acriter punientur; quod bene advertant.

aliquem seu aliquos ad beneficia ad eorum 9 preXIX. Ex decretis sanctorum Patrum nostrorum sentationein spectantem, millant eorum præsentamanisesiatur quod placere Deo sine fide non possu lui personaliier ad petendum litteram collationis mus. Et quia ad nostras devenit aures quamplurimos seu institutionis , quia de cælero nullus per procunoslræ Bajocensis diæcesis parum in fide catholica ratorem obtinebit collationem beneficii curali. 8 imbulos csse, cupientes salubriter providere, XXIII. Item, injungitur eisdem curalis ut habeant unde statuimus lit de cætero singuli curati seu diligenter obscrvare slaluta synodlalia lam per eorum vicarii, diebus Dominicis in pronao missarum eundem dominum episcopum quam suos prædecesparochialium alta et intelligibili voce proferre sores pridem edita e promulgata; et ul quilibet liabeant, el distincte dicere orationem Dominicam, eorum apud se habeat libe!lum nuncupatum Fillon, Pater noster, et utrumque Credo, ut sic ignari, vel Speculum curatorum, et etiam alium librum rudes, el imbecilles addiscere et retinere valeant, et nuper' auctoritate ejusdem domini impressum, inesplicile sallem credere non erubescant.

lilulatum : L'Instruction des curés, cosque libellos in XX. Ex auctoritate el decreto reverendi in Christo Kalendis exhibeant; promotori ejusdem domini epiPalris el domini domini Bajocensis episcopi, injun scopi sub puna einendie arbitrariie. gitur et districle præcipitur omnibus el singulis cu

STATUTA SYNODI STIVALIS DIECESIS EBROICENSIS

Pro anno Domini 1576, per R. P. Claudium de Saintes ejusdem episcopum.

[ocr errors]

corum.

Illustrissimo principi cardincli A. Borbonio ar

C incolumilalem, et a negotiis reipublicæ aliquam dimis

sionem concedi. chiepiscopo Rotomagensi.

Ex nostra divecesi oclava Kalendas Junii 1576. Magna in exspectatione sumus, illustrissime prin

De numero vestrorum suffraganeorum humilliceps, ves!provincialis synodi, qum temporis ini

mus vestrae amplitudinis orator, Claudius Guitale collapsa 10 in nostri: Ecclesiis pietatem ac

episcopus Ebroicensis. disciplinam ecclesiaslicam. inslaurel, el contra essrenalam hæreticorum libertalem, nos sallem Summa

TITULI CAPITULORUM. ficiei atque cnimorum corsensione muniai. Interea 1. De provisione beneficialorum el maxime curalocum instarel dies synodi diæcesana, quam primam Sumus habiiuri, ner nihil egisse videremur, statula De residentia curatorum. quadam conieruimus, quæ nostris Ecclesiis pra De vita et honestale curcioruni el aliorum ecclesiasti. vimus esse necessaria, vel sollen: profutura, si lum libenter ai nostris liominibus demandanlur erseculioni De officio curatorum et vicariorum, quuin fuerunt ? nobis scripla. Sed cum probe intelli De officio populi. geremus lioc postremum in res!ra pose Deum curio De sententia excommunicationis ferenda. rivale posi!um , non in nosira, curarimus, antequam De scho!is et earum mayisiris. clero proponerentur, ad amplitudinem vestram de De corriongloribus. porlari, ul lani um en veniant in lucem quit erstra De provisione el reformalione Breviariorur: el aliorun archiepiscopalis censura el alclorilas confirmari:il, libroruin ecclesiasticorum pro dra'cesi Ebroicensi.

D ne ullus relinquatur calumniandi icius. Sun! sane De decanis ruralibús. paulo prolixiora, sed laulo sequentur postea breviori. Pririlegium Urbani pap?, quod episcopus EbroicenNec nos decuil inilio sine documentis mandula el sia sis possil compellerc subditos suos ad ordines el reIlla edere, ne videremur nostros polius cogere, quam

sidentiam. docere et ducere; graviora el efficaciora provincialis Lilleræ Gregorii papæ X super codem. synodus limatil, cui vocandæ ac feliciter perficiendæ, Claudius de Saintes , Dei et sanctæ sedis apostoprecor, salvatore nostro Jesu Christo, vestræ vieiali lice gra ia Ebroicensis episcopus, omnibus et sin.

[ocr errors]
« VorigeDoorgaan »