Pagina-afbeeldingen
PDF

diversus animi, quid consilii caperem fluctuabam, ut enim sapienter monet Theodoricus rex apud (;assiodorum (lib. iv Var., epist. 31), ad finem debet perducere quæ prudentum intentio visa est suscepisse; defectus namque rerum aut consilium titubare, aut vires arguit defecisse, quia sicut perfectam laudem ad finem perducta pariunt, ita vituperationem generant quæ in mediis conatibus ægra deseruntur. Sed quamvis exitus labor ille non habuerit expetitos, non despondit tamen animum, et quod priore via parum prospere cesserat, altera aggredi statui. Itaque exquisiuis undequaque veteribus ad Itotomagensis Ecclesiæ usum codicibus manuscriptis, qui pierumque verbis Joannis Abrincensis ita cons0uiant, ut non ovum ovo similius esse videatur : eorum subsidio varios ejus locos illustrari, et quædam quæ in edito deerant libro, in margine suppleri posse, verba cogitavi. Neque fefellit opinio. Sacrarum enim vestium expositionem quæ in fine editi l.bri exstabat mutila, iulegram reperimus in expositionis divinorum officiorum codice ius. annorum 500, quem benigne pro suo more concessit W. cl. Emericus Bigotius. Neque hic stetit viri non minus humanitatis dote quam eruditionis et natalium splendore conspicui in me benevolentia : nam instructissimæ bibliothecæ suæ copiam fecit, neque aliqnid habuit reconditum ad eam rem pertinens, quo me non uti tanquam re mea voluerit. Praestiit praeterea ritualem Ecclesiæ Rotomagensis librum ms. annorum circiter ducentorum, ex quo sacrarumm octo processionum ritus exscripsi, earum scilicet quæ fiunt die Dominica Palmarum ad Sanctum Gildardum, in qua defertur corpus Christi in feretro reconditum, die sancto Marco sacra, tribus Rogationum, et ascendentis in cœlum Christi, ut captivam duceret captivitatem, cui recens absolutus interest reus; die solemni corporis Christi, et in festivitale S. Audoeni, qua cathedralis ecclesiæ clerus ad ejusdem sancti basilicam progreditur. Si quæ autem occurrant variæ discrepantesque lectiones, eas in margine, ex calhedralis ecclesiæ ordinario ms. in ejus sacrario servato, notatas lector inveuiet.

Ex eodem pariter varios excerpsi ritus, qui jam in metropolitana ecclesia nonnullisque paroecialibus servantur ccclesiis, quorum tamen non meminit auctor noster. Ad hos confugere licebit iis qui matrem ecclesiam sacrorum rituum ducem sequi voluerint, omnemque ex ejus exemplo, ut par est, exsorbere, si quæ inciderit, diflicultatem, servatis tamen primum cæremoniis in rituali præscriptis.

Ex eodem et ordinario ms. Bigotiano sancti clurismatis et sancti olei desumptas benedictiones exhibemus.

Necnon ex eodem Bigotiano codice ordinem in lotione pedum tum pauperum, tum clericorum; oflicium missae siccæ, ut vocant, in die Parasceves celebrari solitum; et ejectionis et reconciliationis

A paenitentium ritum, quem utrumque, quia ad eam

dem rem pertinet, simul repræsentamus. Ex antiquo ponlificali ms. bibliothecae catliedralis annorum ut minimum 700 adjunximus allocutionem archidiacoui ad D. archiepiscopum pro absolutione pœnitentium, quæ incipit : Adest tempus, et legitur in cathedrali ecclesia Ilotomagensi; iis concepta est verbis quae paternam omnino benignitatem pietatemque spirant. Differt ab ea quæ habetur in 0rdine Romaho, neque hactenus, quod sciam, in lucem emissa est. Excipit hanc tabula paschalis quæ cereo paschali affixa fuit anno Domini 1678. Eam scribere scribendamve curare ad ecclesiæ cathedralis cancellarium pertiiiel. Idem est quotannis in ea tenor verborum, mutanturque tantummodo notæ arithmetic;e sive numerales. Warios insuper deprompsimus ritus ex rituali ms. ecclesiæ calhedralis ducentorum, plus minus, annorum, qui quia jam obsoleti sunt et inusitati, ideo eos a superioribus, de quibus locuti sumus, sejunximus. Hos inter emineiut officium infantum, officium suellæ, et officium sepulcri, quorum meminit Joannes, et quorum damus ritus, verba cantumque, quæ omnia sumpsimus ex duobus mss. codicibtis bibliocæ Bigotianæ annorum circiter 200, ad usum ecclesiæ Rotomagensis. llæc officia pluribus in provinciis usu recepta erant, de his enim scribunt Joannes l3elethus, Guillelmuus Durandus et alii rerum sacrarum tractatores. Suppeditavit nobis vetus Pontificale bibliothecæ cathedralis 700 annorum ordinatiouem episcopi in provincia Neustriaca, una cum cæremoiiiis precibusque super eum in ejus consecratione recitandis, meminitque Ecclesiæ Rotomagensis dum a consecrando hanc professionem exigit : Vis sanctæ Ecclesiæ Rotomagensi, etc. In hujus Pontificalis fine eorum nomina conuineiitur, quos aut citari, aut etiam excommunicari oportebat, quos inter recensentur monachi proprietarii; quæ referre extra rem esse non credidimus. Episcopalem admonitionem ad ordinandos habuimus ex Pontificali mus. bibliothecæ cathedralis a;i

D norum 500, in quo multa observatione digna repe

riuntur. Præ cæteris quod ad subdiaconatus 18 annos, ad diaconatus 20, ad sacerdotii ordinem 24 et 25 requirat. Insuper ex eodem damus benedictionem abbatis cum omnibus precibus super abbatem ordinandum fundendis, in qua mentio fit obedientiæ episcopis exhibendæ, quamque in conspectu ecclesiæ pollucebantur abbates. Sub ejus finem habetur hujus professionis obedientiæ formula, quæ forte eadem est quam iiugo Ambianensis, archiepiscopus Rotomagensis, exigere solebat, sicut ab Innoceiitio ll in. concilio Remensi mandatum fuerat. Necnon ex eodem ordinationem abbalis canonicorum ct abbatissae sanctimonialium desumpsimus.

Excipiendae' pariter visæ sunt tres antiquæ bene- A stum, cujus loco feria quinta post diem Dominicata

dicliones pontifieales ex vetustissimo pontificali ms. 700 saltem annorum bibliothecæ callyedralis. Prima est in dissolutione synodi, cujus tres priores versus exstant in Ordine Romano. Duarum posteriorum primam continet codex infra missam quæ in Nativitate Domiui celebratur media nocle, alteram infra missam Sabbati sancti. Ejusmodi benedictiones impertiri solebat episcopus infra missarum solemnia, antequam hæc verba proferret : Pax Domini sit semper vobiscum (vide BoNA, lib. ii Her. liturg., e. 16). Stipradictæ non habentur in sancti Gregorii Sacramentorum libro. Quibus subnectendam credidimus institutionem eanonici regularis prioratus S. Laudi Rotomagensis, ex processionali ms. et collectario hiijus domus transsumptam. Uterque codex aetatem præsefert annorum 160. Ex ea institutione patet annuam probationem non fuisse requisitam, sed postquam susceptus fuerat candidatus, cum positis vestibus sæcularibus, regulares induisse. Eæ erant talaris tunica, lineum indumentum et caputium : de birreto, et alinutia quæ nunc sinistro l)rachio imponitur nulla fit mentio. Deinde fusis nonnullis precibus, professionem emittebat hac verborum forma præconceptam : Ego frater N. offerens trado me ipsum divinæ pietati in ecclesia B. Laudi serviturum secundum regulam S. Augustini, et promitto obedientiam domno N. priori pra'fatæ ecclesiæ, et successoribus ejus canonice intrantibus. Exinde admissus ad osculum prioris et sociorum , jurejurando firmabat se or,!inis statuta servaturum, et arcana capituli secum habiturum, neque cuiquam extraneo patefacttirum. Ubi observare licet eos tum assiduitatem, seu ul vocant, stabilitatem in eadem domo fuisse professos. Viam parat hæc institutio ad ordinarium, sive vetus rituale totius anni ad usum canonicorum regularium ejusdem ecclesiæ, quod in mullis scriptori nostro co..sentiens est. Canonici enim regulares, ne parum eis nomen congrueret suum, viderenturque minus canonibus obsequentes (concil. Venet. a. 465, c. 15; Epaon. a. 517, c. 27; Gerund. a. 517, c. 4; Bracar. ii, a. 565, c. 1; Tolet. iv, a. 635, c. 2; Tolet. xi, c. 5; I{otomag. a. 4189, c. 1), quibus cautum erat ut ordinem quem ad celebranda divina officia observant metropolitani comprovinciales custodiant, ad diœcesanos ritus se conformabant, idem recitabant officium, eosdem psalmos hymnosque concinebant, additis etiam ad finem antiplionarum canoris repetitionibus quas pneumata vulgo vocant. Summa denique erat eorum cum cathedralis ecclesiæ Rotomagensis canonicis societas atque consensio, ut ex variis ordinarii hujus locis perspicuum fiet. Quadringentorum est annorum codex quod indicant tum character quo exaratus est, tum quod cum omnes sigillatim ferias recenseat, prætermittit tamen festivitates SS. Brunonis, Dominici, Francisci, iludovici Francorum regis, imo et corporis Christi diem fe

[blocks in formation]
[ocr errors][merged small]

bibliotheca Bigotiana codex ms. annorum 500; ejus auctor et antiquus et in Amalarii lectione adeo versatus est, ut ejus breviator merito dici possit. IBreves notas adjecimus quæ ejus intelligentiam juvarent. Ex hoc codice eam partem expositionis sacrarum vestium hausimus, quam desidcrari in edito libro supra monuimus; quam tamen hic exstare passi sumus, neque suo loco avulsam contextui Joanuis inseruimus, ne dicti codicis series interiurb;iretur, quam, ut exslal, bona fide repræsertare potius habuimus. Post hæc instrumenta duarum celeberrimarum fundationum capellanorum scilicet collegii Albamensis ex tabulario archiepiscopatus, et collegii Clementinorum ut vocant, ex ejus chartophylacio, excerpta ideo addidimus, quia divinum oflicitim cgntatio eorum semper (Psal. lxx), horumque portio est septies in die confiteri Domino (Psal. cxviii) et psallere nomini Altissimi (Psal. ix). Primum horum collegium Petrum de Colle. Medio Rotomagensem primo archiepiscopiim eximiis suis statutis notissimum, dein cardinalem et episcopum Albanenseam agnovit auctorem anno Domini 1245; alterum anno 1550 erectum Petro Rogerio, qui ex Rotomagensi arcbiepiscopo summus demum pontifex electus est, dictusque Clemens VI, gaudet conditore. Capellani vero sic ab utroque instituti sunt ut in divinis exsequendis ofliciis accedant canonicis adjutores, non ut canonici, quod forte arbitrantur, ab illis celebrandis se liberos factos putent; cantabiles enim sunt iis justificationes Dei in domo sanctificationis ejus (Psal. cxviii; Isai. lxiv), quibus insistere eo magis tenentur, quo jussit eos divina oflicia per se, non per substitutos, obire concilium Tridentinum sess. 24, De ref., c. 12. Cum insuper Christus eos increpaverit, qui alligant onera gravia et importabilia, imponuntque ea in humeros hominum, quæ nolunt digiio movere (Matth. xxiii, 4). Inter ea quæ in his monimentis observanda veniunt non infimum locum tenet, quod eo etiam tempore communem in cibo• potu, somno cultuque vitam clerici vixerint, quæ aliquandiu interrupta feliciter restituta fuerat die !

Aprilis, anno 1666, ct tam sapienter omnia dispo*

a

$. mensæ frugali sacra lectio non deesset; eam 1andem mense Decembri anno 1668 diremptam et destruciam dolemus. Sex præterea sermones, primum de observantia qua populi pastores colere debent, et de officio pastorum clericorumque cæterorum; reliquos demum quinque, qui de munere agunt, quod incumbit pastoribus, docendi populi, perditosque hominum umores et scelera arguendi; de sanctitate qua eminere sacerdotes, quainque integram et intactam custodire debent etiam a tempore suscepti baptismatis; quibus dotibus virtutibusque ornari, quæ vitia um ipsi tum inferioris ordinis clerici vitare teneantur, quibus a sacerdotio defectibus arceantur, quod sacerdotes non verbo solum , sed opere simul et remplo oporleat prædicare, scientia praeditos esse qua alios doceant, peccata peccantesque gravibus verbis sine timore sed cuin fiducia increpare, paratos lenique esse convenial ad vitam pro commissarum sibi ovium salute profundendam, adeo persecutionem mortemve formidare ab eorum sorte alienum est. Demum postquam quibus teneantur astricti officii sui vinculis edocuit, ad perpendendam impositi sibi oneris gravitatem his verbis, Considerate ergo onus vestrum, auctor hortalur. Quis ille fuerit quæri potest, cum nomen auctoris præ se non ferant : Si quid in re dubia cofjicere licet, forte fuerit lvo Carnotensis episcopus. Nam inter eos de quibus loquimur tres alii exstant in nostro codice ms. libliolhecæ l}igotianæ 500 annorum, qui jam sub ejus. nomine non semel prodierunt; loquendi præterea genus idem, dictioque consimilis iis sermonibus quos de rebus ecclesiasticis edidit Ivo, præsertim sermones de p2storibus cum eo quem habuit ille in die festo cathedræ S. Petri congruunt. Alia quæ consonant referre supervacaneum duximus, tum ne lectori fastidium pareremus, tum quia iJ facile studiosus experietur. Gerte diffiteri nemo potest quin ii sint alicujus episcopi, loquitur cmim ad sacerdotes tanquam potestatem habens, et quasi rationem de eorum regimine redditurus, quo fit ut synodici sermones esse videantur; suum tamen ea in re judicium cuique sit liberum per me licet, quibus ducti argumentis ea opinione teneamur, exposuisse satis habemus. Neminem, opinor, pigebit operæ ii, iis legeudis positæ, cum nondum editi fuerint, monitisque abundent minime contemnendis. Expositionem baptismatis et Eucharistiæ ex e0dem codice ins. sul)junximus. His qui de disciplina agunl serumonibus, appendicis instar induximus in animum annecti. posse statutum synodale Bajocense anno 1518 sub reverendo in Christo Paure D. Ludovico de Canossa editum, et tunc typis Gothicis excusum; simulque Ebroicense anno 1576 promulgatum a Claudio de Sainctes, qui concilio Tridentino inlerfuerat, necnon et provinciali Rotomagensi anno 1581, cujus canoues in ordinem redegerat, patriæque linguæ in

A rudiorum graliam reddiderat. Virum hunc eximium Spiritu Dei ductum fuisse, domusque ejus zelo exæstuasse decreta probant, in quibus ubique emicat eloquium Dei ignitum vehementer, et depravatos cleri populique mores castigandi, ac devios a fide fratres in unum sunimi pastoris ovile adducendi desiderium ingens. Prædictis statutis pretium etiam fecit raritas, quæ gratiam semper inveniens (ul-Teruulliani verbis loquar) concupiscentiam concitat habendi (lib. 1 De cultu fem., c. 9); concitavit euim vero in viris illius dioecesis pietate doctrinaque insignibus, quorum adducti precibus ea hic exhibemus. Ultimum ideo occupant locum ii ritus qui in cathedrali ecclesia coram D. archiepiscopo celebranB tur, quia et tempore posteriores, et vernacule editi sunl : constituti fuerant anno Domini 1652, die Maruis sexta Aprilis, capitulo congregato per juramentum et doinos. Hos ex ejusdem capituli monimentis excerptos hic tradimus.

Ex his omnibus, aliisque veteribus, sed editis tum Rotomagensis, tum comprovincialium ecclesiarum libris notas confecimus, quas ii viri quorum consiliis non parere religio fuisset, necessarias judicaverunt ad majorem auctoris nostri elucillationem (cujus utinam libros de stola et dedicatione ecclesiæ, necnon manipulo reperire et edere potuissemus, de quibus loquitur scripta ad eum epistola Lanfrancus) eas Joannis libro subjecimus iis intertextas, quas Joannes Prevolius, nunquam sine honore nominanJus, in idem opus e ins. Salicosano codice erutum ediderat (in Collect. concil. Rotomag., p. 78); ut autem erudito viro sua laus integra constet, Prevotianas distinximus his characteribus Pr. dignoscendas, quibus epistolam ejusdem ad D. Franciscum II Rotomagensem archiepiscopum adjunximus. De n0stris nihil dicimus, auris enim viri dicta adjudicat et probat ut habetur apud Job (Job xii et xxxiv). Stylus simplex nihil habet affectati nitoris, sed non ideo forte minus rebus sacris exponendis idoneus . Quid enim prodest clavis aurea, si aperire quod rolumus non potest? aut quid obest lignea si hoc potest? quando nil quærimus nisi patere quod clausum est (s. August. lib. iv De doct. Christ., c. 11). Dictio D certe placuit amicis sive illi examine non fallunt, sive charitate falluntur, cupimus autem ut cæteri sic censeant. Erunt forte qui minuta nimis et ipso usu trita observari querantur; verum omnia haec illi sibi dicta non putent suique similibus, sed iis qui ritus nostros omnino non norunt, suntque tam in nostris moribus peregrini, quam a n9stro jure sunt liberi; cogitent mendicum esse fluviorum cursum qui illustrium tantum satiare valet ardorem, memimerintque apostolum non solum infirmis infirmum, sed et omnibus omnia factum. Alii forsan antiquis nos nimis inhaerere moribus criminabuntur, sed

Moribus antiquis res stat Romana virisque *

et ipsa antiquitas, ut habet commentarius Ambro novitatis. Veteres porro sic veneramur referimusque
ritus, ut usitatos quos praescripsere præsules nostri
nunc servemus colamusque ex animo, divini memo-
res oraculi : Non contemmas cum senuerit mater tua
(Prov. xxiii). Si tamen alicubi labi contigerit (ho-
mines enim sumus, humani nihi! a nobis alieuum
putamus) lubet sic cum Hieronymo denuntiare
(S. HiER., 1. 1 in Mich., c. 2) : A quelibet cupio discere
quod ignoro, libenter me discipulum ejus profitebor,
dummodo doceat et non detrahat; nihil enim tam
facile quam otiosum de aliorum labore disputare.
Unumque votum nostrum erit quod fuit quondam
S. Augustini : Doleat in me fraternus animus (ait ille
I)eum alloquens [lib. x Conf., c. 4]) quod dolendum
doces, animus ille hoc faciat fraternus, non extraneus
cujus os loquitur vanitatem; fraternus ille qui cum
approbat me gaudet de me, cum autem improbat me
contristatur pro me, quia sive approbet me, sive im-
probet me, diligit ne. Prolixam jam satis præfatio-
nem non aliis quam Salviani verbis juvat concludere
(Salvias. in epist. ad Salonium) : frequiret forsi-
tan aliquis quis ille auctor sit : potest hoc quidem
quæri, et recte quæritur si inquisitio valet ad fructum
aliquem pcrvenire. Cæterum ti infructuosa est, quid
necesse est ut laboret curiositas cum profectum curio-

siastes (in cap. iii Epist. II ad Timoth.), robür est A sitatis non sit habitura cognitio? In omni enim volu-

nmine profectus magis quæritur lectionis quam nomen
auctoris; et ideo si profectus est in lectione, et habet
quisquis ille est quod potest instruere lecturos, quid ei
cum vocabulo quod juvare non potest curiosos ? Dein
studiosi silentii reddens rationes : Prima, inquit,
veniens a mandato Dei quo praecipimur vitare omni-
bus modis terrestris gloriæ vanitatem, ne dum hu-
manæ laudis aurulam quærimus, præmium caeleste
perdamus. Secunda causa : Scilicet ne auctoritatem
salubribus scriptis personæ suæ parvitas derogaret,
omnia enim amodo dicta tanti existimantur, quantus
est ipse qui dixit. Siquidem tam imbecillia sunt judi-
cia hujus temporis, ac pene tam nulla, ut qui legunt
non tam considerent quid legant quam cujus legant,

B nec tam dictionis vim atque virtutem quam dictatoris

cogitent dignitatem. Idcirco igitur scriptor ille abscon-
di et latitare omnibus modis voluit, ne scripta quæ in
se habent plurimum salubritatis, minora forsitan fie-
rent per momen auctoris. Demum his verbis cum eo
Joncludimus, et lectorem precamur ut oret Domi-
num Beum nostrum, et orando impetret ut libellus
pro ecclesia Christi conscriptus tantum apud Deum
scriptori suo prosit, quantum eum prodesse ipse omni-
bus cupit. Vale.

ELENCIIUS EORUM QUÆ IN HOC VOLUMINE C0NTINENTUR.

Joannis Abrincensis episcopi liber De officiis eccle-
siasticis, pag. 1.
0bservationès ad eumdem librum, 88.
Epistola D. Joannis Prerotii de eodem libro ad D.
Franciscum II Harlæum I{otomag. archiep., 157.
Processio cathedralis ecclesiæ ad S. Gildardum D0-
minica in Ramis palmarum, 159.
I^rocessio ad S. Audoenum in festo S. Marci, 165.
Processio ad S. Eligium feria 2 I'ogationum, 165,
Processio ad S. Gervasium feria 5 Rogationum, 169.
Processio ad S. Trinitatem de Monte feria 4 I{oga-
lionum, 171.
Processio in Ascensione Domini, 172.
Processio in festo Corporis Christi, 175.
Processio ad S.Audoenum in festo ejusdem sancti, 174.
Fragmenta ordinarii cathedralis ecclesiæ Rotoma-
gensis, 175.
IBenedictio chrismatis, 184.
Mandatum, seu lotio pedum, 186.
0fficium diei Parasceves, 188.
1Ea pulsio publice pænitentium. 195.
Reconciliatio pænitentium, 195.
Sermo archidiaconi ad archiep. Rotomag. pro recon-
ciliatione pænitentium, 196.
Tabula paschalis cereo paschali: affira, 198.
Cæremoniæ quædam eae ordinario Ecclesiæ fotomag.
quæ non observantur, 200.
Officium infantum in die Innocentium, 202.
0[ficium stellæ, seu trium regum, cum cantu, 206
Officium sepulcri Dominica Resurrectionis, cum
cantu, 211.
0rdinatio episcopi, 215.
Nomina vocandorum et excommunicandorum, 224.
Monitio episcopi ad ordinandos, 225.
Benedictio abbatis monachorum, 228.
Benedictio abbatis canonicorum, 257.
Benedictio abbatissæ, 240. -
Benedictio episcopalis in solutionc synodi, 21 ï

[blocks in formation]
[merged small][ocr errors]

B. Lanfrancus Cantuariensis archiepiscopus in epi- A annis et iii mensibus rexerat. asumptus est ; et me

stola ad Joannem 1 I Rotomagensem archiepiscopum.

Domino merito sanclitatis insigniter efferendo Joanni Normannorum archiepiscopo , Lanfrancus indignus vocari episcopus, bene cœptis meliora connectere. Quidquid sanclitas vestra de stola scripsit multum milii placuit, nec unquam: displicuit ; sed quod subjunxit quia ad dedicandam ecclesiam episcopus processurus sacris vestibus ex institutione episcopális ordinis debeat esse indulus, alque in ex positione ipsarum sacrarum vestium casulam posuit, valde stupui, quia tale aliquid me umquam vidisse meminisse non potui. Porro quod in dandis ordinibus soli subdiacono dari manipulum perhihuistis, ubi hoc acceperitis rogo me vestris litteris instruatis; a quibusdam enim id fieri audio, sed utrum id fieri sacris auctoritatibus præcipiatur meminisse non valeo.

0rdericus Vitalis, Uticensis monachus, ecclesiasticæ Ilistoriæ lib. v.

Hic filius Radulfii , Bajocarum comitis praesul Abrincatensis Ecclesiæ fuit, et inde ad archiépiscopatum assumptus, x aiinis tempore Alexandri et Gregorii Wll paparum claruit. Guillelmus Pictaviensis Lexoviorum archidiaconius, in Gestis Guille'mi ducis Normannorum et reris Anglorum.

Statuit enim summe idoneos pontifices, Hugonem Lexovii, proprium fratrem Odonem Bajocárum, Joannem Al)rincarum. Quorum in electione penes judicium ejus probitas ipsorum valuit, uon altitudo natalium proximorum ipsi. Joannes Ita dulfi comitis filius, jam pridem laicus ordine, eruditus litteris; clero, imo rectoribns cleri ad i,iraudus, innotuerat via religiosa. Non illius desideria specie sacerdotalis gradus honorem, sed illum vota præsuluiu aumhierunt collegam sibi consecrandum.

Willelmus Gemeticensis monachus, Ilis!. Normann. lib. vii, cap. 58.

Joannes Abrincalinæ urbis præsul, vir ingeniiitate plurimum conspicuus, sapientia spirituali feliciter imbutus, pruden:ia sæculari sumiiime præditus : secundum quippe nobilitatem generis, cómitis Itodulfi filius.

Ibidem de Rodulfo patre Joannis.

Accepit autem mulierem quamdam vocabulo Erambergam, speciosam valde, uatam in quadam villa Calcini territorii, quæ dicitur Cavilla [Cachevilla]. Genuit yero ex ea duos filios, Hugoneiù postea episcopum Bajocensem, et Joannem Abiincaleiisem, qui ad ultimum fuit Rotomagensis archiepiscopus.

0rdericus Vitalis, eccles. IIist. lib. iv.

Post m9rtem antistitis sui Maurilii Rotomagensis Ecclesia Lanfrancum Cadomensem abbatem sibi præsulem elegit : et rex Guillelinus cum optimatifyiis suis, ouiinique populo libentissime ccncessit. Sed vir Deo devotu§, et humilitati studens, tanti primatus sarcitiam refutavit, et sibi ad hunc apicem toto conatu Joannem Abrincatensium præ$ulem praeferre sategit. Porro ut canonice fieret ista conjugatio, ltomam adiit, prædictæ ordinationis licentiaiu ab Alexandro papa impetravit; sacrum quoque pallium, unde et ipsi et toli Norimauniæ gloriándüm crat, cii:m licentia deportavit.

Joauiies itaque de sede Abrincatcnsi, quam vii

tropolitarius Rotomagensis factus est. Ilic ardore virtutum in verbis et operibus multipliciter fervebat, nimioque zelo in vitia , ut Phinees, sæviebat. Quantum vero ad saeculi dignitatem attinet, magnæ nobilitatis lampade cluebat.Trat enim filius I{adulti comitis Bajoceiisium, qui frater fuerat uterimus Richardi senioris ducis Normannorum. Decem itaque annis metropolitanum regimen fortiter et dilige:iier gessit : multumque contra impulic, s presbyteros ro auferendis pellicibus laborávit : a quibus, dum in synodo concubinas eis sub anathemate prohiberet, lapidibus pereussus aufugit, fugiensque de ecclesia : Deus, venerunt gentes in hæreditatem tuam (Psal. lxxviii, 1), fortiter clamavit.

Gesta archiepiscoporum Rotomagensium, ex mss. codicibus S. Mariæ et S. Audoeni.

Defuncto Maurilio Guillelmus rex Anglorum, Lanfrancum al)batem Cadomensem, quem postea Cantuariensi metropoli praefecit, Alexandro papæ misit. postulans ejus clementiam ut ei assensum præberet quatentis ejus auctoritate Joannem Abrincensem episcopum metropolitanæ ecclesiæ præficeret, eique, ne aliqua occasione in hoc resisteret, litleris apostolicis mandaret. Ipse vero ejus petitioni, quia devotam vidit, acquievit , et litteras inde pontifici misit. Verba quæ litteris continentur hæc sunt :

• & lexander episcopus, servus servorum Dei , Joanni Abrincensiuim veneral)ili episcopo apostolicam bene, fictioneiu. Destituta [totomagensi Ecclesia pastore, comperimus Sedunensis episcopi, et Lanfranci abbatis relaiioiie, te ex electione principis tiri, dilectissimi filii nostri Guillelmi regis Anglorum, ob vit;e et morum pi obitalem aul majorem sedem promovendum, si ex auctoritate sedis apostolicæ fuerit assensus, cui Deo auctore pr;esiden1us. Nos igitur moti illorum precibus, ob salutem illius ecclesi;e, et omnium in tuis partibus, volumus, atque dilectioni tu;e apostolica auctorilale præcipimus, ut quoil (!ivina dispensatio de te providit non comtradicas, et electioni tuæ te obedientem exhibeas. Admonemus itaque fraternitatem dulcedinis tuæ £; dulcedinem fraternitatis tuæ], ut si in modico uisti fidelis, in majori bene operari non desinas, populum divini verbi pal)ulo reficias , ut merearis audire illam benignam vocem Domini dicentis : Euge, serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, supra multa te constituam (31atth. xxv, 25). De c;etero secretiorem animi nostri voluntatem planius audies per nostrorum legatorum veridicam relationetn. »

Joannes vero ejus apostolica legatione recepta , et omnium comprovincialium episcoporum , cunctorumque etiam ejusdem ecclesi;e canonicorum electione communi consensu facta, metropolitanam adeptus est sedem. Hic vero fuit vir progenie nobilis, liberalibus imbutus disciplinis.

D _ Anno 1061 Joannes episcöpus Abrincensis mense

Septembri. Anno 1069 Maurilio succedit Joannes filiiis ltodulli comitis fratris l{ichardi qui prius Abrincensi Ecclesiæ vii annis et uribus imensilius præfuit, ei postea rogatu Alexandri papæ, concedente Guillelmo principe Normannorum et `rege Anglorum, adeptus est cathedram Itolomagensis Ecclesiæ. Anno 1079 obiit Jòannes llotomageiisis archie, piscopus. Animo ab incarnatione Doinimi 1079 Joanncs ar

« VorigeDoorgaan »