Pagina-afbeeldingen
PDF

(£rod. xii, 10), scilicet illud Spiritui sancto tradatur. Si fracto pede vel manu fúerit, non offerat Deo lios'ias. Duobus peiiibus $ictur fidelis vi;im Domini ambulare, dum quod docet ore, studet opcre complere ; ha! et autem pedem fractum qui vel prædicat tawtum, et opere non complet ; vel opere complet, sed aliis non prædicat, Uterque autem a sacerdotio remavendus est, qui vel 1acet veritatem aliis, vel cujus vita dissentit a riic:is. Qui beue prædicant , t male vivunt notat Doniinus in Evangélio, cum dicit : Dicunt et non faciunt (3fatth. xxiii, 5). Sacerdoti /463. autem qui prædicare cessat ita Doniiniis per t.zechielem u.inatur : Fili hominis, speculatorem dedi te domus [al , domu] Israel ; audies de meo ore verba mea , et anni, mtiabis eis ea me : Si dicente me ad impium : }l or'e morieris, non annum;iaveris ei ut avert.tur a via su a impiu et vivat ; ipse impius in in quitate sua morieiur, sangui1:em autem ejus de manu tua requir, m, i(l est, animamx ejus. Si auiem annuntiaveris impio, et iile non fuerit conversus ab impietate sua, ipse quidem in iuiquitate sua morietur, tu autem animiam tuam liberasti (Ezech. iii, 17, 19). I.;era significat manus quod pes, manus enim operari, pes ambulare designat ; ambulare vero et operari in divina pagina illeum est. Sequitur : Si gibbosus fuerit, hostias Deo non offeret. Gibbosus sacerdos est quem terrenæ cupiuitatis pondus deprimit, et tardi;is ad superna ii:tendit ; dum enim ad infima inhiat, incurvus gravitatem sollicitudinis quasi pondus s;:stinet. Quod vere dives inhians lerrenis gibbosus est, hoc designavit Dominus in Evangelio, dum camelo qui gibbosus est divitem avarum comparavit, dicens : Sicut camelus non j otest transire per foramen acus, etc., (Ma:th. xix, 24 ; Marc. x, 25; Luc. xviii, 25). Quod omnes sacerdotes student avari;iae et a propheta usque ad sacerdotem cuncti faciunt dolum (Jerem. vi, {5). Sequitur : Si lippus fuerit , non offeret hostias /Jeo. Lippus est qui quidem ingenium ad cognitioiiem veritatis 485 emittit , sed hoc vivendo carnaliter obscurat ; sunt enim quidam qui bene studere possunt divinæ paginæ, et bene ir.telligerent si vellent, sed intem i voluptatibus ingenium obscurant, et vivendo in sordibus luinem ingenii detur pamt. Albuginem habet in oculo, qui cum sapiens sit, arrogantia sapieiiti;e vel justitiæ nebulam ante oculum ingenii ponit, et cum putat videre c;cciis esl et insipiens, ascribendo sibi mon Deo quod novit ; vel, iste habet maculam in oculo qui intentus terrenæ sapienti;e non divinæ, putat se sapientem esse cum sil insipiciis, uude scriptum esl : Sapientia hajus mun.ti stultitia est apud Deum ( I Üor. iii , 19 ). Jugeun scubiem habet, qui aliis criminalibus nec pœnitet unde fœdatus est. 0mnes istos, fralres charissiiui, ab officio sacerdotali jul)et Dominus rem overi, vos autem qui sacerdotii no:men habetis, cavete :.e pro omnibus istis diguitate oflicii inveiiiaiuini in

digiri. - SERMO IV.

[ocr errors]

Labia sacerdotis custodiunt scientiam , et legem e.rquirunt ex ore ejus, quia angelus Domini ererciuuun est (Mal. 11, 7). Audite, fratres charissimi, quantum thesaurum Dominus vobis commisit, et quanta (iignitate nominis vos honoravit; thesaurum sciei;tiæ vobis tradidit, 4£6 et hominem angelum vocavit; ait itaque Malachias [ms. Salomon] : Labia sacerdotis custodiunt scientiam ; sed quia propter eum solum iion sibi columendatur , Sed üt áliis diffundatur, sicut ipse ait : Sapientia abscondita et thesaurus absconditus , quæ utilitas in utrisque ? (Eccli. xx, 52.) l leo adjunxit : Et legem e.rquirunt homines er ore ejus. Et dignum est ex officio ejus imposituin ut alii ab eo verba Domini percipia ht, quia angelus Domini exercituum est, id e$t, nùntius et missus Domini Sabaoth, id est exercit;ium ,

}} sciri non poterit A scilicet angelorum et aliorum ordinum. Vos estis m.

[ocr errors]

tantæ dignitatis, quod in curia regis cœlestis fainiliares estis, consilia ejus cogi.oscitis, unde dicit in Evangelio : Jam. non dicam vos servos, sed amicos, quia servus nescit q; id faciat dominus ejus. Vos autem di.ri amicos, quia quæcumque audivi a Patre meo nota feci robis (Joan. xv, 14). Vo..is injungit praecepta sua ut aliis dicatis , et tantæ etiam faimiliaritatis cum Deo estis, quod ex consortio ejiis et participatione dii vocamini , unde per Psalmistaiu : Ego diri : Inii estis (Psal. i.xx\i, 6.); et ad Moysen ail : De eo quod ad juramen:um deducendus est , applica eum ad eos , id est ad sacerdotes : sed quid valet hoi.oi iste, ista sublimitas, si eaim vertiuis in superbiam ? Sciatis hoc omnes, fratres mei, quia si superbiatis, ipsa exaltatio erit vobis ruina, sicut scriptum est : Dejecisti 457 eos dum allevarentur (Psal. Lxxii, 18). Non di\iI : I)ejecisti postquam allevati sunt, s 'd dum allevg rentur, et dum temporali honore sulfilii foras videntur surgere, intus cadunt ; hinc iterum dicit : Deficientes ut fumus deficiant ( Psal. i.xvii , 2). Funiis quippe, ascendem o deficit, et se diiataado evanesc.u, sicut est sublimatus diium superbit , quia u: de ostenditur ut altus sit, ii;de agitur ut uoii sit; et iterum : Deus meus , pone illos ut rotam (Psal. lxxvii, 14). ltola quippe ex posteriori parte at;ollitur et in al. tioribus cadit I'osier, ora nobis sunt bona præsentis I o.,i quæ relin ;ui.i.us ; anieriora auteùm sunt æterna eu permanentia aul quæ vocam.ur, Pa;il , attestante qui ait : Quæ retro ob!itus, in ea quæ sunt priora e.rtendeus me (Philip. 111 , 15). i'ec, ator vero in prosperitate praesentium gloriatur, ex posterioribus elevatur , in anterioribus, id est in coelestibus, corruit. Etiam alia sublimitas vobis a Deo concessa ; permittit a vobis corpus Domini tractari, sanctificari, et de pane corpus si;um vestra benedictione fieri. \iagna diguitas ! magna potentia ! sed videte ne hæc potestas vertatur vobis in damnationem , qui si indigne tractatis, si indigne cgrpus Domini accipitis, rei corporis et sanguinis Domini eritis; sicut ait Apostolus : Quicunqite manducaverit (1 Cor. ii, 27), elc. Pro, et autem seipsum , ele. (Ibi.l., 28). Probatum jubei accipere : )1 undanini §3 qiii feriis vas a Domini (Isa. lii , 1 1). Ita qúé iiulla luxuria, nulla

ignouuiiditia sit in vobis. Legimus quoil sacerdotes veteris legis quibus licitum érat habere

uxores, in templo anno vicis suæ habitare præcepti sunt, et ab uxoribus abstinere, quia scrip;um est : Estote sancti, quia sanctus sum `ego Dominus Deus rester (Levit. xi, 44). Qtianto inagis igitur lii sacerdotes ex die Asceiisionis stiæ servaré debent pudicitiam qui sacerdotium sine s:iccessione habent , et assidue serviunt ; et cum Apostolus dicat laicis : Abstinete vos ad tempus ut varëtis orationi (I Cor. vii, 5), multo imagis sacerdot s, quibus orandi et sacr ficandi juge oflicium est, dei,e.ii a luxur, a jugi

[ocr errors]

Achimelech sacerdotem, et ait : Da mihi aliquid cibi; at ille inquit : Non habeo panes laicos ad manum, sed tantum sanctum panem ; dic mihi, Sunt mumdi pueri tui a mulieribus ? Sunt ab heri et mudiuslertius , et fixerunt vasa puerorum sanct, 1. [)euit

ergo ei sacerdos sanctijica, um panem (I Reg. , xxi 4 6). Si ergo sacerdos intcrrogavit utrum

mundi erant a mulierii)us in die a 1' panem propositionis accipiendum , quid sacerdotes debent facere assidue propler corpus Domini accipiendum ? Sed quia non vultis digne ac ipere , dicit Apostolus hæc incommoda contiûgerc : idco inter vos sunt mu!ti imfirmi et imbec.lles (I Cor. xi, 50), eic. llaque 469 mundo vase , mun'o linteo corpus I)oniini traclare, ne de vilitate hospitii irascatur Dominus juste. De reliquiis etiam, fratres charissimi, providere vobis debetis, ut in maxima revefeutia pignora sanctorum habeatis. Audite quid ail Grægorius, de 1{omanis (ait) partibus et totius Occidentis omnino intolerabile est, atque sacrilegum, si sanctorum corpora tangere quisquam voluerit. Quod si præsumpserit, certum est quod l1æc temeritas impunita nullo inodo remeabit [al., remanebit ]. Namque ergo cum quilam circa beatissimum B. Pauli corpus meliorari voluiu, quia necesse erat ut juxta sepulcrum illius aluius effodi debuisset, præpositus loci illius ossa aliqua non quidem eidem sepulcro conjuncia reperit, quæ quoniam levare præsumpsit atque in alio loco ponere, apparentibus quibusdam signis subita morle defunctus est. Præter hæc Pelagiis præpositus dum simiiiter aliquid circa corpus B. Laurentii meliorare volebal , dùm nescitur ubi sameti corpus esset, exquirunt, et subito sepulcri,m illius ignorantibus [al., ignoranter] apertum est;

præsumptione traciandi et videndi reliquias. t . hi A sequendo, sed lum persecntns est maxime servivit, mysteria bcculta Dei, sicu: est sacrament::m Do:minici A deratam pœnitentiam negligem 'a parit. De immo vestram, ut vermes peccatorum exstingiiatis. Haec A servatis, quia si non estis lux, cum periculo corpus

et hi qui præsentes Terant monachi, atque labor

bant, et mansionarii qui corpus mariyris viderunt, omnes infra decem dies defuncti sunt. » (Gregorius, lib. mii I{eg., ep. 50.) Itaque, fratres, non temere sunt reliquiæ sanctorum accipiendæ, nec tractanl.e. De poenitenuibus similiter male agilis qui non peccata /470 hominum inquiritis, et inquisita non corrigiuis, ncc nobis ostenditis. Sed ego dico vobis in Spiritu Dei, ego liberabo animam meam, sed Deus de manu vestra requiret quia vos consentitis; divit enim Ambrosius (64): t Assentire est non repreheudere, cum possis; » ait autem Apostoltis : Qui talia agunt aigni sunt morte, non solum qui ea faciunt, sed qui consentiunt facientibus ( Rom. 1, 52). Præierea non audetis reprehendere quja eadem s;epius agitis, sicut ait Apostolus: Qui alium doces, te ipsum non doces; qui prædicas non furandum, furaris : qui dicis non fnaechandum, mœcharis (Rom. 11, 21, £j. Sed dicitis: Persecntionem patimur, bella toleramus , omnia perturbata videmus, non possunius gregem Domini custodire. Ecce mercenarii esse ap. parelis, qui veniente lupo fugitis. Audite quid adn:o. ieu Dominus : Nolite mirari si odit vos mundus (I Joan. ui, 15). Si mundus vos odit, scitote quia priorem me odio fiubuit. Non est servus major domino suo; si me persecuti sunt et vos persequentur. Si de mundo fuissetis, mundus quod suum erat diligeret (Joan. xv, 18-20). Quid ergo fratres exsequereiuini [f. quereinini]? Nonne estis inen1bra Chris.i qui non tent ministrari, sed ministrare, et dare animam sua;n pro ovibus suis? (Matth. xx, 28; Joan. x, 1 1.) Bcati qui persecutionem patiuntur propter justitiam. Gaude;e et ea sultate quia merces vestra copiosa est in cœ'is (Maul. v, 10, 12). Noliue igitur de talibus omnino (ut ait Gregorius) 471 conturbari, quia qui post nos vixerinl deleriora tempora videbunt, ita ut in comparatione sui temporis felices nos æstiment dies habuisse (65). M:ixima corona est bonum esse inler malo.. Audite quid Dominus ait ad Ezechielem : Fili hominis, increduli e: subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas ( Ezech. ii, 6). Et Job ait : Frater fui dracouum et socius struthionum (Job. xxx, 29); et Paulus: In medio nationis pravæ et perrersæ, in:er quos lucetis, sicut luminaria in mundo (Philip. ii, 15). Sed sunt quædam quæ oporlet ;equanimiter tolerare, quædam vero quae oporlel mansuete corrigere, sicut Ecclesia ail in psalmo :

Si pra dorsum meumn fabricaverunt peccatores (Psa!.

cxxviii, 5), in dorso quippe onera portantur. Supra dorsum meum fubricaverunt peccatores, quando eos quos corrigere non possumus patienter portamus. Ego Abel esse non suspicor qui Cain non habuerit. Boni, si sine malis fuerint, perfecti esse non possunt, quia minime purgantur; hoc est malus bono, quod fornax auro; hinc dicitur : Et major serviet minori (Rom. ix, 15). Esau nunquam servivit Jacob, nisi per

(64) Ambrosiaster, non Ambrosius in c. 1, ad Rom.

quia majorem coronam {oiiavii. Nolte itaque, frair. § charissimi, persecutionibus terreri, sed laborare. sudate ab hoc tumultu mundi animas miseroruin eripere , converten:!o quosdam aul vitam conte ,, . plativam , 472 quosdam ' ad activam. Imi, animi Jacob qui habuit diias uxores fachel et Liam, se I prius Lia.m , deinde Racliel. Lia e. at lippa, et' R chel formosa; de Lia nullos, de Rachel p iucos fi:io ; habuit. Iste servavit oves L:ib n, el Concessit ei Laban pecora varia. Ille autem accipiebat virgas populeas, et decorticabat eas in parte, ita ut vaii;e essent, et ponebat eas in eanalibiis ubi effimile!), tur 2qua in conspectu pecorum, iit, cum conciperent. fetus essent similes virgis; itaqiie plura craiit v; ria quam alba, vel nigra, et sic njajor erat muli trido ecorum Jacob quam Laban (i;enes. xxx). Il;ec Jisloria exspeciat . v0s, et ostendit quid debe. tis facere : Laban diabolus, Jacob doctor quilii,et Ecclesiae, qui pascit oves quas pascebat diabolus. D i;e filiæ, duæ vitæ : Rachel significat vitam contemp!a£ivam quæ pulchrior est, Lia, activam, quæ genérat [ add. plures] filios , quam contemplativa. ` Jacob excqrticabat virgas, id est, sententias divinas quibusdam subtrahendo..... [f. sensum] allegoria: , aliis non. Qui semper laboraî ut filios liaboli suos fagia'. Sic, fratres charissimi, laborate in grege ibo. mini , quosdam per vitam contemplativâm generando, alios conjugatos per vitam áctionis, ui, decept9 Laban, id est diabolo, ad terram 473 promissionis cum ovium magna multitudiiié Tel eatis, ubi Dominus noster Jesus Christus regnat cum angelis et sanctis, per omnia sæcula sæculorum.

Auyen. - SERMO V.

[ocr errors]

Qui descendunt mare in navibus facientes o eraiic. nem in aquis multis; ipsi viderunt opera Domini et mirabilia ejus in profundo. Dixit, et stetit spiritus procellæ, et eaealtati $unt fluctus ejus. Ascendunt usque ad cælos et descendunt usque ad abgssos, anima eorum in malis tabescit. Turbati sunt et moti sunt sicut ebrius, et omnis sapientia eorum devorata est {;; cvi, 23-27). Conqueritur Domnus per David, ratres charissimi, de ` riobis sacerdotibùs quibtis gubernaculum Ecclesiæ suæ commisit, et opera et consilia sua revelavit, quoniam navem suaii imafe guberiiamus, nec in die serenitatis, nee in die procellæ discreti sumus. Ait enim : Sacerdotes' qui descendunt ab altitudine contemplationis su;e ad mare, id est, ad pericula linjus mundi tolerand», positi in navibus, id est, in Ecclesiis regendis ordiii;iti ; qui enim curam regiminis assumit populis Dei condescendit, et mare ingreditur, quiia' Ecclesia I)ei mnltis fluctibus tribulationum circumvallatur; et quare descendant subjungit, facientes, id est, at hoc 474 ut faciant operatioiiem' in aquis multis, id est in populis multis; unde Joannes : Aquæ multæ, po-, puli mul. i (Apoc. xvii, 15). Operári debent quia operarii vocantur, juxta illud : Messis quidem inulta, operarii vero pauci (Matth. ix, 37; Luc. x, 2). 0prari debent quia nomiue increpationis vitia debent a mentibus hominum exstirpare, et grana virtutuum seminare; operari debent in aquis multis, quia tetibus præceptorum Domini hoiiiines de profundo hujus sæculi eripiendo piscari, uni'e Domiiììis Pei : o et Andreæ : Faciam vos fieri piscatores hominum (Matth. iv, 19); et nt pos iat et sciant sapientt r Qperari revelavit eis Dominus Scripturas, ait ei.im : Ipsi viderunt opera Domini. lpsi viderunt in Scripturis opcra Domini, quomoio omnia creavit, quonioi!o liomines redimendo recreavi!, et cætera iiuinumerabilia opera ejus, viderunt etiam mirabilia ejus, id est,

[ocr errors]

corporis et baptismatis, et caetera omnia s.cramenta quâ doctoribus Ecclesiæ sunt revelata, cæteris de populo abscondita. Quæ mirabilia sunt in profundo, quia vix oculis cordis perceptibilia. Audistis , fratres charissimi, quomodo Deus gubernaculum navis su;e sacerdotibus commisit, et qua intentione, scilicet ut opereutur in aquis inuliis; au iistis etiam quoino.!o eos instruit, 475 dujn eis sensum ad infelligendas Scripturas aperit. Intelligite ergQ quomot!o gubernant, quomodo in commisso officio se habeaiii. -Perimittit eos Dominus tentari proc:llis alversarii; et hoc esl quod dicit, vel supponit ; Dirit, et stetit spiritus procellae, et exaltati sunt fluctus cjus. Dixit Dominus, id est, voluit, et statim spiritus procellæ, id est, malignus spiritus qui omnem proçellam in Ecclesia Dei commovet, stetit, id est, inhorruit contra rectores Ecclesiæ : et fluctus ejus, id est, diabolicæ tentationes exaltatæ sunt, id est, multiplicantur; tenuat enim rectores Ecciesiæ, tum per prosperitatem, tum per adversitatem, tum per Suaiii, tum per subjectorum. Rectores autem quomo.lo obsistent: Ascendunt usque ad cælos, et descendunt usque ad abyssos , et anima eorum in malis conlabescit; per multam enim prosperitatem ascenduut usque ad cælos, id est, iu nimiam superbiam extollunlur, et per mul:aim adversitatem descenduni uque c d abyssos, id est, usque ail desperatioi.eum deprimuntur; et anima eorum in malis contabescit, quia conturbata ab omni bono deficii. Mercenarius enim et qui non es! pastor, et cujus non sunt oves propriæ videt lupum venientem, et dimittit oves et fugit (Joan. x, 12), nou pastor, sed merceua. i ;s qui non pro amore intinuo oves Dominicas , se,l propter 476 teinporales mercedes pas i:. • Merceiiarius esi qui locum pastoris tenet, sed lucra animarum non quærit, terrenis commodis inhiat, homore prælationis gau et ( S. GREG. hoinil. 14 in Evang.). Lupus rapit, et dispergit oves (Joan. x, 12) cum alium ad luxuriam trahit, alium in avaritiam accendit [ms. ascendit], alium in superbiam erigit, alium per iracundiam dividit. Stare in periculo i.on potest, quia non propter oves, sed propter lucruin ovii;us præest, et i,ieo trepidant ne hoc quod diligitur aimittant. Lupus rapit cum aliquis impotentes |ms. potentes], p&uperes, viduas, pupillos oppriumit.

Pastor fugit iiom mutando locum, sed subtrahenlo

solatiuiii; fugit quia injustitiam vidil et tacuit, et ideo inquit David : Turbati sunt et invti sunt sucut egrius, et omnis sapien!ia eorum devoratu est. Turbati si;ut quia ignorant quid faciendum sit, sicut qui in tempestate perturbatur èt coiuimovelur, erga sui)jectos pauperes, non divilibus obsistendo, sed pauperes, increpando; et quia neque in prosperiuate ueque iu adversitate rationabiliter se agunt, omnis sapientia eorum devorata est, et aduihilata quia cassa et infructuosa. Sic nos describit Dominus per Psalmistaim, nos autem quid respondemus ad hæc? Sic enim ait lsaias: Sicut populus, sic sacerdos; sicut ser

vus , sic domiuus; sicut ancilla, sic domina (Isa. xxiv, 2); el Michæas ait: Periit sanctus de terra, et rectis in 1477 hominibus non est; omnes insanguine insidiantur,

. vìr fratrem suum renatur ad mortem (Mich. vii, 2):

niseriores suimus cæteris hoininibus, quia et perimus, et alios perire facimus. Ait enim Moyses in levitico : Si sacerdos qui est unctus peccaverit. delinquere faciet populum, quis enim facere pertimcs, it quod suum correctore.: facere prospicii; propterea Dominus , cum appropinquassel Jerusàleiii, et videns civitatem super eam flesset (Litc. xix, 41), intravit postea in templum, et ejecil ementes et vendentes (Ibid., 45), pcr hoc ostendens esse maximam causam destructionis civitatis; et quia sumus ruina populi, ait nobis Doininus per Zachariam : Super pastores ira::s est furor meus (Zach. x, 3). Duoi)us umodis est s:cerdos ruina populi : male vivendo, et udiscrete regendo. Iiidiscrete regit, du:a vel inauo

derata poe ui e:itia increpat eos l)oiminiis dicens : Alligant onera gravia ei importabilua , et humeris hominum imponunt, digito autem nolunt ea movere (31 utth. xxiii, 4), id est, minimum etiam i!lorum quæ jubeat nequeunt observare, propterea ait Apostolus : Si præoccupatus fuerit homo in aliquo delicio (Gal. vi, 1), eic. De minima autem pœnitentia ait Auguslinus : ¢ Si aliquis peccaverit in Deum, nos in Dei injuria benigni et imisericor,les sumus, ei Dei offensaum quasi injuriam sit potestale ejus velle et 478 ejus nolle impune absque congruenti poeni enuiæ vindicia dollanius, cum tamen quod iu nobis commissum est, nec saltem ve. biim contumeliosum sine vindicta possunius, juxta consiiuutionem sanctorum I'alruum, secundum auc.oriuaιeum canonicam vindice.nus. » Noliie ergo, fratres, esse iil iscreti, ne vobis dicatur : Vos estis carci duces cæcorum, et ideo si cæcus capcum ducat, nonne ambo in foveam cadunt ? (Matth. xv, 14.) Ut auteum discreyionem haberetis , in clavi:.us Pe:ri vobis præfiguratum est et insinuatum, cum enim Dominus dedit claves regni cœlorum Petro, in Peiro omnibus v.bis dedit. Claves regiii duæ sunt : potestas et discretio, ut ligemus et solvamus; sed dignus digne ligatur et excom:nunicatur. qui s;epius admonêtur nec corrigitur , unde Dominus ait : Si neque te neque Ecclesiam audierit , sit tibi sicut e hn cus et publicanus (JIatth. xvui, 17). Digne absolvuur qui t,igna satisfactione huluil:atur. Nec solum suj)jectis ia;iiscreti estis, sed et in alienis; accipi.is eimiim alterius parocliianos, super quos non est l;ua vobis potestas, et de quibus non est vobis judic.re, uiide A;)ostolus : Tu quis es qui judicas aliéuum servum ? suo domino stat, aut cadu (liom xiv, 4). Si autem videris eum errantem, fac quod Moyses pr;ecipit : Si videris bove;m fra. ris tui aut ovem efrantem , non pra'te, ibis, sed redisces frairi uuo (Deut. xxii, 1); (;ebes enim 479 parochianum alienua pastorem suum devitauitem dulci.er adimonere, et pastori suo reconciiiare. Si po.estalem usurpaveris 1 iuor est ne inalediciionem, quam Moyses dixi:, iucurras: Maledic, us qui tr.msfert termiiios prvr.nii sui (Deut. xxvii, i7), et alibi : Non assumes et transferes termiuos 1 rvacimi tui quos fixerunt priores iu possessione tua (Deut. xix, 14); hoc eiiiiii præcipit Dionysius papa (Dionysias E; ist. ii, Sé, ero episc.): • Ecclesias singulas singulis presbyteris dediimus , et unicuique jus propi ium statúimus, ita videlicet, ut nullus alicrius parochiæ lerum.i.uos aut jus invadat, sed unusquisque suis terminis sit contentus. • Quare, fratres charissimi, tanta praesumptio est timenda , quoniam multa mala in [f. indej oriuntur ; suscipiuntur enim inultoties e\comu.u'. nicati per ignorantiam , fiunl et per hoc illicitæ copulaiiones conjugales : cum emini raptam vel alterius sponsam, vel prohibitam non possuiil improbi ducere in parochia sua , fugiunl in aliam , et ima,iu extranei sacerdo, is illiciie Le.vcuicuntur ; vos autem pro terreno lucro libenter eos recipitis, et quæritis quæ vestra sunt , non quæ Jesu Christi (Philip. ii, 21). Multi etiam suspensi ei degra iati `a.) ófficio diabolica in.i gatione agere Toflicium d.vinum præsumunt, el conlra voluntatem Domini a vicariis ejus prohibiti ministrare volunt. Qui hoc faciunt Domino resistunt, el similes Chore, |)aullam et Abiron , qui 4§0 steterunt coutra Moysen et Aaron, et volebaut per invasionem praeesse populo Dei, quos vivos terra transglutivit cum tabernáculis suis ei subslanlia, descenderunt vivi in infernum (\ um. xvi, ö2). Graviter ulciscitur Deus in eos qui resistunt vicario suo ; unde in veteri lege pecCatum illud morte puniebatur, ait enim Moyses : Qui autem superbierit nolens obedire sacerdoti qui eo tempore ministrat Domino, moriatur homo ille (Deut. xvii, 12). la Tolelano vero concilio excommiinicari præcipiuntur, ei si noluerint corrigi, exs.l.o dauuari (Tol. v, c. 5). De incuria vero et negligentia officii vestri multoties admonui vos ut lectioni vacaretis, et quid facitis |! facere], quid prædicare debeiis adlisceretis. Ii, Aureliano concilio de illis dicitur : « Sacerdoles qui non sapiunt adimplere miuislerium suum, nec discere juxta præcepta suorum episcoporum pro viribus satagunt , vel contempiores cánonum existunt, ab oflicio propr o submovenli sunt , quousque eniendata hæc pleniter habeant ; » ignorantia enim Scripturarum errant et errare populum Dei faciunt, et maledictiouem, quam dixit Moyses, incurrunt ; ait enim: Maledictus qui errure facit cu cum in uinere (Deut. xxvii, 18). De diminutione etiam iilulorum vestrorum sæpius præcepi ne aliquis niinueret vel minui permitleret; super hujus molli culpa talis invenitur in canouibus sententia: 481 • Quicumque presbyter de jure tituli sui quolibet modo aurum, argentum, gemmas, vestes, vel aliqua alia mobilia ail ornameuta divina data in perpeluum alienare tentaverit, alienator et venditor Iionoris sui amissione mulctelur. » Quid dicerein vobis per singula : in multis oportet vos vigilare, quia estis oculus Ecclesiæ : admonere populum Dei ut a vitiis abstineant, publice pecca:ores arguere, ad pœnitentiam invitare, poenilenlem iii spiritu lenitatis tractare, omnes etiam qui, non confirinali, ut ad conlirmationem veniant submonere, quia aliter non sunt perlecti adhuc ; baptisimus emium datus est aul reiuussioneiu peccatorum, ui populos mamus, ad dationem virtutuum. Deus autem, cujus vicarii estis, qui del1l volvis judicium quod faceretis in mundo coufirmari in cœlis, ipse vos regal et confirmet in ollicio columisso, ut gregein, coinmissuin vel sui, lituum oflerre possius veiuiei,ui Christo. Qui vivit et regnat per oiunia, etc. SERMO VI. I, I. SA(.-. i; 110 1 E.

Fccil Deus duo m gna luminaria, luminare majus C ut praeesset diei , luminare minus ut praeesset nocti, et stellas, et posuit eas in firmamento caeli ut iucerent super terram et praeessent diei ac nocti, et dividerent lucem et tenebras. Di.rit etiam Dominus : Producant aquae 482 reptile animæ virentis et vo!atile super terram sub firmamento caeii (Gen. i, 16-20). Sic voluit Deus, fratres charissimi, facere creaturas mundi, ut initio creatoris aliquid no!;is significet mysterii. Videamus quid in lumiinaribus, quid in die et nocte, quid in firmamento, quid in terra nobis praefiguratum est, et imitemur si quiJ in eis nobis imitandum est; ad nos enim, fratres, pertinet h;ec figura , quia nos sumtis illa firmameuti luminaria. Quid firmaImenlum, nisi Scripiura super quam firmata est £cclesia ? Quid luminaria firimaménti, nisi pastores Ecclesiæ qui eam illuminant exponendo aliis ? Cum Evangelium exponitis, quid alíud facilis, nisi firmamentum coeli, id est, Scripturam dilucidatis ? £t duo sunt luminaria, id est, majus et minus, videlicet sapientiores et minus sapientes; dies iterum significant sapientes , et nox insipientes. Pr;eest majus lumem (liei, quia sapien:iores doctores magis capaces instruunt. Quid Augustinus, nisi sol in Ecclesia? quil)iis loquitur, nisi sapien libris? Vos auteim. sacerdotes ininus scientes, minus lumen estis, vos praeestis nocti, quia laicis p, æest is qui ignari stitit Scripturæ, et in tenebris igiiorantiæ versátur, sol quodcunque lumen estis, lumem estis tamem. Vos estis lux mundi (}1a:th. v, 14); ros in medio nat onis pravæ &33 et per versae luceatis quasi luminaria (Philip. ii, 15). Cæteri clerici qui prælationes super populum Dei non habent stellæ dicuntur, qui quamvis non possint doctrina, tamen et opere lucent super terram, iul est, super Ecclesiam. Luminaria dividunt lucem ac tenebras, quia capacitatem sin gulorum prædicatores discernunt, nt éarnalibus huPailia, spiritualibus profunda prædicent. Sequitur : Dixit etiam Deus : Producani aquæ reptile `animæ

PATROL. CXLVII.

A

[ocr errors]

viventis et volatile super terram sub firmnam;ento cart. Cum pastores Ecclesiæ præfigurasset, sequeuti die officiorum suorum demonstravit [Hic. f. add. debituum], creavit euim pisces eu aves de aquis; per aquas baptismus intelligiuur; pisces et aves, vltio gemera fiiielium baptismate regeneratorum designántur; alii enim sunt amantes sæcularia, et lata hujus munui iuinera sectariles, qui pisces dicuntur, Ille quibus l)avid : Volucres cæli et , isces maris, qui perambulant semitas maris (Psal. viii, 8). Mare est mwn ius, seinuiæ inaris sumu lat a iti:i liu;us mundi; al.i sunt volucres, id est, au coelestia voiantes pennis v iriutum. De utroque gei;ere hominum inveniumur in sacramentis I);iptistimaris regenerali, unde pisces et aves sunt de aquis creati. Vobis, fratres, regenerationis oflicium commissum, est, vos filios Deo generatis. In hac generatione Spiritus sanctus Pater est, et aqua mater; 484 uille ait Nicolieuio Dominus : Nisi quis renatusTw7it ex aqua et Spiritu Sancto, non potest introire in regnum Dei (Joan. 111, 5). Prin;a generatio ex carii.ii patre carnales facit, secunda ex Spiritu spirilales reddit, unde ait Nicodemo : Quod natum est ex carne caro est : quod mauum est ex spiritu spiritus est (1bid. 6), id est, ex carne carnales, et ex spiritu fiuut spirituales. Sicut uascuntur carn , liter homines ui intrent in mundum, sic mascuntur spiritualiter ut inIrent iu coelum ; unde ait : quia aliter non potest introire in regnum Dei. Vos autem estis ministri hujus introitus, vos facilis filios diaboli filios Dei. Eôde porta coeli vobis tradita est, .um aqua baptismatis vobis commissa est; sed « avete ne siuiS simiies atquæ baptismatis; aqua alluit peccata, et postea descendit in loca feuida. Pravus sacerdos siiuiiiter Iiomiues per ollicium salvat, per prav.latein ii;eruit ut in infernum corruat. Præterea vobis, fratres, claves regni coelorum tragitæ sunt; voi)is eniiu dicitur, dùm ; postolis tlici, ur : Quit cum que ligaveritis super terrani erunt l gata et in cœio, et quæ solveritis super terram erunt »glutu et in cælo (Matt!i. xv 111, 18). Duæ sunl claves,

[ocr errors]
[ocr errors]

ligandi est una clavis, et altera Po e$tas solvenui. Una poenitentibus aperit, altera obstinatis aditum toilii. Sed tiineiidum est ne vos qui 485 janitores estis coeli, cum alios intromiseriiis, vöS Tisi inurare non possitis; non est ollicrum ex mei ito, nec meritum ex ol!icio. Alulti inlrant qui noii liaJemu claves, et multi habent claves qui non intrant. I'roh dolor ! oves inurant, et paslores ejrc. uiilur. Dominus autem, cuin veudentes el ementes ejec.sset de teimplo, accesseruut ad eum cæci et claudi, et sanavit eos (31auh. xxi). Quia indignos sacerdotes de domo sua ejecit, cæcos vero in scientia et claudos in operatione, id est, peccatores pleros ;uc [)ei legis ignaros accedentes pcr pœnitentiam in te.mplo recipiu el sanat, dum plerumque laic, s simplices inter a inspiratione convertit, et sapientes liberatos exc,vc:iri permittit. Et cum deberent esse oculi columbarum, élliciuntur oculi corvorum. Dicil Claristus Ecclesiæ in C , ntic.s : Oculi tui columbarum ('.ant , uv, 1). Qui sunt oculi Ecclesiæ, nisi pastores? Oculi sunt qui providere inferioribus deieut, columbæ coniparanáir, quia s impli es et innocentes dei, elit esse.Illi sunt illi de 1. i:)us dictuin est : Qui sunt isti qui ut nubes volant, £t quasi columbæ ad ferrestras suas? (Isa. lx, 8.) \ os enim nubes estis, qi:i alios compluere deljetis; vos volare debetis ad cœlestia, ut viám ostendau$ exeiuplo quam prædicatis verho ; el quamvis in alio sitis, quasi colum, ae speculari, ne â86 accipiter veniat, debelis. Fenesir;e vero sumiTScripturæ er quas Deum videtis, per quas ovibus providelis.

'os estis lux, et oculus, et Sal. Lux, ui lucealis, ui.de : Luceat luae vestra coram hominibus (Matth. v, 16). Oculus, ut providealis, unde ad Ezechielem eiicium esu : Speculaiorem dedi te domui Israel {Ezech. iii, 17). Sal, ut condiatis prædicationem

[ocr errors]
[graphic]
[graphic]

tria vobis necessaria sunt, lux bon;e operationis, oculu:s bonæ discretionis, sal prædicatiohis et correptionis. De illis qui bene prædicant et male faciunt ait Dominus: Quae dicunt facite, sed tamen opera eorum nolite facere; dicunt enim et non faciunt (Matth. xxiii, 5), isti sunt etenim lux. Sunt alii qui oculo discretionis carent, qui non discernunt peccata et poenitentias, qui ligatione, qui absolutione digni babeantur, de quibus Domiuius per Ezechielem : Sacerdotes mei contempserunt legem meam, et polluerumt sanctuaria mea; inter sanctum et profanum non habuerunt distantiam, et inter pollutum et mundum mon intellererunt (Ezech. xxm, 26). Sunt iterum alii qui nesciunt prædicare, de quibus dictum est : Canes •nuti non valentes, vel nescientes latrare, (Isa. lvi, 10). Si oculum discretionis non hal)et, indigne solvit et ligat. Si non est sal, canis est circa grègem Domini, sed lupum latratu praedicationis nón fugat. Si 487 non est lux, alios introducit, sed non intrat.

Domini tractatis, et officio vestro indigni estis. Si oculo discretiouis caretis, tunc cæcus cæcum ducet, et ambo in foveam cadent (Matth. xv, 14}. Si salem

raedicationis non habetis, tunc jejunus populus Éí erit et deficiet in via, quod valde vobis periculosum est, cum Dominus dicat : Nolo eos dimittere jejunos ne deficiant in via (ibid., v. 52). Considerate ergo onus vestrum, clamat vobis propheta Osee : Audite hoc, sacerdotes, et attendite, domus Israel, quia vobis judicium est (0se. v, 1); et unde judicium exspectent, supponit : Quoniam laqueus facti estis Sion, et rete expansum (ibid.); quasi dicéret : Vos qui alios expedire debetis, malo exemplo vestro alios illaqueatis. Pensate i$ quid estis? videlis aul quod ministerium iu domo Dei ordiuati estis. Vobis tradidit Deus pecuniam suam dum redeat, dicens : Negotiamini dum venio (Luc. xix , 15). Deus autem qui dixit: Ego sum pastor bonus (Joan. x, 11), pastores suos et greges suos conservet, ut eos in cœ

iiUc ergo ita, fratres, vobis simul necessaria sunt; B iestem Jerusaleiii, ubi pax, et gaudiuni, et vita, per

si unum eorum deest, gregem Domini periculose

ducat. Qui vivit et regnat, etc.

DE EXPOSITIONE BAPTISMATIS ET EUCHARISTIÆ.

Er eodem ms., cqdice Bigotiano.) 488 Sciendum est denique quod Augustinus, Amljr5STùs, Gregoritis, Isidorus, Ililarius, Maximianus, Innocentitis, Gelasius firmiter credunt et diffiniunt quod baptisma, et eucharistia, et chrisma nec per boiios sacerdotes aligentur, nec per malos minuuntur. Beatus vero IIieronymns sacerdotes ad sanctam et mundam vitam provocans, eadem fi!e, licet aliis verbis, ut quihtisdatm videtur, in Expositione duodecim prophetarum dicit quod vita eiie!laristiam et non verba faciunt; quod cum maxima concordia caeterorum sanctorum Patrum accipiendum et pie resolvendum esl. Deus enim omnipotens per fidèm et solemnia v£rba sacerdotis, licèt peccaior sit, substantiam panis et vini vertit in véram substantiam carnis' et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Sed si sacer

dos mundus, et castus et pius est, in hoc facit encharistiam ut per vitam bonam et orationes suas prosit in salutem ipsam eucharistiam conficienti et accipienti, quae per se plena et perfecta est, id est, ex Deo omnipotente; id est, et verbis, et fide sacerdotis, et fide astantium corpus et sanguis Domini nostri Jesu Christi est; sacramentum enim Dominicum per se sanctum et verum est solemnibus verbis et fide, sicut dictum est. Sed si sacerdos bonis operibus exsequitur quod credit et tractaj, facit eucharistiam sibi et accipientibus prodesse in salutem. Aceedit enim verbum divinum, et facit sacramentum (August., tract 80 in Joan.), facit (inquam) id est, obtinet apud Deum vita bona, vita conficiehtium ut eis accipientibus prosit.

APPENDIX AD ACTA VETERA.
SYNODALES CONSTITUTIONES

Per reverendum in Christo Patrem, et D. dominum Ludovicum de Camossa, Dei et san_ ctæ segis apostolicæ gratia Bajocensem episcopum, editæ et publicatæ in ejus synóìo testivali Bajocis solemjniter celebrata annô Doimini' millesimd quingentesimo decimo

octavo, die 13 mensis Aprilis post Pascha.

Quæ anno Domini millesimo quinqentesimo decimo C res, arrendatores, seu affirmatores terrarum maxime

1'; mensis vero Aprilis die decima septima, per omæ memoriæ prædecessorem nostrum immediatum in (£stivali, synodo promulgata fuerunt statuta tenoris sequentis. I. Prædecessorum nostrorum vestigiis inhærenlo statuiinus, et ordinamus quatenus viri ecclesiastici !0stræ Bajocensis diœcesi§, sub poena emendae arbitrariæ, cum habitibus decentibus, nimia longitu. dine vel brevitudine minime notatis, sed honestis et suo statui congruis et decentibus, tam in ecclesiis (luam extra, uti habeant, debita tonsura muniti, £ormam nullatenus nutrientes, sed auribus palenlibus incedant. 11. Item quod sæcularibus negotiis contra statum egelesiasticum nullo modo se imiimisceant; nec quovis 2 modo mercantias publice faciant éausa liicri emendo vel vendendo, nec conductores seu locato

laicis spectantium aut ipsorum in suis dominiis et curiis sæcularibus procuratores existant, seu receptores, et maxime beneficiati, et qui habent euram animarum. Quibus præcipimus re$identiam facere in locis suorum beneficiorum, ut infra dicetur. Nec in dicis aut subsidiis regis rotulos dictando, scribendo, receptas faciendo, seu alias quovis módo se intromittere audeant. III. ltem, quod mulieres, de quibus aliqua possit oriri suspicio, cum scandalo in suis maiusionibus non teneant, nec filios forsan ex illicito coiuu procreatos in ecclesiis vel officiis divinis sibi ministrare permittant. IV. Insuper cayeant sub pœna arbitraria ne quovis modo insolentiam aut túmultum, seu scandalum facere audeant in servitiis defunctorum; nec ad illa se ingerant, aut compareant causa celebrandi missas

« VorigeDoorgaan »